Την παραμονή της τέταρτης επετείου από την έναρξη του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία, η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται σε κρίση λόγω διπλού βέτο από την Ουγγαρία που μπλοκάρει τόσο ένα έκτακτο δάνειο 90 δισεκατομμυρίων ευρώ προς το Κίεβο, όσο και το 20ό πακέτο κυρώσεων κατά της Μόσχας, προκαλώντας παράλυση στις αποφάσεις της ΕΕ. Η αιτία πίσω από αυτή την ένταση είναι η διακοπή της διαμετακόμισης ρωσικού πετρελαίου μέσω του ιστορικού αγωγού Ντρούζμπα, που η Ουγγαρία αποδίδει στην Ουκρανία και καταγγέλλει ως «εκβιασμό».
Σύμφωνα με πληροφορίες από το euronews.com και το dw.com, η Ύπατη Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Κάγια Κάλλας, επανέλαβε ότι «δεν πρέπει να συνδέουμε πράγματα που δεν συνδέονται καθόλου μεταξύ τους», αναφερόμενη στη σύνδεση μεταξύ του πακέτου κυρώσεων και του δανείου προς την Ουκρανία με τις ενεργειακές διαφωνίες.
Παράλληλα, τόνισε ότι θα δοθεί ευκαιρία στη Βουδαπέστη να εξηγήσει τους λόγους του μπλοκαρίσματος, αλλά εκτίμησε ότι είναι απίθανο να επιτευχθεί συμφωνία κατά τη σημερινή σύνοδο των υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ. Η Κάλλας υπογράμμισε ότι τα προβλήματα που επικαλείται η Ουγγαρία δεν έχουν καμία σχέση με το 20ό πακέτο κυρώσεων, υπογραμμίζοντας την ανάγκη διάκρισης ανάμεσα σε ενεργειακά ζητήματα και πολιτικές αποφάσεις της Ένωσης.
Η στάση της Ουγγαρίας και τα «αντίμετρα» του Όρμπαν
Ο Ούγγρος πρωθυπουργός, Βίκτορ Όρμπαν, ανακοίνωσε μια σειρά από «αντίμετρα» που περιλαμβάνουν την αναστολή των ουγγρικών εξαγωγών ντίζελ προς την Ουκρανία, ενώ ταυτόχρονα μπλοκάρει την έγκριση του δανείου και του 20ού πακέτου κυρώσεων. Η Ουγγαρία επικαλείται την πρόσφατη διακοπή των παραδόσεων ρωσικού πετρελαίου από τον αγωγό Ντρούζμπα, την οποία αποδίδει αποκλειστικά στην Ουκρανία.
Ο Όρμπαν διαβεβαίωσε ότι οι σχέσεις θα αποκατασταθούν «μόλις επανέλθουν οι αποστολές πετρελαίου», ενώ ταυτόχρονα το μπλοκάρισμα συνδέεται και με τις επικείμενες προεδρικές εκλογές στη χώρα, με την αντίθεση προς το Κίεβο και τις Βρυξέλλες να αποτελεί βασικό στοιχείο της προεκλογικής του στρατηγικής.
Αντίδραση Ουκρανίας και προτάσεις για εναλλακτικές λύσεις
Η Ουκρανία χαρακτήρισε τις ενέργειες της Ουγγαρίας «εκβιασμό» και υπογράμμισε ότι οι εργασίες επισκευής του αγωγού συνεχίζονται υπό καθημερινές απειλές για νέες πυραυλικές επιθέσεις.
Παράλληλα, πρότεινε εναλλακτικούς τρόπους διαμετακόμισης μη ρωσικού πετρελαίου προς την Κεντρική Ευρώπη, ώστε να εξασφαλιστεί η ενεργειακή τροφοδοσία των κρατών-μελών που εξαρτώνται από τον αγωγό. Η Κροατία, με τον αγωγό της Αδριατικής, εμφανίζεται ως μια πιθανή λύση για την αναπλήρωση της ενεργειακής ροής προς την περιοχή, ενώ οι Βρυξέλλες προσπαθούν να ισορροπήσουν ανάμεσα στην ανάγκη ενεργειακής ασφάλειας όλων των κρατών-μελών και στον επείγοντα χαρακτήρα της βοήθειας προς την Ουκρανία.
Αντιδράσεις από τα κράτη-μέλη και η Ευρωπαϊκή Ένωση υπό πίεση
Η στάση της Ουγγαρίας προκάλεσε έντονες αντιδράσεις σε όλη την Ευρώπη. Ο Πολωνός υπουργός Εξωτερικών χαρακτήρισε τη Βουδαπέστη «σοκαριστικά ανάλγητη», ενώ τη σύνδεσε με τις επικείμενες εκλογές στη χώρα.
Η Σουηδή υπουργός Εξωτερικών Μαρία Μάλμερ Στένεργκαρντ μίλησε για «ντροπή» και τόνισε ότι κάθε καθυστέρηση στην υιοθέτηση του πακέτου κυρώσεων αποτελεί «αποτυχία για την Ευρώπη».
Παράλληλα, ο Γάλλος διπλωμάτης Ζαν-Νοέλ Μπαρό υπογράμμισε την ανάγκη τήρησης των δεσμεύσεων από όλα τα κράτη-μέλη, ενώ ο Εσθονός Μάργκους Τσάκνα δήλωσε ότι δεν υπάρχει κανένας λόγος για το αδιέξοδο που έχει προκληθεί. Η Σλοβακία και η Τσεχική Δημοκρατία έχουν επίσης σταματήσει προσωρινά τις εξαγωγές ντίζελ προς την Ουκρανία, χωρίς όμως να επηρεάζονται από το δάνειο.
Επιφυλάξεις για το 20ό πακέτο κυρώσεων εξέφρασαν επίσης η Ελλάδα και η Μάλτα, κυρίως λόγω της πρότασης που αντικαθιστά το ισχύον πλαφόν τιμής στο ρωσικό πετρέλαιο με πλήρη απαγόρευση ευρωπαϊκών ναυτιλιακών υπηρεσιών για ρωσικά φορτία. «Η ΕΕ και η Ελλάδα θα δηλώσουν τη συνεχιζόμενη βούλησή τους για στήριξη της Ουκρανίας και ταυτόχρονα για στοχευμένες κυρώσεις που θα έχουν ένα ωφέλιμο αποτέλεσμα» τόνισε ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών προσερχόμενος στο Συμβούλιο.
Το περιεχόμενο του 20ού πακέτου κυρώσεων
Το προτεινόμενο 20ό πακέτο κυρώσεων περιλαμβάνει πλήρη απαγόρευση των υπηρεσιών για ρωσικά πετρελαιοφόρα, αυστηροποίηση περιορισμών στον τραπεζικό και ενεργειακό τομέα της Ρωσίας, καθώς και νέους κανόνες για τη διακίνηση και ασφάλιση ρωσικού πετρελαίου. Η ΕΕ επιθυμούσε να υιοθετήσει το πακέτο πριν από την τέταρτη επέτειο της εισβολής, ως μήνυμα σαφούς αλληλεγγύης προς την Ουκρανία, ωστόσο η στάση της Ουγγαρίας καθιστά προσωρινά αδύνατη την υλοποίησή του.
Επόμενα βήματα και κρίσιμη συνάντηση
Για την αντιμετώπιση της κρίσης έχει προγραμματιστεί συνάντηση κρίσης την Τετάρτη, με συμμετοχή και της Κροατίας, ώστε να εξεταστούν εναλλακτικές λύσεις ενεργειακής τροφοδοσίας και διπλωματικές διευθετήσεις.
Παράλληλα, η Επίτροπος Μεσογείου Ντουμπράβκα Σουίτσα θα κληθεί να δώσει εξηγήσεις στους υπουργούς Εξωτερικών της ΕΕ σχετικά με τη συμμετοχή της στο Συμβούλιο Ειρήνης του Τραμπ στην Ουάσινγκτον, ώστε να διασφαλιστεί ότι δεν υπήρξε παραβίαση του καθεστώτος εκπροσώπησης της Ένωσης.
{https://exchange.glomex.com/video/v-dgmift3jy16p?integrationId=40599y14juihe6ly}
