Επτά μήνες μετά την ανακοίνωση του ειρηνευτικού σχεδίου του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, για τη Γάζα και τουλάχιστον τέσσερις μήνες μετά τη σύγκληση του «Συμβουλίου Ειρήνης» (Board of Peace) για την εφαρμογή και χρηματοδότησή του, το πλάνο ουσιαστικά έχει παγώσει και οι αναμενόμενες δωρεές παραμένουν ανύπαρκτες.
Οι διαπραγματεύσεις για τον αφοπλισμό της Χαμάς - βασικός πυλώνας του σχεδίου - παραμένουν σε αδιέξοδο. Οι βαριά οπλισμένοι μαχητές εξακολουθούν να ελέγχουν τα 2 εκατομμύρια κατοίκους της Γάζας, οι οποίοι σήμερα περιορίζονται σε λιγότερο από το μισό της έκτασης που, πριν από τον πόλεμο, αποτελούσε ήδη μία από τις πιο πυκνοκατοικημένες περιοχές του πλανήτη.
Το Ισραήλ έχει επεκτείνει την κατοχή του στο 60% του θύλακα - από απ' όπου έχουν εκτοπιστεί οι Παλαιστίνιοι - και δηλώνει ότι σκοπεύει να καταλάβει ακόμη περισσότερα εδάφη. Παρά την κατάπαυση του πυρός που κηρύχθηκε στις 9 Οκτωβρίου, οι σχεδόν καθημερινές ισραηλινές επιθέσεις έχουν στοιχίσει τη ζωή σε περισσότερους από 900 Παλαιστίνιους, σύμφωνα με τις υγειονομικές αρχές της Γάζας.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Τα μεγαλεπήβολα σχέδια ανοικοδόμησης παραμένουν στα χαρτιά
Η «λαμπερή» πρόταση για συγκροτήματα διαμερισμάτων, βιομηχανίες υψηλής τεχνολογίας και παραθαλάσσια τουριστικά θέρετρα που παρουσίασε ο Τζάρετ Κούσνερ, γαμπρός του Τραμπ και διαπραγματευτής για τη Γάζα, στη συνεδρίαση του διοικητικού συμβουλίου τον Φεβρουάριο, έχει μπει στο συρτάρι. Προς το παρόν, η πιο φιλόδοξη πρόταση είναι η κατασκευή προσωρινών κατοικιών για δεκάδες χιλιάδες Παλαιστινίων, μόλις τεθούν σε εφαρμογή τα ακόμη μη υλοποιημένα σχέδια διακυβέρνησης και ασφάλειας.
Ο Τραμπ, όταν το 29μελές συμβούλιο παγκόσμιων ηγετών συγκεντρώθηκε στην Ουάσιγκτον στις 19 Φεβρουαρίου για την πρώτη και μοναδική του συνεδρίαση, υποσχέθηκε ότι «θα κάνουμε τη Γάζα παράδειγμα επιτυχίας, ασφάλειας και ενότητας».
Λιγότερο από 10 ημέρες αργότερα, ΗΠΑ και Ισραήλ εξαπέλυσαν επιθέσεις εναντίον του Ιράν. Από τότε ο Τραμπ σπάνια αναφέρεται στη Γάζα...
Αν και το Συμβούλιο Ειρήνης υποστηρίζει ότι τα μέλη του έχουν δεσμευθεί να διαθέσουν 17 δισεκατομμύρια δολάρια για την ανοικοδόμηση της Γάζας - από τα περίπου 70 δισεκατομμύρια που εκτιμάται ότι απαιτούνται - ελάχιστα χρήματα έχουν συγκεντρωθεί και σχεδόν τίποτα δεν έχει δαπανηθεί.
Οι παραδόσεις ανθρωπιστικής βοήθειας - τρόφιμα, καύσιμα, νερό, ιατρική περίθαλψη - έχουν βελτιωθεί από την κατάπαυση του πυρός, αλλά εξακολουθούν να είναι ανεπαρκείς. «Μία στις πέντε οικογένειες τρώει μόνο μία φορά την ημέρα», ανέφεραν τα Ηνωμένα Έθνη τον περασμένο μήνα, «και οι μητέρες παραλείπουν γεύματα ώστε να μπορούν να φάνε τα παιδιά τους».
Τα περισσότερα συνοριακά περάσματα της Γάζας προς τον έξω κόσμο, τα οποία ελέγχονται από το Ισραήλ, παραμένουν κλειστά.
Σχέδια χωρίς εφαρμογή
Το Ισραήλ προχωρά σε εργασίες απομάκρυνσης των ερειπίων στην ακατοίκητη περιοχή που ελέγχει, ενώ υπάρχουν σχέδια για την κατασκευή ενός κόμβου εφοδιαστικής και μιας επιχειρησιακής βάσης για τη Διεθνή Δύναμη Σταθεροποίησης (ISF), η οποία προορίζεται να ασκεί εποπτεία σε θέματα ασφάλειας κατά τη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου.
Ωστόσο, το Συμβούλιο «δεν έχει χρήματα και δεν πρόκειται να λάβει χρήματα», δήλωσε στη Washington Post άτομο που γνωρίζει την απροθυμία των αραβικών κυβερνήσεων να συνεισφέρουν οικονομικά όσο δεν διαφαίνεται μόνιμη ειρήνη και αξιόπιστη προοπτική δημιουργίας παλαιστινιακού κράτους.
Ο εκπρόσωπος του Συμβουλίου, Μπράντλεϊ Κλάπερ, στον οποίο παρέπεμψε τα αιτήματα για σχόλια ο Λευκός Οίκος υποστήριξε ότι έχει σημειωθεί πρόοδος: «Όλοι οι όμηροι που κρατούσε η Χαμάς απελευθερώθηκαν μέχρι τα μέσα Οκτωβρίου. Οι επιθέσεις των IDF, που σκότωναν κατά μέσο όρο περίπου 3.000 άτομα τον μήνα πριν την εκεχειρία, έχουν μειωθεί κατά 99%».
Ανάμεσα στα επιτεύγματα που επικαλείται το Συμβούλιο περιλαμβάνονται:
- Ο διορισμός επιτροπής Παλαιστινίων τεχνοκρατών, ως προσωρινή κυβέρνηση κατά την ανασυγκρότηση της Γάζας
- Γίνεται έλεγχος των νεοσυλλέκτων για μια νέα, μη συνδεδεμένη με τη Χαμάς, αστυνομική δύναμη στη Γάζα
- Πέντε χώρες έχουν δηλώσει ότι θα διαθέσουν στρατεύματα στις Δυνάμεις Ασφάλειας της Γάζας (ISF).
Ωστόσο, τίποτα από αυτά δεν έχει ακόμη εφαρμοστεί εντός της Γάζας.
Η κατάσταση παραμένει δραματική
Η Εθνική Επιτροπή για τη Διοίκηση της Γάζας (NCAG) παραμένει στο Κάιρο και δεν έχει εισέλθει ακόμη στη Γάζα.
Το Συμβούλιο Ειρήνης έχει ζητήσει την έγκριση της ισραηλινής κυβέρνησης για να επιτρέψει στην Επιτροπή να εισέλθει στο τμήμα της Γάζας που ελέγχεται από τον IDF, σύμφωνα με ισραηλινό αξιωματούχο, ο οποίος μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας. Η επιτροπή έχει δημοσιεύσει προκηρύξεις διαγωνισμών για κατασκευαστικά έργα - κυρίως για την κατασκευή ενός κέντρου εφοδιαστικής για τη μελλοντική Διεθνή Δύναμη Ασφάλειας (ISF) σε εδάφη υπό ισραηλινή κατοχή, όπου έχουν ήδη απομακρυνθεί ορισμένα ερείπια. Ωστόσο, δεν έχουν υπογραφεί συμβάσεις και δεν έχουν ξεκινήσει εργασίες στο υπόλοιπο τμήμα της Γάζας.
Με όλο και πιο θλιβερούς όρους, ο Νικολάι Μλάντενοφ, ο Βούλγαρος διπλωμάτης που υπηρετεί ως ύπατος εκπρόσωπος του συμβουλίου, έχει ζητήσει να γίνουν βήματα προς τα εμπρός.
«Επτά μήνες μετά την κατάπαυση του πυρός, η πόρτα προς το μέλλον της Γάζας παραμένει κλειστή», δήλωσε στους δημοσιογράφους σε συνέντευξη Τύπου τον περασμένο μήνα. «Δεν είναι αυτό που υποσχέθηκαν στους Παλαιστινίους».
Σε ενημέρωση που πραγματοποίησε στις 21 Μαΐου προς το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, το οποίο έχει εγκρίνει το σχέδιο Τραμπ, ο Μλάντενοφ δήλωσε ότι «δεν υπάρχει ανάκαμψη. Περίπου το 85% των κτιρίων στη Γάζα έχουν υποστεί ζημιές ή έχουν καταστραφεί. Περίπου 70 εκατομμύρια τόνοι ερειπίων βρίσκονται εκεί όπου κάποτε στεκόντουσαν σπίτια, σχολεία και νοσοκομεία».
«Πάνω από ένα εκατομμύριο άνθρωποι σήμερα το πρωί βρίσκονται σε σκηνές και σε ερείπια κτιρίων», τόνισε. «Περίπου 80 στους 100 Παλαιστινίους που είναι σε ηλικία εργασίας, δεν έχουν δουλειά. Το νερό είναι σπάνιο. Τα συστήματα υγείας και εκπαίδευσης δεν έχουν ανοικοδομηθεί. Ακόμα σκοτώνονται άμαχοι. Οι οικογένειες εξακολουθούν να ζουν με φόβο και αβεβαιότητα. Οι περιορισμοί και οι καθυστερήσεις συνεχίζουν να εμποδίζουν την πρόσβαση της ανθρωπιστικής βοήθειας και την ομαλή διαβίωση».
Άλλες εκθέσεις του ΟΗΕ και ανθρωπιστικών οργανώσεων αναφέρουν επικίνδυνες πληγές από αρουραίους και άλλα παράσιτα, καθώς και την εξάπλωση ασθενειών. Απαγορεύεται στους Παλαιστινίους η πρόσβαση σχεδόν στο σύνολο των γεωργικών εκτάσεων της Γάζας, οι περισσότερες από τις οποίες βρίσκονται πίσω από τις διευρυνόμενες γραμμές που έχει ορίσει η ισραηλινή κατοχή.
«Ο λαός της Γάζας εξακολουθεί να έχει απελπιστική ανάγκη από τα πάντα», δήλωσε η Σομπέγια Αγιάς, 47 ετών, η οποία ζει πλέον σε μια ταράτσα στην Παλιά Πόλη της Γάζας με τον σύζυγό της και τα πέντε παιδιά της, αφού μετακόμισαν τέσσερις φορές από τότε που εγκατέλειψαν το σπίτι τους στην αρχή του πολέμου.
Οι κάτοικοι δεν μπορούν να αγοράσουν κρέας, φρέσκα φρούτα ή λαχανικά. Τα πακέτα επισιτιστικής βοήθειας αποτελούνται κυρίως από φασόλια και αλεύρι και δεν υπάρχει ηλεκτρικό ρεύμα από την αρχή του πολέμου, πρόσθεσε.
Το Συμβούλιο και ο Μλάντενοφ αναφέρουν την άρνηση της Χαμάς να αφοπλιστεί ως το βασικό σημείο εμπλοκής, λέγοντας ότι αν δεν συμβεί αυτό δεν μπορούν να γίνουν βήματα για την επαρκή ροή βοήθειας, την εσωτερική ασφάλεια, την ανοικοδόμηση και την αποχώρηση του Ισραήλ.
Ο Μλάντενοφ και οι Αιγύπτιοι διαπραγματευτές προσπαθούν εδώ και μήνες να πείσουν τους ηγέτες της Χαμάς να συνάψουν συμφωνία-πλαίσιο, σύμφωνα με την οποία οι μαχητές της θα παραδώσουν τα όπλα τους με αντάλλαγμα τη σταδιακή αποχώρηση του Ισραήλ από τη Γάζα.
Η πρόταση προβλέπει ότι οι μαχητές της Χαμάς θα λάβουν αμνηστία, θα μπορούν να ενταχθούν στη νέα αστυνομία ή να μετακινηθούν στο εξωτερικό. Επίσης, η Χαμάς θα μπορούσε να συμμετέχει σε μελλοντικές εκλογές, εφόσον εγκαταλείψει τα όπλα και τον ένοπλο αγώνα.
«Δεν ζητάμε από τη Χαμάς να εξαφανιστεί ως πολιτικό κίνημα. Αυτό που δεν είναι διαπραγματεύσιμο είναι η ύπαρξη ένοπλων παρατάξεων ή πολιτοφυλακών με δικά τους οπλοστάσια και στρατιωτική διοίκηση», τόνισε ο Μλάντενοφ.
Η Χαμάς έχει απορρίψει μέχρι στιγμής την πρόταση, υποστηρίζοντας ότι το Ισραήλ συνεχίζει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις και επεκτείνει τον έλεγχό του σε εδάφη της Γάζας κατά παράβαση της εκεχειρίας.
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπένιαμιν Νετανιάχου, έχει δηλώσει ότι η κατάληψη του 70% της Γάζας αποτελεί μόνο την αρχή και έχει επανειλημμένα τονίσει ότι δεν θα αποδεχθεί ποτέ τη δημιουργία παλαιστινιακού κράτους.
Με πληροφορίες από Washington Post
