Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν βρίσκονται πλέον πολύ κοντά στην ανακοίνωση ενός σχεδίου ειρηνευτικής συμφωνίας που θα μπορούσε να σηματοδοτήσει το τέλος των εχθροπραξιών στη Μέση Ανατολή, έπειτα από εβδομάδες πολέμου, παρασκηνιακών επαφών και διεθνούς διπλωματικής κινητικότητας.
Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλούνται οι Washington Times, το προσχέδιο της συμφωνίας οριστικοποιήθηκε νωρίς το Σάββατο και έχει ήδη σταλεί στις ηγεσίες των δύο χωρών για τελική έγκριση, ενώ οι επίσημες ανακοινώσεις αναμένονται μέχρι το απόγευμα της Κυριακής.
Μάλιστα, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε σε εκτενή ανάρτηση στο Truth Social ότι τα Στενά του Ορμούζ θα ανοίξουν ξανά. Όπως ο ίδιος τόνισε χαρακτηριστικά: «Οι τελικές πτυχές και λεπτομέρειες της συμφωνίας συζητούνται επί του παρόντος και θα ανακοινωθούν σύντομα. Εκτός από πολλά άλλα στοιχεία της συμφωνίας, τα Στενά του Ορμούζ θα ανοίξουν».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Νωρίτερα, έγινε γνωστό πως η σημερινή τηλεφωνική συνομιλία μεταξύ του Προέδρου Τραμπ και ηγετών της Αραβίας φέρεται να έχει ολοκληρωθεί, με έναν περιφερειακό διπλωμάτη να λέει στο Fox News ότι η κλήση ήταν «πολύ θετική» και ότι «καλή πρόοδος επιτυγχάνεται». Προσθέτοντας ότι: «Οι περιφερειακοί ηγέτες υποστήριξαν την πρόοδο και το άλμα που πέτυχε ο Πρόεδρος Τραμπ στις συνομιλίες [με το Ιράν]».
{https://x.com/sentdefender/status/2058262720068321643}
Εφόσον επικυρωθεί, η συμφωνία αναμένεται να μετατρέψει την εύθραυστη εκεχειρία των τελευταίων έξι εβδομάδων σε μια πιο μόνιμη συμφωνία αποκλιμάκωσης, σε μια περίοδο όπου η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με αγωνία τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και τις επιπτώσεις τους στην παγκόσμια οικονομία.
Το παρασκήνιο των διαπραγματεύσεων
Στο παρασκήνιο των συνομιλιών εξελίχθηκε ένα έντονο διπλωματικό θρίλερ, με τη συμμετοχή κορυφαίων πολιτικών και διπλωματικών παραγόντων τόσο από τις ΗΠΑ όσο και από το Ιράν.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, το σχέδιο συμφωνίας εγκρίθηκε σε επίπεδο διαπραγματευτών από τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς, τον ειδικό απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ και τον Τζάρεντ Κούσνερ, ενώ από ιρανικής πλευράς συμμετείχε ενεργά ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγέρ Καλιμπάφ.
Καθοριστικό ρόλο φαίνεται πως διαδραμάτισε και ο αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων του Πακιστάν, στρατάρχης Ασίμ Μουνίρ, ο οποίος βρέθηκε στην Τεχεράνη στο πλαίσιο διαμεσολαβητικών προσπαθειών για τη γεφύρωση των διαφορών μεταξύ των δύο πλευρών.
Παράλληλα, αντιπροσωπεία του Κατάρ συμμετείχε στις τελευταίες διπλωματικές επαφές, καθώς οι περιφερειακές δυνάμεις επιδιώκουν να αποτρέψουν μια νέα γενικευμένη ανάφλεξη στην περιοχή.
Ο Λευκός Οίκος απέφυγε να σχολιάσει επισήμως τις πληροφορίες, ωστόσο στην Ουάσινγκτον υπήρξαν σαφείς ενδείξεις έντονης κινητικότητας, με τον αντιπρόεδρο Βανς να επιστρέφει εκτάκτως στην αμερικανική πρωτεύουσα και τον Ντόναλντ Τραμπ να συγκαλεί σύσκεψη εθνικής ασφαλείας.
Το σχέδιο των 14 σημείων και τα ανοιχτά μέτωπα
Σύμφωνα με πληροφορίες, οι συνομιλίες βασίζονται σε ένα ιρανικό έγγραφο 14 σημείων, το οποίο αποτέλεσε το βασικό πλαίσιο των διαπραγματεύσεων και της ανταλλαγής προτάσεων μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης.
Παρά τη σημαντική πρόοδο, κρίσιμα ζητήματα παραμένουν ανοιχτά. Στο επίκεντρο βρίσκεται το μέλλον του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, η διαχείριση του εμπλουτισμένου ουρανίου, η σταδιακή άρση των αμερικανικών κυρώσεων, αλλά και το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, που έχουν επηρεαστεί δραματικά από τη σύγκρουση.
Το Ιράν εξακολουθεί να απορρίπτει τα αιτήματα για πλήρη εγκατάλειψη του εμπλουτισμού ουρανίου, επιμένοντας ότι το πυρηνικό του πρόγραμμα έχει αποκλειστικά ειρηνικό χαρακτήρα και ότι δεν επιδιώκει την κατασκευή πυρηνικών όπλων.
Την ίδια στιγμή, η Τεχεράνη ζητά την αποδέσμευση σημαντικού μέρους των παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων στο εξωτερικό, καθώς και έναν σαφή μηχανισμό άρσης των οικονομικών κυρώσεων που έχουν επιβαρύνει σοβαρά την οικονομία της χώρας.
Από την πλευρά τους, οι Ηνωμένες Πολιτείες διαμηνύουν ότι οποιαδήποτε συμφωνία θα πρέπει να περιλαμβάνει σαφείς εγγυήσεις ότι το Ιράν δεν θα μπορέσει να αποκτήσει πυρηνικά όπλα, ενώ επιμένουν και στην πλήρη αποκατάσταση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ.
Τραμπ: «50-50» η συμφωνία ή νέα χτυπήματα
Ο Ντόναλντ Τραμπ συνέχισε και το Σάββατο να εκπέμπει διπλό μήνυμα, συνδυάζοντας τις διπλωματικές δηλώσεις με ανοιχτές απειλές στρατιωτικής κλιμάκωσης.
Μιλώντας στο Axios, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι οι πιθανότητες επίτευξης συμφωνίας είναι «50-50», τονίζοντας ότι οι ΗΠΑ βρίσκονται ανάμεσα σε δύο δρόμους: είτε σε μια «καλή συμφωνία», είτε σε μια νέα φάση σκληρών επιθέσεων κατά του Ιράν.
Ο Τραμπ προειδοποίησε μάλιστα ότι αν οι συνομιλίες αποτύχουν, η Ουάσινγκτον θα πλήξει την Τεχεράνη «όπως δεν έχει χτυπηθεί ποτέ», ενώ ξεκαθάρισε ότι οι τελικές αποφάσεις θα ληφθούν μέσα στις επόμενες ώρες, έπειτα από νέες επαφές με τους βασικούς διαπραγματευτές και συμβούλους του.
Παράλληλα, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο έκανε λόγο για «κάποια πρόοδο» στις συνομιλίες, επισημαίνοντας ότι η αμερικανική προτεραιότητα εξακολουθεί να είναι μια διπλωματική λύση που θα εξασφαλίζει τη σταθερότητα στην περιοχή.
Το Στενό του Ορμούζ και οι παγκόσμιες επιπτώσεις
Κομβικό σημείο της διαπραγμάτευσης παραμένει το Στενό του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου.
Η κρίση των τελευταίων εβδομάδων έχει προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας, ενώ το μερικό κλείσιμο της στρατηγικής θαλάσσιας οδού επηρέασε σημαντικά τη ναυσιπλοΐα και τις παγκόσμιες μεταφορές.
Ο ίδιος ο Τραμπ υποστήριξε ότι μια συμφωνία με το Ιράν θα μπορούσε να οδηγήσει σε σταθεροποίηση των αγορών και σε σημαντική αποκλιμάκωση των τιμών του πετρελαίου, συνδέοντας άμεσα την έκβαση των διαπραγματεύσεων με τη διεθνή οικονομική σταθερότητα.
