«Σώθηκαν από θαύμα». Η φράση που περιέγραψε τη σωτηρία των 367 επιβατών και του πληρώματος των Ιαπωνικών αερογραμμών, που ουσιαστικά βγήκαν από την «κόλαση», σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα. Αναλυτές, κάνουν λόγο για πιστή τήρηση των κανονισμών, από τους πιλότους και το προσωπικό του αεροσκάφους, όπως φυσικά και για τον ρόλο που έπαιξε και η τύχη, στη διάσωση τόσων ανθρώπων, υπό αυτές τις συνθήκες.
Οι πιλότοι και οι αεροσυνοδοί του αεροσκάφους, μπορεί να έκαναν ακριβώς αυτό που έπρεπε, σε τέτοιες περιπτώσεις, αλλά μεγάλο ρόλο έπαιξε το γεγονός ότι επρόκειτο για αεροσκάφος των ιαπωνικών αερογραμμών. Οι Ιάπωνες, έχουν άλλη παιδεία και δεν αφήνουν τίποτα στην τύχη. Τσεκάρουν την παραμικρή λεπτομέρεια, αλλά και τηρούν τους κανονισμούς κατά γράμμα, σε κάθε περίπτωση έκτακτης ανάγκης. Δεν δημιουργούν πανικό, συμμορφώνονται με τις υποδείξεις των ειδικών και έχουν ανεξάντλητη υπομονή. Η κουλτούρα των Ιαπώνων, είναι τόσο αυστηρή σε έκτακτα περιστατικά, που συνήθως αναφέρεται ως παράδειγμα, σε όλες τις σχετικές ασκήσεις. Αρκεί να δούμε τα πλάνα από σεισμούς και άλλες καταστροφές, για να διαπιστώσουμε με πόση υπομονή, στωικότητα και ηρεμία, ανταποκρίνονται στις οδηγίες που παίρνουν.
Στην προκειμένη περίπτωση, πιλότοι και πλήρωμα έμειναν απόλυτα ψύχραιμοι και οδήγησαν τους επίσης τους πειθαρχημένους επιβάτες με τάξη, ταχύτητα και ασφάλεια, στην φουσκωτή τσουλήθρα που ξεδιπλώνεται αυτόματα μετά από ατύχημα. Επέλεξαν δε σωστά, την μεριά από την οποία θα άνοιγαν τις εξόδους διαφυγής και πιθανότατα άναψαν ειδικούς «πυρσούς», για να υποδείξουν τα σημεία διαφυγής στο σκοτάδι.
Οι άγνωστες λεπτομέρειες
Ας δούμε όμως κάποιες από τις λεπτομέρειες, που είναι άγνωστες στο ευρύ κοινό.
Το πρώτο που μαθαίνουν, όσοι γίνονται πιλότοι, ή αεροσυνοδοί, είναι ότι σε οποιαδήποτε περίπτωση εκκένωσης αεροσκάφους, αυτό πρέπει να γίνει μέσα σε 90 δευτερόλεπτα. Και αυτός είναι και ο χρόνος που προσπαθούν να πετύχουν τα πληρώματα σε όλες τις ασκήσεις που πραγματοποιούνται. Σε πολλές από τις εταιρείες, οι ασκήσεις αυτές είναι εξαντλητικές, και μία από αυτές είναι φυσικά και των Ιαπωνικών Αερογραμμών.
Μαθήματα για τους κανόνες ασφαλείας των πτήσεων, γίνονται σε πολλές χώρες και σε αυτά μπορούν να πάρουν μέρος και πολίτες. Εκεί εκπαιδεύονται σε πολλά «σενάρια» έκτακτης ανάγκης και εκκένωσης ενός αεροσκάφους, σε χρόνο πάντα 90 δευτερολέπτων. Η British Airways, πραγματοποιεί τέτοια σεμινάρια από το 2004 και τα μαθήματα γίνονται στο αεροδρόμιο Χίθροου.
Η είσοδος και έξοδος των επιβατών, συνήθως γίνεται από την αριστερή πλευρά του αεροσκάφους. Σε περιπτώσεις πολύ μεγάλων αεροσκαφών και μεγάλου αριθμού επιβατών η έξοδος, μπορεί να γίνει και από τις δύο πλευρές, ειδικά σε περιπτώσεις άμεσης εκκένωσης. Οι δε έξοδοι είναι σε πλάτος, τόσο μεγάλες ώστε να μπορούν να βγουν ταυτόχρονα, δύο άτομα.
Για εκκένωση έκτακτης ανάγκης του αεροσκάφους, γίνονται έξοδοι κινδύνου και στις δύο πλευρές του αεροσκάφους. Ο αριθμός των εξόδων κινδύνου εξαρτάται από τον αριθμό των επιβατών. Ο αριθμός και το μέγεθος των εξόδων κινδύνου πρέπει να είναι τέτοια ώστε κατά την έξοδο από το αεροσκάφος, με ανοιχτό το 50% όλων των εξόδων, συμπεριλαμβανομένων των κύριων, η εκκένωση να πραγματοποιείται σε 90 δευτερόλεπτα. Έχει διαπιστωθεί ότι εάν υπάρχουν δύο κύριες έξοδοι στην αριστερή πλευρά και δύο έξοδοι κινδύνου στη δεξιά πλευρά, 120-160 επιβάτες εγκαταλείπουν το αεροσκάφος σε 30 δευτερόλεπτα. Ενώ θα πρέπει να σημειώσουμε ότι ειδικά σε περίπτωση πυρκαγιάς, η κατασκευή των τοιχωμάτων των αεροσκαφών με υλικά που «καθυστερούν» τη φωτιά, δίνει αρκετά δευτερόλεπτα που μπορεί να αποβούν καθοριστικά.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι είναι πολύ σημαντικό, οι επιβάτες να έχουν παρακολουθήσει, με την απαιτούμενη προσοχή, αρκετές φορές, τα όσα αναφέρουν οι αεροσυνοδοί, στην επίδειξη των σωστικών μέσων, που γίνεται πριν την απογείωση κάθε αεροσκάφους. Αν ο κάθε επιβάτης, γνωρίζει τις γενικές αρχές που διέπουν μία περίπτωση έκτακτης ανάγκης, αυτό δίνει τη δυνατότητα να εκτελεστεί άμεσα και με ακρίβεια μία εκκένωση. «Είναι κάτι που μπορεί να του σώσει τη ζωή», λένε οι ειδικοί.
Σε περιπτώσεις εκκένωσης, το ατομικό τραπεζάκι θα πρέπει να είναι κλειστό και το κάθισμα σε όρθια θέση για να γίνει η εκκένωση γρήγορα χωρίς να μπλοκάρεται η έξοδος σε κανένα επιβάτη. Επίσης, δεν θα πρέπει να υπάρχει κανένα αντικείμενο στο διάδρομο, ενώ φυσικά απαγορεύεται ο κάθε επιβάτης, να πάρει οποιοδήποτε σακίδιο ή προσωπικό αντικείμενο μαζί, ώστε να διευκολυνθεί η εκκένωση.
Οι αεροσυνοδοί προτρέπουν τους επιβάτες, να έχουν ανοιχτά τα σκιάδια στα παράθυρα, κατά την προσγείωση και την απογείωση. Και αυτό γιατί, έτσι οι επιβάτες είναι σε θέση να πληροφορήσουν το πλήρωμα, για κάτι ασυνήθιστο που βλέπουν σε κάποιο σημείο του αεροσκάφους. Οι κυβερνήτες, δεν έχουν οπτική επαφή με όλα τα σημεία του αεροσκάφους. Και η πληροφόρηση από τους επιβάτες, για κάτι που συμβαίνει, μπορεί να αποβεί καθοριστική.
Ο λόγος που σβήνουν τα φώτα, κατά τη διάρκεια της απογείωσης και προσγείωσης, είναι γιατί πρέπει οι επιβάτες να συνηθίσουν στο σκοτάδι και την περίπτωση που, ιδιαίτερα τις νυχτερινές ώρες, απαιτηθεί εκκένωση του αεροσκάφους.
Τι κάνουμε σε περίπτωση ατυχήματος και αναγκαστικής προσγείωσης
Όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, σε περίπτωση ατυχήματος, οι πρώτες ενέργειες ενός επιβάτη πρέπει να είναι:
- Φέρτε την πλάτη της καρέκλας σε όρθια θέση.
- Αφαιρέστε γυαλιά, ψηλοτάκουνα παπούτσια, χαλαρώστε τη γραβάτα, ξεκουμπώστε τον γιακά, αφαιρέστε αιχμηρά αντικείμενα από τις τσέπες.
- Βάλτε απαλά πράγματα στα γόνατά σας, προσαρμόστε τη ζώνη ασφαλείας και δέστε την.
- Σκύψτε προς τα εμπρός, χαμηλώστε το κεφάλι σας προς τα κάτω, ακουμπήστε τα χέρια σας στην πλάτη του καθίσματος μπροστά σας (σε περίπτωση απουσίας, πιάστε τα γόνατά σας με τα χέρια σας και βάλτε το κεφάλι σας πάνω τους).
- Αφήνοντας το αεροπλάνο μέσα από την έξοδο με τη σκάλα απελευθερωμένη και φουσκωμένη, πρέπει να πηδήξετε πάνω της χωρίς να σταματήσετε και να μην καθίσετε στην άκρη και μετά να γλιστρήσετε προς τα κάτω. Μόνο με το άλμα επιτυγχάνεται αύξηση της ταχύτητας εκκένωσης. Βγάλτε τα γυαλιά και τα ψηλοτάκουνα πριν πηδήσετε.
Ειδικά σε περιπτώσεις εκκένωσης λόγω πυρκαγιάς
- Ακούστε και ακολουθήστε τις εντολές των μελών του πληρώματος.
- Προστατέψτε τις εκτεθειμένες περιοχές του σώματος από την άμεση έκθεση στη φωτιά, χρησιμοποιώντας υπάρχοντα ρούχα, κουβέρτες κ.λπ.
- Σκύψτε και πηγαίνετε προς την έξοδο με τα γόνατα.
- Εάν η δίοδος είναι μπλοκαρισμένη, μετακινηθείτε πάνω από τις χαμηλές πλάτες των καθισμάτων του αεροσκάφους.
- Μόλις βγείτε έξω από το αεροσκάφος, απομακρυνθείτε όσο το δυνατόν πιο μακριά από αυτό.
- Κατά την εκκένωση, απαλλαγείτε από τις χειραποσκευές και αποφύγετε την έξοδο από καταπακτές κοντά στις οποίες υπάρχει ανοιχτή φωτιά ή βαρύς καπνός.
