Η Ευρώπη φάνηκε εκ των πραγμάτων ανέτοιμη για να αντιμετωπίσει μια τόσο σοβαρή κατάσταση, ήταν εξαρτημένη σε υψηλό βαθμό από το ρωσικό παράγοντα λόγω αστοχιών του παρελθόντος, ενώ είδε τις τιμές της ενέργειας να εκτοξεύονται, με τον πληθυσμό να αδυνατεί στην πλειοψηφία των κρατών-μελών να ανταπεξέλθει στο υψηλό κόστος.
Μπορεί στην Ελλάδα τα πράγματα να κύλησαν σε γενικές γραμμές πιο ομαλά λόγω της επιδότησης του ρεύματος από το κράτος, αλλά άλλοι εταίροι δεινοπάθησαν στην κυριολεξία μέχρι να επιτευχθεί μια σχετική ισορροπία στην αγορά. Όλα τα παραπάνω διαμόρφωσαν μια σύνθετη εικόνα που αύξησε την πίεση στη μεσαία τάξη και τα λαϊκά νοικοκυριά σε ολόκληρη την Ευρώπη. Αυτή επιτείνει και η διαρκής αύξηση των επιτοκίων από την ΕΚΤ που οδηγεί σε αδιέξοδα εκατομμύρια δανειολήπτες.
Από τη στιγμή που η Ε.Ε είχε αποφασίσει την αναστολή της εφαρμογής των κανόνων του συμφώνου σταθερότητας, οι εθνικές παρεμβάσεις κατάφεραν στις δύσκολες στιγμές να απορροφήσουν τους κραδασμούς, αξιοποιώντας κονδύλια χωρίς ουσιαστικά να υπάρχουν περιορισμοί. Από εδώ και στο εξής τα πράγματα αλλάζουν: τους επόμενους οι ηγέτες των κρατών-μελών θα αναζητήσουν τον κοινό τόπο για τους νέους δημοσιονομικούς κανόνες που θα ισχύσουν άμεσα-από τις αρχές του 2024 σύμφωνα με τον αρχικό σχεδιασμό ή λίγο αργότερα- και θα δημιουργήσουν νέα δεδομένα στην ευρωπαϊκή πραγματικότητα.
Η περίοδος της χαλάρωσης φαίνεται να αποτελεί παρελθόν και οι αρμόδιοι καλούνται πλέον τους επόμενους μήνες να αναζητήσουν τη χρυσή τομή ανάμεσα στη δημοσιονομική πειθαρχία, την περιφρούρηση της ανάπτυξης και της διασφάλισης της κοινωνικής συνοχής σε μία κρίσιμη περίοδο που ο λαϊκισμός καλπάζει και ο αντιευρωπαϊσμός δείχνει τα δόντια του σε πολλές περιοχές της Ενωσης.
Η γραφειοκρατική ή πολλές φορές και ελιτίστικη προσέγγιση των πραγμάτων πρέπει να δώσει τη θέση της σε μία πιο ρεαλιστική και πιο πολιτική προσέγγιση της κατάστασης που θα βελτιώσει την εικόνα των ευρωπαϊκών θεμσών στα μάτια της κοινής γνώμης.
Σίγουρα το ευρωπαικό οικοδόμημα είναι κάτι πολύ παραπάνω από μια οικονομίστικη και ακραία τεχνοκρατική αντανάκλαση στον καθρέφτη μιας πολιτικής οντότητας που δεν έχει προηγούμενο στη σύγχρονη ιστορία. Γι’ αυτό και οι υποστηρικτές του οφείλουν να προστατεύσουν με κάθε τρόπο τη φυσιογνωμία του και το χαρακτήρα του, αλλά και βασικές αξίες όπως είναι η ευημερία, η συνεργασία, η αλληλεγγύη, με φόντο ένα καλύτερο κοινό μέλλον.
Η Ε.Ε έχει ήδη αποδείξει πως όταν θέλει μπορεί. Χρειάζεται τόλμη και δράση για μία καλύτερη επόμενη μέρα.
