Πρόκειται για μία κοινοτική οδηγία που η χώρα μας καλείται να την ενσωματώσει στο εθνικό της δίκαιο μέσα στο επόμενα τρία χρόνια και θα περιλαμβάνει διατάξεις για την αποζημίωση των θυμάτων μισθολογικών διακρίσεων και θα ληφθούν μέτρα ώστε το μισθολογικό χάσμα μεταξύ των φύλων να μην υπερβαίνει το 5%.
Ουσιαστικά θα ξεκινήσει πιλοτικά σε επιχειρήσεις άνω των 150 ατόμων και θα επεκταθεί σταδιακά και σε άλλες επιχειρήσεις.
Όπως εξηγεί στο Dnews η Υφυπουργός Εργασίας Μαρία Συρεγγέλα "Μέσω της μισθολογικής διαφάνειας οι εργαζόμενοι θα μπορούν να ασκούν τα δικαιώματά τους για ίση αμοιβή για εργασία ίσης αξίας. Σε περίπτωση δε δυσμενών διακρίσεων θα μπορούν να προστατεύονται και να προσφεύγουν στα αρμόδια ελεγκτικά όργανα. Θέλουμε να βάλουμε επιτέλους ένα τέλος στις μισθολογικές διακρίσεις λόγω φύλου γιατί γυναίκες και άνδρες αξίζουν ίσα δικαιώματα, ίση μεταχείριση και ίσες ευκαιρίες.
Η νέα οδηγία περιλαμβάνει επίσης διατάξεις σχετικά με την αποζημίωση των θυμάτων μισθολογικών διακρίσεων και τις κυρώσεις, συμπεριλαμβανομένων των προστίμων, για εργοδότες που παραβιάζουν τους κανόνες".
Όσον αφορά το μισθολογικό χάσμα, τα τελευταία επίσημα στοιχεία που υπάρχουν από την ΕΛΣΤΑΤ είναι του έτους 2018, σύμφωνα μς τα οποία το ποσοστό του μισθολογικού χάσματος στη χώρα ήταν 10,4% για το έτος 2017.
Όσον αφορά στους δείκτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το μισθολογικό χάσμα στην Ε.Ε. ήταν 12,7% το 2021, που σημαίνει ότι οι γυναίκες αμείβονται κατά ποσοστό 13% κατά μέσο όρο λιγότερο από τους άνδρες.
Λόγω των άνισων αμοιβών οι γυναίκες αντιμετωπίζουν μεγαλύτερο κίνδυνο φτώχειας και υποθάλπεται το συνταξιοδοτικό χάσμα μεταξύ των φύλων στην ΕΕ, το οποίο το 2018 ανήλθε σε περίπου 30 %.
Πρόσβαση σε πληροφορίες
Σύμφωνα με τους νέους κανόνες, οι εργοδότες θα υποχρεούνται να ενημερώνουν τα άτομα που αναζητούν εργασία σχετικά με τον αρχικό μισθό ή το μισθολογικό εύρος των θέσεων που προκηρύσσονται, είτε στην προκήρυξη της κενής θέσης είτε πριν από τη συνέντευξη. Επίσης δεν θα επιτρέπεται στους εργοδότες να ρωτούν τους υποψήφιους σχετικό με το μισθολογικό ιστορικό τους.
Αφού αναλάβουν τα καθήκοντά τους, οι εργαζόμενοι θα έχουν το δικαίωμα να ζητούν από τους εργοδότες τους πληροφορίες σχετικά με τα μέσα επίπεδα αμοιβών, κατανεμημένα ανά φύλο, για κατηγορίες εργαζομένων που εκτελούν όμοια εργασία ή εργασία ίσης αξίας. Θα έχουν επίσης πρόσβαση στα κριτήρια βάσει των οποίων καθορίζονται η αμοιβή και η επαγγελματική εξέλιξη, τα οποία πρέπει να είναι αντικειμενικά και ουδέτερα ως προς το φύλο.
Σύμφωνα με τη νέα οδηγία, οι εργαζόμενοι που έχουν υποστεί μισθολογικές διακρίσεις λόγω φύλου μπορούν να λαμβάνουν αποζημίωση, συμπεριλαμβανομένης της πλήρους απόδοσης αναδρομικών και σχετικών επιμισθίων ή πληρωμών σε είδος.
Ενώ συνήθως το βάρος της απόδειξης σε περιπτώσεις μισθολογικών διακρίσεων βαρύνει τον εργαζόμενο, εναπόκειται πλέον στον εργοδότη να αποδείξει ότι δεν έχει παραβιάσει τους κανόνες της ΕΕ για ίσες αμοιβές και για τη μισθολογική διαφάνεια. Οι κυρώσεις για παραβάσεις πρέπει να είναι αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές και θα περιλαμβάνουν πρόστιμα.
Ιστορικό
Το δικαίωμα ίσης αμοιβής μεταξύ γυναικών και ανδρών για ίση εργασία ή για εργασία ίσης αξίας κατοχυρώνεται στο άρθρο 157 της ΣΛΕΕ και στην οδηγία 2006/54/EΚ περί ισότητας των αμοιβών. Ωστόσο, η εφαρμογή και η επιβολή της αρχής αυτής αποτελούν πρόκληση εδώ και καιρό. Αυτό οφείλεται εν μέρει στο γεγονός ότι, συχνά, οι μισθολογικές διακρίσεις δεν εντοπίζονται λόγω έλλειψης μισθολογικής διαφάνειας, με αποτέλεσμα τα θύματα να μην μπορούν να εγείρουν αξιώσεις.
Η μισθολογική διαφάνεια μεταξύ των φύλων συμπεριλήφθηκε ως βασική προτεραιότητα στη στρατηγική της ΕΕ για την ισότητα των φύλων 2020-2025, ενώ η Επιτροπή δημοσίευσε στις 4 Μαρτίου 2021 την πρόταση οδηγίας της. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, υπό την καθοδήγηση της τσεχικής Προεδρίας, κατέληξαν σε πολιτική συμφωνία στις 15 Δεκεμβρίου 2022. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε την οδηγία κατά τη σύνοδο ολομέλειας στις 30 Μαρτίου 2022.
Επόμενα βήματα
Η οδηγία για τη μισθολογική διαφάνεια θα τεθεί σε ισχύ με τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ. Στη συνέχεια, οι χώρες της ΕΕ θα έχουν στη διάθεσή τους έως και τρία έτη για να «μεταφέρουν» την οδηγία προσαρμόζοντας την εθνική τους νομοθεσία ώστε να συμπεριλάβουν τους νέους κανόνες.
Δύο έτη μετά τη λήξη της προθεσμίας μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο, η απαίτηση υποβολής πληροφοριών ανά τριετία σχετικά με τις αμοιβές ανά φύλο θα επεκταθεί σε εταιρείες που απασχολούν περισσότερους από 100 εργαζόμενους (αρχικά, η υποχρέωση υποβολής στοιχείων θα ισχύει μόνο για εταιρείες με 150 ή περισσότερους εργαζόμενους).
