Η φορολογική διοίκηση έχει το δικαίωμα να προσδιορίζει το πραγματικό τίμημα σε συμβόλαια μεταβίβασης ακινήτων με βάση έμμεσες αποδείξεις και τραπεζικά τεκμήρια, σύμφωνα με πρόσφατη απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας. Η υπόθεση αφορούσε εταιρεία στην οποία είχε επιβληθεί πρόστιμο, καθώς η φορολογική αρχή έκρινε ότι το ποσό που αναγραφόταν στο συμβόλαιο μεταβίβασης ήταν χαμηλότερο από το πραγματικά καταβληθέν. Η εταιρεία αρνήθηκε την κατηγορία, υποστηρίζοντας ότι το τίμημα ήταν ακριβές και ότι η διοίκηση υπερέβη τις αρμοδιότητές της κάνοντας χρήση τραπεζικών δεδομένων και έμμεσων στοιχείων.
Το Εφετείο απέρριψε τους ισχυρισμούς της εταιρείας και επικύρωσε την εξουσία της φορολογικής διοίκησης να ελέγχει την ακρίβεια του αναγραφόμενου τιμήματος, βασιζόμενο σε τραπεζικά έγγραφα για την αποκάλυψη πιθανών αποκλίσεων. Παράλληλα, περιόρισε το επιβληθέν πρόστιμο εφαρμόζοντας ηπιότερες μεταβατικές κυρώσεις.
Με την απόφαση 848/2025, το Συμβούλιο της Επικρατείας επικύρωσε πλήρως την κρίση του Εφετείου, τονίζοντας ότι η διοίκηση δεν δεσμεύεται από το τίμημα που αναγράφεται στο συμβόλαιο ούτε από την αντικειμενική αξία, αλλά μπορεί να στηρίζεται σε κάθε πρόσφορο τεκμήριο για να εντοπίσει το πραγματικό ποσό της συναλλαγής.
Η σημασία της απόφασης είναι πολλαπλή και πρακτικά καθοριστική για τις συναλλαγές ακινήτων και τους φορολογικούς ελέγχους:
Πρώτον, το Συμβούλιο της Επικρατείας ξεκαθαρίζει ότι η φορολογική διοίκηση δεν περιορίζεται από το αναγραφόμενο τίμημα ή την αντικειμενική αξία. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να ερευνά σε βάθος εάν το ποσό που δηλώνεται σε ένα συμβόλαιο είναι πραγματικό ή υποτιμημένο, χρησιμοποιώντας τραπεζικά δεδομένα και έμμεσα τεκμήρια. Η θέση αυτή ενισχύει την προσπάθεια καταπολέμησης της φοροδιαφυγής μέσω τεχνητά χαμηλών τιμημάτων στις μεταβιβάσεις ακινήτων.
Δεύτερον, η απόφαση λειτουργεί ως προειδοποίηση για εταιρείες και ιδιώτες ότι οι φορολογικές αρχές έχουν πλέον στη διάθεσή τους ένα ισχυρό οπλοστάσιο ελέγχου και ότι η αναγραφή ανακριβών ποσών στα συμβόλαια μπορεί να οδηγήσει σε κυρώσεις, ακόμη κι αν το συμβόλαιο έχει καταρτιστεί τυπικά σωστά.
Τρίτον, το σκεπτικό του δικαστηρίου ενισχύει την ασφάλεια δικαίου, καθώς διευκρινίζει το πλαίσιο μέσα στο οποίο μπορεί να κινηθεί η διοίκηση και διασφαλίζει ότι τα πρόστιμα θα επιβάλλονται με βάση τις ισχύουσες, συχνά ευνοϊκότερες, μεταβατικές διατάξεις.
