Ο πρωθυπουργός της Ισπανίας, Πέδρο Σάντσεθ, έχει μπροστά του ένα μακρύ και δύσκολο καλοκαίρι, καθώς υποθέσεις διαφθοράς στις οποίες εμπλέκονται ο αδελφός του, η σύζυγός του και ο προκάτοχός του Χοσέ Λουίς Ροντρίγκεθ Θαπατέρο θα εξεταστούν από τους δικαστές τις επόμενες ημέρες και εβδομάδες.
Ο ηγέτης των Σοσιαλιστών, ο οποίος ανέλαβε την εξουσία πριν από οκτώ χρόνια, ανατρέποντας με πρόταση μομφής την εμπλεκόμενη σε σκάνδαλα διαφθοράς κυβέρνηση του συντηρητικού Λαϊκού Κόμματος (PP), επιμένει ότι δεν έχει διαπραχθεί κανένα αδίκημα από την πλευρά της οικογένειάς του. Έχει επίσης υπερασπιστεί τον Θαπατέρο και το δικαίωμά του στο τεκμήριο αθωότητας.
Ωστόσο, δύο πρώην στενοί του συνεργάτες κατηγορούνται επίσης για διαφθορά, ενώ ο πρώην γενικός εισαγγελέας της χώρας απομακρύνθηκε από τη θέση του για δύο χρόνια αφού κρίθηκε ένοχος διαρροής εμπιστευτικών πληροφοριών. Όλα αυτά δημιουργούν έντον η πολιτική πίεση ενόψει των γενικών εκλογών το επόμενο έτος.
Τι συμβαίνει με τον αδελφό τού Σάντσεθ
Ο μικρότερος αδελφός του Ισπανού πρωθυπουργού, Νταβίντ Σάντσεθ, θα δικαστεί την Πέμπτη στην περιφέρεια της Εστρεμαδούρα, στη νοτιοδυτική Ισπανία, με την κατηγορία της διαπλοκής και της κατάχρησης εξουσίας. Επιπλέον δέκα άτομα αντιμετωπίζουν τις ίδιες κατηγορίες.
Η υπόθεση προέκυψε από καταγγελία της οργάνωσης Manos Limpias («Καθαρά Χέρια»), ενός αυτοαποκαλούμενου συνδικάτου με διασυνδέσεις στην ακροδεξιά, που έχει μακρά ιστορία δικαστικών προσφυγών εναντίον όσων θεωρεί απειλή για τα συμφέροντα της Ισπανίας.
Σύμφωνα με την καταγγελία, ο Νταβίντ Σάντσεζ έλαβε τον Ιούλιο του 2017 μια ειδικά διαμορφωμένη θέση εργασίας από το σοσιαλιστικό δημοτικό συμβούλιο της νοτιοδυτικής πόλης Μπαδαχόθ τον Ιούλιο του 2017, όταν ο αδελφός του ηγούταν του Ισπανικού Σοσιαλιστικού Εργατικού Κόμματος (PSOE) αλλά δεν είχε αναλάβει ακόμη πρωθυπουργός.
Ο Νταβίντ Σάντσεζ, ο οποίος αρνείται τις κατηγορίες, αντιμετωπίζει ποινή φυλάκισης τριών ετών, εάν κριθεί ένοχος.
Τι συμβαίνει με τη σύζυγο τού Σάντσεθ
Η σύζυγος του Ισπανού πρωθυπουργού, Μπεγκόνα Γκόμεζ, βρέθηκε επίσης ενώπιον της δικαιοσύνης έπειτα από καταγγελία που υπέβαλε η οργάνωση Manos Limpias.
Έπειτα από δυο χρόνια έρευνας, τον περασμένο μήνα, δικαστής στη Μαδρίτη απήγγειλε εναντίον της Γκόμεζ κατηγορίες για κατάχρηση εξουσίας, διαπλοκή, διαφθορά σε επιχειρηματικές συναλλαγές και κατάχρηση δημοσίων πόρων.
Κατηγορείται ότι χρησιμοποίησε την επιρροή της ως σύζυγος του πρωθυπουργού για να εξασφαλίσει και να διαχειριστεί θέση στο Πανεπιστήμιο Κομπλουτένσε της Μαδρίτης, καθώς και ότι χρησιμοποίησε δημόσιους πόρους και προσωπικές διασυνδέσεις για να προωθήσει τα ιδιωτικά της συμφέροντα.
Ο δικαστής Χουάν Κάρλος Πεϊνάντο απήγγειλε επίσης κατηγορίες κατά της προσωπικής βοηθού της Γκόμεζ, Κριστίνα Άλβαρεζ, και του επιχειρηματία Χουάν Κάρλος Μπαραμπές, σε σχέση με την υπόθεση. Όλοι οι κατηγορούμενοι αρνούνται τις κατηγορίες. Η Γκόμεζ αναμένεται να εμφανιστεί ενώπιον του Πεϊνάντο σε προκαταρκτική ακρόαση στις 9 Ιουνίου.
Γιατί ερευνάται ο Θαπατέρο
Ο Χοσέ Λουίς Ροντρίγκεθ Θαπατέρο, ο οποίος διετέλεσε πρωθυπουργός στην Ισπανία από το 2004 έως το 2011 και παραμένει εμβληματική μορφή της ισπανικής Αριστεράς, τέθηκε υπό έρευνα για φερόμενη άσκηση πίεσης και άλλα αδικήματα σε υπόθεση που αφορά τη διάσωση της αεροπορικής εταιρείας Plus Ultra - με δεσμούς στη Βενεζουέλα - με κρατική ενίσχυση 53 εκατ. ευρώ κατά την πανδημία της Covid-19.
Οι εισαγγελείς εξετάζουν εάν η εταιρεία έκανε «ακατάλληλη χρήση» των δημόσιων πόρων που ενέκρινε η κυβέρνηση για τη διάσωση, ενώ η αστυνομία κατά της διαφθοράς ερευνά εάν η αεροπορική εταιρεία χρησιμοποίησε τα χρήματα της διάσωσης για να ξεπλύνει κεφάλαια από τη Βενεζουέλα μέσω της Γαλλίας, της Ελβετίας και της Ισπανίας.
Σύμφωνα με τον ανακριτή, ο Θαπατέρο φέρεται να επέβλεπε «ιεραρχική δομή διαπλοκής» με στόχο την αποκόμιση οικονομικών οφελών υπέρ τρίτων, κυρίως της Plus Ultra.
Ο Θαπατέρο επιμένει στην αθωότητά του και δηλώνει πρόθυμος να συνεργαστεί με την έρευνα. Αναμένεται να καταθέσει ενώπιον του ανώτατου δικαστηρίου της Ισπανίας στις 17 και 18 Ιουνίου.
Πώς αντέδρασε ο Πέδρο Σάντσεθ σε όλα αυτά
Όταν τον Απρίλιο του 2024 έγινε γνωστό ότι η σύζυγός του είχε τεθεί υπό έρευνα, ο Σάντσεθ ακύρωσε τις δημόσιες υποχρεώσεις του για πέντε ημέρες, ενώ σκεφτόταν το πολιτικό του μέλλον. Κατηγόρησε τους πολιτικούς και μιντιακούς αντιπάλους του για εκστρατεία «παρενόχλησης και εκφοβισμού» εναντίον της οικογένειάς του, αλλά αποφάσισε να παραμείνει στη θέση του.
Υποστηρίζει ότι η σύζυγός του και ο αδελφός του είναι θύματα εκστρατειών δυσφήμισης με πολιτικά κίνητρα και έχει δηλώσει: «Η αλήθεια θα βγει τελικά στην επιφάνεια. Ο αδελφός μου και η σύζυγός μου είναι αθώοι». Ο Σάντσεθ έχει επίσης αμφισβητήσει ανοιχτά την ανεξαρτησία ορισμένων μελών του ισπανικού δικαστικού σώματος. «Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι υπάρχουν δικαστές που ασχολούνται με την πολιτική και πολιτικοί που προσπαθούν να απονείμουν δικαιοσύνη», δήλωσε σε τηλεοπτική συνέντευξη τον περασμένο Σεπτέμβριο.
Έχει υποστηρίξει τον Θαπατέρο, δηλώνοντας την Τετάρτη ότι δεν βλέπει «κανένα λόγο» να αποσύρει την στήριξή του προς τον προκάτοχό του.
Οι υπόλοιπες υποθέσεις διαφθοράς
Τον Ιούνιο του περασμένου έτους, ο Σάντσεθ ζήτησε την παραίτηση του στενού συνεργάτη του Σάντος Σερντάν, πρώην γραμματέας οργανωτικού του PSOE, αφού δικαστής του ανώτατου δικαστηρίου εντόπισε «σοβαρές ενδείξεις» εμπλοκής του σε μίζες σχετικές με δημόσια έργα. Ο Σερντάν αρνείται κάθε παράνομη πράξη.
Η υπόθεση του Σερντάν συνδέεται με εκείνες δύο άλλων ανδρών, οι οποίοι και οι δύο ήταν κάποτε στενοί συνεργάτες του Σάντσεθ. Ο πρώην υπουργός Mεταφορών Χοσέ Λουίς Άμπαλος κατηγορείται μαζί με τον πρώην βοηθό του Κολντό Γκαρσία και τον επιχειρηματία Βίκτορ ντε Αλντάμα για μίζα από δημόσιες συμβάσεις για υγειονομικό εξοπλισμό κατά τη διάρκεια της πανδημίας της Covid-19. Ο Άμπαλος και ο Γκαρσία, οι οποίοι αρνούνται όλες τις κατηγορίες, αντιμετωπίζουν ποινές φυλάκισης 24 και 19 ετών αντίστοιχα, ενώ ο Αλντάμα, ο οποίος έχει ήδη παραδεχτεί τη συμμετοχή του στο φερόμενο κύκλωμα, αντιμετωπίζει ποινή επτά ετών.
Την Τετάρτη, αστυνομικοί της υπηρεσίας καταπολέμησης της διαφθοράς που ερευνούν φερόμενο σχέδιο αποσταθεροποίησης των δικαστικών διαδικασιών κατά του Σοσιαλιστικού Κόμματος - ή της κυβέρνησης - εισέβαλαν στα κεντρικά γραφεία του PSOE στη Μαδρίτη αναζητώντας έγγραφα. Ο προεδρεύων δικαστής δήλωσε ότι ο Σερντάν ήταν μεταξύ των ατόμων που ερευνώνται για πιθανά αδικήματα, όπως κατάχρηση εξουσίας, διαπλοκή, δωροδοκία και υποκίνηση σε ψευδή κατάθεση.
Η υπόθεση του πρώην γενικού εισαγγελέα
Τον Νοέμβριο του περασμένου έτους, ο γενικός εισαγγελέας της Ισπανίας τέθηκε σε διαθεσιμότητα για δύο χρόνια, αφού κρίθηκε ένοχος για διαρροή εμπιστευτικών πληροφοριών σχετικά με φορολογική υπόθεση στην οποία εμπλέκεται ένας επιχειρηματίας, ο οποίος είναι σύντροφος εξέχουσας πολιτικού της δεξιάς.
Ο Αλβάρο Γκαρθία Ορτίθ τιμωρήθηκε επίσης με πρόστιμο 7.300 ευρώ και υποχρεώθηκε να καταβάλει 10.000 ευρώ ως αποζημίωση στον επιχειρηματία Αλμπέρτο Γκονθάλεθ Αμαδόρ, σύντροφο της Ιζαμπέλ Ντίαθ Αγιούσο, της λαϊκιστικής ηγέτιδας του PP στην περιφέρεια της Μαδρίτης.
Ο Γκαρθία Ορτίθ ισχυρίστηκε ότι δεν είχε διαρρεύσει τις πληροφορίες, ενώ η υπεράσπισή του είχε δηλώσει ότι δεν υπήρχε «απολύτως καμία απόδειξη» ότι ήταν η πηγή της διαρροής. Οι δημοσιογράφοι που κλήθηκαν να καταθέσουν επίσης αρνήθηκαν ότι ο γενικός εισαγγελέας τους είχε δώσει τις πληροφορίες. Η υπόθεση αυτή αποτέλεσε πλήγμα για τον Σάντσεθ, η κυβέρνηση του οποίου είχε προτείνει τον Γκαρθία Ορτίθ για τη θέση.
Τι ακολουθεί
Σε δήλωση που εκδόθηκε μετά την έφοδο στα κεντρικά γραφεία του κόμματος στη Μαδρίτη, το PSOE ανέφερε ότι θα διατηρεί «πάντα στάση μέγιστης συνεργασίας με τη δικαιοσύνη και απόλυτου σεβασμού στις δικαστικές ενέργειες».
Ο Σάντσεθ, από την πλευρά του, έχει απορρίψει τις εκκλήσεις για πρόωρες εκλογές, υποστηρίζοντας ότι σε αυτή τη φάση η Ισπανία χρειάζεται «σταθερότητα».
Ωστόσο, οι πολιτικοί του αντίπαλοι πιέζουν για πρόωρες εκλογές. Ο ηγέτης του συντηρητικού PP, Αλβέρτο Νούνιεθ Φεϊχόο, δήλωσε: «Η μόνη επιλογή που απομένει είναι να αφήσουμε τον ισπανικό λαό να μιλήσει τώρα. Δεν μπορούμε να το ανεχτούμε άλλο».
Ο ηγέτης του ακροδεξιού Vox, Σαντιάγκο Αμπασκάλ, υποστήριξε ότι «δεν περνά ούτε εβδομάδα, ούτε μέρα, ούτε ώρα χωρίς νέες αποκαλύψεις για τη μαφία που κυβερνά την Ισπανία» και ζήτησε να «οδηγηθούν στη δικαιοσύνη».
Ο Σάντσεθ βρίσκεται υπό αυξημένη πολιτική πίεση, με την κυβέρνησή του να προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στη διαχείριση των δικαστικών ερευνών και στη διατήρηση της πολιτικής σταθερότητας, ενώ η αντιπολίτευση επιχειρεί να μετατρέψει τις υποθέσεις σε άμεσο πολιτικό ζήτημα ενόψει των επόμενων εκλογών.
Με πληροφορίες από Guardian
