Ο Γάλλος πρόεδρος πήρε ένα μεγάλο ρίσκο τον Ιούνιο του 2024.
Αντιμέτωπος με μια βαριά ήττα του κόμματός του στις Ευρωεκλογές προκήρυξε πρόωρες βουλευτικές εκλογές ελπίζοντας ότι θα εξασφαλίσει «μια καθαρή πλειοψηφία».
Ο Μακρόν έπαιξε κι έχασε - και το αποτέλεσμα ήταν μια διχασμένη Βουλή, απρόθυμη να χαρίσει σε οποιονδήποτε πρωθυπουργό την απαραίτητη υποστήριξη για την ψήφιση προϋπολογισμού.
Ο Γάλλος πρόεδρος διόρισε τον περασμένο Σεπτέμβριο τον Μισέλ Μπαρνιέ. Μέσα σε τρεις μήνες, ο άνδρας που διαπραγματεύτηκε το Brexit για την ΕΕ αποχώρησε - καταγράφοντας τη συντομότερη πρωθυπουργική θητεία από την έναρξη της Πέμπτης Γαλλικής Δημοκρατίας.
Ο Φρανσουά Μπαϊρού τον ακολούθησε, μόλις εννέα μήνες αφότου ανέλαβε τα καθήκοντά του τον Δεκέμβριο.
Ακροδεξιά και αριστερά ζητούν για ακόμη μια φορά πρόωρες προεδρικές εκλογές, με τον Μακρόν να μην πτοείται: όπως ξεκαθαρίζει, δεν θα αποχωρήσει πριν ολοκληρωθεί η θητεία του το 2027.
Αντ’ αυτού, καλείται να επιλέξει ανάμεσα στο να διορίσει πέμπτο πρωθυπουργό σε λιγότερο από δύο χρόνια, που θα αντιμετωπίσει την ίδια αδιάλλακτη αντιπολίτευση, ή να προκηρύξει πρόωρες βουλευτικές εκλογές και να ρισκάρει για μια ακόμη πιο εχθρική Εθνοσυνέλευση. Σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, κάτι τέτοιο θα ωφελούσε την ακροδεξιά, χωρίς όμως να της εξασφαλίζει απόλυτη πλειοψηφία.
Το χρονικό της απονομιμοποίησης του Εμανουέλ Μακρόν
Η κρίση που πυροδοτήθηκε από την πτώση του πρωθυπουργού Μπαϊρού τη Δευτέρα δεν είναι η πρώτη που αντιμετωπίζει η χώρα.
Όπως σημειώνει στη Le Monde η Françoise Fressoz, από την αρχή της πρώτης θητείας Μακρόν, η Γαλλία έχει βιώσει μια σειρά κοινωνικών και πολιτικών σοκ που έχουν υπονομεύσει τη δεσπόζουσα θέση των κοινοβουλευτικών πλειοψηφιών, αναταράσσοντας τη λειτουργία της Πέμπτης Γαλλικής Δημοκρατίας – αν και χωρίς να οδηγήσουν σε συνταγματική κρίση.
Το κίνημα των Κίτρινων Γιλέκων κατά τη διάρκεια του χειμώνα 2018-2019 δεν απέτρεψε την επανεκλογή του εν ενεργεία προέδρου τρία χρόνια αργότερα. Ωστόσο, συνέβαλε στη φθορά της νομιμοποίησής του, αναδεικνύοντας τη ρήξη με τμήματα των εργατικών και μεσαίων τάξεων, που βρέθηκαν αντιμέτωπα με το αυξανόμενο κόστος ζωής και το μειούμενο διαθέσιμο εισόδημα.
Ως αυθόρμητη αντίδραση στην αύξηση του φόρου άνθρακα που θα ανέβαζε τις τιμές των καυσίμων, η εξέγερση των Κίτρινων Γιλέκων αποκάλυψε το μέγεθος του χάσματος μεταξύ πολιτών και ηγεσίας, αναδεικνύοντας το δραματικό έλλειμμα εκπροσώπησης.
Τέσσερα χρόνια αργότερα, τον χειμώνα του 2023, οι πολίτες συσπειρώθηκαν ξανά, αυτή την φορά κατά της μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος. Η συντονισμένη δράση των συνδικάτων αποκάλυψαν την απομόνωση του προέδρου, που - έχοντας παρουσιάσει το σχέδιό του κατά την προεκλογική του εκστρατεία - θεώρησε πως είχε λάβει την εντολή για αύξηση των ορίων συνταξιοδότησης στα 64 χρόνια, παρά το γεγονός ότι δεν διέθετε πλέον απόλυτη πλειοψηφία στην Εθνοσυνέλευση.
Σε πολιτικό και κοινωνικό επίπεδο (και) αυτή η διαμάχη είχε σημαντικές επιπτώσεις: Έγιναν φανερές στις κάλπες του 2024, καθώς όχι μόνο δεν προέκυψε πλειοψηφία, αλλά εντάθηκε η βαθιά δυσαρέσκεια πολλών ψηφοφόρων που ένιωσαν ότι τους έκλεψαν μέσα από τα χέρια τη νίκη. Αυτό ίσχυε τόσο για τους ψηφοφόρους της αριστεράς όσο και για όσους στήριζαν την ακροδεξιά Εθνική Συσπείρωση (RN).
Από τότε, η Γαλλία, αδυνατώντας να καταλήξει σε συμβιβασμούς, βρίσκεται σε μια δίνη χωρίς προοπτικές για το μέλλον, σημαδεμένη από την πτώση δύο κυβερνήσεων μέσα σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα.
«Μπλοκάρετε τα πάντα»: Η γαλλική αριστερά είναι εδώ
Το αίτημα για αλλαγή εκφράζεται επί του παρόντος μέσα από το κίνημα «Μπλοκάρετε τα πάντα», που καλεί σε κινητοποιήσεις στις 10 και τις 18 Σεπτεμβρίου.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις των γαλλικών Αρχών, οι αυριανές διαδηλώσεις θα μπορούσαν να συγκεντρώσουν έως και 100.000 συμμετέχοντες, με τον αστυνομικό διευθυντή του Παρισιού, Λοράν Νουνιέ, να δηλώνει στο BFM TV ότι 80.000 αστυνομικοί θα αναπτυχθούν σε όλη τη χώρα, καθώς οι αρχές φοβούνται προσπάθειες αποκλεισμού ορισμένων βασικών δρόμων και σιδηροδρομικών σταθμών, αλλά και πιθανές βίαιες ενέργειες.
«Τώρα που η αλλαγή του πρωθυπουργού είναι τετελεσμένο γεγονός, πρέπει να ξεφορτωθούμε αυτόν που βρίσκεται πιο ψηλά… αυτό είναι ένα μήνυμα για τον [Εμανουέλ] Μακρόν», δήλωσε ο 61χρονος διαδηλωτής Αλαίν Πετί.
Αν και η κλίμακα της κινητοποίησης παραμένει αβέβαιη, ο πολιτικός της προσανατολισμός δεν αμφισβητείται πλέον: το «Μπλοκάρετε τα Πάντα», που δεν είχε πολιτική ταυτότητα στην πρώτη του φάση, έχει σε μεγάλο βαθμό περάσει υπό την καθοδήγηση της ριζοσπαστικής αριστεράς.
Η Ανυπότακτη Γαλλία (La France Insoumise, LFI) και το Νέο Αντικαπιταλιστικό Κόμμα (NPA) ηγούνται των γενικών συνελεύσεων, σύμφωνα με τις υπηρεσίες πληροφοριών, οι οποίες εντόπισαν επίσης συνδικαλιστές (κυρίως από τη CGT και τη Solidaires), φιλοπαλαιστίνιους ακτιβιστές, μέλη της Extinction Rebellion και του Soulèvements de la Terre (κίνημα για το κλίμα).
Η μεγαλύτερη δυναμική εξάλλου παρατηρείται σε παραδοσιακά προπύργια της αριστεράς και της ριζοσπαστικής αριστεράς, ιδίως στις περιοχές της Νάντης, της Ρεν, της Τουλούζης και της Λυών.
Σε αντίθεση με τα Κίτρινα Γιλέκα, που είχαν ισχυρή βάση μεταξύ των συνταξιούχων και των αγροτών, το ένα τέταρτο των υποστηρικτών του «Μπλοκάρετε τα Πάντα» είναι ηλικίας 25 έως 34 ετών, ενώ πάνω από τους μισούς είναι ανώτατης εκπαίδευσης. Σε μεγάλο βαθμό, τα μέλη του κινήματος είναι φοιτητές, επαγγελματίες και στελέχη, ενώ οι εργάτες και οι συνταξιούχοι υποεκπροσωπούνται.
Με πληροφορίες από Le Monde, France24 και BBC.
