Αυτές τις μέρες διαβάζω το βιβλίο «Ο Πόλεμος των σκουπιδιών» (εκδόσεις Δώμα) του Αλεξάντερ Κλαπ (του δημοσιογράφου που είχε γράψει στους New York Times για το εγχώριο σκάνδαλο των υποκλοπών και είχε εξοργίσει την κυβέρνηση Μητσοτάκη). Ένα βιβλίο που μιλά για τις παγκόσμιες σκοτεινές διαδρομές και τον οικονομικό πόλεμο γύρω από τα σκουπίδια.
Κι αυτός ο πόλεμος μας αφορά όλους.
Μετά την πρόσφατη επίσκεψή μου στον ΧΥΤΑ Φυλής και τη συζήτηση που είχαμε με μέλη της κίνησης «Δυτικό Μέτωπο», κάλεσα στη Βουλή τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας να απαντήσει και να δώσει διευκρινήσεις για το κρυφό κυβερνητικό σχέδιο να δημιουργηθούν μονάδες καύσης απορριμμάτων. Και λέω κρυφό γιατί μέχρι τότε οι μόνοι που είχαν ενημερωθεί, σε κλειστή σύσκεψη στο Υπουργείο, ήταν οι μεγάλοι επιχειρηματικοί όμιλοι της ενέργειας. Το μόνο που μάθαμε ήταν ότι το Υπουργείο προχωρά σε διαγωνιστική διαδικασία. Ερήμην των φορέων της τοπικής αυτοδιοίκησης. Ερήμην των τοπικών κοινωνιών.
Κι ερχόμαστε στο σήμερα.
Εντελώς «συμπτωματικά» η κυβέρνηση επέλεξε να θέσει σε διαβούλευση τη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για τη δημιουργία έξι μονάδων καύσης απορριμμάτων από …. την 1η Αυγούστου για 35 ημέρες! Στην καρδιά του καλοκαιριού και της θερινής ανάπαυλας.
Διαβούλευση όχι στην πλατφόρμα opengov.gr.
Όχι με ανοιχτά στο κοινό σχόλια.
Αλλά μια «διαβούλευση» καλά κρυμμένη στην ιστοσελίδα του ΥΠΕΝ, για την οποία δεν θα βρείτε καμία κεντρική ανακοίνωση/ενημέρωση.
Τι σημαίνουν όλα αυτά;
Ότι η κυβέρνηση προχωρά ακάθεκτη στο σχέδιο για έξι μονάδες καύσης.
Με αδιαφανή χωροθέτηση. Με άγνωστο κόστος. Με μια μόνη βεβαιότητα: ότι θα γίνουν με δημόσιο χρήμα και θα διασφαλίσουν υπέρογκα -εξασφαλισμένα- κέρδη για τις επιχειρήσεις που θα τις δημιουργήσουν. Και ότι θα εγκλωβίσουν τη χώρα για τις επόμενες δεκαετίας σε ένα ρυπογόνο και κοινωνικά άδικο μοντέλο διαχείρισης απορριμμάτων.
Ας μην κοροϊδευόμαστε. Κανένας ενεργειακός όμιλος δεν επενδύει σε εργοστάσιο που δεν έχει εγγυημένη πρώτη ύλη. Όταν το σύστημα είναι φτιαγμένο να τροφοδοτείται με σκουπίδια, δεν κάνεις διαχείριση αποβλήτων. Κάνεις εμπόριο σκουπιδιών. Ξεχάστε την πρόληψη, τη διαλογή στην πηγή, την επαναχρησιμοποίηση, την ανακύκλωση. Εδώ, κατευθείαν καύση.
Ποιος θα το πληρώσει αυτό; Όλοι μας. Όχι μόνο οι περιοχές δίπλα στις μονάδες καύσης που θα υποβαθμιστούν. Με την υποβάθμιση της ποιότητας της ζωής μας, με την υγεία μας. Και με ένα υψηλότατο κόστος που από το 2030, που οι μονάδες καύσης θα ενταχθούν στο Ευρωπαϊκό Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ETS), θα εκτιναχτεί στο διπλάσιο ή τριπλάσιο και θα το επωμιστούν οι Δήμοι. Δηλαδή οι δημότες.
Η καύση θεωρείται -και είναι- παρωχημένη μέθοδος. Δεν είναι τυχαίο ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν χρηματοδοτεί επενδύσεις καύσης εδώ και χρόνια. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη, όμως, ανακαλύπτει την «καινοτομία» εκεί που η επιστήμη και η τεχνολογία έχουν αποφασίσει ότι είναι «αποτυχία».
Αυτό το σκάνδαλο αδιαφάνειας και αυτή η καταστροφική πολιτική πρέπει να σταματήσει εδώ. Η προώθηση της καύσης είναι η λάθος απάντηση στην επείγουσα ανάγκη βιώσιμης διαχείρισης των απορριμμάτων.
Είναι η ώρα για δράση. Να πούμε όχι στις μονάδες καύσης. Να μπλοκάρουμε τη δημιουργία τους. Δεν θα πληρώσουμε εμείς τα κέρδη αυτών που ήδη κερδίζουν σε βάρος της κοινωνίας. Το 2025 η χώρα χρειάζεται ένα αποκεντρωμένο, δίκαιο, συμμετοχικό μοντέλο διαχείρισης. Με πρόληψη, επαναχρησιμοποίηση, διαλογή στην πηγή, πραγματική ανακύκλωση και κυκλική οικονομία. Με μια επανάσταση στην όλη λογική της κατανάλωσης και της απόρριψης.
Μας λένε ότι είναι αδύνατο. Στον «πόλεμο των σκουπιδιών» όμως πρέπει να πιστέψουμε ότι μπορούμε να κερδίσουμε εμείς.
(Ο Αλέξης Χαρίτσης είναι πρόεδρος της Νέας Αριστεράς)
