Οι πρόσφατες γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και ειδικότερα ο πόλεμος στο Ιράν έχουν αρχίσει να επηρεάζουν σημαντικά όχι μόνο την αγορά ενέργειας, αλλά και βασικά τρόφιμα, όπως τα μαγειρικά λάδια.
Οι ανατιμήσεις στα μαγειρικά λάδια δεν είναι ένα μεμονωμένο φαινόμενο, αλλά μέρος μιας ευρύτερης αλυσιδωτής αντίδρασης που ξεκινά από την ενέργεια και επεκτείνεται στη γεωργία και το εμπόριο.
Το ηλιέλαιο, ως βασικό προϊόν καθημερινής κατανάλωσης, αναμένεται να συνεχίσει να επηρεάζεται από τις διεθνείς εξελίξεις, καθιστώντας σαφές ότι η γεωπολιτική αστάθεια έχει άμεσο αντίκτυπο στο «καλάθι» του καταναλωτή.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Σύμφωνα με ανάλυση του Bloomberg, η ένταση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ έχει οδηγήσει τις τιμές των φυτικών ελαίων σε επίπεδα που είχαν να εμφανιστούν από το 2022. Το φαινόμενο αυτό συνδέεται άμεσα με τις διαταραχές στις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού και την εκτόξευση του κόστους ενέργειας.
Η αύξηση των τιμών του πετρελαίου αποτελεί βασικό παράγοντα για τις ανατιμήσεις στα τρόφιμα. Ο πόλεμος έχει προκαλέσει σοβαρές δυσλειτουργίες στη μεταφορά πετρελαίου, καθώς περίπου το 20% της παγκόσμιας διακίνησης περνά από τα Στενά του Ορμούζ.
Η άνοδος των τιμών καυσίμων αυξάνει το κόστος παραγωγής και μεταφοράς αγροτικών προϊόντων, συμπεριλαμβανομένων των φυτικών ελαίων. Επιπλέον, τα λιπάσματα, που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από την ενέργεια, έχουν γίνει ακριβότερα, επιβαρύνοντας ακόμη περισσότερο την αγροτική παραγωγή .
Τα μαγειρικά λάδια, όπως το ηλιέλαιο, επηρεάζονται έντονα από αυτές τις εξελίξεις. Η παραγωγή τους εξαρτάται από καλλιέργειες που απαιτούν ενέργεια και μεταφορές, ενώ παράλληλα η ζήτηση αυξάνεται λόγω της χρήσης φυτικών ελαίων και στην παραγωγή βιοκαυσίμων.
Ήδη, σε διεθνείς αγορές, τιμές όπως του σογιέλαιου έχουν αυξηθεί έως και 50% μέσα στο 2026 , γεγονός που δείχνει τη γενικότερη ανοδική τάση στον κλάδο.
Παράλληλα, η αβεβαιότητα οδηγεί και σε φαινόμενα αποθεματοποίησης. Σε ορισμένες χώρες έχουν καταγραφεί αγορές πανικού, καθώς οι καταναλωτές φοβούνται περαιτέρω αυξήσεις ή ελλείψεις. Αυτό εντείνει ακόμα περισσότερο την πίεση στις τιμές.
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι, αν η σύγκρουση παραταθεί, οι επιπτώσεις μπορεί να είναι πιο έντονες τους επόμενους μήνες, επηρεάζοντας συνολικά το κόστος ζωής.
Πηγή Bloomberg
