Μια βουβωνοκήλη εμφανίζεται όταν ένα ενδοκοιλιακό σπλάγχνο (συνηθέστερα έντερο) προεξέχει μέσα από ένα χάσμα στους κοιλιακούς μυς στη βουβωνική χώρα. Ενώ οι βουβωνοκήλες είναι πιο συχνές στους άνδρες, μπορεί επίσης να εμφανιστούν και σε γυναίκες, αλλά συχνά, με διαφορετική συμπτωματολογία.
Πόσο συχνή είναι η βουβωνοκήλη στις γυναίκες;
«Οι βουβωνοκήλες είναι σημαντικά λιγότερο συχνές στις γυναίκες σε σχέση με τους άνδρες. Υπολογίζεται ότι οι άνδρες έχουν 9 έως 12 φορές περισσότερες πιθανότητες να αναπτύξουν βουβωνοκήλη από τις γυναίκες. Αυτή η διαφορά οφείλεται κυρίως σε διαφορές στην ανατομία. Στους άνδρες, ο σπερματικός τόνος διέρχεται μέσα από ένα σωλήνα (βουβωνικός πόρος), που αποτελεί μια εκ γενετής πιο αδύναμη περιοχή, αφού από εκεί γίνεται η κάθοδος και τελικά η έξοδος του όρχεως προς το όσχεο κατά την εμβρυϊκή ζωή, καθιστώντας τους πιο επιρρεπείς στην εμφάνιση βουβωνοκήλης.
Στις γυναίκες, δεν υπάρχει σπερματικός τόνος, ο βουβωνικός πόρος είναι σαφώς πιο κοντός και στενός και περιέχει τον στρογγυλό σύνδεσμο, ο οποίος είναι μικρότερος και προσφέρει περισσότερη δομική υποστήριξη, αφού αποτελεί έναν από τους συνδέσμους της μήτρας. Έτσι, καθαρά για ανατομικούς λόγους, η πιθανότητα ανάπτυξης βουβωνοκήλης στις γυναίκες είναι σαφώς μικρότερη», αναφέρει ο κ. Φώτης Αρχοντοβασίλης MD, PhD, FEHS, Γενικός Χειρουργός, Master Surgeon of Excellence, Hernia Surgery and AWR (SRC certified), Διευθυντής ΣΤ' Χειρουργικής Κλινικής Metropolitan General, Διευθυντής Κέντρου Αριστείας Χειρουργικής Κηλών Metropolitan General (SRC certified), Επιστημονικός Συνεργάτης Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών, Α' Αντιπρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Ενδοσκοπικής Χειρουργικής.
Αιτίες βουβωνοκήλης στις γυναίκες
Παρόλα αυτά, κάποιες φορές αναπτύσσονται και στις γυναίκες βουβωνοκήλες. Τα αίτια και οι προδιαθεσικοί παράγοντες περιλαμβάνουν:
• Συγγενής (εκ γενετής) αδυναμία στο κοιλιακό τοίχωμα
• Χρόνια αυξημένη ενδοκοιλιακή πίεση από:
- άρση βαρών
- Χρόνιο βήχα
- Παχυσαρκία
- Έντονη δυσκοιλιότητα
- Εγκυμοσύνη (συνήθως πολλαπλές εγκυμοσύνες)
• Προηγούμενες επεμβάσεις στην κοιλιά ή τραύμα που αποδυναμώνει τα μυϊκά στρώματα του κοιλιακού τοιχώματος
Συμπτώματα στις γυναίκες
Οι βουβωνοκήλες στις γυναίκες μπορεί να είναι πιο δύσκολο να διαγνωστούν επειδή τα συμπτώματα είναι συχνά λιγότερο εμφανή από ότι στους άνδρες. Τα πιο κοινά συμπτώματα περιλαμβάνουν:
- Πόνο ή δυσφορία στη βουβωνική χώρα, ειδικά όταν λυγίζουν τα πόδια, όταν σηκώνουν βάρη ή όταν βήχουν
- Εξόγκωμα ή προπέτεια στη βουβωνική χώρα (λιγότερο συχνό)
- Αίσθημα βάρους ή πίεσης στην κατώτερη κοιλιακή χώρα ή την πύελο
- Έντονο πόνο με ναυτία ή έμετους εάν η κήλη περισφιχτεί ή στραγγαλιστεί
- Πόνο κατά την έμμηνο ρύση ή τη σεξουαλική επαφή (σε σπάνιες περιπτώσεις)
Προσοχή: «Στη γυναίκα, όπου υπάρχουν και τα έσω γεννητικά όργανα (μήτρα – σάλπιγγες – ωοθήκες) μπορεί όλα τα ανωτέρω συμπτώματα να οφείλονται σε άλλες καταστάσεις ή να μοιάζουν με άλλες παθολογικές οντότητες όπως κύστεις ωοθηκών, ινομυώματα, σαλπιγγίτιδες ή ενδομητρίωση. Κατά συνέπεια η εσφαλμένη διάγνωση δεν είναι ασυνήθιστη. Πρέπει ο εξειδικευμένος χειρουργός κηλών να εξετάσει προσεκτικά την γυναίκα και να αποκλείσει μια πιθανή βουβωνοκήλη, έτσι ώστε να μπορεί η ασθενής να αποταθεί στη συνέχεια στον γυναικολόγο της για περαιτέρω έλεγχο γυναικολογικών καθαρά παθήσεων» επισημαίνει.
Διαφορές βουβωνοκήλης μεταξύ ανδρών και γυναικών
• Χαρακτηριστικά σε άνδρες
- Συχνότητα εμφάνισης: Μεγάλη
- Ανατομικές διαφορές: Σπερματικός τόνος όρχεως
- Συμπτώματα: Συχνή εμφάνιση εξογκώματος στη βουβωνική χώρα
- Κίνδυνος σοβαρών επιπλοκών: Μέτριος
- Διάγνωση: Εύκολη με απλή κλινική εξέταση
• Χαρακτηριστικά σε γυναίκες
- Συχνότητα εμφάνισης: Μικρή
- Ανατομικές διαφορές: Στρογγυλός σύνδεσμος μήτρας
- Συμπτώματα: Συχνά ενόχληση ή πόνος χωρίς ορατό εξόγκωμα
- Κίνδυνος σοβαρών επιπλοκών: Υψηλός λόγω καθυστερημένης διάγνωσης
- Διάγνωση: Πιο δύσκολη, που συχνά απαιτεί υπερηχογράφημα ή αξονική τομογραφία
Σημαντικό: Οι γυναίκες είναι πολύ πιο πιθανό να αναπτύξουν μηροκήλη, η οποία εμφανίζεται ακριβώς κάτω από την βουβωνική χώρα, στο μέρος που ενώνεται ο μηρός με την κοιλιά. Συχνά μπορεί μια μηροκήλη να συγχέεται με την βουβωνοκήλη, αλλά απαιτεί ακόμη πιο άμεση αντιμετώπιση.
Διάγνωση
Η διαγνωστική προσπέλαση μιας βουβωνοκήλης σε γυναίκα συνήθως περιλαμβάνει:
1. Κλινική εξέταση: Ο ιατρός μπορεί να ελέγξει για εξογκώματα όταν ο ασθενής βήξει ή σφιχτεί.
2. Απεικόνιση: Για τους λόγους που προαναφέρθηκαν, η απεικόνιση στη γυναίκα ασθενή χρησιμοποιείται πιο συχνά και περιλαμβάνει:
- Υπερηχογράφημα μαλακών μορίων μηροβουβωνικής χώρας, αλλά και κάτω κοιλίας
- Αξονική τομογραφία κάτω κοιλίας
- Μαγνητική τομογραφία (ειδικά για μικρές ή κρυφές κήλες)
Θεραπευτική αντιμετώπιση
«Η μόνη, οριστική, και αποτελεσματική θεραπεία για μια βουβωνοκήλη είναι η χειρουργική επέμβαση αποκατάστασης της κήλης. Χωρίς χειρουργική αντιμετώπιση, υπάρχει πάντα ο κίνδυνος περίσφιξης (όπου το εντερικό περιεχόμενο δεν μπορεί να αναταχθεί πάλι πίσω στη κοιλιά και παραμένει εκτός) ή στραγγαλισμού (όπου πλέον διακόπτεται η παροχή αίματος προς το έντερο και σε λίγες ώρες θα επέλθει νέκρωση και διάτρηση του εντέρου), ο οποίος μπορεί να γίνει απειλητικός για τη ζωή», εξηγεί ο ειδικός χειρουργός.
Χειρουργικές τεχνικές
1. Ανοικτή επιδιόρθωση κήλης
- Γίνεται με μία τομή στη βουβωνική χώρα.
- Υπάρχουν περισσότερες από 5 διαφορετικές τεχνικές, ανάλογα με τις γνώσεις του χειρουργού και τις ανάγκες και τις ιδιαιτερότητες του ασθενούς (Lichtenstein, Amid, ONSTEP, Shouldice, Desadra, Basini κ.α)
- Το περιεχόμενο της κήλης ωθείται προς τα πίσω, ξανά μέσα στην κοιλιά, όπου ανήκει, συρράπτεται το χάσμα και το κοιλιακό τοίχωμα ενισχύεται συνήθως με συνθετικό πλέγμα
- Η επέμβαση μπορεί να γίνει με τοπική, γενική, μέθη ή με επισκληρίδιο αναισθησία.
2. Λαπαροσκοπική αποκατάσταση (μέθοδος TAPP)
- Ελάχιστα επεμβατική τεχνική με χρήση μικρών τομών και κάμερας
- Η κάμερα και τα λαπαροσκοπικά εργαλεία μπαίνουν μέσα στο εσωτερικό της κοιλιάς
- Ταχύτερη ανάρρωση, λιγότερος μετεγχειρητικός πόνος, πιο γρήγορη κινητοποίηση συγκριτικά με τις ανοιχτές επεμβάσεις
- Συνήθως προτιμάται στις γυναίκες, ειδικά εάν η διάγνωση είναι αβέβαιη, και ταυτόχρονα γίνεται και διερεύνηση γεννητικών οργάνων και του εσωτερικού της κοιλιάς. Με αυτή την τεχνική αποκαθίσταται ταυτόχρονα και τυχούσα ύπαρξη μηροκήλης.
3. Ενδοσκοπική αποκατάσταση (τεχνικές TEP και eTEP)
- Ελάχιστα επεμβατική τεχνική με χρήση μικρών τομών και κάμερας
- Η κάμερα και τα ενδοσκοπικά εργαλεία δεν μπαίνουν μέσα στο εσωτερικό της κοιλιάς, αλλά στον εξωπεριτοναϊκό χώρο, δηλαδή κάτω από τους μύες. Αποφεύγεται έτσι η είσοδος μέσα στη περιτοναϊκή κοιλότητα (με όλες τις πιθανές επιπλοκές που μπορεί αυτή η είσοδος να επιφέρει)
- Ταχύτερη ανάρρωση, λιγότερος μετεγχειρητικός πόνος, πιο γρήγορη κινητοποίηση συγκριτικά με τις ανοιχτές επεμβάσεις
- Συνήθως προτιμάται στις γυναίκες, εάν η διάγνωση είναι βέβαιη, και δεν απαιτείται ταυτόχρονα να γίνει και διερεύνηση των έσω γεννητικών οργάνων και του εσωτερικού της κοιλιάς
- Με αυτή την τεχνική αποκαθίσταται ταυτόχρονα και τυχούσα ύπαρξη μηροκήλης ή και οποιαδήποτε άλλη συνυπάρχουσα κήλη.
4. Ρομποτική χειρουργική (τεχνικές TAPP και TEP)
- Προηγμένη μορφή ελάχιστα επεμβατικής χειρουργικής, με ελάχιστες τομές και χρήση ρομποτικών χειρουργικών συστημάτων
- Προσφέρει εξαιρετική ακρίβεια κινήσεων και χειρουργικών χειρισμών, τρισδιάστατη απεικόνιση του χειρουργικού πεδίου, ασύγκριτη ασφάλεια
- Ιδιαίτερα χρήσιμη για σύνθετες ή υποτροπιάζουσες κήλες
- Πιο ακριβή μέθοδος, όχι προσιτή παντού -πρέπει το νοσοκομείο να έχει ρομποτικό σύστημα- και να είναι οι χειρουργοί κηλών εκπαιδευμένοι και πιστοποιημένοι στη χρήση ρομποτικών συστημάτων.
Μετά το χειρουργείο
- Ο χρόνος αποθεραπείας ποικίλλει: 1–2 εβδομάδες για λαπαροσκοπική, ενδοσκοπική και ρομποτική χειρουργική Έξοδος της ασθενούς αυθημερόν (μέσα σε λίγες ώρες), και μετά από 2 ημέρες πλήρης κινητοποίηση.
- 3–4 εβδομάδες για ανοιχτή χειρουργική επέμβαση
Έξοδος εντός 24 ωρών και πλήρης κινητοποίηση μετά από 4-5 ημέρες. - Τα ποσοστά υποτροπής είναι πολύ χαμηλά με την χρησιμοποίηση πλέγματος (0,3-1,5 %).
Συμπερασματικά
«Οι βουβωνοκήλες στις γυναίκες είναι λιγότερο συχνές αλλά δυνητικά πιο επικίνδυνες λόγω διαγνωστικών προκλήσεων και καθυστερημένης θεραπείας. Γυναίκες με ανεξήγητο πόνο στη βουβωνική χώρα ή στην πύελο θα πρέπει να αξιολογούνται για κήλες, ειδικά όταν έχουν αποκλειστεί άλλες αιτίες. Η πρόοδος στην απεικόνιση και την ελάχιστα επεμβατική χειρουργική έχει βελτιώσει σημαντικά τα αποτελέσματα και έχει μειώσει τα ποσοστά επιπλοκών. Η έγκαιρη διάγνωση και η εξατομικευμένη χειρουργική παρέμβαση είναι το κλειδί για την αποτελεσματική διαχείριση», καταλήγει ο κ. Αρχοντοβασίλης.
