Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα προειδοποιεί για εντεινόμενα «μαύρα σύννεφα» πάνω από την οικονομία της ευρωζώνης, καθώς η κλιμακούμενη κρίση στη Μέση Ανατολή αρχίζει να διαμορφώνει ένα περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας, με άμεσες επιπτώσεις στην ανάπτυξη και τον πληθωρισμό.
Σύμφωνα με τις τελευταίες μακροοικονομικές προβλέψεις της ΕΚΤ, η οικονομική δραστηριότητα, παρά την ανθεκτικότητα που παρουσίασε το 2025, εμφανίζει ήδη σημάδια επιβράδυνσης στις αρχές του 2026. Οι διαταραχές στην ενεργειακή αγορά και η ενίσχυση των γεωπολιτικών κινδύνων επηρεάζουν αρνητικά τόσο την κατανάλωση όσο και τις επενδύσεις, οδηγώντας σε αναθεώρηση των εκτιμήσεων για την ανάπτυξη στο 0,9% για το 2026.
Καθοριστικό ρόλο στις εξελίξεις διαδραματίζει η άνοδος των τιμών ενέργειας, ως αποτέλεσμα των περιορισμών στην προσφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου. Η εξέλιξη αυτή τροφοδοτεί εκ νέου πληθωριστικές πιέσεις, με τον πληθωρισμό να εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στο 2,6% το 2026, ενώ σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα δεν αποκλείεται να αγγίξει ακόμη και το 3,1% στο δεύτερο τρίμηνο.
Οι αυξημένες τιμές ενέργειας επιβαρύνουν το κόστος ζωής, περιορίζοντας την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών και ασκώντας πίεση στην ιδιωτική κατανάλωση. Παράλληλα, η αβεβαιότητα αποθαρρύνει τις επιχειρηματικές επενδύσεις, ενώ η επιδείνωση της διεθνούς συγκυρίας επηρεάζει αρνητικά και τη ζήτηση για ευρωπαϊκές εξαγωγές.
Η ΕΚΤ επισημαίνει ότι το βασικό σενάριο συνοδεύεται από σημαντικούς καθοδικούς κινδύνους, που συνδέονται κυρίως με την πορεία της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή και τις πιθανές επιπτώσεις της στις ενεργειακές αγορές. Σε ένα δυσμενέστερο σενάριο, όπου οι διαταραχές στην προσφορά ενέργειας ενταθούν και παραταθούν, ο πληθωρισμός ενδέχεται να αυξηθεί σημαντικά περισσότερο, ενώ η ανάπτυξη θα μπορούσε να υποχωρήσει περαιτέρω.
Παρά τις βραχυπρόθεσμες πιέσεις, η μεσοπρόθεσμη εικόνα παραμένει συγκρατημένα θετική, με την ανάπτυξη να αναμένεται να ανακάμψει σταδιακά στο 1,3% το 2027 και στο 1,4% το 2028, στηριζόμενη κυρίως στην εγχώρια ζήτηση και στη δημοσιονομική ενίσχυση. Ωστόσο, το οικονομικό περιβάλλον χαρακτηρίζεται εύθραυστο, με τις εξελίξεις στην ενέργεια και τη γεωπολιτική να παραμένουν καθοριστικοί παράγοντες.
Στο μεταξύ, ανοικτό αφήνεται το ενδεχόμενο περαιτέρω σύσφιξης της νομισματικής πολιτικής. Ο Γιοακίμ Νάγκελ, μέλος του διοικητικού συμβουλίου της ΕΚΤ και επικεφαλής της Bundesbank, δήλωσε ότι εάν οι πληθωριστικές πιέσεις ενταθούν λόγω της σύγκρουσης στο Ιράν, δεν αποκλείεται αύξηση των επιτοκίων ακόμη και από τον επόμενο μήνα.
Όπως ανέφερε, οι μεσοπρόθεσμες προοπτικές για τον πληθωρισμό ενδέχεται να επιδεινωθούν και οι πληθωριστικές προσδοκίες να ενισχυθούν, γεγονός που θα απαιτήσει πιο περιοριστική νομισματική πολιτική.
Παράλληλα, υπενθύμισε την εμπειρία της ενεργειακής κρίσης μετά την ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022, τονίζοντας ότι, αν και η ΕΚΤ βρίσκεται σήμερα σε καλύτερη αφετηρία, τα διδάγματα εκείνης της περιόδου θα διαδραματίσουν κρίσιμο ρόλο στις επόμενες αποφάσεις.
