Οι διαπιστώσεις της αρχής είναι οι εξής:
- Οι μέχρι σήμερα επιθυμητοί στόχοι της ανακύκλωσης δεν έχουν επιτευχθεί,
- Συνεχίζουν να λειτουργούν πολλοί χώροι ανεξέλεγκτης διάθεσης απορριμμάτων (ΧΑΔΑ) και μεγάλος αριθμός δημοτικών αρχών δεν προχωρούν στο κλείσιμο και την αποκατάστασή τους, αλλά αντίθετα προχωρούν στη δημιουργία νέων,
- Δεν έχει υλοποιηθεί μεγάλος αριθμός έργων τελικής διάθεσης των εγκεκριμένων Περιφερειακών Σχεδίων Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (ΠΕΣΔΑ),
- Τα τελευταία χρόνια, η πολιτεία στράφηκε προς λύσεις προσωρινής διάθεσης αποβλήτων-εγκατάστασης δεματοποιητών, αδυνατώντας να επιλύσει το γενικότερο πρόβλημα διαχείρισης των στερεών αποβλήτων. Οι λύσεις αυτές αποδείχθηκαν αναποτελεσματικές και συχνά επιβαρυντικές για το περιβάλλον,
- Το πρόβλημα της λειτουργίας ΧΑΔΑ διαιωνίζεται με την επίκληση εκτάκτων καταστάσεων και λόγων ανωτέρας βίας. Ταυτόχρονα, συχνά για τους ίδιους λόγους, υιοθετείται η διάθεση των απορριμμάτων από άλλες περιοχές στο ΧΥΤΑ Φυλής,
- Υπάρχουν σημαντικές παραβάσεις των περιβαλλοντικών όρων στους χώρους υγειονομικής ταφής (ΧΥΤΑ) που λειτουργούν, εξαιτίας της υπερφόρτωσης και εξάντλησης της διαθέσιμης χωρητικότητας. Επομένως, οι ΧΥΤΑ αυτοί δεν είναι σε θέση να δεχθούν απορρίμματα από άλλες περιοχές.
Έτσι, ο Συνήγορος λαμβάνοντας υπόψη ότι ο υφιστάμενος εγκεκριμένος σχεδιασμός δεν έχει εφαρμοστεί μέχρι σήμερα, η εφαρμογή ενός ΠΕΣΔΑ απαιτεί χρόνο προκειμένου να καταλήξει σε βιώσιμες λύσεις, και η προώθηση ενός νέου σχεδιασμού θα πρέπει να λαμβάνει σοβαρά υπόψη το διαθέσιμο χρόνο, σε συνδυασμό με τον ενδεχόμενο κίνδυνο των επιπτώσεων από νέες καθυστερήσεις, προτείνει τα εξής:
- Αλλαγή του συστήματος διαχείρισης στην κατεύθυνση όχι μόνο της ανακύκλωσης των αποβλήτων αλλά και της πρόληψης.
- Εφαρμογή των ΠΕΣΔΑ, ολοκλήρωση των μελετών και δημοπράτηση των ώριμων έργων, για τα οποία έχει κριθεί η νομιμότητά τους από τα αρμόδια δικαστήρια.
- Κατασκευή, ταυτόχρονα με τους ΧΥΤΑ, των έργων επεξεργασίας, ώστε οι ΧΥΤΑ σύντομα να μετατραπούν σε χώρους υγειονομικής ταφής υπολειμμάτων (ΧΥΤΥ).
- Εκπόνηση μελετών βιωσιμότητας και συγκριτική αξιολόγηση των εναλλακτικών συστημάτων διαχείρισης, με κριτήρια περιβαλλοντικά και τεχνικο-οικονομικά.
- Ενίσχυση της διαδικασίας συμμετοχής των πολιτών στην εκπόνηση των σχεδίων διαχείρισης αποβλήτων.
- Στελέχωση των εμπλεκόμενων στην αδειοδότηση και στον έλεγχο υπηρεσιών, με επαρκές και εξειδικευμένο προσωπικό, αλλά και υλικοτεχνική και εργαστηριακή υποδομή.
