Νέες και ιδιαίτερα κρίσιμες πληροφορίες για μια εκτεταμένη διπλωματική πρωτοβουλία του Ιράν βλέπουν το φως της δημοσιότητας, καθώς η Τεχεράνη φέρεται να έχει καταθέσει στις Ηνωμένες Πολιτείες, μέσω του Πακιστάν, ένα πολυεπίπεδο σχέδιο ειρήνης με στόχο τον τερματισμό των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή μέσα σε 30 ημέρες.
Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το Al Jazeera, το σχέδιο περιγράφεται ως ένας «οδικός χάρτης αποκλιμάκωσης» τριών φάσεων, ο οποίος δεν περιορίζεται σε μια απλή εκεχειρία, αλλά φιλοδοξεί να οδηγήσει σε συνολική συμφωνία σταθερότητας στην περιοχή.
Πρώτη φάση: Θαλάσσιες οδοί και άρση περιορισμών
Στην πρώτη φάση προβλέπεται η σταδιακή επαναλειτουργία των θαλάσσιων διαδρομών στα Στενά του Ορμούζ, ένα από τα πιο στρατηγικά σημεία παγκοσμίως για τη ροή πετρελαίου και φυσικού αερίου.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Παράλληλα, το σχέδιο περιλαμβάνει την άρση των αμερικανικών περιορισμών στα ιρανικά λιμάνια. Η Τεχεράνη αναλαμβάνει, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, την ευθύνη για την αποναρκοθέτηση και τη διασφάλιση της ναυσιπλοΐας στην περιοχή.
Δεύτερη φάση: Πυρηνικό πρόγραμμα και εγγυήσεις εκεχειρίας
Το δεύτερο στάδιο επικεντρώνεται στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Η πρόταση προβλέπει επιστροφή στον εμπλουτισμό ουρανίου στο επίπεδο του 3,6%, μετά από συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, στη βάση της λεγόμενης «αρχής μη αποθήκευσης».
Το σχέδιο περιλαμβάνει επίσης μια αμοιβαία δέσμευση αποφυγής επιθέσεων:
Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ θα δεσμευτούν να μην πραγματοποιούν στρατιωτικά πλήγματα κατά του Ιράν και των συμμάχων του.
Το Ιράν, αντίστοιχα, θα δεσμευτεί να μην προχωρά σε επιθετικές ενέργειες.
Παράλληλα, η πρόταση απορρίπτει κατηγορηματικά την αποσυναρμολόγηση της πυρηνικής υποδομής της χώρας ή την καταστροφή των εγκαταστάσεών της. Στο ίδιο πλαίσιο προβλέπεται και η σταδιακή άρση των διεθνών κυρώσεων, συμπεριλαμβανομένης της αποδέσμευσης δεσμευμένων ιρανικών κεφαλαίων.
Τρίτη φάση: Περιφερειακή ασφάλεια
Στην τελική φάση, η Τεχεράνη προτείνει την έναρξη στρατηγικού διαλόγου με τις αραβικές χώρες της περιοχής, με στόχο τη δημιουργία ενός ευρύτερου συστήματος συλλογικής ασφάλειας για ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.
Η σκληρή ρητορική της Τεχεράνης
Την ίδια στιγμή, η ένταση της ρητορικής παραμένει υψηλή. Ιρανικές πηγές ασφαλείας, σύμφωνα με κρατικά μέσα, έστειλαν σαφές μήνυμα προς την Ουάσινγκτον, καλώντας τις ΗΠΑ να επιλέξουν ανάμεσα σε μια «αδύνατη στρατιωτική επιχείρηση» και μια «κακή συμφωνία».
«Το περιθώριο ελιγμών των Ηνωμένων Πολιτειών είναι περιορισμένο», ανέφερε χαρακτηριστικά ανακοίνωση που αποδίδεται σε υπηρεσίες των Φρουρών της Επανάστασης, υπογραμμίζοντας ότι η απόφαση βρίσκεται πλέον στα χέρια της αμερικανικής πλευράς.
Παράλληλα, σκληρές δηλώσεις από πρώην ανώτατο διοικητή των Φρουρών της Επανάστασης προκάλεσαν αίσθηση, κάνοντας λόγο για ικανότητα της Τεχεράνης να αντιμετωπίσει αμερικανικές ναυτικές δυνάμεις και αεροπλανοφόρα, σε ένα κλίμα αυξανόμενης έντασης.
Το δίλημμα των ΗΠΑ και οι δηλώσεις Τραμπ
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δεν έδωσε σαφείς απαντήσεις για τα επόμενα βήματα της Ουάσινγκτον, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας στρατιωτικής κλιμάκωσης. «Αν φερθούν ανάρμοστα… θα δούμε», δήλωσε, αποφεύγοντας να διευκρινίσει τι θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέα στρατιωτική δράση, προσθέτοντας ότι «είναι μια πιθανότητα».
Το δίλημμα που περιγράφεται από τις ιρανικές πηγές –«αδύνατη στρατιωτική επιχείρηση ή κακή συμφωνία»– αποτυπώνει το εύθραυστο σκηνικό που διαμορφώνεται. Σύμφωνα με αναφορές, οι συνομιλίες συνεχίζονται μέσω διαύλων με τη μεσολάβηση τρίτων χωρών, μεταξύ των οποίων το Ομάν, ενώ προηγούμενοι γύροι επαφών είχαν ήδη δημιουργήσει ένα εύθραυστο πλαίσιο αποκλιμάκωσης.
Παρά τις εντάσεις, η υφιστάμενη κατάπαυση του πυρός διάρκειας περίπου τριών εβδομάδων φαίνεται –έστω και οριακά– να διατηρείται. Το ιρανικό σχέδιο, εφόσον επιβεβαιωθεί και προχωρήσει σε διαπραγμάτευση, θα μπορούσε να αναδιαμορφώσει τις ισορροπίες στη Μέση Ανατολή, συνδέοντας ζητήματα ασφάλειας, ενέργειας, πυρηνικού προγράμματος και γεωπολιτικής επιρροής σε ένα ενιαίο πλαίσιο. Το αν θα αποτελέσει βάση για ειρήνη ή ένα ακόμη επεισόδιο διπλωματικής αντιπαράθεσης παραμένει, προς το παρόν, ανοιχτό.
