Ερευνητές που μελετούσαν τα λείψανα μιας προϊστορικής γυναίκας, η οποία έζησε στο σημερινό Βέλγιο πριν από περίπου 10.500 χρόνια ανακατασκεύασαν το πρόσωπό της χρησιμοποιώντας αρχαίο DNA.
Η ομάδα των επιστημόνων από το πανεπιστήμιο του Ghent ανακάλυψαν ότι η γυναίκα είχε μπλε μάτια και ελαφρώς ανοιχτό δέρμα, όπως οι περισσότεροι άνθρωποι της Μεσολιθικής Εποχής στη Δυτική Ευρώπη που έχουν μελετηθεί μέχρι σήμερα, σύμφωνα με ανακοίνωση του πανεπιστημίου. Η Isabelle De Groote, αρχαιολόγος του πανεπιστημίου και επικεφαλής της έρευνας, είπε στο CNN ότι η γυναίκα αυτή προέρχεται από τον ίδιο πληθυσμό με τον άνθρωπο Cheddar, που έζησε στη σημερινή Βρετανία περίπου την ίδια εποχή, αλλά είχε πιο ανοιχτό δέρμα.
Τα ευρήματα της έρευνας αμφισβητούν προηγούμενα συμπεράσματα ότι οι Ευρωπαίοι κυνηγοί - τροφοσυλλέκτες είχαν τα ίδια γενετικά χαρακτηριστικά και επιμένει ότι υπήρχαν διαφοροποιήσεις στο χρώμα του δέρματος μεταξύ διαφορετικών πληθυσμών σύμφωνα με την De Groote. «Από το κρανίο μπορούμε να πούμε επίσης ότι ήταν μεταξύ 35 και 60 ετών. Η μύτη της είχε ψηλή ρινική γέφυρα, η οποία είναι παρόμοια με τον άνθρωπο Cheddar ενώ είχε έντονες ραβδώσεις στα φρύδια της παρά το γεγονός ότι ήταν γυναίκα». Τα λείψανα της γυναίκας εντοπίστηκαν στην σπηλιά Margaux στο Dinant κατά τη διάρκεια αρχαιολογικής ανασκαφής που διήρκησε από το 1988 έως το 1989, μαζί με τα λείψανα ακόμα οκτώ γυναικών.
Τα ευρήματα αυτά ήταν ασυνήθιστα, σύμφωνα με την αρχαιολόγο, καθώς οι περισσότερες περιοχές ταφής από τη Μεσολιθική εποχή περιείχαν λείψανα ανδρών, γυναικών και παιδιών μαζί. «Πολλοί από τους σκελετούς ήταν πασπαλισμένοι με ώχρα, μια πρακτική που συνδέεται με τελετουργική ή συμβολική συμπεριφορά», είπε η De Groote. Οι περισσότεροι σκελετοί ήταν προσεκτικά καλυμμένοι με θραύσματα από πέτρες, ενώ ένα άτομο είχε σημάδια στο κρανίο του που δημιουργήθηκαν μετά τον θάνατό του, πρόσθεσε. «Επίσης ενδιαφέρον είναι ότι η σπηλιά της ταφής χρησιμοποιούνταν για αρκετά εκατοντάδες χρόνια, ως περιοχές μνήμης όπου οι άνθρωποι επέστρεφαν παρά τις μετακινήσεις του ανθρώπου την εποχή που ήταν κυνηγός» είπε.
«Τα ευρήματα αυτά σύνθετα ταφικά έθιμα και εγείρουν ενδιαφέροντα ερωτήματα αναφορικά με την κοινωνική δομή και τις πολιτιστικές πρακτικές αυτής της πρώιμης κοινότητας κυνηγών - τροφοσυλλεκτών», πρόσθεσε.
Ο Philippe Crombé, αρχαιολόγος στο πανεπιστήμιο που συμμετέχει στην ερευνητική ομάδα, δήλωσε ότι το χρώμα του δέρματος της γυναίκας ήταν «μια μικρή έκπληξη», αλλά υπάρχει μια περιορισμένη ομάδα Μεσολιθικών ανθρώπων με τους οποίους μπορεί να συγκριθεί.
«Όλα τα άτομα που έχουν αναλυθεί μέχρι στιγμής στο αρχαίο DNA στη Δυτική Ευρώπη ανήκαν στην ίδια γενετική ομάδα. Επομένως, είναι μια μικρή έκπληξη, αλλά από την άλλη πλευρά, είναι αναμενόμενο ότι στην ευρεία περιοχή της Δυτικής Ευρώπης υπάρχει κάποια μεταβλητότητα, όπως και σήμερα» πρόσθεσε.
Όταν ανακτήθηκαν τα λείψανα, δεν υπήρχε τρόπος να διεξαχθεί έρευνα για το αρχαίο DNA, συμπλήρωσε ο Crombé. Ωστόσο επισήμανε ότι «οι τεχνικές έχουν αναπτυχθεί από την εποχή της ανασκαφής» και πρόσθεσε πως το διεπιστημονικό έργο είναι «μια επανάληψη της ανάλυσης παλιών ανασκαφών χρησιμοποιώντας νέε μεθόδους».
Περιέγραψε λεπτομερώς πώς ελήφθη δείγμα DNA «αρκετά καλής ποιότητας» από το κρανίο της γυναίκας, επιτρέποντας τη δημιουργία «μιας πολύ λεπτομερούς ανακατασκευής». Το χρώμα του δέρματός της, το χρώμα των μαλλιών και το χρώμα των ματιών της βασίζονται όλα σε αρχαίο DNA, ενώ άλλα στοιχεία, όπως τα κοσμήματα και τα τατουάζ της, βασίζονται σε αρχαιολογικά δεδομένα, που ελήφθησαν από άλλες ανασκαφές στη λεκάνη του ποταμού Μόζα, τα οποία επέτρεψαν στους επιστήμονες επίσης να σχηματίσουν μια εικόνα της καθημερινής της ζωής.
Σε μια ανασκαφή οι επιστήμονες βρήκαν λίθινα εργαλεία, οστά από άγρια θηράματα και υπολείμματα ψαριών, τα οποία παρείχαν στοιχεία, που έδειχναν πως αυτοί οι άνθρωποι θα ήταν νομάδες. «Εξακολουθούν να μετακινούνται επειδή εξαρτώνται εξ ολοκλήρου από φυσικούς πόρους: άγρια θηράματα, άγρια φυτά, ψάρια. Έτσι, αυτό τους ανάγκασε να μετακινηθούν στην περιοχή και να μετακινήσουν και τους οικισμούς τους».
Όπως τόνισε υπάρχουν ακόμα πολλά ερωτήματα για αυτές τις μεσολιθικές κοινότητες, οι οποίες ήταν οι τελευταίοι κυνηγοί-τροφοσυλλέκτες στη Δυτική Ευρώπη. Πλέον η ομάδα των ερευνητών αναλύει τα λείψανα για να συνδυάσει τις σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων που θάφτηκαν μαζί και σχεδιάζει επίσης να μελετήσει σε ποιο βαθμό κατανάλωναν ψάρια.
Με πληροφορίες του CNN/ugent.be
.
