Μέχρι πρόσφατα, η γεωργία θεωρείτο μόνο μια πηγή εκπομπής αερίων του θερμοκηπίου. Ωστόσο, η έκθεση της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή του ΟΗΕ (IPCC) του 2023 αναγνώρισε τη δυνατότητά της να απορροφά διοξείδιο του άνθρακα, ανοίγοντας νέες οικονομικές ευκαιρίες για τομείς όπως η ελαιοκαλλιέργεια.
Τώρα, το Διεθνές Συμβούλιο Ελαιοκομίας (ΔΣΕ) ξεκινά την πιλοτική φάση ενός διεθνούς έργου με τον τίτλο: «Ισοζύγιο Άνθρακα» (Carbon Balance Project) και προσκαλεί παραγωγούς και φορείς του ελαιοκομικού τομέα να μετρήσουν και να αξιολογήσουν την ικανότητα των ελαιώνων τους να αποθηκεύουν άνθρακα (φυσική δεξαμενή).
Η πρωτοβουλία αυτή φιλοδοξεί να αποδείξει τη συμβολή των ελαιώνων στην απορρόφηση του διοξειδίου του άνθρακα και, στη συνέχεια, να μετατρέψει αυτήν την περιβαλλοντική αξία σε οικονομικό όφελος για τους παραγωγούς, μέσω της πώλησης πιστώσεων άνθρακα στις εθελοντικές αγορές.
«Αυτή η πιλοτική φάση αποτελεί βασικό βήμα στην ανάπτυξη μιας ειδικής επιστημονικής μεθοδολογίας και εργαλείων ειδικών για κάθε τομέα, τα οποία θα επιτρέψουν στους παραγωγούς, τους συνεταιρισμούς, τους ερευνητές και τους τεχνικούς να υπολογίσουν με ακρίβεια το καθαρό ισοζύγιο άνθρακα των ελαιώνων τους», εξηγεί ο Δρ Γιώργος Κουμπούρης Γεωπόνος-Ερευνητής, και Υπεύθυνος του Εργαστηρίου Ελαιοκομίας στο Ινστιτούτο Ελιάς, Υποτροπικών Φυτών και Αμπέλου του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ.
Σχεδιασμένη με το βλέμμα στραμμένο σε όλο τον κόσμο, η μεθοδολογία του έργου είναι εφαρμόσιμη σε οποιονδήποτε ελαιώνα παγκοσμίως και στοχεύει να αποτελέσει σημείο αναφοράς, συμβατό με ποικίλα κανονιστικά πλαίσια, συμπεριλαμβανομένων εκείνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, των Ηνωμένων Πολιτειών, της Βόρειας Αφρικής και της Λατινικής Αμερικής.
Η συμμετοχή είναι ανοιχτή σε αγρότες, συνεταιρισμούς, ενώσεις του κλάδου, πανεπιστήμια και άλλους φορείς του ελαιοκομικού τομέα. Τα ενδιαφερόμενα μέρη πρέπει απλώς να συμπληρώσουν ηλεκτρονικά μια φόρμα, παρέχοντας βασικές λεπτομέρειες σχετικά με το αγρόκτημα ή το σύστημα καλλιέργειας που επιθυμούν να αξιολογήσουν (τοποθεσία, μέγεθος, ποικιλία, αγρονομικές πρακτικές κ.λπ.). Κατά τη διάρκεια της πιλοτικής φάσης, οι συμμετέχοντες θα λάβουν επίσης διαδικτυακή εκπαίδευση και τεχνική υποστήριξη, με δυνατότητα δωρεάν χρήσης υπολογιστικών εργαλείων.
Τα δεδομένα που θα συλλέγονται και τα σχόλια των συμμετεχόντων κατά τη διάρκεια αυτής της φάσης θα χρησιμοποιηθούν για την επικύρωση τόσο του λογισμικού όσο και της μεθοδολογίας, καθώς και για τη βελτίωση των χαρακτηριστικών τους πριν από την επίσημη κυκλοφορία τους.
Οι εγγραφές θα παραμείνουν ανοικτές έως 30 Μαΐου 2025. Όλοι οι φορείς του τομέα καλούνται να συμπληρώσουν αυτήν τη φόρμα προκειμένου να συμμετάσχουν.
Στις 4 Ιουνίου, το Διεθνές Συμβούλιο Ελαιοκομίας θα πραγματοποιήσει μια υβριδική τεχνική εκπαιδευτική συνεδρία για όλους τους εγγεγραμμένους συμμετέχοντες, όπου θα δώσει λεπτομερείς οδηγίες σχετικά με τη μεθοδολογία και τον τρόπο χρήσης των υπολογιστικών εργαλείων. Καθ’ όλη τη διάρκεια των καλοκαιρινών μηνών, το ΔΣΕ θα αναλύσει τα δεδομένα και τα σχόλια που θα συγκεντρωθούν κατά τη διάρκεια της πιλοτικής φάσης και τον Νοέμβριο, για να σηματοδοτήσει την Παγκόσμια Ημέρα Ελιάς, θα παρουσιάσει τα ευρήματα της πιλοτικής εφαρμογής και θα δημοσιεύσει την επικυρωμένη έκδοση του συστήματος. Στόχος είναι το σύστημα να αναγνωριστεί από τις ευρωπαϊκές αρχές και να ενσωματωθεί σε επίσημα συστήματα πιστοποίησης.
Μέσω αυτού του έργου, το ΔΣΕ επιδιώκει την καθολική πρόσβαση των ελαιοκαλλιεργητών στις οικονομικές ευκαιρίες που προσφέρουν οι εθελοντικές αγορές άνθρακα, μειώνοντας, μέσω δωρεάν, εύχρηστων, ισχυρών, επιστημονικά ορθών, και ειδικά προσαρμοσμένων στον ελαιοκομικό τομέα εργαλείων, τόσο τα τεχνικά όσο και τα οικονομικά εμπόδια.
Το Διεθνές Συμβούλιο Ελαιοκομίας είναι ο μόνος διεθνής και διακυβερνητικός οργανισμός αφιερωμένος στο ελαιόλαδο και τις επιτραπέζιες ελιές. Ιδρύθηκε το 1959 υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών και διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη βιώσιμη ανάπτυξη του τομέα, προωθώντας την ποιότητα, την έρευνα και το διεθνές εμπόριο ελαιολάδου και επιτραπέζιων ελιών. Οι χώρες μέλη του αντιπροσωπεύουν πάνω από το 95% της παγκόσμιας παραγωγής ελαιολάδου.
Χρονοδιάγραμμα
24/4 – 30/5/2025: Περίοδος εγγραφών μέσω της ηλεκτρονικής φόρμας
4/6/2025: Εκπαιδευτική συνάντηση (δια ζώσης και online) με οδηγίες για τη χρήση του εργαλείου και τη μεθοδολογία
Καλοκαίρι 2025: Ανάλυση δεδομένων και σχολίων των συμμετεχόντων
Νοέμβριος 2025: Παγκόσμια Ημέρα Ελιάς: Παρουσίαση των αποτελεσμάτων και επίσημη κυκλοφορία του συστήματος
