Ο πληθωρισμός στην Ευρώπη πέφτει. Στην Ελλάδα, ανεβαίνει. Τον Μάιο, στην Ευρωζώνη κατέβηκε στο 1,9%. Εδώ σκαρφάλωσε στο 2,5%. Μας έλεγαν για «εισαγόμενο πληθωρισμό». Πού είναι τώρα αυτή η θεωρία;
Τα κέρδη, πάντως, εισάγονται μια χαρά. Από το 2019 μέχρι σήμερα, η αναδιανομή πλούτου είναι κανονική λεηλασία: από τις τσέπες των μισθωτών στα θησαυροφυλάκια των μεγάλων επιχειρήσεων. Οι μισθοί έμειναν παγωμένοι. Τα κέρδη εκτοξεύτηκαν. Η επίσημη στατιστική λέει την αλήθεια με νούμερα που καίνε: το μερίδιο των μισθών στο ΑΕΠ μειώθηκε, των κερδών αυξήθηκε. Είμαστε η χώρα με το δεύτερο υψηλότερο ποσοστό κερδών στην Ευρώπη και μισθούς πείνας.
1,5 εκατομμύριο άνθρωποι πληρώνονται με κάτω από 950 ευρώ τον μήνα. Φτωχοί, παρότι δουλεύουν. Οι συλλογικές διαπραγματεύσεις έχουν πεθάνει και δεν πέθανε ο καπιταλισμός, πέθανε η διαπραγμάτευση. Οι εργοδότες δεν διαπραγματεύονται όταν έχουν το πάνω χέρι. Η μισθωτή εργασία έχει μετατραπεί σε σκλάβο χωρίς φωνή. Κι όμως, όλοι αυτοί είναι οι πραγματικοί παραγωγοί του πλούτου.
Το μεγάλο κόλπο της αναδιανομής. Αν δεν είχε μειωθεί το μερίδιο των μισθών στο ΑΕΠ, σήμερα οι μισθωτοί θα είχαν 4,2 δισ. ευρώ παραπάνω εισόδημα. Αντίθετα, οι επιχειρηματίες πήραν 4,5 δισ. ευρώ περισσότερα. Δηλαδή, αντί να ενισχύεται η εργασία, ενισχύεται η κερδοσκοπία.
Το 2019, τα εισοδήματα από κέρδη ήταν κατά 21,3 δισ. μεγαλύτερα από αυτά της εργασίας. Το 2024, η διαφορά εκτοξεύτηκε στα 36,1 δισ. ευρώ. Άνοδος 99,5%. Αυτή είναι η κοινωνική μας πρόοδος; Μια προοδευτική βίαιη αναδιανομή προς τα πάνω;
Το φορολογικό μας σύστημα είναι ό,τι πιο ταξικό υπάρχει στον ΟΟΣΑ. Οι μισθωτοί φορολογούνται βαριά, οι πλούσιοι και τα κέρδη αστεία: 5% φόρος για επιχειρηματικά κέρδη, 15% για υπεραξίες, 10% για ναυτιλία ,την ώρα που ο ΦΠΑ στα βασικά αγαθά καταβροχθίζει μισθούς και συντάξεις.
Τα δημόσια αγαθά,εκπαίδευση, υγεία, υποδομές, παραμένουν υποχρηματοδοτημένα. Σε μια εποχή που η κλιματική κρίση απαιτεί δημόσιες επενδύσεις, εμείς μετράμε τρύπες.
Για ποια παραγωγικότητα μας λένε !Μας λένε ότι πρέπει να ανέβει η παραγωγικότητα για να ανέβουν οι μισθοί. Αλλά όταν ανεβαίνουν τα κέρδη χωρίς αύξηση παραγωγικότητας, κανείς δεν διαμαρτύρεται. Την ίδια ώρα, οι επενδύσεις μειώνονται. Το πρώτο τρίμηνο του 2025, οι ακαθάριστες επενδύσεις παγίου κεφαλαίου μειώθηκαν, παρ’ ότι ρέει ευρωπαϊκό χρήμα μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης.Το 2027 που τελειώνει το Ταμείο Ανάκαμψης...
Δηλαδή ούτε μισθοί, ούτε επενδύσεις, ούτε παραγωγικότητα. Μόνο κέρδη για λίγους και λιτότητα για τους πολλούς.
Αυτό που συμβαίνει είναι καθαρά πολιτική επιλογή. Οι μισθοί βρίσκονται σε αποπληθωρισμό. Η εργασία συρρικνώνεται. Το κοινωνικό κράτος συρρικνώνεται . Αλλά τα κέρδη καλπάζουν. Η πολιτική υπηρετεί ένα και μόνο στρατόπεδο: το κεφάλαιο.
Αν συνεχίσουμε έτσι, θα ζούμε σε μια χώρα που θα «τρέχει» στα νούμερα των λογιστών, αλλά θα πεινάει στα νούμερα των ανθρώπων. Είναι καιρός να τεθεί το ερώτημα ανάποδα: Δεν φτάνει να “τρέχει” η οικονομία. Για ποιους τρέχει;
(Η Ιωάννα Λιούτα είναι Πολιτική και Οικονομική Αναλύτρια)
