Με αφορμή την ψήφιση των τεσσάρων συμβάσεων με τη Chevron και την HelleniQ Energy από τη Βουλή των Ελλήνων στις 12 Μαρτίου, ο Σταύρος Παπασταύρου παρουσίασε 10+1 λόγους για τους οποίους οι Έλληνες πολίτες θα πρέπει να χαιρετήσουν τις εξελίξεις.
Η Greenpeace ανταπαντά με τους 10+1 λόγους για τους οποίους οι εξορύξεις υδρογονανθράκων είναι πολιτικά, κοινωνικά, περιβαλλοντικά ζημιογόνες για τη χώρα, ενώ ζητά την ακύρωση των σχεδίων σε πρώτη ευκαιρία:
Με την προώθηση των σχεδίων για εξορύξεις αερίου στη χώρα μας υπονομεύεται η μέχρι τώρα προσπάθεια και οι ίδιες οι εθνικές και ευρωπαϊκές δεσμεύσεις προς την ενεργειακή μετάβαση. Η προώθηση των εξορύξεων δεν συνάδει με τις δεσμεύσεις της κυβέρνησης περί κλιματικής ουδετερότητας ως το 2050 και μείωσης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου γενικώς.
Σε μια χώρα που πλήττεται ήδη σφοδρά από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής (παρατεταμένοι καύσωνες, ακραία καιρικά φαινόμενα, ενεργειακή φτώχεια, επιπτώσεις στη γεωργία, λειψυδρία κοκ.), η αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης θα έπρεπε να είναι προτεραιότητα.
Η παραχώρηση του 20% της θαλάσσιας επικράτειας σε πετρελαϊκές εταιρείες, σε γειτνίαση με περιοχές ιδιαίτερης οικολογικής αξίας και θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές έρχεται σε αντίθεση με τις προτεραιότητες της κυβέρνησης για προστασία του 30% της θάλασσας μέχρι το τέλος του 2026. Προτεραιότητα του Υπουργείου Περιβάλλοντος θα έπρεπε να είναι η προστασία της θάλασσας, με βάση τις διεθνείς, ευρωπαϊκές αλλά και εθνικές δεσμεύσεις για εκπλήρωση του στόχου «30Χ30» μέσω της ουσιαστικής προστασίας του 30% των υδάτων ως το 2030.
Μαζί με τις εξορύξεις προωθείται το επιχείρημα της ευρείας χρήσης ορυκτού αερίου ως «μεταβατικού καυσίμου» και της ενεργειακής θωράκισης. Η υπογραφή όμως των συμβάσεων που παραχωρούν στις εταιρείες εκμετάλλευση της θάλασσάς μας για 25 χρόνια και η ανάπτυξη σχετικών υποδομών θα μας εγκλωβίσουν σε μια εξάρτηση από ξένες εταιρείες και κράτη, απομακρύνοντάς μας από την απαραίτητη ενεργειακή αυτονομία.
Κονδύλια και χρηματοδοτήσεις θα κατευθυνθούν προς υποδομές ορυκτού αερίου και εξυπηρέτησης των αναγκών για τις εξορύξεις, αντί να κατευθυνθούν προς τη μεγαλύτερη διείσδυση των ΑΠΕ στην ηλεκτροπαραγωγή, την αποθήκευση ενέργειας, την εξοικονόμηση ενέργειας και τη βελτίωση του δικτύου. Οι ανανεώσιμες πηγές είναι πλέον οι φθηνότερες επιλογές για την παραγωγή ενέργειας και οι μόνες που μπορούν να παράγουν άφθονη, ασφαλή και φθηνή ενέργεια για τη χώρα μας, ενώ παρέχουν και ενεργειακή αυτονομία.
Οι επενδύσεις στα σχέδια εξορύξεων συνεπάγονται επιστροφή προς μία ενεργειακή πολιτική με υψηλό βαθμό εξάρτησης από τις διεθνείς αγορές και πάσης φύσεως συμβάντα. Αυτή η πολιτική καθιστά την ελληνική οικονομία ευάλωτη σε κρίσεις και επιλογές τρίτων, όπως έγινε ξανά σαφές από τις εξελισσόμενες συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή.
Προκαλούνται παραπλανητικές προσδοκίες περί ενεργειακής θωράκισης αφού οι όποιες παραγόμενες ποσότητες θα ανήκουν στην κοινοπραξία Chevron-HelleniQ Energy και θα κατευθυνθούν στη διεθνή ή εγχώρια αγορά, όπως εξυπηρετεί τις εταιρείες ορυκτών καυσίμων. Η χώρα μας θα αγοράζει το αέριο από την κοινοπραξία. Δεν θα της δωρίζεται.
Η Ελληνική Τάφρος αποτελεί μια περιβαλλοντικά κρίσιμη περιοχή, βιότοπο για εμβληματικά είδη (φυσητήρες, ζιφιούς και άλλα κητώδη) και γενικότερα για τη μεσογειακή βιοποικιλότητα, ενώ η προστασία της αποτελεί βασικό επιχείρημα για την εξαγγελία του νέου «Θαλάσσιου Πάρκου Ιονίου». Η αναγνώριση της σημαντικότητας και η προστασία της Ελληνικής Τάφρου δεν συμβαδίζει με την παραχώρησή της για έρευνες υδρογονανθράκων.
Η δημιουργία βαριάς βιομηχανίας για την έρευνα, εξόρυξη και μεταφορά ορυκτών καυσίμων θα απειλήσει πολύπλευρα το οικοσύστημα. Η ηχορύπανση, η αυξημένη κινητικότητα, η χημική ρύπανση και τα απόβλητα, ο κίνδυνος ατυχημάτων θα απειλήσουν σημαντικά την υγεία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων. Οι δεσμεύσεις του πρωθυπουργού για προστασία της θαλάσσιας πανίδας από διερχόμενα πλοία και έλεγχος της θαλάσσιας κυκλοφορίας, όπως ανακοινώθηκαν στο Oceans Conference (Αθήνα 2024) έρχονται σε πλήρη αντίθεση με αυτά τα σχέδια.
Οι παραπάνω περιβαλλοντικές επιπτώσεις θα επιβαρύνουν και τις παράκτιες περιοχές των περιοχών της Νότιας Κρήτης και της δυτικής Πελοποννήσου, επηρεάζοντας τη βιομηχανία του τουρισμού σε γη και θάλασσα, καθώς και την αλιεία, προκαλώντας απώλεια εισοδήματος. Οι σεισμικές έρευνες, που τεκμηριωμένα απειλούν τη θαλάσσια πανίδα ενώ εγείρουν κινδύνους για τις τοπικές κοινωνίες, δεν επιβάλλεται να συνοδεύονται από σχετική εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων.
+1: Με βάση τις ανακοινώσεις του υπουργού (αλλά και του πρωθυπουργού), μέσα από αυτές τις συμβάσεις η χώρα μας θωρακίζεται και αναδεικνύεται σε ενεργειακό κόμβο. Μια ματιά στη γειτονιά μας αλλά και στον υπόλοιπο πλανήτη, δείχνει ότι οι εγκαταστάσεις ορυκτών καυσίμων αποτελούν πηγή εντάσεων και ένοπλων συγκρούσεων. Σε μια εποχή που χρειαζόμαστε την αποδέσμευση από (ξένα και εγχώρια) ορυκτά καύσιμα, η δέσμευση σε αυτά για τις επόμενες δεκαετίες αποτελεί αδικαιολόγητη οπισθοδρόμηση.
Κ. Παπασταύρου, αυτό που οφείλουμε να κληροδοτήσουμε στις επόμενες γενιές είναι μία χώρα με θάλασσες καθαρές, υγιείς, ικανές να ρυθμίζουν το κλίμα και να συντηρούν τη Μεσογειακή βιοποικιλότητα. Οφείλουμε ταυτόχρονα να εξασφαλίσουμε την ενεργειακή επάρκεια και την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας. Αυτή θέλουμε να είναι η παρακαταθήκη μας για μέγιστη ανθεκτικότητα, ασφάλεια και ευημερία.
