«Ξεκινήσαμε να μελετάμε εταιρείες και φτάσαμε στο σημείο να εντοπίσουμε μια υπόθεση πουν αγγίζει το σημείο διασταύρωσης της δημοκρατίας και της ιδιωτικής ζωής, βρήκαμε ένα κομμάτι του κράτους που δεν ελέγχει και επιτηρεί αλλά κατασκοπεύει, καθιστώντας κάθε κατασκοπευόμενο πιθανώς εκβιαζόμενο».
Διαβάζεται πολύ εύκολα σε ένα απόγευμα, αλλά δεν είναι ένα «ελαφρύ» βιβλίο. Το «Ρεπορτάζ» της Ελίζας Τριανταφύλλου που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αντίποδες, θίγει ορισμένα από τα πιο σημαντικά ζητήματα του δημόσιου βίου όπως η παράνομη παρακολούθηση των πολιτών από το κράτος και η κατάσταση της ενημέρωσης, αποφεύγοντας την εντυπωσιοθηρία και το βερμπαλισμό. Η δημοσιογραφική γραφή της Τριανταφύλλου έχει μέτρο, συνοχή κι ευπρέπεια.
Δύο ρεπορτάζ
Θα μπορούσε να λεχθεί ότι «Το Ρεπορτάζ» αποτελείται από δύο επιμέρους ρεπορτάζ. Το πρώτο αφορά τη δημοσιογραφική πορεία της Τριανταφύλλου από την έναρξη της καριέρας της στην Ελευθεροτυπία έως τις μέρες μας, που εργάζεται για το inside story. Η αφήγηση της επαγγελματικής πορείας της συγγραφέως αποτελεί παράλληλα μια σύνοψη της κατάπτωσης του ελληνικού Τύπου την τελευταία δεκαπαενταετία, σε ό,τι αφορά τόσο τα εργασιακά δικαιώματα των δημοσιογράφων όσο και την ποιότητα της ενημέρωσης.
Πέρα από την καταγραφή της επαγγελματικής πορείας της, η Τριανταφύλλου καταθέτει ένα πολύ ενδιαφέροντα προβληματισμό για την ανεξαρτησία του/της δημοσιογράφου, την αυτολογοκρισία, τη σημασία των «σκληρών στοιχείων» στο ρεπορτάζ.
Οι υποκλοπές
Το δεύτερο και κύριο μέρος του «Ρεπορτάζ» αφορά τη μεγάλη έρευνα για το σκάνδαλο των υποκλοπών. Η Τριανταφύλλου αφηγείται την επίμονη δημοσιογραφική δουλειά η οποία παρά τις πιέσεις και αντιξοότητες, οδήγησε στις μεγάλες αποκαλύψεις για το σκάνδαλο. Ήταν τα στοιχεία αυτής της δημοσιογραφικής έρευνας που αποτέλεσαν της βάση της πρόσφατης καταδίκης τεσσάρων προσώπων σε 126 χρόνια φυλάκισης. Μια καταδίκη που άνοιξε ξανά την υπόθεση και μπορεί να δρομολογήσει σημαντικές εξελίξεις.
Το «Ρεπορτάζ» δεν αποκαλύπτει κάτι που δεν γνωρίζουμε για τις υποκλοπές. Κάνει όμως κάτι πολύ χρήσιμο: Ενσωματώνει όλες τις πτυχές της υπόθεσης σε μια ενιαία αφήγηση, δίνοντας στον/στην αναγνώστη-τρια την πλήρη εικόνα του σκανδάλου. Με την παράθεση των γεγονότων και μόνο αυτών, η Τριανταφύλλου δείχνει γιατί οι υποκλοπές συνιστούν ένα διπλό σκάνδαλο. Από τη μια μεριά, έχουμε μια κυβέρνηση που κατασκοπεύει παράνομα αξιωματούχους και πολίτες. Από την άλλη, είχαμε το πέπλο της συγκάλυψης με την αστυνομία και τη Δικαιοσύνη να ενεργούν με τρόπο που θυμίζει τα ήθη του νόμου… δυτικά του Πέκος.
Διαβάζοντας το βιβλίο έχεις ορισμένες φορές την αίσθηση ότι πρόκειται για μυθιστόρημα που διαδραματίζεται σε κάποια μακρινή χώρα, στην οποία η δημοκρατία διαβρώνεται από μια αυταρχική και ανεξέλεγκτη εξουσία. Δεν είναι όμως μυθιστόρημα. Όλα αυτά έχουν συμβεί και συνεχίζουν να συμβαίνουν εδώ.
