Τα Ελληνικά Ταχυδρομεία βρίσκονται αντιμέτωπα με μία διπλή και κρίσιμη πρόκληση, τόσο στο εσωτερικό όσο και στο ευρωπαϊκό μέτωπο, η οποία απειλεί να καθορίσει την πορεία τους τα επόμενα χρόνια. Από τη μία, ο οργανισμός - και το Υπερταμείο στο οποίο και ανήκουν - αναζητούν τρόπους να περιοριστούν οι ζημιές και να αποκατασταθεί η αξιοπιστία του δικτύου. Από την άλλη, οι Βρυξέλλες εξετάζουν εάν η κρατική στήριξη που έχει λάβει τα τελευταία χρόνια ήταν σύννομη ή αποτελεί παράνομη ενίσχυση, που θα πρέπει πιθανόν να επιστραφεί. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διερευνά τρία μέτρα που έλαβε η Ελλάδα προς στήριξη των ΕΛΤΑ. Πρόκειται για πρόσθετη αποζημίωση καθολικής υπηρεσίας 149 εκατ. ευρώ για την περίοδο 2013-2018, επιπλέον των 15 εκατ. ευρώ που εγκρίνονταν ετησίως, για την αύξηση κεφαλαίου ύψους 100 εκατ. ευρώ που υλοποιήθηκε το 2020, καθώς και για το καθεστώς πλήρους απαλλαγής από ΦΠΑ για όλες τις ταχυδρομικές υπηρεσίες. Το συνολικό ύψος των ενισχύσεων που βρίσκεται στο μικροσκόπιο ανέρχεται σε 239 εκατ. ευρώ.
Εφόσον η Κομισιόν καταλήξει ότι οι ενισχύσεις αυτές συνιστούν παράνομη κρατική παρέμβαση, τα ΕΛΤΑ θα κληθούν να επιστρέψουν τα ποσά, πλήττοντας αποφασιστικά την προσπάθεια εξυγίανσης. Στο εσωτερικό, παρά τις ενισχύσεις της τελευταίας πενταετίας, η εικόνα παραμένει δυσμενής. Τα ΕΛΤΑ καταγράφουν ζημιές και διαθέτουν αρνητικά ίδια κεφάλαια ύψους 140 εκατ. ευρώ, ενώ ταυτόχρονα χάνουν συνεχώς μερίδια αγοράς. Η επίμονη κακή εξυπηρέτηση, οι καθυστερήσεις και οι αποτυχίες στην παράδοση έχουν οδηγήσει μεγάλες διεθνείς πλατφόρμες να διακόψουν συνεργασίες.
Ενδεικτικά, η Temu διέκοψε πρόωρα τη συνεργασία της με τα ΕΛΤΑ, λόγω αδυναμίας τήρησης των χρονοδιαγραμμάτων, ενώ αντίστοιχες περιπτώσεις καταγράφονται με δεκάδες εταιρείες του εξωτερικού, οι οποίες πλέον αναζητούν άλλους παρόχους για τη διανομή στην Ελλάδα, ενημερώνοντας τους πελάτες τους ότι οι καθυστερήσεις οφείλονται σε αδυναμία του ελληνικού ταχυδρομείου. Παρά τα προβλήματα, τα Ελληνικά Ταχυδρομεία εξακολουθούν να διαθέτουν συγκριτικά πλεονεκτήματα, ιδιαίτερα στις απομακρυσμένες περιοχές όπου αποτελούν βασικό κρίκο κοινωνικής συνοχής. Ωστόσο, η σημαντική μείωση του προσωπικού, την οποία η διοίκηση αποδίδει στη θεσμική αλλαγή που επέκτεινε την υποχρέωση εξυπηρέτησης της καθολικής υπηρεσίας από μία σε τρεις ημέρες, φαίνεται να ακυρώνει μέρος του πλεονεκτήματος του εκτεταμένου δικτύου, αφήνοντας πολλά καταστήματα υποστελεχωμένα και δυσκολεύοντας την καθημερινή λειτουργία.
Η κοινοπραξία ΜΕΤΚΑ - ΤΕΚΑΛ
Συστάθηκε η κοινοπραξία «ΜΕΤΚΑ ΑΤΕ – ΤΕΚΑΛ ΑΕ (ΟΛΘ Προβλήτας 6) Κ/Ξ», η οποία θα αναλάβει την υλοποίηση του μεγάλου έργου επέκτασης του 6ου προβλήτα στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης. Η κοινοπραξία δημιουργήθηκε ειδικά για την εκτέλεση του συγκεκριμένου έργου, το οποίο αφορά την επέκταση της λιμενικής υποδομής του 6ου προβλήτα και συνοδεύεται από συμβατικό προϋπολογισμό ύψους 195,5 εκατ. ευρώ (χωρίς ΦΠΑ). Στόχος είναι ο συντονισμός, η οργάνωση και η διοίκηση των εργασιών που απαιτούνται για την ολοκλήρωση της επένδυσης, η οποία αναμένεται να αναβαθμίσει σημαντικά τη δυναμικότητα του λιμανιού και να ενισχύσει τον ρόλο του ως βασικού διαμετακομιστικού κόμβου στη νοτιοανατολική Ευρώπη. Το αντικείμενο δραστηριότητας περιλαμβάνει κατασκευαστικές εργασίες παράκτιων και λιμενικών υποδομών, βυθοκορήσεις, υδρομηχανικές παρεμβάσεις και εκπόνηση λιμενικών μελετών. Στη νέα κοινοπραξία συμμετέχει με ποσοστό 70% η ΜΕΤΚΑ και με 30% η ΤΕΚΑΛ.
Η Ελλάδα και οι χρηματιστηριακές κυρώσεις
Η ελληνική Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς καταγράφεται ως μία από τις πλέον δραστήριες εποπτικές αρχές στην Ευρωπαϊκή Ένωση για το 2024, όσον αφορά την επιβολή κυρώσεων στις χρηματοπιστωτικές αγορές, σύμφωνα με την Ετήσια Έκθεση Κυρώσεων της Ευρωπαϊκής Αρχής Κινητών Αξιών και Αγορών (European Securities and Markets Authority - ESMA). Με 93 διοικητικές κυρώσεις και μέτρα, η χώρα καταλαμβάνει τη δεύτερη θέση πανευρωπαϊκά, πίσω μόνο από την Ουγγαρία που σημείωσε 182 περιπτώσεις. Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει το γεγονός ότι το 78% των ελληνικών αποφάσεων, δηλαδή 73 περιπτώσεις, αφορούσαν την επιβολή διοικητικών προστίμων, στοιχείο που αντανακλά την αυστηρή στάση των εποπτικών αρχών απέναντι σε παραβάσεις της κεφαλαιαγοράς. Το μεγαλύτερο μέρος των κυρώσεων συνδέεται με παραβάσεις στο πλαίσιο των κανονισμών MiFID II και MiFIR, που αφορούν την παροχή επενδυτικών υπηρεσιών και τη λειτουργία των χρηματοπιστωτικών αγορών. Σε αυτόν τον τομέα, η Ελλάδα αναδεικνύεται πρώτη στην ΕΕ, με 67 περιπτώσεις επιβολής προστίμων μέσα στο 2024. Παράλληλα, επιβλήθηκαν κυρώσεις για παραβιάσεις του πλαισίου κατάχρησης αγοράς (MAR), αλλά και βάσει του AIFMD, του CSDR και του κανονισμού για το crowdfunding. Σημαντικό είναι επίσης το γεγονός ότι οι ελληνικές αρχές προχώρησαν σε τρεις ανακλήσεις αδειών, μία από τις αυστηρότερες μορφές εποπτικής παρέμβασης. Το 2024 επιβλήθηκαν συνολικά στην ΕΕ 975 διοικητικές κυρώσεις και μέτρα στις χρηματοπιστωτικές αγορές της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το συνολικό ύψος των προστίμων ανήλθε σε 100,2 εκατ. ευρώ, με τη Γαλλία και τη Γερμανία να καταγράφουν τα υψηλότερα ποσά σε χρηματικές κυρώσεις.
Οι εγγυητικές της Optima bank
Σε νέα αύξηση του ανώτατου ορίου έκδοσης εγγυητικών επιστολών της Optima bank προχώρησε το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, κατόπιν σχετικού αιτήματος της τράπεζας και θετικής γνωμοδότησης της Τράπεζας της Ελλάδος. Σύμφωνα με τη σχετική απόφαση το όριο έκδοσης εγγυητικών επιστολών διαμορφώνεται πλέον στα 1,629 δισ. ευρώ, από 1,08 δισ. ευρώ που είχε τεθεί τον Ιούλιο του 2024. Η αύξηση, η οποία ανέρχεται περίπου σε 550 εκατ. ευρώ, αντανακλά την ενισχυμένη δραστηριότητα της τράπεζας στην αγορά εγγυητικών επιστολών και τη διεύρυνση του ρόλου της στη χρηματοδότηση έργων, συμπεριλαμβανομένων έργων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και υποδομών. Με τη νέα ρύθμιση, η Optima bank αποκτά ακόμη μεγαλύτερη χρηματοδοτική ευελιξία και δυνατότητα στήριξης επιχειρηματικών σχεδίων, σε μια περίοδο έντονης επενδυτικής κινητικότητας στην ελληνική οικονομία.
Η Hellenic Wineries Management
Ο επιχειρηματίας Ηλίας Γεωργιάδης, επικεφαλής του σουηδικού ομίλου Sterner Stenhus και της Premia Properties, συνεχίζει τη δυναμική του πορεία στον κλάδο του κρασιού, ιδρύοντας νέα εταιρεία στον χώρο. Η Hellenic Wineries Management (Ελληνικά Οινοποιεία Διαχειριστική Μονοπρόσωπη ΑΕ) συστάθηκε με μετοχικό κεφάλαιο 25.000 ευρώ και μοναδικό μέτοχο την Ελληνικά Οινοποιεία ΑΕ, κάτω από την «ομπρέλα» της οποίας έχουν ενταχθεί ήδη ελληνικές οινοποιίες όπως η Οινοποιία Μπουτάρη και το Κτήμα Σεμέλη. Τη διοίκηση της νέας εταιρείας αναλαμβάνει τετραμελές διοικητικό συμβούλιο, με τον Ηλία Γεωργιάδη στη θέση του προέδρου και διευθύνοντος συμβούλου και τον Θωμά Γεωργιάδη ως αναπληρωτή πρόεδρο. Στο Δ.Σ. συμμετέχουν επίσης οι Παναγιώτης Σαλικόπουλος και Γεώργιος Ρεντιάς. Η Hellenic Wineries Management θα προσφέρει υπηρεσίες επιχειρηματικής και διαχειριστικής συμβουλευτικής, ενώ το καταστατικό της προβλέπει ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων, από λογιστική και διαχείριση ακινήτων έως δημόσιες σχέσεις, διαφήμιση και τεχνική υποστήριξη πληροφοριακών συστημάτων. Ο Ηλίας Γεωργιάδης έχει εκφράσει επανειλημμένα τη φιλοδοξία του να δημιουργήσει ένα ισχυρό οικοσύστημα γύρω από τον ελληνικό αμπελώνα, ενισχύοντας τη θέση του ελληνικού κρασιού στη διεθνή αγορά. Στο εγχείρημα των Ελληνικών Οινοποιείων συμμετέχει και η οικογένεια Αντετοκούνμπο, μια συνεργασία που προέκυψε κατόπιν πρωτοβουλίας του κ. Γεωργιάδη μέσω του μάνατζερ Γιώργου Πάνου, με στόχο την περαιτέρω προβολή και ανάδειξη του ελληνικού κρασιού παγκοσμίως.
Τα στρατιωτικά νοσοκομεία
Η κυβέρνηση παραχωρεί πλέον στα τέσσερα μεγαλύτερα στρατιωτικά νοσοκομεία της χώρας –το 401 ΓΣΝΑ, το 424 ΓΣΝΕ, το Ναυτικό Νοσοκομείο Αθηνών και το 251 ΓΝΑ– την εξουσία να συνάπτουν αυτόνομα συμβάσεις για προμήθειες, έργα και υπηρεσίες έως και 1 εκατ. ευρώ (χωρίς ΦΠΑ). Η σχετική απόφαση, που φέρει την υπογραφή του υφυπουργού Εθνικής Άμυνας Αθανάσιου Δαβάκη, στοχεύει σε ταχύτερες διαδικασίες και μεγαλύτερη ευελιξία στην κάλυψη αναγκών των στρατιωτικών μονάδων υγείας, επιχειρώντας να αντιμετωπίσει την πολυπλοκότητα και τις καθυστερήσεις της μέχρι σήμερα πρακτικής. Ωστόσο, η πρωτοβουλία αυτή εγείρει εύλογες ανησυχίες αναφορικά με τον μηχανισμό ελέγχου που θα διασφαλίσει τη διαφάνεια και θα αποτρέψει ενδεχόμενα φαινόμενα κακοδιαχείρισης. Το ερώτημα που τίθεται είναι εάν το ισχύον πλαίσιο εποπτείας και ο νόμος περί δημοσίων συμβάσεων επαρκούν για να εγγυηθούν αδιάβλητες διαδικασίες σε συμβάσεις τέτοιου ύψους. Το επόμενο διάστημα θα αποδειχθεί κρίσιμο για να διαπιστωθεί εάν η νέα ρύθμιση θα οδηγήσει πράγματι σε επιτάχυνση της προμήθειας κρίσιμων υλικών και υπηρεσιών, μείωση της γραφειοκρατίας και ενίσχυση της αποτελεσματικότητας των στρατιωτικών νοσοκομείων, ή αν θα δημιουργήσει νέες πηγές αδιαφάνειας σε έναν τομέα όπου η διαχείριση πόρων απαιτεί αυστηρό έλεγχο και λογοδοσία.
