Το ζήτημα της φορολογίας στα καύσιμα και των ενδεχόμενων παρεμβάσεων για την αποκλιμάκωση των τιμών αναμένεται να τεθεί στο περιθώριο της Συνόδου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου σήμερα στις Βρυξέλλες, στο πλαίσιο της ευρύτερης συζήτησης για την αντιμετώπιση των ενεργειακών και πληθωριστικών πιέσεων που εντείνονται μετά τις τελευταίες γεωπολιτικές εξελίξεις.
Τα καύσιμα εξακολουθούν να αποτελούν έναν από τους βασικότερους πυλώνες εσόδων για τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ιδίως για τις χώρες με υψηλή ενεργειακή εξάρτηση. Στην περίπτωση της Ελλάδας, η εικόνα των τιμών διαφοροποιείται αισθητά πριν και μετά τη φορολογία: η τιμή της αμόλυβδης κατατάσσει τη χώρα στη μέση της ευρωπαϊκής κλίμακας προ φόρων, αλλά μετά την επιβολή ειδικού φόρου κατανάλωσης και ΦΠΑ η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις ακριβότερες αγορές.
Καθοριστικό ρόλο διαδραματίζει η δομή της φορολογίας. Ο ειδικός φόρος κατανάλωσης στη βενζίνη διαμορφώνεται στα 700 ευρώ ανά χιλιόλιτρο, σημαντικά υψηλότερα από το ελάχιστο ευρωπαϊκό όριο, ενώ στο πετρέλαιο κίνησης βρίσκεται πιο κοντά στο κατώτατο επίπεδο της Ε.Ε., επιλογή που συνδέεται με τον ρόλο του συγκεκριμένου καυσίμου στις μεταφορές και την παραγωγή. Παράλληλα, ο ΦΠΑ στο 24% συγκαταλέγεται μεταξύ των υψηλότερων στην Ευρώπη, με αποτέλεσμα η συνολική φορολογική επιβάρυνση να αντιστοιχεί περίπου στο 65% της τελικής τιμής στην αντλία.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Η συγκεκριμένη αναλογία έχει διπλή επίδραση. Από τη μία πλευρά, ενισχύει σημαντικά τα δημόσια έσοδα. Από την άλλη, περιορίζει εν μέρει την επίδραση των διεθνών τιμών στην τελική τιμή, καθώς μόνο ένα μέρος της επηρεάζεται άμεσα από τις διακυμάνσεις της αγοράς. Σε περιόδους ανόδου των τιμών, μάλιστα, τα έσοδα αυξάνονται λόγω της ενίσχυσης των εισπράξεων από τον ΦΠΑ.
Υπό αυτά τα δεδομένα, από την πλευρά της αγοράς διατυπώνονται έντονες αντιρρήσεις, με εκπροσώπους του κλάδου να υποστηρίζουν ότι ουσιαστική αποκλιμάκωση των τιμών μπορεί να προκύψει μόνο μέσω μείωσης της φορολογίας, η οποία αποτελεί το μεγαλύτερο μέρος της τελικής τιμής. Παράλληλα, επικρίνουν τα μέτρα περιορισμού των περιθωρίων κέρδους ως ανεπαρκή, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο κινητοποιήσεων, ανάλογα με τις εξελίξεις στις επαφές με την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Ανάπτυξης.
