«Όπως όλες οι εθνικές ταυτότητες, η ιρανική είναι ρευστή και αμφισβητούμενη. Παρ’ όλα αυτά, η προσήλωση του Ιράν στο Ζαμίν-ε Ιράν (Η γη του Ιράν) και στο Ιράν Σαχρ (Η χώρα του Ιράν) παραμένει αξιοσημείωτα σταθερή. Οι Ιρανοί ταυτίζονται τόσο με το σιιτικό Ισλάμ όσο και με την προϊσλαμική τους ιστορία, ειδικά με τους Σασσανίδες, τους Αχαιμενίδες και τους Πάρθους».
H «Σύγχρονη Ιστορία του Ιράν» του Ερβάντ Αμπραχαμιάν (Ervand Abrahamian), που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Σάλτο (σειρά Κάλλιστος) σε μετάφραση των Κώστα Κούσιαντα και Ελένης Τιμογιαννάκη, αποτελεί μια εξαιρετική εισαγωγή στην ιρανική Ιστορία του 19ου και του 20ου αιώνα. Μια εισαγωγή που είναι επιστημονικά άρτια και ταυτόχρονα εύληπτη από το αναγνωστικό κοινό που δεν έχει ιδιαίτερες γνώσεις για το Ιράν.
Ιδιαίτερα μετά την επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν, το έργο του Αμπραχαμιάν γίνεται ένας πολύ χρήσιμος οδηγός για να κατανοήσουμε βαθύτερα τις εξελίξεις, διαπερνώντας το πέπλο της «ομίχλης του πολέμου».
Κορυφαίος ιστορικός
O Ερβάντ Αμπραχαμιάν θεωρείται ένας από τους κορυφαίους σύγχρονους Ιρανούς ιστορικούς. Είναι αρμενοϊρανικής καταγωγής και γεννήθηκε το 1940 στην Τεχεράνη. Διδάσκει στο Baruch College της Νέας Υόρκης κι έχει γράψει σημαντικές μελέτες για το κράτος, τα κόμματα και τα κινήματα του Ιράν.
Ο Αμπραχαμιάν αγωνίστηκε εναντίον του σάχη και σήμερα αντιτίθεται στον Ισλαμική Δημοκρατία. Έχει εκφράσει επίσης την αντίθεσή του στις επεμβάσεις των ΗΠΑ και τον πόλεμο.
Μια τρικυμιώδης πορεία
Στο επίκεντρο του βιβλίου βρίσκεται το κράτος, αφού «η κεντρική κυβέρνηση υπήρξε η κινητήρια δύναμη της μεταμόρφωσης του Ιράν τον 20ο αιώνα», όπως γράφει ο Αμπραχαμιάν. Ωστόσο, η ιστορική αφήγησή του δεν είναι μονοσήμαντη. Ο Αμπραχαμιάν παρουσιάζει όλη την τρικυμιώδη πορεία του Ιράν, αναλύοντας τη διαμόρφωση της εθνικής συνείδησης, τις πολιτικές αντιπαραθέσεις , την εξέλιξη των οικονομικών δομών, την ταξική διαστρωμάτωση, τα κοινωνικά κινήματα, τους μετασχηματισμούς της ιδεολογίας, το ρόλο των ξένων επεμβάσεων, τη διαχρονική επιρροή του σιιτισμού και τη μετατροπή του σε πολιτική ιδεολογία, την παρουσία των εθνικών μειονοτήτων.
Ερμηνευτικά κλειδιά
Με απλό και κατανοητό τρόπο ο Αμπραχαμιάν φωτίζει σημαντικές πτυχές της ιστορικής πορείας του Ιράν που μπορούν να μάς δώσουν ερμηνευτικά κλειδιά για τις σημερινές εξελίξεις. Ενδεικτικά, ο συγγραφέας επισημαίνει ότι οι ρίζες της Ισλαμικής Επανάστασης μπορούν να αναχθούν στο πραξικόπημα των CIA και MI6 εναντίον του Μοσαντέκ το 1953. Στις δε τελευταίες σελίδες του βιβλίου, εξηγεί πώς η αδιαλλαξία των ΗΠΑ υπονόμευσε τις προσπάθειες φιλελευθεροποίησης που κατά καιρούς έκαναν μερίδες του ιρανικού καθεστώτος.
Ένα βιβλίο για να καταλάβουμε καλύτερα τον κόσμο μας.
