Μια δημοκρατική κυβέρνηση μιας ευνομούμενης χώρας θα δεχόταν χωρίς επιφύλαξη μια δικαστική απόφαση που θα ακύρωνε ή θα ανέστειλε μια πράξη της. Σε μια πιο ιδεατή κατάσταση θα έλεγε κανείς ότι θα έπρεπε να την επιζητεί κιόλας, ως μέσο βελτίωσης.
Υπ' αυτή την έννοια η πρόσφατη απόφαση (διαταγή ασφαλιστικών μέτρων) του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) σύμφωνα με την οποία απαγορεύεται στην Ελληνική Κυβέρνηση να απελάσει οκτώ πρόσφυγες από το Σουδάν που έφτασαν τον περασμένο μήνα στην Κρήτη και παραμένουν κρατούμενοι στο κέντρο κράτησης της Αμυγδαλέζας λόγω της αναστολής του δικαιώματος στο άσυλο που νομοθετήθηκε και τέθηκε σε ισχύ πριν από ένα μήνα, θα έπρεπε να είναι τουλάχιστο σεβαστή από την Ελληνική κυβέρνηση και από το αρμόδιο Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου.
Όχι όμως από αυτή την κυβέρνηση, όχι από αυτόν τον υπουργό.
Για αυτή την κυβέρνηση και για αυτόν τον υπουργό η διαπίστωση της ασυμβατότητας των πράξεών τους προς το διεθνές δίκαιο αποτελεί λόγο όχι προβληματισμού και αναθεώρησης, αλλά θυμού και αντεκδίκησης.
Η Καθημερινή προαναγγέλλει νομοθετική ρύθμιση σύμφωνα με την οποία θα διαγράφεται από το Μητρώο ΜΚΟ του Υπουργείου κάθε οργάνωση που "με τον ένα ή τον άλλο τρόπο αντιστρατεύονται την κυβερνητική πολιτική στο μεταναστευτικό".
Η εν λόγω δε "αντιστράτευση" ορίζεται κατά το δημοσίευμα ως εξής: "1. Εάν διακινεί στους μετανάστες θέσεις κατά της επίσημης μεταναστευτικής πολιτικής της κυβέρνησης, που προβλέπει οικειοθελή αποχώρηση και επαναπατρισμό, 2. Εάν κινηθεί νομικά κατά αποφάσεων που προβλέπουν διοικητικές κρατήσεις και αναστολή ασύλου. Έχει παρατηρηθεί το φαινόμενο το υπουργείο να λέει πως ένας μετανάστης δεν δικαιούται άσυλο και η ΜΚΟ να προσπαθεί να προσβάλει την απόφαση στο δικαστήριο."
Πρόκειται για ανατριχιαστική αντίληψη και πρακτική.
Δεν χρειάζεται να είναι κανείς νομικός για να αντιληφθεί ότι στην πράξη μια ΜΚΟ θα διαγράφεται από το Μητρώο (δηλαδή θα πάψει να έχει πρόσβαση σε χώρους κράτησης προσφύγων και μεταναστών) αν απλώς αποφασίσει να ασκήσει δημόσια κριτική στην πολιτική του Υπουργείου ή - ακόμα χειρότερα - αν αποφασίσει να ασκήσει ένα νόμιμο ένδικο βοήθημα κατά διοικητικής πράξης κράτησης ή απόρριψης αίτησης ασύλου, όπως για παράδειγμα έπραξε (επιτυχώς) η οργάνωση RSA ενώπιον του ΕΔΔΑ στην περίπτωση των οκτώ Σουδανών.
Με αυτόν τον τρόπο η κυβέρνηση όχι μόνο επιθυμεί να αποφασίζει αυθαίρετα την αναστολή της διαδικασίας ασύλου (που θυμίζω ότι προβλέπεται από διεθνή σύμβαση), αλλά επιπλέον επιδιώκει να καταστείλει κάθε κριτική στις επιλογές της και - ακόμα χειρότερα - να καταλύσει την δυνατότητα άσκησης κάθε νόμιμου ένδικου βοηθήματος κατά των αποφάσεών της.
Ας μην μασάμε τα λόγια μας. Είμαστε στον πυρήνα της ακροδεξιάς στροφής, είμαστε εντός μιας νοσταλγίας του ολοκληρωτισμού.
Ο υπουργός σε συνέντευξή του στο κανάλι ERTNews μας ενημέρωσε ότι οι αντιδράσεις της κοινωνίας των πολιτών του "είναι αδιάφορες". Πρόκειται όχι μόνο για μια - τόσο ταιριαστή με την σημερινή κυβέρνηση - έκφραση αλαζονείας, αλλά και για αντιγραφή του τόσο δημοφιλούς πια τραμπικού μοντέλου. Ένας υπουργός που στο - όχι τόσο μακρινό - παρελθόν ευχόταν να υπάρχουν θάνατοι στα σύνορα, που αναπαράγει (αν δεν τα παράγει!) fakenews (όπως αυτό της δήθεν εξύβρισης του εύζωνα) και που επιχειρεί - κατά το τραμπικό μοντέλο - να φιμώσει κάθε φωνή κριτικής, είναι η εγχώρια έκφραση της τραμπικής αντίληψης, της συνειδητής υπονόμευσης των θεσμών της δημοκρατίας.
Δεν είναι αστεία αυτά τα πράγματα. O Πλεύρης μπορεί να συγχύζεται από το γεγονός ότι οι πράξεις του μπορεί να ελεγχθούν δικαστικά (και από το ΕΔΔΑ), όπως έκανε στο παρελθόν και ο Παττακός (που μάλλον τυγχάνει κάτι σαν πρότυπό του), αλλά η Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου και γενικότερα η διεθνής προστασία των δικαιωμάτων του ανθρώπου είναι κεκτημένο 51 ετών για την χώρα μας, όσο και αν προδήλως αυτό δεν αρέσει στον ακροδεξιό υπουργό.
Είναι μια δύσκολη στιγμή για την δημοκρατία και το κράτος δικαίου. Ένα ακόμα σκαλοπάτι στην κάθοδο "στου κακού την σκάλα". Οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, που παρέχουν υπηρεσίες στο πεδίο, θα πρέπει να έχουν την πλήρη στήριξη όλων μας.
(Ο Βασίλης Παπαστεργίου είναι δικηγόρος)
