Είχα μόλις τελειώσει από τη βόλτα της Πούμπας. Έκανε τη γνωστή της βόλτα στο πάρκο, μύρισε όλα τα δέντρα του σύμπαντος και τελικά αποφάσισε ότι ήρθε η ώρα να πάμε σπίτι. Την άφησα να τεντώνεται πάνω στον καναπέ, πήρα τα κλειδιά του αυτοκινήτου και είπα να πεταχτώ μέχρι το σούπερ μάρκετ. Δέκα λεπτά υπόθεση…
Ούτε ζώνη έβαλα, «εδώ πιο κάτω πάω», σκέφτηκα. Ούτε σκέψη για το κινητό που χτυπούσε στο κάθισμα του συνοδηγού. Ήξερα τον δρόμο απ’ έξω κι ανακατωτά. Τον κάνω κάθε εβδομάδα.
Κι όμως, εκεί, δύο στενά πιο κάτω, έγινε το μικρό «μπαμ» που με έβαλε σε πολλές σκέψεις.
Ο μύθος του «εδώ κοντά πάω»
Αν το καλοσκεφτείς, είναι παράξενο. Όταν ξεκινάω για ταξίδι – ας πούμε το καλοκαίρι ή τα Χριστούγεννα, όταν πάω διακοπές με τη μηχανή ή το αυτοκίνητο – τα κάνω όλα σωστά. Έχω τσεκάρει τα πάντα: λάστιχα, λάδια, νερά, χαρτιά. Βάζω ζώνη πριν καν βάλω μπροστά, προσέχω, οδηγώ συγκεντρωμένη γιατί «ο δρόμος είναι μεγάλος».
Στις μικρές διαδρομές, όμως, κάπως ξεχνιέμαι. Δεν το πολυσκέφτομαι. Ο δρόμος για το γραφείο, το γυμναστήριο, την κουμπάρα μου, το σούπερ μάρκετ. Ξέρω κάθε λακκούβα, κάθε στροφή, κάθε stop. Οδηγώ σχεδόν μηχανικά, τόσο που κάποιες φορές πιάνω τον εαυτό μου να μη θυμάται καν πώς έφτασα.
Κι όμως – όπως έμαθα από τα στοιχεία της Hellas Direct – εκεί ακριβώς γίνονται τα περισσότερα ατυχήματα.
Τα νούμερα που δεν σε αφήνουν αδιάφορο/η
Η Hellas Direct, αναλύοντας τα δεδομένα των ασφαλισμένων οχημάτων της για το 2024, βρήκε κάτι που με έκανε να ανασκουμπωθώ:
- Το 54% των ατυχημάτων με αυτοκίνητο συμβαίνουν σε απόσταση έως 5 χλμ από το σπίτι.
- Για τις μηχανές, το ποσοστό ανεβαίνει στο 60%.
- Σχεδόν 4 στα 10 τροχαία γίνονται σε ακτίνα μόλις 2,5 χιλιομέτρων.
- Και μόνο το 13% των ατυχημάτων καταγράφεται σε μεγάλες αποστάσεις, πάνω από 50 χλμ.
Κοινώς, δεν είναι οι εθνικές οδοί που κρύβουν τον κίνδυνο, αλλά οι δρόμοι της γειτονιάς μου. Αυτοί που νομίζω πως ξέρω καλύτερα απ’ όλους.
Η ψευδαίσθηση της ασφάλειας
Δεν φταίει όμως η γειτονιά αλλά… το μυαλό μου. Όσο πιο γνώριμος είναι ένας δρόμος, τόσο περισσότερο χαλαρώνω. Νομίζω ότι έχω τον έλεγχο, ότι τίποτα δεν θα συμβεί. Κι αυτή η οικειότητα είναι που με έριξε στην παγίδα.
Ο εγκέφαλος μπαίνει σε «αυτόματο πιλότο», πατάς φρένο από συνήθεια, στρίβεις χωρίς να το πολυσκεφτείς. Δεν υπολογίζεις όμως τον άλλον που ίσως βγει από το στενό, τον πεζό που πετάχτηκε ή το παιδί με το ποδήλατο. Ένα δευτερόλεπτο αρκεί για να γίνει το λάθος.
Τα καημένα τα παρκαρισμένα
Αν υπάρχει ένα μοτίβο στα κοντινά ατυχήματα, είναι ότι τα περισσότερα είναι μικροτρακαρίσματα. Λαμαρίνες, γρατζουνιές, προφυλακτήρες. Και συνήθως, τα θύματα είναι τα… παρκαρισμένα.
Τα στοιχεία λένε ότι το 37,3% των ατυχημάτων με αυτοκίνητο κοντά στο σπίτι αφορούν παρκαρισμένα οχήματα. Για τις μηχανές, το ποσοστό είναι 34,4%.
Μία απρόσεκτη όπισθεν, ένα «δεν πειράζει, προλαβαίνω να στρίψω», ένα stop που περνάς βιαστικά. Δεν χρειάζεται κάτι παραπάνω.
Κι εντάξει, έγινε το «μπαμ». Το σημαντικό είναι να είναι μόνο λαμαρίνες, μικροπράγματα.
Ευτυχώς, είχα την κατάλληλη ασφάλεια για μένα, οπότε δεν είχα την παραμικρή έγνοια για την αποζημίωση. Ένα τηλεφώνημα, λίγα λεπτά διαδικασία, και όλα μπήκαν στη θέση τους. Εκεί κατάλαβα τι σημαίνει πραγματικά να έχεις το κεφάλι σου ήσυχο.
Το αστείο είναι πως τα περισσότερα συμβαίνουν εκεί που νιώθω ασφαλής. Εκεί που χαλαρώνω, που σκέφτομαι τι θα φάω για βράδυ ή ποιο mail πρέπει να απαντήσω μόλις φτάσω.
Η καθημερινότητα σε βάζει σε παγίδα
Η ρουτίνα είναι ύπουλη. Όταν κάνεις την ίδια διαδρομή ξανά και ξανά, ο εγκέφαλος κουράζεται να προσέχει. Περνάει σε «safe mode» και τότε γίνονται τα λάθη.
Δεν είναι θέμα τύχης ούτε κακής στιγμής, αλλά συνήθειας. Εκεί που νιώθεις ότι έχεις τον έλεγχο, τον χάνεις.
Τι έμαθα (με τον δύσκολο τρόπο)
Μετά από εκείνο το «μπαμ», γύρισα σπίτι λίγο πιο σοβαρή. Ξανασκέφτηκα πόσες φορές έχω κάνει μικρές διαδρομές χωρίς ζώνη. Πόσες φορές έχω αφήσει το κράνος ξεκούμπωτο για «δυο λεπτά».
Δεν χρειάζεται να αλλάξω τον κόσμο. Αρκεί να θυμάμαι πέντε βασικά πράγματα:
- Να φοράω ζώνη ή κράνος κάθε φορά, όσο κοντά κι αν πάω.
- Να κρατάω αποστάσεις, ακόμη κι αν ο δρόμος είναι άδειος.
- Να τσεκάρω καθρέφτες και τυφλά σημεία πριν από κάθε όπισθεν ή αναστροφή.
- Να μην αποσπώμαι – ούτε από το κινητό, ούτε από τις σκέψεις μου.
- Και φυσικά, να έχω την ασφάλεια που μου ταιριάζει, για να μη με απασχολεί τίποτα άλλο.
Τελικά, πού νιώθεις πιο ασφαλής;
Όλοι νομίζουμε ότι τα μεγάλα ταξίδια είναι τα επικίνδυνα. Αλλά τα στοιχεία λένε το αντίθετο: τα περισσότερα τροχαία συμβαίνουν μόλις βγεις από την πόρτα σου.
Στο στενό της γειτονιάς σου, στον δρόμο προς το φούρνο. Εκεί δηλαδή που περνάς κάθε μέρα χωρίς να το σκέφτεσαι.
Από εκείνη τη μέρα και μετά, φοράω πάντα ζώνη. Ακόμα κι όταν πηγαίνω απλώς να πάρω ψωμί.
Και κάθε φορά που πιάνω τον εαυτό μου να σκέφτεται «έλα μωρέ, εδώ δίπλα πάω», θυμάμαι εκείνο το μικρό «μπαμ». Και την Πούμπα, που με περίμενε αμέριμνη στο σπίτι…
Γιατί τελικά, η απόσταση δεν έχει καμία σημασία. Αυτό που μετράει είναι το πόσο σοβαρά παίρνεις την ασφάλειά σου.
