Η έκθεση της ανεξάρτητης αρχής εστιάζει στο ζήτημα του κράτους δικαίου και στη νομιμότητα της διοικητικής δράσης στην Ελλάδα, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι η σοβαρή αδυναμία διαχείρισης των επιπτώσεων της δημοσιονομικής κρίσης και των συνακόλουθων αυστηρών δημοσιονομικών περιορισμών έχουν εντείνει το πλήθος των παραπόνων έναντι του κρατικού μηχανισμού, αντανακλώντας ταυτόχρονα και την επιδεινούμενη έλλειψη εμπιστοσύνης προς το κράτος και τις υπηρεσίες του.
Ενδεικτικό, σύμφωνα με τον Συνήγορο του Πολίτη, είναι η φετινή αύξηση κατά 30% των αναφορών των πολιτών στην Αρχή, αναδεικνύοντας το μέγεθος του προβλήματος αλλά και το εύρος της διαμεσολάβησης της Ανεξάρτητης Αρχής.
«Ο εξορθολογισμός της λειτουργίας της διοίκησης και η εμπέδωση των αρχών του κράτους δικαίου αποτελούν όχι μόνο συνθήκες εκ των ων ουκ άνευ μιας σύγχρονης, ευρωπαϊκής, δημοκρατικής πολιτείας, αλλά και βασικούς πυλώνες για στέρεα, βιώσιμη ανάπτυξη για την οικονομία και συνοχή για την κοινωνία», επισήμανε ο Συνήγορος του Πολίτη Ανδρέας Ποττάκης κατά την κατάθεση της έκθεσης στον πρόεδρο της Βουλής Νίκο Βούτση.
Η κακή λειτουργία της δημόσιας διοίκησης οφείλεται, σύμφωνα με την έκθεση του Συνηγόρου του Πολίτη σε έξι παράγοντες: α)μη εφαρμογή της ισχύουσας νομοθεσίας, β)παρερμηνεία του νόμου, γ) επιλεκτική ή και προβληματική εφαρμογή του νομοθετικού πλαισίου, δ)πολυνομία με ασάφειες και κακή νομοθέτηση ε)νομοθέτηση πέραν των ορίων εξυπηρέτησης του δημοσίου συμφέροντος και στ)ύπαρξη διοικητικών δυσλειτουργιών στην εφαρμογή της νομοθεσίας.
Οι πηγές των προβλημάτων και της κακοδιοίκησης εντοπίζονται για μια ακόμη χρονιά σε εκείνους τους τομείς όπου τα τελευταία χρόνια επήλθαν ραγδαίες αλλαγές στη νομοθεσία, αλλά και σε τομείς όπου παρατηρείται αδυναμία ανταπόκρισης των υπηρεσιών εξαιτίας της πάγιας πλέον υποστελέχωσης, των προβληματικών διαδικασιών και, αναμφισβήτητα, των περικοπών χρηματοοικονομικών πόρων.
Τις περισσότερες αναφορές από το 2010-2017 συγκεντρώνουν οι τομείς της κοινωνικής ασφάλισης, της κοινωνικής πρόνοιας, της φορολογίας, των μεταφορών καθώς και της χωροθέτησης, αδειοδότησης και παρακολούθησης λειτουργίας έργων.
Επιπλέον, ξεχωριστή αναφορά έχουν κάποιες ειδικές θεματικές ενότητες, όπως η επιβολή μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης για οφειλές προς το Δημόσιο, η κοινωνική ασφάλιση και παροχές, η μετανάστευση και το πολιτικό άσυλο, η διαχείριση και προστασία φυσικού περιβάλλοντος και φυσικών πόρων κ.α.
Όσον αφορά στην αποτελεσματικότητα των παρεμβάσεων του Συνηγόρου του Πολίτη, όπως αναφέρει η Ανεξάρτητη Αρχή, το 76% των βάσιμων αναφορών επιλύθηκε θετικά για τους αναφερόμενους πολίτες, ενώ σχετικά χαμηλότερη από άλλες χρονιές εμφανίζεται και η μη ανταπόκριση της Διοίκησης, η οποία ανέρχεται στο 4%.
