«Σε εξαιρετικές περιστάσεις, ο FRONTEX πρέπει να μπορεί να αναπτύσσει ομάδες ταχείας αντίδρασης στα [εξωτερικά] σύνορα με δική του πρωτοβουλία και με δική του ευθύνη», αναφέρεται στη σχετική επιστολή, που απηύθυναν οι υπουργοί Εσωτερικών της Γαλλίας Μπερνάρ Καζνέβ και της Γερμανίας Τόμας ντε Μεζιέρ στην Κομισιόν την περασμένη εβδομάδα.
Σύμφωνα πάντα με το πρακτορείο εάν εφαρμοστεί, θα αφορά επί της αρχής όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ, σηματοδοτώντας την περαιτέρω σκλήρυνση της στάσης των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων όσον αφορά την αντιμετώπιση της κρίσης των προσφύγων και των μεταναστών.
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες θα συζητήσουν εκ νέου σχετικά με την προσφυγική κρίση στη Σύνοδο Κορυφής της 17ης Δεκεμβρίου. Διπλωμάτες αναμένουν ότι θα ασκηθούν ακόμη πιο σκληρές πιέσεις τόσο στις κυβερνήσεις των χωρών μελών, όσο και στους ίδιους τους πρόσφυγες και τους μετανάστες, να συμμορφωθούν προς την πολιτική που καθορίζεται στις Βρυξέλλες.
Η Επιτροπή είναι πιθανό να προτείνει το παραπάνω μέτρο στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της επόμενης εβδομάδας, σύμφωνα με διπλωμάτες, στο πλαίσιο ενός ευρύτερου πακέτου που θα παρουσιαστεί την 15η Δεκεμβρίου. Ενδέχεται να περιλαμβάνει τη δημιουργία μιας νέας Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Φύλαξης των Συνόρων και Ακτοφυλακής, που θα μπορεί να αναπτύσσεται χωρίς να διατυπώνεται σχετικό αίτημα από τα κράτη μέλη. Ο FRONTEX σήμερα χρειάζεται την υποβολή αιτήματος για να αναπτύσσεται στα σύνορα κρατών-μελών.
Οι Καζνέβ και ντε Μεζιέρ τόνισαν επίσης στην επιστολή τους ότι η Ιταλία και η Ελλάδα πρέπει να κρατούν όλους τους πρόσφυγες και τους μετανάστες σε «κέντρα υποδοχής» για «όσο αυτό είναι απαραίτητο» ώστε να ελέγχονται οι ισχυρισμοί και τα αιτήματά τους.
Η επιστολή εστάλη ενώ η Αθήνα δεχόταν τεράστια πίεση να προσκαλέσει τον FRONTEX στα ελληνικά σύνορα, και βρέθηκε αντιμέτωπη —σύμφωνα πάντα με τις πηγές του Reuters— με την απειλή ότι εάν δεν το έπραττε, η συμμετοχή της Ελλάδας στον Χώρο Σένγκεν επρόκειτο να ανασταλεί. Η Αθήνα συμφώνησε να δεχθεί την βοήθεια του FRONTEX πριν από το συμβούλιο των υπουργών Εξωτερικών την Παρασκευή.
Ωστόσο ο Έλληνας πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας επιμένει ότι η ελληνική νομοθεσία δεν επιτρέπει να περιπολεί ο FRONTEX στα ελληνικά σύνορα και κάνει λόγο περί ενδεχόμενης παραβίασης κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας.
Η ελληνική κυβέρνηση εκφράζει επίσης έντονο σκεπτικισμό για τη συνεργασία με την Τουρκία, μετά τη συμφωνία που επιτεύχθηκε στη Σύνοδο Κορυφής ΕΕ-Τουρκίας, με σκοπό να παραμείνουν οι Σύροι πρόσφυγες στην Τουρκία.
Η ΕΕ από την πλευρά της δίνει έμφαση κυρίως στα θαλάσσια σύνορα Ελλάδας-Τουρκίας, όπου οι ναυτικές περιπολίες θα μπορούσαν να γίνονται χωρίς να απαιτείται το ίδιο επίπεδο συνεργασίας από μέρους των ελληνικών αρχών που απαιτείται στα χερσαία σύνορα, κατά το Reuters.
Και η Ιταλία έχει εκφράσει ως προς το να τεθούν σε εφαρμογή αυστηρότερα μέτρα ελέγχου των εξωτερικών συνόρων.
Παρίσι και Βερολίνο ωστόσο ζητούν να αναληφθεί δράση στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ.
«Όλοι οι μετανάστες που φθάνουν στην Ιταλία και στην Ελλάδα πρέπει να οδηγούνται στα κέντρα υποδοχής. Αυτό σημαίνει ότι αυτά τα κέντρα πρέπει να είναι σε θέση να υποδέχονται αρκετούς ανθρώπους και να τους κρατούν εκεί για τον απαιτούμενο χρόνο (…) ώστε να μπορούν να διεξάγονται οι απαραίτητοι έλεγχοι ασφαλείας και να εξακριβώνεται πέραν πάσης αμφιβολίας το καθεστώς τους», δηλαδή εάν θα «μετεγκαθίστανται», θα «υποβάλουν αίτηση χορήγησης ασύλου στην Ελλάδα ή την Ιταλία», ή «θα απελαύνονται», αναφέρει η επιστολή των υπουργών Εσωτερικών της Γαλλίας και της Γερμανίας.
Ανώτερος Ευρωπαίος αξιωματούχος εξέφρασε εκνευρισμό για την άρνηση της Αθήνας και της Ρώμης να αναγκάζουν τους πρόσφυγες και μετανάστες να πηγαίνουν στα κέντρα υποδοχής. «Εφόσον δεν υφίσταται κράτηση, δεν μπορείς να κάνεις ελέγχους ασφαλείας. Δεν μπορεί να είναι προαιρετικό» αυτό, είπε χαρακτηριστικά ο Ευρωπαίος αξιωματούχος.
«Δεν πρόκειται να γίνει μια όμορφη συζήτηση, αλλά δεν έχουμε άλλη λύση. Έχουμε όλοι μας την υποχρέωση να ελέγχουμε ποιος εισέρχεται [στον Χώρο] Σένγκεν», πρόσθεσε ο ίδιος.
Ερωτηθείς σχετικά με τις θέσεις των Ηνωμένων Εθνών και άλλων που επισημαίνουν ότι η κράτηση των προσφύγων πρέπει να αποφεύγεται όταν και όπου είναι δυνατόν, άλλος ανώτερος Ευρωπαίος αξιωματούχος είπε στο Reuters πως η ΕΕ θα χρειαστεί να «πιέσει στα όρια του διεθνούς δικαίου» και να υποχρεώσει τους πρόσφυγες και τους μετανάστες να παραμένουν στα κέντρα υποδοχής μέχρι την ολοκλήρωση των αιτήσεών τους.
