Η μόνη ευχή που κάνει η κυβέρνηση είναι ο πόλεμος στην Μ. Ανατολή να έχει περιορισμένη διάρκεια. Διαφορετικά το τσουνάμι μιας παρατεταμένης ακρίβειας απειλεί να την πνίξει. Όσο κι αν θα προσπαθήσει να μεταθέσει τις ευθύνες σε εξωγενείς παράγοντες ή στην κωλυσιεργία της Ευρώπης να πάρει μέτρα. Ήδη, μέσα στις δέκα ημέρες πολέμου οι έχουν σκαρφαλώσει. Είτε πρόκειται για τα καύσιμα είτε για τα λιπάσματα είτε για τα ναύλα είτε για τα οπωροκηπευτικά. Οι έλεγχοι που, ήδη, γίνονται δεν φαίνονται ικανοί να συγκρατήσουν τις τιμές ή την τάση για αισχροκέρδεια ή κερδοσκοπία.
Δεσμεύσεις μόνο για «προσωρινά» και «στοχευμένα» μέτρα
Το πλαφόν στο περιθώριο του κέρδους σε καύσιμα και προϊόντα δεν ισοδυναμεί με συγκράτηση τιμών αλλά στην προσπάθεια να μην υπάρξει αισχροκέρδεια πάνω στην αυξημένη τιμή.
Η κυβέρνηση αντιλαμβανόμενη τι έρχεται βρίσκεται σε μία κινητικότητα. Ομολογουμένως πολύ περιορισμένη όταν μιλάμε για χρήματα του ελληνικού προϋπολογισμού.
Δεν είναι τυχαίο ότι συντονισμένα τόσο ο πρωθυπουργός Κ. Μητσοτάκης όσο και ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κ. Χατζηδάκης ξεκαθάρισαν με μία φωνή ότι τα όποια μέτρα λάβει η κυβέρνηση με ιδίους πόρους θα είναι «στοχευμένα» και «προσωρινά». Είναι μία άλλη έκφραση του «δεν υπάρχουν λεφτά να στηρίξουμε όλη την κοινωνία εφόσον απαιτηθεί».
Τι κρύβει το «παράθυρο» για μείωση του ειδικού Φόρου Κατανάλωσης
Ακόμη και η πρώτη δημόσια αναφορά του πρωθυπουργού σε εκδήλωση του Bloomberg για ενδεχόμενη μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης π.χ. στα καύσιμα – που ερμηνεύτηκε από πολλούς ως «παράθυρο» για την μείωση του- φαίνεται ασθενής.
Διότι και αυτό το μέτρο χρειάζεται την άδεια της Ευρώπης που πολύ δύσκολα θα μπορούσε να την αποσπάσει η Ελλάδα. Γιατί; Διότι για να προχωρήσει η κυβέρνηση σε μία απόφαση να χάσει έσοδα περίπου 1 δις από τον ειδικό φόρο κατανάλωσης στα καύσιμα θα πρέπει η Ευρώπη να συμφωνήσει ότι θα ακυρώσει προσωρινά το αυστηρό όριο του 3% που έχει θέσει στις ετήσιες δαπάνες. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι η Ελλάδα θα δεχθεί να μειώσει τα έσοδα της κατά 1 δις μόνον εάν η Ευρώπη δεν απαιτήσει ταυτόχρονη μείωση δαπανών ύψους 1 δις.
Αν ,δηλαδή, δώσει το «πράσινο φως» η Ούρσουλα Φον Ντερλάιεν για μείωση εσόδων χωρίς ταυτόχρονη μείωση δαπανών.
Κομματάκι δύσκολο...
Προεκλογικοί υπολογισμοί
Σε αυτήν, πάντως, την περίπτωση η οικονομική ζημία για την κυβέρνηση θα είναι μία ή άλλη. Υπό την έννοια ότι αν απαιτηθεί να στηρίξει τα νοικοκυριά με ένα γενναίο πακέτο 1 δις, είτε από την μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης το πράξει είτε δίνοντας το πακέτο παροχών που έχει σχεδιαστεί για την ΔΕΘ, η «χασούρα» για τα οικονομικά του κράτους θα είναι ισόποση. Αν φυσικά η κυβέρνηση εξασφαλίσει την συναίνεση της Ευρώπης θα μπορεί και να μειώσει κάθετα την τιμή στα καύσιμα και να κρατήσει τις παροχές της ΔΕΘ που ούτως ή άλλως θα «χρεωθούν» στις δαπάνες του 2027.
Το ζήτημα που εγείρεται στην περίπτωση μείωσης του ειδικού φόρου κατανάλωσης είναι ότι η κυβέρνηση θα ανοίξει ένα ζήτημα το οποίο δύσκολα θα μπορέσει να κλείσει μετά… Υπό την έννοια ότι θα δεχθεί τεράστιες πιέσεις να μην αυξήσει ξανά τον ειδικό φόρο κατανάλωσης που στην Ελλάδα υπερβαίνει το 65% της τιμής που πληρώνουμε για να βάλουμε βενζίνη στο αυτοκίνητο μας. Και ας σκεφθεί κανείς ότι την συγκεκριμένη κρίση η κυβέρνηση θα κληθεί να την διαχειριστεί σε αμιγώς προεκλογικό περιβάλλον.
Νέα μέτρα τον Απρίλιο
Ποια μέτρα μπορούμε να θεωρούμε σίγουρα ότι θα ανακοινωθούν; Ο σχεδιασμός της κυβέρνησης για στήριξη των ελληνικών νοικοκυριών και επιχειρήσεων με λεφτά από τον εθνικό προϋπολογισμό ξεκινάει και ολοκληρώνεται μέσα στον μήνα Απρίλιο.
Σύμφωνα με πληροφορίες του Dnews το οικονομικό επιτελείο προετοιμάζεται -εφόσον οι εχθροπραξίες κρατήσουν δύο εβδομάδες ακόμη με την τιμή του πετρελαίου να φλερτάρει με τα 100 δολάρια το βαρέλι – να ανακοινώσει νέα δέσμη μέτρων.
Πακέτο ύψους μισού δις
Πρόκειται για ένα πακέτο ύψους περίπου μισού δις (500 εκατομμύρια) το οποίο θα δοθεί ως ενίσχυση σε ευάλωτες οικονομικά ομάδες με την μορφή της επιταγής ακρίβειας, fuel pass και επιδότησης στον λογαριασμό ρεύματος.
Τα χρήματα θα εξοικονομηθούν από τα πλεονάσματα της οικονομίας το πρώτο τρίμηνο του 2026 και από τα πολύ αυξημένα έσοδα από τα καύσιμα. Ένα μέρος, δηλαδή, της μεγάλης αύξησης που θα πληρώσουμε στην αντλία θα επιστραφεί ως ενίσχυση στους ευάλωτους.
Άλλες πρωτοβουλίες
Και κάπου εκεί εξαντλείται η δυνατότητα της ελληνικής οικονομίας να βάλει πλάτη στα νοικοκυριά. Οι όποιες άλλες πρωτοβουλίες θα είναι έμμεσες ή συνοδευτικές.
Για παράδειγμα, ο υπουργός Ενέργειας Στ. Παπασταύρου από κοινού με τον Κ. Χατζηδάκη ανακοίνωσαν μεγαλύτερα επιδόματα θέρμανσης και του προγράμματος «Εξοικονομώ» αντλώντας χρήματα από ένα ειδικό πρόγραμμα για το Κλίμα.
Ο υπουργός Εμπορικής Ναυτιλίας Β. Κικίλιας ανακοίνωσε ότι θα έχει εντός της εβδομάδας συνάντηση με τους ακτοπλόους σε μία προσπάθεια να μην μετακυλιστεί το αυξημένο κόστος των ναύλων στα εισιτήρια των πλοίων ενόψει του Πάσχα.
Το debate στην Σύνοδο Κορυφής την Πέμπτη
Από εκεί και πέρα εάν απαιτηθεί μεγαλύτερη στήριξη η κυβέρνηση προσβλέπει αποκλειστικά στην βοήθεια της Ευρώπης. Είτε με ένα γενναίο πακέτο στήριξης που θα ανακοινώσει βάζοντας το χέρι στην τσέπη είτε με την μορφή της ευελιξίας στα δημοσιονομικά των μελών- κρατών.
Αυτό θα είναι και το debate που θα ακολουθήσει την συζήτηση των αρχηγών στη Σύνοδο Κορυφής την Πέμπτη στις Βρυξέλλες. Με πρώτη την Γερμανία να σέρνει το κάρο της Ευρωπαικής αλληλεγγύης και να ζητάει έκτακτα μέτρα και σειρά χωρών του Βορρά να υποστηρίζουν ότι είναι πρόωρες τέτοιες αποφάσεις κλωτσώντας το τενεκεδάκι των αποφάσεων για τον Ιούνιο.
