Η νέα χρονιά μπήκε και από σήμερα για να βγει κάποιος στη σύνταξη θα πρέπει να έχει συμπληρώσει 40 χρόνια εργασίας και την ηλικία των 62 ετών ή τα 67 με 15ετία. Ωστόσο μπορεί να εξαγοράσει πλασματικά χρόνια ή να συνταξιοδοτηθεί εφόσον ανήκει στην κατηγορία των ασφαλισμένων που συνταξιοδοτούνται νωρίτερα με τα μεταβατικά όρια.
Υπολογίζεται ότι περίπου 30.000 είναι οι εναπομείναντες ασφαλισμένοι, κυρίως μητέρες ανηλίκων, δημόσιοι υπάλληλοι και ασφαλισμένοι με καθεστώς βαρέων και ανθυγιεινών, που δικαιούνται συνταξιοδότηση πριν από την ηλικία των 62 ετών, εάν έχουν ήδη θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα τη διετία 2010-2012.
Ωστόσο στην πράξη, με τις μνημονιακές παρεμβάσεις του Αυγούστου 2015, ένα πολύ μικρό πλήθος ασφαλισμένων έχει το δικαίωμα να αποχωρίσει πρόωρα πριν από τα 62 έτη, καθώς εκπνέει η προθεσμία ισχύος των μεταβατικών ορίων. Για να βγει πλέον ένας ασφαλισμένος στη σύνταξη, αν δεν έχει συμπληρώσει 40 χρόνια εργασίας και την ηλικία των 62 ετών ή τα 67 με 15ετία, πρέπει να εξαγοράσει πλασματικά χρόνια ή να ανήκει στην κατηγορία των ασφαλισμένων που συνταξιοδοτούνται νωρίτερα με τα μεταβατικά όρια.
Ειδικότερα, οι κατηγορίες των ασφαλισμένων σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα που μπορούν να συνταξιοδοτηθούν νωρίτερα το 2025, σύμφωνα με την επεξεργασία του δικηγόρου - εργατολόγου Διονύση Ρίζου, είναι οι εξής:
Στο Δημόσιο: 35ετία και όριο ηλικίας
Οι ασφαλισμένοι του Δημοσίου που επιθυμούν να συνταξιοδοτηθούν με 35ετία θα πρέπει να έχουν συμπληρώσει μέχρι την 31 Δεκεμβρίου του 2021 τόσο τα 35, 36 ή 37 έτη ασφάλισης (ακόμη και με εξαγορά πλασματικών ετών) όσο και τα 58 ή τα 59 έτη ηλικίας. Έτσι, θα μπορούν να αποχωρήσουν με όριο ηλικίας που, ανάλογα με την περίπτωση, εντός του 2024 θα φτάσει μέχρι τα 61 έτη και 9 μήνες.
Παράδειγμα: Δημόσιος υπάλληλος συμπλήρωσε εντός του 2021 τα απαραίτητα 35 χρόνια ασφάλισης και έχει γεννηθεί τον Φεβρουάριο του 1963. Κατοχύρωσε, επομένως, συνταξιοδοτικό δικαίωμα για τα 61 έτη και 6 μήνες, τα οποία συμπληρώνει τον Αύγουστο του 2024. Μπορεί να συνταξιοδοτηθεί από τον Αύγουστο του 2024 και έπειτα. Το δικαίωμά του μπορεί να το ασκήσει και στο μέλλον (2024, 2025 κοκ).
37ετία και όριο ηλικίας
Οι ασφαλισμένοι του Δημοσίου, εφόσον είχαν συμπληρώσει 25ετία έως τις 31/12/2010, είχαν τη δυνατότητα συνταξιοδότησης με 37ετία χωρίς όριο ηλικίας. Ωστόσο, η 37ετία θα πρέπει να έχει συμπληρωθεί, ακόμη και με εξαγορά πλασματικών ετών, έως τις 31/12/2021. Έτσι, ο ασφαλισμένος κατοχυρώνει το αντίστοιχο όριο ηλικίας που έχει τεθεί με τον ν. 4336/2015, δηλαδή το 61ο έτος και 2 μήνες.
Παράδειγμα: Δημόσιος υπάλληλος συμπληρώνει εντός του 2021 τα απαραίτητα 37 χρόνια ασφάλισης και έχει γεννηθεί τον Αύγουστο του 1963. Συμπληρώνει, δηλαδή, τα 61 και 2 μήνες τον Οκτώβριο του 2024, οπότε και μπορεί να συνταξιοδοτηθεί από τότε και στο εξής. Το δικαίωμά του μπορεί να το ασκήσει και στο μέλλον (2024, 2025 κ.ο.κ.).
40ετία και όριο ηλικίας
Οι ασφαλισμένοι του Δημοσίου, εφόσον συμπλήρωσαν την 25ετία μετά την 1/1/2013, έχουν τη δυνατότητα συνταξιοδότησης στα 62 με 40ετία, η οποία μπορεί να συμπληρωθεί ακόμη και με εξαγορά πλασματικών ετών. Έτσι, ο ασφαλισμένος, με τη συμπλήρωση του 62ου έτους ηλικίας, μπορεί να συνταξιοδοτηθεί με πλήρη σύνταξη.
Παράδειγμα: Δημόσιος υπάλληλος συμπληρώνει εντός του 2021 τα απαραίτητα 37 χρόνια ασφάλισης και έχει γεννηθεί τον Αύγουστο του 1963. Συμπληρώνει, δηλαδή, τα 61 και 2 μήνες τον Οκτώβριο του 2024, οπότε και μπορεί να συνταξιοδοτηθεί από τότε και στο εξής. Το δικαίωμά του μπορεί να το ασκήσει και στο μέλλον (2024, 2025 κ.ο.κ.).
Πρόωρη / μειωμένη σύνταξη με όριο ηλικίας
Οι ασφαλισμένοι άνδρες και γυναίκες του Δημοσίου που επιθυμούν να συνταξιοδοτηθούν με μειωμένη σύνταξη θα πρέπει να έχουν συμπληρώσει 25 έτη ασφάλισης, ακόμη και με εξαγορά πλασματικών ετών, έως τις 31/12/2012 και το όριο ηλικίας έως τις 31/12/2022.
Αναλυτικότερα:
- Οι γυναίκες που συμπλήρωσαν 25ετία το 2010 μπορούν να συνταξιοδοτηθούν από τα 55 εφόσον έχουν συμπληρώσει το εν λόγω όριο έως τις 31/12/2022. Το δικαίωμα αυτό μπορεί να ασκηθεί και στο μέλλον (2024, 2025 κ.ο.κ.).
- Οι γυναίκες και οι άνδρες που συμπλήρωσαν 25ετία το 2011 μπορούν να συνταξιοδοτηθούν από τα 56 εφόσον έχουν συμπληρώσει το εν λόγω όριο έως τις 31/12/2022. Το δικαίωμα αυτό μπορεί να ασκηθεί και στο μέλλον (2024, 2025 κ.ο.κ.).
- Οι γυναίκες και οι άνδρες που συμπλήρωσαν 25ετία το 2012 μπορούν να συνταξιοδοτηθούν από τα 58 εφόσον έχουν συμπληρώσει το εν λόγω όριο έως τις 31/12/2022. Το δικαίωμα αυτό μπορεί να ασκηθεί και στο μέλλον (2024, 2025 κ.ο.κ.).
Σε όλες τις περιπτώσεις όπου το όριο ηλικίας συμπληρώνεται μετά την 1/1/2023, για τη λήψη πρόωρης/μειωμένης σύνταξης θα πρέπει να συμπληρωθεί το 62ο έτος της ηλικίας.
Στην περίπτωση της πρόωρης/μειωμένης σύνταξης, η ανταποδοτική σύνταξη χορηγείται πλήρως και είναι αναλογική των ετών ασφάλισης που έχει συμπληρώσει ο υποψήφιος συνταξιούχος, ενώ η Εθνική Σύνταξη χορηγείται μειωμένη έως και 127,8 €.
Παράδειγμα: Δημόσιος υπάλληλος συμπληρώνει εντός του 2011 τα απαραίτητα 25 χρόνια ασφάλισης και έχει γεννηθεί τον Φεβρουάριο του 1966. Κατοχύρωσε, επομένως, συνταξιοδοτικό δικαίωμα για τα 56 έτη, τα οποία συμπλήρωσε τον Φεβρουάριο του 2022. Μπορεί να συνταξιοδοτηθεί με πρόωρη/μειωμένη σύνταξη οποτεδήποτε το επιθυμεί.
ΙΚΑ: 12.000 ημέρες ασφάλισης και όριο ηλικίας
Οι ασφαλισμένοι του ιδιωτικού τομέα έχουν τη δυνατότητα συνταξιοδότησης στα 62 με 12.000 ημέρες ασφάλισης, οι οποίες μπορούν να συμπληρωθούν ακόμη και με εξαγορά πλασματικών ετών. Έτσι, ο ασφαλισμένος κατοχυρώνει το δικαίωμά του συμπληρώνοντας το 62ο έτος της ηλικίας του και μπορεί να συνταξιοδοτηθεί με πλήρη σύνταξη.
Παράδειγμα: Ιδιωτικός υπάλληλος συμπληρώνει εντός του 2024 συνολικά 11.100 ημέρες ασφάλισης και έχει γεννηθεί τον Αύγουστο του 1962. Συμπληρώνει, δηλαδή, τα 62 τον Αύγουστο του 2024. Με εξαγορά 900 ημερών ασφάλισης από πλασματικό χρόνο, μπορεί άμεσα να συνταξιοδοτηθεί.
Βαρέα και όριο ηλικίας
Οι ασφαλισμένοι του ΙΚΑ στα βαρέα, που συμπληρώνουν 7.500 ημέρες ασφάλισης στο καθεστώς των βαρέων και, ακόμη και με εξαγορά πλασματικών ετών, φτάνουν συνολικά τις 10.500 ημέρες ασφάλισης, έχουν τη δυνατότητα εξόδου στο 60ό έτος για μειωμένη σύνταξη και στο 62ο για πλήρη. Η μείωση στην επιλογή της μειωμένης σύνταξης στα 60 είναι 51,5 € σε σύγκριση με την αντίστοιχη πλήρη.
Παράδειγμα: Μισθωτός του ΙΚΑ συμπλήρωσε 10.500 ημέρες ασφάλισης συνολικά και 7.500 στα βαρέα το 2024, ενώ έχει γεννηθεί τον Φεβρουάριο του 1964. Μπορεί να συνταξιοδοτηθεί άμεσα με μειωμένη σύνταξη, ενώ πλήρη σύνταξη θα μπορεί να λάβει σε ηλικία 62 ετών το 2026.
Για τους ασφαλισμένους του ΙΚΑ στα βαρέα, που κατοχυρώνουν δικαίωμα με 3.600 ημέρες ασφάλισης στο καθεστώς των βαρέων και, ακόμη και με εξαγορά πλασματικών ετών, φτάνουν συνολικά τις 4.500 ημέρες ασφάλισης, η δυνατότητα εξόδου δίνεται στο 62ο έτος για πλήρη σύνταξη. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι να υπάρχουν 1.000 ημέρες ασφάλισης στα βαρέα τα τελευταία 17 έτη πριν από την αίτηση συνταξιοδότησης.
Παράδειγμα: Μισθωτός του ΙΚΑ συμπλήρωσε 4.500 ημέρες ασφάλισης συνολικά και 3.600 στα βαρέα το 2024, ενώ έχει γεννηθεί τον Φεβρουάριο του 1962. Μπορεί να συνταξιοδοτηθεί το 2024 σε ηλικία 62 ετών με πλήρη σύνταξη.
Για τις γυναίκες ασφαλισμένες στο ΙΚΑ στα βαρέα, που κατοχυρώνουν δικαίωμα με 3.600 ημέρες ασφάλισης στο καθεστώς των βαρέων και, ακόμη και με εξαγορά πλασματικών ετών, φτάνουν συνολικά τις 4.500 ημέρες ασφάλισης, η δυνατότητα εξόδου δίνεται βάσει του έτους θεμελίωσης.
Συγκεκριμένα:
α. Οι γυναίκες που συμπλήρωσαν 4.500 ημέρες συνολικά και 3.600 ημέρες στα βαρέα το 2010, μπορούν να συνταξιοδοτηθούν από τα 55 με πλήρη σύνταξη.
β. Οι γυναίκες που συμπλήρωσαν 4.500 ημέρες συνολικά και 3.600 ημέρες στα βαρέα το 2011, μπορούν να συνταξιοδοτηθούν από τα 56 με πλήρη σύνταξη.
γ. Οι γυναίκες που συμπλήρωσαν 4.500 ημέρες συνολικά και 3.600 ημέρες στα βαρέα το 2012, μπορούν να συνταξιοδοτηθούν από τα 57 με πλήρη σύνταξη.
δ. Οι γυναίκες που συμπλήρωσαν 4.500 ημέρες συνολικά και 3.600 ημέρες στα βαρέα από την 1/1/2013 κι έπειτα, μπορούν να συνταξιοδοτηθούν από τα 62 με πλήρη σύνταξη.
Σε όλες τις περιπτώσεις, είναι απαραίτητη προϋπόθεση να υπάρχουν συμπληρωμένες 1.000 ημέρες ασφάλισης στα βαρέα τα τελευταία 17 έτη πριν την αίτηση συνταξιοδότησης.
Παράδειγμα: Μισθωτή του ΙΚΑ συμπλήρωσε 4.500 ημέρες ασφάλισης συνολικά και 3.600 στα βαρέα το 2011, ενώ έχει γεννηθεί τον Φεβρουάριο του 1968. Θα μπορεί να συνταξιοδοτηθεί το 2024 σε ηλικία 56 ετών με πλήρη σύνταξη.
Πρόωρη / μειωμένη σύνταξη με όριο ηλικίας
Οι ασφαλισμένοι άνδρες και γυναίκες του ΙΚΑ που επιθυμούν να συνταξιοδοτηθούν με μειωμένη σύνταξη θα πρέπει να έχουν συμπληρώσει 4.500 ημέρες ασφάλισης. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η συμπλήρωση του 62ου έτους της ηλικίας, ενώ θα πρέπει να υπάρχουν 100 ημέρες ασφάλισης ανά έτος την τελευταία 5ετία πριν από την αίτηση συνταξιοδότησης.
Στην περίπτωση της πρόωρης/μειωμένης σύνταξης:
- Η ανταποδοτική σύνταξη χορηγείται πλήρως και είναι αναλογική των ετών ασφάλισης που έχει συμπληρώσει ο υποψήφιος συνταξιούχος.
- Η Εθνική Σύνταξη χορηγείται μειωμένη έως και 127,8 €.
- Η σύνταξη ΔΕΝ μετατρέπεται σε πλήρη με τη συμπλήρωση του 67ου έτους της ηλικίας.
ΟΑΕΕ (ΤΕΒΕ – ΤΑΕ – ΤΣΑ): 40 έτη ασφάλισης και όριο ηλικίας
Οι ασφαλισμένοι ελεύθεροι επαγγελματίες έχουν τη δυνατότητα συνταξιοδότησης στα 62 με 40 έτη ασφάλισης, τα οποία μπορούν να συμπληρωθούν ακόμη και με εξαγορά πλασματικών ετών. Έτσι, ο ασφαλισμένος κατοχυρώνει το δικαίωμά του συμπληρώνοντας το 62ο έτος της ηλικίας του και μπορεί να συνταξιοδοτηθεί με πλήρη σύνταξη. Μπορεί να συνεχίσει την αυτοαπασχόλησή του, λαμβάνοντας το σύνολο της σύνταξης χωρίς περικοπές.
Παράδειγμα: Έμπορος συμπληρώνει εντός του 2024 συνολικά 37 έτη ασφάλισης και έχει γεννηθεί τον Αύγουστο του 1962. Συμπληρώνει, δηλαδή, τα 62 τον Αύγουστο του 2024. Με εξαγορά 3 ετών ασφάλισης από πλασματικό χρόνο, μπορεί άμεσα να συνταξιοδοτηθεί.
ΕΤΑΑ (ΤΣΑΥ – ΝΟΜΙΚΩΝ – ΤΣΜΕΔΕ): 40 έτη ασφάλισης και όριο ηλικίας
Οι ασφαλισμένοι επιστήμονες-αυτοαπασχολούμενοι έχουν τη δυνατότητα συνταξιοδότησης στα 62 με 40 έτη ασφάλισης, τα οποία μπορούν να συμπληρωθούν ακόμη και με εξαγορά πλασματικών ετών. Έτσι, ο ασφαλισμένος κατοχυρώνει το δικαίωμά του συμπληρώνοντας το 62ο έτος της ηλικίας του και μπορεί να συνταξιοδοτηθεί με πλήρη σύνταξη. Μπορεί να συνεχίσει την αυτοαπασχόλησή του, λαμβάνοντας το σύνολο της σύνταξης χωρίς περικοπές.
Παράδειγμα: Μηχανικός συμπληρώνει εντός του 2024 συνολικά 37 έτη ασφάλισης και έχει γεννηθεί τον Αύγουστο του 1962. Συμπληρώνει, δηλαδή, τα 62 τον Αύγουστο του 2024. Με εξαγορά 3 ετών ασφάλισης από πλασματικό χρόνο, μπορεί άμεσα να συνταξιοδοτηθεί.
Γονείς
Οι γονείς που είχαν κατοχυρωμένο δικαίωμα συνταξιοδότησης μπορούν να συνταξιοδοτηθούν ανάλογα με το όριο ηλικίας, ακόμη και με εξαγορά πλασματικών ετών, όπως αυτό ρυθμίστηκε με βάση τον ν. 4336/2015. Στις κατηγορίες αυτές ανήκουν:
- Μητέρες δημόσιοι υπάλληλοι και μητέρες υπάλληλοι ΔΕΚΟ – Τραπεζών που είχαν συμπληρώσει το 2010 την απαραίτητη 25ετία με ανήλικο τέκνο.
- Γονείς (άνδρες – γυναίκες) δημόσιοι υπάλληλοι και μητέρες υπάλληλοι ΔΕΚΟ – Τραπεζών που είχαν συμπληρώσει το 2011 την απαραίτητη 25ετία με ανήλικο τέκνο.
- Γονείς (άνδρες – γυναίκες) δημόσιοι υπάλληλοι και μητέρες υπάλληλοι ΔΕΚΟ – Τραπεζών που είχαν συμπληρώσει το 2012 την απαραίτητη 25ετία με ανήλικο τέκνο.
- Τρίτεκνοι και άνω (άνδρες – γυναίκες) δημόσιοι υπάλληλοι και τρίτεκνες μητέρες υπάλληλοι ΔΕΚΟ – Τραπεζών που είχαν συμπληρώσει το 2010 την απαραίτητη 20ετία.
- Τρίτεκνοι και άνω (άνδρες – γυναίκες) δημόσιοι υπάλληλοι και τρίτεκνες μητέρες υπάλληλοι ΔΕΚΟ – Τραπεζών που είχαν συμπληρώσει το 2011 την απαραίτητη 20ετία, ακόμη και με εξαγορά πλασματικών ετών.
- Τρίτεκνοι και άνω (άνδρες – γυναίκες) δημόσιοι υπάλληλοι και τρίτεκνες μητέρες υπάλληλοι ΔΕΚΟ – Τραπεζών που είχαν συμπληρώσει το 2012 την απαραίτητη 20ετία.
- Μητέρες και χήροι πατέρες ανηλίκων τέκνων ασφαλισμένοι στο ΙΚΑ, που είχαν συμπληρώσει 5.500 ημέρες ασφάλισης με ανήλικο τέκνο έως τις 31/12/2010.
- Μητέρες και χήροι πατέρες ανηλίκων τέκνων ασφαλισμένοι στο ΙΚΑ, που είχαν συμπληρώσει 5.500 ημέρες ασφάλισης με ανήλικο τέκνο έως τις 31/12/2011.
- Μητέρες και χήροι πατέρες ανηλίκων τέκνων ασφαλισμένοι στο ΙΚΑ, που είχαν συμπληρώσει 5.500 ημέρες ασφάλισης με ανήλικο τέκνο έως τις 31/12/2012.
15 έτη ασφάλισης και 67
Όλοι οι ασφαλισμένοι έχουν τη δυνατότητα συνταξιοδότησης στα 67 με 15 έτη ασφάλισης, τα οποία μπορούν να συμπληρωθούν μόνο με πραγματικό χρόνο ασφάλισης, για να λάβουν πλήρη σύνταξη. Έτσι, ο ασφαλισμένος κατοχυρώνει το δικαίωμά του συμπληρώνοντας το 67ο έτος της ηλικίας του και μπορεί να συνταξιοδοτηθεί με πλήρη σύνταξη.
