Site - Dnews
Ποιοι δημόσιοι υπάλληλοι θα ασφαλίζονται πλέον στο ΙΚΑ
Με εγκύκλιο του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, οι τακτικοί και μετακλητοί υπάλληλοι και λειτουργοί του Δημοσίου, της Βουλής, των ΝΠΔΔ και των ΟΤΑ α’ και β’ βαθμού, καθώς και οι ιερείς και οι υπάλληλοι των εκκλησιαστικών νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου που προσλαμβάνονται για πρώτη φορά από την 1η Ιανουαρίου 2011 και μετά, υπάγονται υποχρεωτικά και αυτοδίκαια στον κλάδο κύριας σύνταξης του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ
Πάρτε σύνταξη χωρίς ούτε ένα ένσημο
Οι ανασφάλιστοι αλλά και όσοι δεν έχουν συμπληρώσει τον απαραίτητο αριθμό ενσήμων για να πάρουν σύνταξη από οποιοδήποτε Ταμείο δεν πρέπει να απογοητεύονται. Μπορούν να πάρουν τη σύνταξη του ανασφάλιστου που προβλέπεται από τη νομοθεσία μας και χορηγείται από τον ΟΓΑ. Σύνταξη, δικαιούνται ακόμη και αυτοί που δεν έχουν καθόλου ένσημα. Αρκεί, να πληρούν ορισμένες προϋποθέσεις. Οι ανασφάλιστοι δικαιούνται σύνταξη από τον ΟΓΑ εφόσον συντρέχουν οι ακόλουθες προϋποθέσεις: ►Είναι Έλληνες υπήκοοι ή Έλληνες το γένος. ►Μένουν μόνιμα στην Ελλάδα. ►Έχουν συμπληρώσει το 65ο έτος της ηλικίας τους. ►Δεν λαμβάνουν οι ίδιοι, αλλά ούτε και οι σύζυγοί τους, στην περίπτωση εγγάμων, σύνταξη ή άλλο περιοδικό βοήθημα από οποιαδήποτε πηγή, εκτός από ορισμένες εξαιρέσεις οι οποίες αναφέρονται στη συνέχεια. ►Το ετήσιο εισόδημά τους από εργασία ή από οποιαδήποτε πηγή -ατομικό προκειμένου για μεμονωμένο άτομο και οικογενειακό προκειμένου για έγγαμους- να μην ξεπερνά το ύψος των ετήσιων βασικών συντάξεων που χορηγεί ο ΟΓΑ στον αγρότη ή στο αγροτικό ζευγάρι αντίστοιχα (4620 ευρώ για το μεμονωμένο άτομο και 9240 ευρώ για το ζευγάρι). Υπάρχουν κατηγορίες εισοδημάτων και συντάξεων που εξαιρούνται και δεν αποτελούν κώλυμα για τη χορήγηση σύνταξης σε ανασφάλιστους. Αυτές είναι: α) Τα βοηθήματα ή άλλης μορφής οικονομικές ενισχύσεις που χορηγούνται σε αναξιοπαθούντα πρόσωπα από τα ειδικά προγράμματα του Υπουργείου Υγείας και Πρόνοιας ή οποιουδήποτε άλλου φορέα (όπως π.χ. τα προγράμματα προσφύγων του ΟΗΕ). β) Η σύνταξη που παίρνει ο ένας σύζυγος στην περίπτωση εγγάμων, από τον ΟΓΑ. Στην περίπτωση όμως αυτή οι ετήσιες συντάξεις που παίρνει ο ένας σύζυγος από τον ΟΓΑ συνυπολογίζονται στο οικογενειακό εισόδημα που θα συγκριθεί με τις ετήσιες συντάξεις του ΟΓΑ, προκειμένου να κριθεί αν ο άλλος δικαιούται σύνταξη ανασφάλιστου υπερήλικα. γ) Η σύνταξη ή άλλο περιοδικό βοήθημα από οποιαδήποτε πηγή που παίρνουν οι ίδιοι οι αιτούντες ή και οι σύζυγοί τους, στην περίπτωση εγγάμων όταν είναι μικρότερη από το ποσό της βασικής σύνταξης που χορηγεί ο ΟΓΑ. Οι ετήσιες συντάξεις και στην περίπτωση αυτή συνυπολογίζονται στο εισόδημα. Σε διάσταση… Η συνταξιοδότηση του ενός συζύγου από άλλο φορέα ή τυχόν εισόδημά του που υπερβαίνει το ποσό των ετήσιων παροχών που χορηγεί ο ΟΓΑ δεν αποτελεί κώλυμα για τη συνταξιοδότηση του άλλου ως ανασφάλιστου υπερήλικα σε περίπτωση που αποδεδειγμένα βρίσκονται σε διάσταση επί μία τουλάχιστον πενταετία πριν από την υποβολή της αίτησης ή ο/η σύζυγος έχει εξαφανισθεί και δεν έχει δώσει σημεία ζωής επί τριάντα χρόνια. Ευρωπαίοι πολίτες Η σύνταξη ανασφάλιστων υπερηλίκων χορηγείται, εφόσον συντρέχουν και οι υπόλοιπες προϋποθέσεις και στους υπηκόους χωρών - μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που μένουν μόνιμα στην Ελλάδα, καθώς και στους υπηκόους χωρών - μελών του Συμβουλίου της Ευρώπης, που έχουν επικυρώσει τον Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Χάρτη. Τα δικαιολογητικά 1. Αίτηση-Δήλωση στο ειδικό έντυπο του ΟΓΑ (κατατίθεται στον Ανταποκριτή του ΟΓΑ του τόπου της μόνιμης κατοικίας του αιτούντος ή της αιτούσης) 2. Φωτοαντίγραφο (επικυρωμένο) και των δύο όψεων του δελτίου ταυτότητος του αιτούντος, της συζύγου (ή του συζύγου) και των παιδιών, τα οποία έχουν ηλικία κάτω των 18 ετών και υποχρεούνται να έχουν ταυτότητα. 3. Πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης. 4. Επικυρωμένο φωτοαντίγραφο του εκκαθαριστικού σημειώματος της αρμόδιας δημόσιας οικονομικής υπηρεσίας (Δ 0 Υ) για το φόρο εισοδήματος (οι έγγαμοι υποβάλλουν κοινή φορολογική δήλωση), για το προηγούμενο της υποβολής της αίτησης-δήλωσης οικονομικό έτος. Σε περίπτωση που o ενδιαφερόμενος δεν υποχρεούται σε υποβολή φορολογικής δήλωσης, θα πρέπει να υποβάλει Υπεύθυνη Δήλωσή του θεωρημένη από την αρμόδια ΔΟΥ, ότι δεν υποχρεούται σε υποβολή φορολογικής δήλωσης. Οι παρακάτω κατηγορίες προσώπων, εκτός των δικαιολογητικών που προαναφέρονται, πρέπει ακόμα να υποβάλουν κατά περίπτωση: ►Οι ασφαλισμένοι σε άλλο ασφαλιστικό φορέα, βεβαίωση του φορέα, από την οποία να προκύπτει o χρόνος ασφάλισης, το επάγγελμα για το οποίο ασφαλίστηκαν, αν παίρνουν ή όχι και αν δικαιούνται ή όχι σύνταξη. ►Οι συνταξιούχοι άλλου φορέα, απόκομμα επιταγής πληρωμής της σύνταξής τους από το οποίο να προκύπτει το είδος και το ποσό αυτής. ►Οι έγγαμοι των οποίων o σύζυγος συνταξιοδοτείται από άλλο ασφαλιστικό φορέα, αντίγραφο της απόφασης συνταξιοδότησης του συζύγου τους ή απόκομμα επιταγής πληρωμής της σύνταξής του. ►Οι έγγαμοι των οποίων o σύζυγος είναι/ ήταν ασφαλισμένος σε άλλον φορέα βεβαίωση του φορέα, από την οποία να προκύπτει o χρόνος ασφάλισης, το επάγγελμα για το οποίο ασφαλίστηκαν, αν παίρνουν ή όχι και αν δικαιούνται ή όχι σύνταξη. ►Οι αλλοδαποί ή ακαθόριστης υπηκοότητας Έλληνες το γένος, βεβαίωση ή άδεια παραμονής της Υπηρεσίας Αλλοδαπών για τη μόνιμη κατοικία τους στην Ελλάδα και την ιδιότητά τους ως ομογενών. Οι ομογενείς Αλβανικής υπηκοότητας απαιτείται να υποβάλλουν το Ειδικό Δελτίο Ταυτότητας Ομογενούς που χορηγείται στα πρόσωπα αυτά από την Υπηρεσία Αλλοδαπών. ►Οι διαζευγμένοι: α) διαζευκτήρια και β) υπεύθυνη δήλωση του Ν. 1959/1986, στην οποία ο αιτών πρέπει να δηλώνει αν παίρνει διατροφή και τι ποσό. ►Οι σύζυγοι που βρίσκονται σε διάσταση: α) Υπεύθυνη δήλωση του Ν. 1599/1986, στην οποία ο αιτών να δηλώνει, ότι βρίσκεται σε διάσταση και δεν κατοικεί στην ίδια στέγη με τον/ τη σύζυγό του, από ποια χρονολογία, αν παίρνει διατροφή και τι ποσό. β) Ένορκη βεβαίωση δύο μαρτύρων σε Ειρηνοδίκη ή Συμβολαιογράφο ότι ο αιτών δεν κατοικεί στην ίδια στέγη με τον ή τη σύζυγό του, λόγω διάστασης, από ποια χρονολογία, αν παίρνει διατροφή και τι ποσό. πηγη: enet.gr
Παραδείγματα συνταξιοδότησης ΤΣΜΕΔΕ,ΤΣΑΥ,ΝΟΜΙΚΩΝ
Παραδείγματα συνταξιοδότησης ΤΣΜΕΔΕ,ΤΣΑΥ,ΝΟΜΙΚΩΝ Παράδειγμα 1Ο ΕΡ: Ασφαλισμένος στο ΤΣΜΕΔΕ έχει συμπληρώσει 33 χρόνια ασφάλισης και το 58ο έτος της ηλικίας του. Έχει υπηρετήσει δύο χρόνια στρατιωτικής θητείας. Πότε θεμελιώνει συνταξιοδοτικό δικαίωμα και πότε μπορεί να πάρει τη σύνταξη του; ΑΠ: Ο παραπάνω ασφαλισμένος έχει τις εξής επιλογές: 1. Με αναγνώριση του χρόνου στρατιωτικής θητείας οπότε θεμελιώνει συνταξιοδοτικό δικαίωμα το 2010. Στην περίπτωση αυτή μπορεί να συνταξιοδοτηθεί με την συμπλήρωση του 60ου έτους της ηλικίας του. 2. Να συνεχίσει την ασφάλιση του οπότε συμπληρώνει 35ετία το 2012. Στην περίπτωση αυτή θα χρειαστεί να συμπληρώσει 37 έτη ασφάλισης για να συνταξιοδοτηθεί και το 60ο έτος της ηλικίας. Το όριο ηλικίας θα το έχει συμπληρώσει και για τα επιπλέον δύο χρόνια μπορεί να αναγνωρίσει από τα νέα «πλασματικά» χρόνια όπως για παράδειγμα τα χρόνια σπουδών ή να αναγνωρίσει τα χρόνια στρατιωτικής θητείας. Παράδειγμα 2Ο ΕΡ: Γυναίκα ασφαλισμένη στο Ταμείο Νομικών έχει συμπληρώσει το 2010, 29 έτη ασφάλισης και το 55ο έτος της ηλικίας της. Πότε μπορεί να θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα και πότε μπορεί να συνταξιοδοτηθεί; ΑΠ: Η παραπάνω ασφαλισμένη δεν θεμελιώνει συνταξιοδοτικό δικαίωμα το 2010, αφού απαιτούνται 35 έτη ασφάλισης για να πάρει σύνταξη στο 58ο έτος της ηλικίας της. Εφόσον συνεχίσει την ασφάλισή της, το 2012 μπορεί να αναγνωρίσει όσα έτη απαιτούνται για την συμπλήρωση 35 έτη ασφάλισης. Έτσι λοιπόν θεμελιώνει συνταξιοδοτικό δικαίωμα το 2012 και η σύνταξη θα καταβληθεί εφόσον συμπληρωθούν το 59ο έτος της ηλικίας και 37 συνολικά έτη ασφάλισης. Παράδειγμα 3Ο ΕΡ: Μητέρα ανήλικου παιδιού είναι ασφαλισμένη στο Ταμείο Νομικών και έχει συμπληρώσει 25 έτη ασφάλισης και το 52ο έτος της ηλικίας της. Πότε θεμελιώνει συνταξιοδοτικό δικαίωμα και πότε μπορεί να συνταξιοδοτηθεί; ΑΠ: Η παραπάνω ασφαλισμένη μπορεί να συνταξιοδοτηθεί με την συμπλήρωση του 55ου έτους της ηλικίας της, αφού έχει ήδη θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα. Το δικαίωμά της μπορεί να το ασκήσει οποτεδήποτε μετά την συμπλήρωση του 55ου έτους της ηλικίας της, ανεξάρτητα εάν έχει ενηλικιωθεί το παιδί της. Παράδειγμα 4Ο ΕΡ: Ασφαλισμένος στο ΤΣΑΥ έχει συμπληρώσει το 57ο έτος της ηλικίας του και 30 έτη ασφάλισης. Πότε θεμελιώνει συνταξιοδοτικό δικαίωμα και πότε μπορεί να πάρει τη σύνταξή του; ΑΠ: Ο παραπάνω ασφαλισμένος εφόσον συνεχίσει την ασφάλισή του, συμπληρώνει 31 έτη ασφάλισης το 2011. Μπορεί να αναγνωρίσει το 2011, 4 έτη πλασματικά οπότε συμπληρώνει 35ετία με την οποία θεμελιώνει συνταξιοδοτικό δικαίωμα. Για να πάρει σύνταξη θα χρειαστεί να συμπληρώσει 37 έτη ασφάλισης και το 60ο έτος της ηλικίας. Έτσι λοιπόν, συνταξιοδοτείται το 2013, με 33 έτη εργασίας και αναγνώριση 4 επιπλέον ετών.
Οργανισμός Γεωργικών Ασφαλίσεων (ΟΓΑ), Διαδικασίες Δικαιολογητικά
OΓΑ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ Δικαιολογητικά εγγραφής στα Μητρώα του Κλάδος 1. α.Αγρότες 1. β. Μέλη αγροτικών οικογενειών 2. Εκμεταλλευτές Γεωργικών Επιχειρήσεων (πτηνοτρόφοι, ανθοπαραγωγοί κ.λπ.) 3. Αγρεργάτες 4. α. Αλιείς 4. β. Μέλη οικογενειών αλιέων ή κατόχων αλιευτικού σκάφους 5. Μελισσοκόμοι 6. Μοναχοί - Μοναχές 7. Επαγγελματίες, Βιοτέχνες και Έμποροι 8. Μέλη συνεταιρισμών 9. Ιδιοκτήτες ενοικιαζόμενων δωματίων - Ξενοδόχοι
Οι αλλαγές στον τρόπο συνταξιοδότησης στρατιωτικών
Διευκρινίσεις για τις αλλαγές που επήλθαν στον τρόπο συνταξιοδότησης των στρατιωτικών με τον πρόσφατο ασφαλιστικό νόμο, δίνει με εγκύκλιο, την οποία υπογράφει ο υφυπουργός Φ. Σαχινίδης, το Υπουργείο Οικονομικών. Ωφελημένοι είναι οι στρατιωτικοί που θεμελίωσαν συνταξιοδοτικό δικαίωμα μέχρι την 31-12-2010 συμπληρώνοντας 24 ½ έτη συντάξιμης υπηρεσίας, οικογένειες με τρία παιδιά όπου και οι δυο γονείς είναι στρατιωτικοί και τα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας ειδικών κατηγοριών. Από την 1η Ιανουαρίου του 2011, αυξάνονται σταδιακά τα χρόνια υπηρεσίας που απαιτούνται για τη θεμελίωση δικαιώματος και από1-1-2015 και μετά για όσους θεμελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα.
Οδηγός Εργοδότη ΙΚΑ ΕΤΕΑΜ
Οδηγός Εργοδότη To ΙΚΑ-ΕΤΑΜ ο μεγαλύτερος ασφαλιστικός φορέας της χώρας, ανταποκρινόμενος στις σύγχρονες κοινωνικοοικονομικές συνθήκες, υλοποιεί ένα Πρόγραμμα Εκσυγχρονισμού με κύριους άξονες: την εισαγωγή και χρήση τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών, το λειτουργικό και οργανωτικό ανασχεδιασμό του Ιδρύματος, την ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού του, τη βελτίωση των υποδομών και του λειτουργικού περιβάλλοντος εργασίας του.
ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΙΚΑ 2012
ΜΠΕΙΤΕ ΣΤΟ ΠΑΡΑΚΑΤΩ ΣΥΝΔΕΣΜΟ ΚΑΙ ΔΕΙΤΕ ΤΙΣ ΠΟΙΟ ΣΥΧΝΕΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ ΠΟΥ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΓΙΑ ΤΟ ΙΚΑ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ
Οδηγός Ασφαλισμένου
Οδηγός Ασφαλισμένου Το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, ο μεγαλύτερος ασφαλιστικός φορέας της χώρας, ανταποκρινόμενος στις σύγχρονες κοινωνικοοικονομικές συνθήκες, υλοποιεί ένα πρόγραμμα εκσυγχρονισμού της οργάνωσης και των διαδικασιών του υιοθετώντας τα επιτεύγματα της σύγχρονης τεχνολογίας, με στόχο την βέλτιστη εξυπηρέτηση του πολίτη. Η ανάπτυξη του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος ΙΚΑ-ΕΤΑΜ (ΟΠΣ-ΙΚΑ-ΕΤΑΜ) αποτελεί τον κύριο άξονα της υλοποίησης του εκσυγχρονιστικού προγράμματος και καλύπτει το σύνολο των λειτουργιών και διαδικασιών του Ιδρύματος.
ΟΔΗΓΟΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΞΕΩΝ, νεα των ασφαλιστικών ταμείων
Οδηγίες για την εφαρμογή του Νόμου 3865/2010 για το ασφαλιστικό των δημοσίων υπαλλήλων Οι αλλαγές που επήλθαν στον τρόπο συνταξιοδότησης των στρατιωτικών Οι νέες ρυθμίσεις για την διαδοχική ασφάλιση από 1/1/2011 Παραδείγματα προυποθέσεων συνταξιοδότης για ΤΣΜΕΔΕ,ΤΣΑΥ,ΤΑΜΕΙΟ ΝΟΜΙΚΩΝ Ποιοι δημόσιοι υπάλληλοι θα ασφαλίζονται πλέον στο ΙΚΑ Προϋποθέσεις συνταξιοδότησης από τους Τομείς κύριας ασφάλισης του ETAA Πως αναγνωρίζονται πλασματικά έτη ασφάλισης στον ΟΑΕΕ Πως υπολογίζονται οι συντάξεις στη διαδοχική ασφάλιση Ρυθμίσεις για την συνταξιοδότηση Μηχανικών Τι αλλάζει στις συντάξεις των ελεύθερων επαγγελματιών (ΟΑΕΕ) απο το 2011
Οδηγίες για την αναγνώριση χρόνου σπουδών στην ασφάλιση του ΙΚΑ
Οδηγίες για αναγνώριση του χρόνου σπουδών ως συντάξιµου για τους ασφαλισμένους του ΙΚΑ εξέδωσε η διοίκηση του Ιδρύµατος και συγκεκριμένα: ΤΑ ΠΡΟΣΩΠΑ που µπορούν να ζητήσουν την εν λόγω αναγνώριση είναι όσοι φοίτησαν σε ανώτερες ή ανώτατες σχολές στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό για την απόκτηση ενός µόνο πτυχίου, καθώς και όσοι σπούδασαν σε µέσες επαγγελµατικές σχολές, δηµόσιες ή ιδιωτικές, που έχουν αναγνωριστεί από το κράτος µετά τη συµπλήρωση του 17ου έτους της ηλικίας τους. Για την αναγνώριση απαραίτητη προϋπόθεση είναι η απόκτηση πτυχίου ή διπλώµατος. Συνεπώς, δεν είναι δυνατή η αναγνώριση χρόνου σπουδών αν δεν έχει αποκτηθεί το σχετικό πτυχίο ήδίπλωµα. Οι µέσες επαγγελµατικές σχολές θα γνωστοποιηθούν µε Γενικό Εγγραφο, όταν αποσταλεί στο ΙΚΑ ο σχετικός κατάλογος που συντάσσεται από το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης. Ο ΧΡΟΝΟΣ της αναγνώρισης θα είναι ίσος µε τα επίσηµαακέραια έτη σπουδών της οικείας σχολής, τα οποία προβλέπονται κατάτον χρόνο αποφοίτησης. Είναι ευνόητο ότι, αν κατά τον χρόνο φοίτησης στις αναφερόµενες σχολές υπάρχει ασφάλιση σε οποιονδήποτε φορέα κύριας ασφάλισης ή στο ∆ηµόσιο, θα είναι δυνατή η αναγνώριση του αντίστοιχου χρονικού διαστήµατος. ΤΟ ∆ΙΑΣΤΗΜΑ προς αναγνώριση, όπως προαναφέρθηκε, καθώς και το ότι τούτο δεν συµπίπτει µε χρόνο ασφάλισης σε άλλον φορέα ή στο ∆ηµόσιο, θα δηλώνεται από τον αιτούντα µε υπεύθυνη δήλωση του Ν. 1599/1986. Επειδή όµως είναι πιθανό να υπάρξουν λανθασµένες αναγνωριστικές αποφάσεις, θα ζητείται και η προσκόµιση των ασφαλιστικών βιβλιαρίων -στοιχείων ή βεβαίωση του άλλου φορέα (προκειµένου να διαπιστωθεί αν εχώρησε σε άλλον φορέα, πλην του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, ασφάλιση). Ετσι µετά τη διαπίστωση της πραγµατοποίησης ή όχι ασφάλισης κατά τον χρόνο φοίτησης, η ασφαλιστική τακτοποίηση θα χωρήσει µόνο για τα κενά ασφάλισης χρονικά διαστήµατα. Η ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ θα γίνεται στον κλάδο σύνταξης του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ για 25 ηµέρες κατά µήνα και 300 κατ’ έτος. Αν η ασφάλιση που τυχόν έλαβε χώρα κατά τον χρόνο σπουδών είναι µειωµένη, δηλαδή για λιγότερες από 25 ηµέρες κατά µήνα,θα πρέπει να συµπληρωθεί µε χρόνο σπουδών µέχρι τις 25 µηνιαίως.
Οδηγίες για 3865/2010 για το ασφαλιστικό των δημοσίων
Διευκρινήσεις που αφορούν σε θέματα συνταξιοδότησης επιζώντων συζύγων, θέματα απασχόλησης συνταξιούχων του Δημοσίου και συνταξιοδότησης αιρετών οργάνων έδωσε το Υπουργείο Οικονομικών.Και συγκεκριμένα:
ΟΑΕΕ :Εξαγορά χρόνων ασφάλισης και παράταση
Μέχρι και 5 χρόνια ανασφάλιστης εργασίας, πριν από την εγγραφή τους στα μητρώα του ΟΑΕΕ (πρώην ΤΕΒΕ, ΤΑΕ ή ΤΣΑ), δίνει την δυνατότητα να εξαγοράσουν οι ελεύθεροι επαγγελματίες το σχέδιο νόμου που κατάθεσε και υπουργείο Εργασίας, για ασφαλιστικές ρυθμίσεις στο νόμο για την λειτουργία του ΣΕΠΕ.
Νέα ρύθμιση οφειλών προς τα Ασφαλιστικά Ταμεία
ΡΥΘΜΙΣΗ ΧΡΕΩΝ ΣΤΑ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΑ ΤΑΜΕΙΑ 2012 Νέα ρύθμιση οφειλών προς τα Ασφαλιστικά Ταμεία κατατέθηκε σήμερα από το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης στη Βουλή, στο πλαίσιο του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Οικονομικών «Επείγουσες ρυθμίσεις που αφορούν την εφαρμογή του μεσοπρόθεσμου πλαισίου δημοσιονομικής στρατηγικής 2012 – 2015». Η νέα ρύθμιση ισχύει για όσους οφειλέτες: - είτε δεν έχουν υπαχθεί μέχρι σήμερα σε καθεστώς ρύθμισης, - είτε έχουν εκπέσει του δικαιώματος παραμονής σε προηγούμενη ρύθμιση, - είτε έχουν υπαχθεί σε παλαιότερη ρύθμιση και είναι συνεπείς. Οι οφειλέτες μπορούν να υποβάλουν αίτηση υπαγωγής στη νέα ρύθμιση από την ημέρα δημοσίευσης του νόμου μέχρι και την τελευταία ημέρα του επόμενου μήνα. Με τη νέα ρύθμιση κεφαλαιοποιούνται οι οφειλές και οι πρόσθετες επιβαρύνσεις μέχρι την 31.12.11 και προβλέπονται οι εξής εναλλακτικές: - εφάπαξ ή έως τρεις (3) ισόποσες δόσεις με έκπτωση ποσοστού εκατό τοις εκατό (100%) στα πρόσθετα τέλη και λοιπές επιβαρύνσεις, - έως έξι (6) ισόποσες δόσεις με έκπτωση ποσοστού εβδομήντα πέντε τοις εκατό (75%) στα πρόσθετα τέλη και λοιπές επιβαρύνσεις, - έως εννέα (9) ισόποσες δόσεις με έκπτωση ποσοστού πενήντα τοις εκατό (50%) στα πρόσθετα τέλη και λοιπές επιβαρύνσεις. - η ένταξη στη ρύθμιση του Α. 48, Ν. Ν. 3943/11, με έκπτωση κατά 30% στα πρόσθετα τέλη μετά την κεφαλαιοποίηση της οφειλής μέχρι την 31.12.2011. Υπενθυμίζεται ότι η έκπτωση ισχύει και για όσους έχουν υπαχθεί στο Α. 48 του Ν. 3943/11. Υπενθυμίζεται ότι σε παλαιότερη ρύθμιση του Ν. 3943/11, Α. 48 προβλεπόταν μόνο η κεφαλαιοποίηση των οφειλών μέχρι την 31. 12. 2010, ενώ στη ρύθμιση του Ν. 4019/11, Α. 20 προβλεπόταν η κεφαλαιοποίηση των οφειλών μέχρι 31.12.10, με έκπτωση κατά 20% των πρόσθετων τελών. Συνεχίζει να ισχύει το Α. 48, Ν. 3943/11 όσον αφορά τα εξής: i. Το ποσό της δόσης σε ό,τι αφορά το ΙΚΑ – ΕΤΑΜ και τα λοιπά ταμεία ασφάλισης μισθωτών καταβάλλεται σε μηνιαία βάση, αντιστοιχεί σε ποσοστό 1,25% της κατά τα κατωτέρω κεφαλαιοποιημένης οφειλής, δεν μπορεί να είναι μικρότερο του 20% και μεγαλύτερο του 40% επί του μέσου όρου των μηνιαίων ασφαλιστικών εισφορών του τελευταίου τριμήνου του έτους 2010 και σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να υπολείπεται των εκατόν πενήντα (150) ευρώ. Εφόσον κατά το τελευταίο τρίμηνο του 2010 ή μέρους αυτού δεν υφίστατο υποχρέωση καταβολής ασφαλιστικών εισφορών υπέρ ταμείων μισθωτών λόγω μη απασχόλησης προσωπικού, το καταβλητέο ποσό αντιστοιχεί στο 1,25% της κεφαλαιοποιημένης οφειλής χωρίς να υπολείπεται των εκατόν πενήντα (150) ευρώ. ii. Ειδικά για τους οφειλέτες του ΟΑΕΕ, το ποσό της διμηνιαίας καταβολής υπολογίζεται με βάση την εισφορά που ισχύει κατά την ημερομηνία υποβολής του αιτήματος υπαγωγής στον διακανονισμό, χωρίς να υπολείπεται των εκατόν πενήντα (150) ευρώ. Σε περίπτωση που έχουν διακόψει την ασφάλιση τους στον Οργανισμό αυτόν, ως εισφορά θεωρείται η αντιστοιχούσα στην ασφαλιστική κατηγορία όπου βρίσκονταν κατά το χρόνο διακοπής της ασφάλισης. iii. Για τους οφειλέτες των ταμείων ασφάλισης αυτοαπασχολούμενων – ανεξάρτητα απασχολούμενων, πλην ΟΑΕΕ, ισχύουν αναλόγως τα αναφερόμενα στην περίπτωση (ii) της παραγράφου αυτής, με εξαίρεση τη δόση που είναι μηνιαία και το ελάχιστο ποσό αυτής που ανέρχεται στα εκατό (100) ευρώ. Επιπλέον, η εφάπαξ καταβολή και η καταβολή της πρώτης δόσης γίνεται υποχρεωτικά έως την τελευταία ημέρα του μεθεπόμενου μήνα από τον μήνα δημοσίευσης του παρόντος. Μη καταβολή δύο (2) συνεχόμενων δόσεων συνεπάγεται έκπτωση από την παρούσα ρύθμιση. Η λήψη αναγκαστικών και λοιπών μέτρων είσπραξης αναστέλλεται έως την 31.12.2012 για τους οφειλέτες που θα υπαχθούν στην παρούσα ρύθμιση. Τονίζεται ότι οφειλέτες που χάνουν το δικαίωμα παραμονής σε ρύθμιση μπορούν μετά από αίτηση τους στα αρμόδια όργανα των ΦΚΑ να επανέλθουν σε αυτή. Τέλος, προωθείται ρύθμιση με βάση την οποία ενεργοποιείται για οφειλέτες προς το ΙΚΑ, η αυτόφωρη διαδικασία, αντίστοιχη με εκείνη που ισχύει για φορολογικές και τελωνειακές οφειλές, στις περιπτώσεις που οι οφειλόμενες ασφαλιστικές οφειλές ξεπερνούν το ποσό των 150.000 ευρώ, χωρίς να συνυπολογίζονται τα πρόσθετα τέλη.
ΝΕΑ ΟΡΙΑ ΗΛΙΚΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΙΚΑ
Αντιμέτωποι με την αύξηση των ορίων ηλικίας Αντιμέτωποι με την αύξηση των ορίων ηλικίας για τη συνταξιοδότηση θα βρεθούν την επόμενη χρονιά οι ασφαλισμένοι στο ΙΚΑ. Οι αλλαγές αφορούν συνολικά οκτώ κατηγορίες ασφαλισμένων, ενώ... σώζονται όσοι έχουν ήδη προλάβει να θεμελιώσουν δικαίωμα. Οι νέες ρυθμίσεις στο ΙΚΑ αφορούν τις εξής κατηγορίες: 1 Αντρες με 10.500 ημέρες ασφάλισης. Ο απαιτούμενος χρόνος ασφάλισης αυξάνεται κατά 300 ημέρες και έτσι από τη νέα χρονιά η «έξοδος» θα γίνεται με 11.100 ημέρες. Η αύξηση αυτή θα συνεχιστεί μέχρι το 2015, προκειμένου σταδιακά η συνταξιοδότηση να γίνεται με 40 χρόνια ασφάλισης. Παρ' όλα αυτά ο ασφαλισμένος μπορεί να θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα με τη συμπλήρωση 10.500 ημερών ασφάλισης. Επομένως ασφαλισμένος που θα θεμελιώσει τη νέα χρονιά δικαίωμα θα αποχωρήσει όποτε συμπληρώσει 11.100 ημέρες ασφάλισης και το 59ο έτος. Ενδεικτικά αναφέρεται το εξής παράδειγμα: άντρας 54 ετών με 9.100 ημέρες ασφάλισης αναγνωρίζει 1.500 ημέρες εντός του 2012 και φτάνει συνολικά τις 10.600. Κατά συνέπεια θα δικαιωθεί πλήρους σύνταξης όταν συμπληρώσει το 59ο έτος της ηλικίας του και 11.100 ημέρες ασφάλισης. 2 Αντρες με 10.500 ημέρες ασφάλισης εκ των οποίων 7.500 στο καθεστώς των βαρέων και ανθυγιεινών επαγγελμάτων. Τη νέα χρονιά η «έξοδος» θα γίνεται σε ηλικία 56 ετών και 6 μηνών με πλήρη σύνταξη και 54 ετών και 6 μηνών με μειωμένη. Εξακολουθεί να ισχύει όσον αφορά τη θεμελίωση η προϋπόθεση που προβλέπει ότι από τις 10.500 ημέρες εργασίας οι 7.500 τουλάχιστον πρέπει να έχουν πραγματοποιηθεί στα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα. Ετσι ο ασφαλισμένος που το 2012 θα συμπληρώσει 10.500 ημέρες -εκ των οποίων 7.500 ημέρες στα βαρέα- θα μπορεί να συνταξιοδοτηθεί με το όριο ηλικίας που θα ισχύει τότε. Για παράδειγμα ασφαλισμένος που έχει φέτος 9.000 ημέρες (από τις οποίες οι 8.000 στα βαρέα) συμπληρώνει με εξαγορά το 2012 τις 10.500 ημέρες εργασίας. Επομένως, θα πάρει πλήρη σύνταξη όταν γίνει 56 ετών και 6 μηνών. 3 Γυναίκες με 4.500 ημέρες ασφάλισης εκ των οποίων οι 3.600 στο καθεστώς των βαρέων. Τη νέα χρονιά το όριο ηλικίας συνταξιοδότησης των γυναικών συνεχίζει να αυξάνεται πλησιάζοντας το αντίστοιχο των ανδρών. Δηλαδή, οι γυναίκες ασφαλισμένες θα πρέπει να έχουν τουλάχιστον 4.500 ημέρες συνολικά, εκ των οποίων οι 3.600 τουλάχιστον στα βαρέα. Μάλιστα, 1.000 ημέρες εργασίας πρέπει να έχουν πραγματοποιηθεί τα τελευταία 13 χρόνια για να δικαιούνται οι γυναίκες σύνταξη με το όριο ηλικίας που ισχύει κατά το έτος συμπλήρωσης του χρόνου αυτού. Για παράδειγμα, γυναίκα 50 ετών με 4.100 ημέρες ασφάλισης (εκ των οποίων 4.000 στα βαρέα) και ένα παιδί αναγνωρίζει τη νέα χρονιά 300 πλασματικές ημέρες από κενά εργασίας. Συμπληρώνει κατά συνέπεια τον απαιτούμενο χρόνο ασφάλισης και όταν συμπληρώσει το 57ο έτος της ηλικίας της δικαιούται πλήρη σύνταξη. 4 Γυναίκες με τουλάχιστον 4.500 ημέρες ασφάλισης. Συνεχίζεται η σταδιακή εξομοίωση του ορίου ηλικίας των γυναικών με αυτό των αντρών για την πλήρη σύνταξη. Στόχος είναι σταδιακά η σύνταξη να καταβάλλεται και στις γυναίκες στο 65ο έτος. Ειδικότερα το 2012 το όριο ηλικίας για τις γυναίκες που έχουν 4.500 ημέρες ασφάλισης θα πάει στο 62ο έτος (από το 61ο έτος που είναι φέτος). Οσον αφορά τη θεμελίωση οι γυναίκες αυτής της κατηγορίας θα μπορούν να πάρουν πλήρη σύνταξη στο όριο ηλικίας, όπως αυτό διαμορφώνεται τη χρονιά που συμπληρώνουν το 60ό έτος. Ετσι ασφαλισμένη που συμπληρώνει το 60ό έτος της ηλικίας της και 4.500 ημέρες ασφάλισης το 2012, θα δικαιωθεί πλήρη σύνταξη γήρατος στο 62ο έτος της ηλικίας (δηλαδή ακολουθεί το όριο ηλικίας που ισχύει τη νέα χρονιά). Επίσης ανακαθορίζονται από 1η Ιανουαρίου τα όρια ηλικίας λήψης μειωμένης σύνταξης για τις ασφαλισμένες στο ΙΚΑ. Αρα γυναίκες που πραγματοποιούν 4.500 ημέρες ασφάλισης (εκ των οποίων 100 κατ' έτος την προηγούμενη της υποβολής της αίτησης συνταξιοδότησης πενταετία) θα δουν το όριο ηλικίας να αυξάνεται κατά δώδεκα μήνες τον χρόνο. Ειδικότερα το 2012 μειωμένη σύνταξη θα καταβάλλεται με 4.500 ημέρες ασφάλισης σε ηλικία 57 ετών. Προσοχή: Οι γυναίκες με τον ανωτέρω χρόνο ασφάλισης δικαιούνται μειωμένη σύνταξη στο όριο ηλικίας, όπως αυτό διαμορφώνεται τη χρονιά που συμπληρώνουν το 55ο έτος. Αναγκαία προϋπόθεση είναι να έχουν την προϋπόθεση των 100 ημερών ασφάλισης κατ' έτος τα τελευταία 5 έτη πριν από τη συμπλήρωση του 55ου. Για παράδειγμα, γυναίκα που συμπληρώνει το 55ο έτος της ηλικίας της τη νέα χρονιά και έχει 100 ημέρες ασφάλισης ετησίως τα προηγούμενα 5 χρόνια θα συνταξιοδοτηθεί με μειωμένη σύνταξη στο 57ο έτος της ηλικίας. Βέβαια πρέπει να έχει πραγματοποιήσει και 4.500 ημέρες ασφάλισης. Προσοχή καθώς θα πρέπει η συγκεκριμένη ασφαλισμένη να συνεχίσει να εργάζεται εάν επιθυμεί μειωμένη σύνταξη, καθώς χρειάζονται 100 ημέρες κάθε χρόνο και τα τελευταία 5 έτη πριν από την υποβολή της αίτησης. 5 Γυναίκες με τουλάχιστον 10.000 ημέρες ασφάλισης. Οι απαιτούμενες ημέρες ασφάλισης αυξάνονται από 1η Ιανουαρίου κατά 400 φτάνοντας τις 10.800. Η αύξηση θα συνεχιστεί μέχρι τη συμπλήρωση 12.000 ημερών ασφάλισης το 2015. Παράλληλα, το 58ο έτος που απαιτείται για πλήρη σύνταξη αυξάνεται και πάει στο 59ο έτος. Για τη μειωμένη σύνταξη το όριο ηλικίας των 56 ετών πάει τη νέα χρονιά στο 57ο έτος. Για τη λήψη της μειωμένης σύνταξης εξακολουθεί να ισχύει η προϋπόθεση συμπλήρωσης 100 ημερών πραγματικής ασφάλισης κατ' έτος την τελευταία 5ετία. Και σε αυτή την περίπτωση οι γυναίκες δικαιούνται είτε πλήρη είτε μειωμένη σύνταξη στο όριο ηλικίας και με τον χρόνο ασφάλισης, όπως έχουν διαμορφωθεί κατά το έτος που συμπληρώνει τις 10.000 ημέρες ασφάλισης. Για παράδειγμα, ασφαλισμένη 54 ετών που έχει σήμερα 8.500 ημέρες ασφάλισης και 3 παιδιά αναγνωρίζει την επόμενη χρονιά 1.500 πλασματικές ημέρες και έτσι συμπληρώνει τις 10.000 ημέρες ασφάλισης. Κατά συνέπεια η συγκεκριμένη ασφαλισμένη θα συνταξιοδοτηθεί με μειωμένη σύνταξη όταν συμπληρώσει 10.400 ημέρες ασφάλισης και το 56ο έτος της ηλικίας της και πλήρη με τη συμπλήρωση του 58ου. Για τη μειωμένη θα χρειάζονται επιπλέον 100 ημέρες ασφάλισης κάθε έτος τα τελευταία 5 έτη πριν από την υποβολή της αίτησης. 6 Αντρες με τουλάχιστον 10.000 ημέρες ασφάλισης. Τη νέα χρονιά πλήρης σύνταξη θα καταβάλλεται σε ηλικία 63 ετών και 6 μηνών. Οπως και σε όλες τις προηγούμενες περιπτώσεις της θεμελίωσης, ο ασφαλισμένος θα δικαιούται σύνταξη στο όριο ηλικίας και με τον χρόνο ασφάλισης, που διαμορφώνεται το 2012. Αναγκαία προϋπόθεση είναι κατά το έτος αυτό να συμπληρώνει τις 10.000 ημέρες ασφάλισης. Στην περίπτωση αυτή ο χρόνος ασφάλισης που απαιτείται για συνταξιοδότηση παραμένει ίδιος. 7 Ασφαλισμένοι που δικαιούνται δεύτερη σύνταξη από το ΙΚΑ (διπλοσυνταξιούχοι). Στις περιπτώσεις των ασφαλισμένων που δικαιούνται δεύτερη πλήρη σύνταξη από το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ αυτή πλέον θα χορηγείται με την πραγματοποίηση 6.000 ημερών ασφάλισης και τη συμπλήρωση του κατά περίπτωση διαμορφούμενου ορίου ηλικίας πλήρους συνταξιοδότησης. Περαιτέρω αυξάνεται σταδιακά από 1η Ιανουαρίου το όριο ηλικίας μειωμένης, κατά 50%, σύνταξης των γυναικών ασφαλισμένων με 4.800 ημέρες κατά ένα έτος και μέχρι τη συμπλήρωση του 65ου έτους της ηλικίας. 8 Μητέρες ανηλίκων τέκνων με 5.500 ημέρες ασφάλισης. Τη νέα χρονιά αυξάνεται το όριο ηλικίας τόσο για πλήρη όσο και για μειωμένη σύνταξη. Οι μητέρες θα πρέπει να συγκεντρώνουν αθροιστικά τις δύο απαραίτητες προϋποθέσεις της ύπαρξης ανηλίκου τέκνου και της συμπλήρωσης των 5.500 ημερών ασφάλισης. Οι ασφαλισμένες αυτής της κατηγορίας δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν τους πλασματικούς χρόνους των τέκνων για θεμελίωση ως μητέρες ανηλίκων. Ενδεικτικά αναφέρεται πως μητέρα που έχει 2 παιδιά το ένα εκ των οποίων ανήλικο και τη νέα χρονιά συμπληρώνει τις 5.500 ημέρες ασφάλισης θα μπορεί να συνταξιοδοτηθεί οποτεδήποτε με πλήρη σύνταξη στο 60ό έτος ή στο 55ο με μειωμένη. Πλήττονται 8 κατηγορίες ασφαλισμένων ΑΝΤΡΕΣ ΕΤΟΣ ΗΜΕΡΕΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΟΡΙΟ ΗΛΙΚΙΑΣ 2011 10.800 58 2012 11.100 59 ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΕΤΟΣ ΗΜΕΡΕΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΟΡΙΟ ΗΛΙΚΙΑΣ 2011 4.500 61 2012 4.500 62 ΕΤΟΣ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ ΗΜΕΡΕΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΟΡΙΟ ΗΛΙΚΙΑΣ ΜΕΙΩΜΕΝΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ 2011 4.500 56 2012 4.500 57 ΔΙΠΛΟΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΟΙ ΕΤΟΣ ΗΜΕΡΕΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΟΡΙΟ ΗΛΙΚΙΑΣ 2011 4.800 61 2012 4.800 62 ΜΗΤΕΡΕΣ ΑΝΗΛΙΚΩΝ ΕΤΟΣ ΗΜΕΡΕΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΟΡΙΟ ΗΛΙΚΙΑΣ ΠΛΗΡΗΣ ΟΡΙΟ ΗΛΙΚΙΑΣ ΜΕΙΩΜΕΝΗ 2011 5.500 57 52 2012 5.500 60 55 ?ΒΑΡΕΑ ΜΕ 10.500 ΗΜΕΡΕΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ * ΕΤΟΣ ΗΜΕΡΕΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΟΡΙΟ ΗΛΙΚΙΑΣ ΠΛΗΡΗΣ ΟΡΙΟ ΗΛΙΚΙΑΣ ΜΕΙΩΜΕΝΗ 2011 10.500 55 και 9 53 και 9 2012 10.500 56 και 6 54 και 6 * Από τις οποίες τουλάχιστον οι 7.500 ημέρες στα βαρέα. ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΒΑΡΕΑ ΜΕ 4.500 ΗΜΕΡΕΣ ΕΤΟΣ ΗΜΕΡΕΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΟΡΙΟ ΗΛΙΚΙΑΣ 2011 4.500 * 56 2012 4.500* 57 * Οι 3.600 ημέρες πρέπει να έχουν συμπληρωθεί στα βαρέα. ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΕΤΟΣ ΗΜΕΡΕΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΟΡΙΟ ΗΛΙΚΙΑΣ ΠΛΗΡΗΣ ΟΡΙΟ ΗΛΙΚΙΑΣ ΜΕΙΩΜΕΝΗ 2011 10.400 58 56 2012 10.800 59 57 ΑΝΤΡΕΣ ΕΤΟΣ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ ΗΜΕΡΕΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΟΡΙΟ ΗΛΙΚΙΑΣ 2011 10.000 63 2012 10.000 63,5 Δυνατότητα αναγνώρισης έως και 5 πλασματικών ετών «Ταχύτερα» στη σύνταξη μπορούν να βγουν οι ασφαλισμένοι που θα αναγνωρίσουν πλασματικά χρόνια. Από τη νέα χρονιά σε όλα τα Ταμεία αρμοδιότητας του υπουργείου Εργασίας δίνεται η δυνατότητα αναγνώρισης έως πέντε πλασματικών ετών για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος με τις διατάξεις που ισχύουν το 2012. Εδώ πρέπει να τονιστεί πως όσοι επιθυμούσαν να θεμελιώσουν ή θα επιδιώξουν στο μέλλον να θεμελιώσουν δικαίωμα με τις ισχύουσες φέτος διατάξεις μπορούν να εξαγοράσουν/ αναγνωρίσουν μόνο τέσσερα πλασματικά έτη. Για να προβεί στην αναγνώριση ο ασφαλισμένος θα πρέπει υποχρεωτικά να έχει πραγματοποιήσει τουλάχιστον 3.600 ημέρες ή 12 έτη ασφάλισης. Ιδιαίτερα σημαντικό είναι πως στις περιπτώσεις που προβλέπεται εξαγορά χρόνου ο ασφαλισμένος μπορεί με εφάπαξ καταβολή να έχει μια έκπτωση επί του τελικού ποσού που φθάνει το 15%. Το αίτημα για την αναγνώριση μπορεί να υποβληθεί οποτεδήποτε (είτε εντός του 2012 είτε και μετά). Αρκεί με την προσθήκη των πλασματικών ετών και τον χρόνο ασφάλισης που έχει κάποιος μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2012 να μπορεί να συμπληρώνει τον απαραίτητο χρόνο ασφάλισης για θεμελίωση δικαιώματος. ΠΗΓΗ:ΕΤΗΝΟS.GR Για να προβεί στην αναγνώριση ο ασφαλισμένος θα πρέπει υποχρεωτικά να έχει πραγματοποιήσει τουλάχιστον 3.600 ημέρες ή 12 έτη ασφάλισης