Σε Red Code είναισήμερα, Κυριακή (9/08) από την Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας, 16 περιοχές της ελληνικής επικράτειας υπό τον φόβο εκδήλωσης πυρκαγιών λόγω του επικίνδυνου «κοκτέιλ» θυελλωδών ανέμων εντάσεως τουλάχιστον οκτώ μποφόρ και υψηλών θερμοκρασιών, που αναμένεται να «αγγίξουν» τις 40 βαθμούς κελσίου, ενώ το Γεωτεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΓΕΩΤ.Ε.Ε.) σε ανακοίνωση του για τις δασικές πυρκαγιές εκφράζει τον προβληματισμό του για τον επιχειρησιακό σχεδιασμό και προτείνει έναν άξονα βασικών παρεμβάσεων.
Σε κατάσταση κινητοποίησης (Red Code) βρίσκονται οι παρακάτω περιοχές:
-Περιφέρεια Αττικής (συμπεριλαμβανομένης της Νήσου Κυθήρων)
-Περιφερειακές Ενότητες Κορινθίας, Αργολίδας, Αρκαδίας και Λακωνίας της Περιφέρειας Πελοποννήσου
Περιφέρεια Κρήτης
-Περιφερειακές Ενότητες Βοιωτίας, Φθιώτιδας, και Ευβοίας, της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας
-Περιφερειακές Ενότητες Λέσβου, Χίου, Σάμου και Ικαρίας της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου
-Περιφερειακές Ενότητες Κυκλάδων της Περιφέρειας Νότιου Αιγαίου.
Ο κίνδυνος πυρκαγιών στις εν λόγω περιοχές προβλέπεται να είναι Πολύ Υψηλός (κατηγορία κινδύνου 4).
Σε «συναγερμό» ξανά η Αττικοβοιωτία
Η Επιτροπή Εκτίμησης Κινδύνου χτυπά «καμπανάκι» για το επόμενο 48ωρο σε:
α. Για σήμερα, Κυριακή 09 Αυγούστου, στη Θράκη, την Αττικοβοιωτία, την Εύβοια, την ανατολική και νότια Πελοπόννησο, στα νησιά του Βόρειου και Ανατολικού Αιγαίου, στις Κυκλάδες, στην Κρήτη και στην περιοχή Κάσου - Καρπάθου αναμένονται βόρειοι - βορειοανατολικοί άνεμοι έντασης 6 έως 7 μποφόρ, οι οποίοι κατά τόπους θα φτάσουν τα 8 μποφόρ.
β. Τη Δευτέρα 10 Αυγούστου οι άνεμοι αναμένεται θα ενισχυθούν περαιτέρω. Στην Ανατολική Μακεδονία, τη Θράκη, την Αττικοβοιωτία, την Εύβοια, στο σύνολο της Πελοποννήσου (κυρίως στην περιοχή της Λακωνίας), στο Βόρειο, Ανατολικό, Κεντρικό και Νοτιοδυτικό Αιγαίο, στα Κύθηρα και στη δυτική και νότια Κρήτη βόρειοι - βορειοανατολικοί άνεμοι θα φτάσουν τα 7 και τοπικά 8 μποφόρ, ενώ δεν αποκλείεται οι ριπές τους να φτάσουν τοπικά και τα 9 μποφόρ.
γ. Η θερμοκρασία θα διατηρηθεί σε υψηλά επίπεδα στη δυτική Ελλάδα όπου αναμένεται να φτάσει τους 38 με 39 βαθμούς Κελσίου.
δ. Από την Τρίτη 11 Αυγούστου και μέχρι το τέλος της εβδομάδας προβλέπεται η διατήρηση των βόρειων - βορειοανατολικών ανέμων με εντάσεις 5 έως 7 μποφόρ σε αρκετές περιοχές της χώρας.
ΓΕΩΤ.Ε.Ε: Απαιτείται νέα εθνική πολιτική για τη δασοπροστασία
Το Δ.Σ. του Γεωτεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας χαρακτηρίζει τις δασικές πυρκαγιές και τη διαχείριση τους ένα συνεχιζόμενο πρόβλημα με ανυπολόγιστες συνέπειες στο φυσικό περιβάλλον και την οικονομία της χώρας. Καλεί σε έναν συνολικό επανασχεδιασμό του επιχειρησιακού σχεδίου και τονίζει την ανάγκη ουσιαστικών θεσμικών αλλαγών.
Όπως αναφέρει: «Δυστυχώς, η φετινή εξέλιξη των δασικών πυρκαγιών και κυρίως οι διαστάσεις που έλαβαν, προκαλώντας τεράστιες καταστροφές στο φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον καίγοντας ανεξέλεγκτα χιλιάδες στρέμματα δασικής και αγροτικής παραγωγικής γης, δεν επιτρέπουν στο Γεωτεχνικό Επιμελητήριο να αισιοδοξεί για την αποτελεσματικότητα του επιχειρησιακού σχεδιασμού, παρά τους τεράστιους οικονομικούς και ανθρώπινους πόρους που διατέθηκαν.
Στις περιπτώσεις τόσο μεγάλων καταστροφών, είναι συχνή η αναφορά των «ειδικών και των αρμοδίων» που είχαν την ευθύνη της διαχείρισης των πυρκαγιών, στις καιρικές συνθήκες που επικρατούσαν, στο δύσκολο δασικό ανάγλυφο, την πυκνή βλάστηση και κυρίως στην ένταση του ανέμου που δεν επέτρεψε στα εναέρια μέσα να επιχειρήσουν αποτελεσματικά και να συμβάλουν στον περιορισμό της επέκτασης των πυρκαγιών».
Αυτή την ιδιαιτερότητα στη δράση των εναερίων μέσων τόσο το Γεωτεχνικό Επιμελητήριο όσο και οι ειδικοί δασολόγοι που είχαν τοποθετηθεί δημόσια σε ημερίδες που οργάνωσε το ΓΕΩΤ.Ε.Ε., την είχαν επισημάνει, καταλήγοντας στην ανάγκη για έναν συνολικό επανασχεδιασμό του επιχειρησιακού δόγματος και για μια πιο ολιστική διαχείριση των δασικών πυρκαγιών, με ισχυρές και κατάλληλα διασπαρμένες επίγειες δυνάμεις του κατασταλτικού μηχανισμού, οι οποίες θα λειτουργούν συμπληρωματικά και συνεργικά με τα αναγκαία εναέρια μέσα, που δεν είναι πάντοτε διαθέσιμα ή επιχειρησιακά αξιοποιήσιμα.
Για το Γεωτεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας, οι επαναλαμβανόμενες καταστροφές των τελευταίων ετών αναδεικνύουν τις διαχρονικές αδυναμίες στον τρόπο με τον οποίο οργανώνονται η πρόληψη, η επιχειρησιακή διαχείριση και η μεταπυρική αποκατάσταση και επαναφέρουν την ανάγκη ουσιαστικών θεσμικών αλλαγών που θα βελτιώσουν συνολικά τη λειτουργία του κρατικού μηχανισμού.
Τα τελευταία χρόνια, οι δασικές πυρκαγιές αντιμετωπίζονται με επιχειρησιακό δόγμα που στηρίζεται κατά κύριο λόγο στην καταστολή, δίνοντας προτεραιότητα στις ανθρώπινες υποδομές (σπίτια, οικισμούς, πόλεις κ.λπ.) σε μια χώρα που η μικρή κλίμακα του τοπίου και οι ανθρώπινες δραστηριότητες που διαδέχονται η μια την άλλη, περιορίζουν στην πράξη τη δυνατότητα του κατασταλτικού μηχανισμού να επέμβει έγκαιρα και αποτελεσματικά στα δασικά μέτωπα, τα οποία συχνά υποχωρούν στην επιχειρησιακή ιεράρχηση.
Το ΓΕΩΤ.Ε.Ε. επιμένει ότι η πρόληψη, η ολοκληρωμένη διαχείριση των δασικών οικοσυστημάτων, η μείωση της καύσιμης ύλης, η σωστή προετοιμασία του χώρου, η προηγούμενη ουσιαστική ενίσχυση και αξιοποίηση των Δασικών Υπηρεσιών, με σαφείς αρμοδιότητες, επαρκές προσωπικό, μέσα και σταθερούς πόρους, πρωτίστως στο έργο της πρόληψης, καθώς και η επιστημονική γνώση των γεωτεχνικών, αποτελούν αναγκαίες προϋποθέσεις για την αποτελεσματική προστασία των δασών αλλά και των τοπικών κοινωνιών που έχουν συνδέσει την οικονομική και κοινωνική τους βιωσιμότητα με τη δασική οικονομία. Η σημαντική χρηματοδότηση προληπτικών προγραμμάτων, οφείλει να συνοδεύεται από δημόσια, ανεξάρτητη και μετρήσιμη αξιολόγηση του κόστους, της ποιότητας και του πραγματικού αποτελέσματος των παρεμβάσεων.
Η χώρα χρειάζεται μια σύγχρονη πολιτική δασοπροστασίας που θα αντιμετωπίζει το δάσος ως ζωντανό οικοσύστημα. Για την υλοποίηση αυτής της πολιτικής είναι ιδιαίτερα σημαντικό να προηγηθεί η ουσιαστική ενίσχυση της Δασικής Υπηρεσίας σε προσωπικό, μέσα, διοικητική υποστήριξη και σταθερή χρηματοδότηση και να αποσαφηνιστούν θεσμικά, με ειδική νομοθετική ρύθμιση που θα αντικαταστήσει το άρθρο 1 παρ. 2 του ν. 2612/1998, οι δράσεις και οι αρμοδιότητες της Δασικής Υπηρεσίας στο πεδίο της πρόληψης. Η αναβάθμιση του ρόλου της και η συμμετοχή της στον κοινό επιχειρησιακό σχεδιασμό μπορούν και πρέπει να συζητηθούν μόνο μετά την κατεπείγουσα οργανωτική ανασυγκρότηση και ουσιαστική στελέχωσή της.
Παράλληλα, μετά από κάθε μεγάλη πυρκαγιά απαιτείται άμεση θεσμική και φυσική θωράκιση και προστασία των καμένων εκτάσεων. Η κήρυξη των πληγέντων δασικών εκτάσεων ως αναδασωτέων θα πρέπει να ακολουθείται άμεσα από αντιδιαβρωτικά και αντιπλημμυρικά έργα, η υλοποίηση των οποίων πρέπει να αποτελεί μέρος ενός ολοκληρωμένου Σχεδίου Μεταπυρικής Αποκατάστασης, με σαφές χρονοδιάγραμμα, συγκεκριμένους στόχους και σύστημα παρακολούθησης της αποτελεσματικότητάς του. Στο ίδιο πλαίσιο απαιτείται άμεση προστασία της άγριας πανίδας, με έγκαιρες και σαφώς χαρτογραφημένες απαγορεύσεις θήρας στις καμένες και στις οικολογικά συνδεδεμένες γειτονικές ζώνες.
Το ΓΕΩΤ.Ε.Ε. θεωρεί ότι η συσσωρευμένη εμπειρία και τα αρνητικά αποτελέσματα των τελευταίων ετών πρέπει επιτέλους να οδηγήσουν σε έναν ουσιαστικό και ειλικρινή διάλογο, με στόχο τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις στη διοίκηση και τομές στην ισχύουσα νομοθεσία, που θα βελτιώσουν το αντικείμενο της πρόληψης των δασικών πυρκαγιών αλλά και συνολικά τη λειτουργία του κρατικού μηχανισμού.
Βασικοί άξονες των αναγκαίων παρεμβάσεων είναι:
1. Η διαμόρφωση κοινά αποδεκτού πλαισίου Εθνικής Στρατηγικής Δασοπροστασίας, με επίκεντρο την πρόληψη και τη διαχείριση των δασικών οικοσυστημάτων καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.
2. Ουσιαστική οργανωτική, θεσμική και στελεχιακή ενίσχυση των Δασικών Υπηρεσιών, με άμεσες προσλήψεις δασολόγων, δασοπόνων και λοιπού επιστημονικού, τεχνικού και διοικητικού προσωπικού, επαρκή χρηματοδότηση και σύγχρονο εξοπλισμό, ως αναγκαία προϋπόθεση πριν από οποιαδήποτε συζήτηση για διεύρυνση του ρόλου τους.
3. Καθιέρωση ολοκληρωμένου επιχειρησιακού σχεδιασμού, με κοινά και επικαιροποιούμενα σχέδια δράσης όλων των εμπλεκόμενων φορέων σε κλίμακα χωρικής αρμοδιότητας Δασαρχείου, σαφείς ρόλους και σταθερές διαδικασίες συνεργασίας.
4. Διαχείριση της καύσιμης ύλης, με την εφαρμογή, καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, δασικών διαχειριστικών και αντιπυρικών σχεδίων, αξιοποίησης της δασικής βιομάζας, της εκτατικής κτηνοτροφίας και των Δασικών Συνεταιρισμών, με διαφανή αξιολόγηση των προγραμμάτων πρόληψης.
5. Πρόβλεψη για τη σύνταξη ολοκληρωμένων Σχεδίων Μεταπυρικής Αποκατάστασης, με προτεραιότητα στην προστασία του εδάφους και της φυσικής αναγέννησης, στην εκτέλεση αντιδιαβρωτικών και αντιπλημμυρικών έργων, στην προστασία της άγριας πανίδας και στην παρακολούθηση της αποκατάστασης με μετρήσιμους δείκτες.
6. Επένδυση στην περιβαλλοντική εκπαίδευση, στην ενημέρωση των πολιτών και στην καλλιέργεια κουλτούρας πρόληψης, ώστε η προστασία του φυσικού περιβάλλοντος να αποτελεί διαρκή κοινωνική προτεραιότητα.
Η χώρα δεν αντέχει να μετρά κάθε καλοκαίρι νέες απώλειες ανθρώπινων ζωών, καμένα δασικά οικοσυστήματα μεγάλης περιβαλλοντικής αξίας και την καταστροφή παραγωγικών πόρων.
Η προστασία των δασών αποτελεί ζήτημα δημόσιας ασφάλειας, κοινωνικής συνοχής και περιβαλλοντικής ισορροπίας, ιδίως στη σημερινή εποχή της κλιματικής κρίσης.
Το Γεωτεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας δηλώνει ότι θα συνεχίσει να συμβάλλει, με επιστημονική τεκμηρίωση, υπευθυνότητα και θεσμικό λόγο, στη διαμόρφωση μιας σύγχρονης εθνικής πολιτικής για τη δασοπροστασία, τη βιώσιμη διαχείριση των φυσικών οικοσυστημάτων και την προσαρμογή της χώρας στις προκλήσεις της κλιματικής κρίσης.
