Τουλάχιστον 35.000 άνθρωποι πέθαναν στην Ευρώπη κατά τη διάρκεια των τεσσάρων διαδοχικών κυμάτων καύσωνα που έσπασαν ρεκόρ θερμοκρασίας αυτό το καλοκαίρι, σύμφωνα με στοιχεία που έχουν ληφθεί μέχρι στιγμής από μόλις λίγο περισσότερο από τη μισή ήπειρο.
Η υπερβάλλουσα θνησιμότητα σε τρεις από τις μεγαλύτερες χώρες της ΕΕ –τη Γερμανία, τη Γαλλία και την Ισπανία– έχει ήδη ξεπεράσει τους 25.000 θανάτους, σύμφωνα με τα προκαταρκτικά εθνικά στοιχεία, ενώ οι ειδικοί εκτιμούν ότι ο αριθμός θα αυξηθεί σημαντικά όταν ολοκληρωθεί η συγκέντρωση των στοιχείων για τον Αύγουστο.
Τα διαδοχικά κύματα καύσωνα που έπληξαν τη δυτική Ευρώπη από τον Μάιο κατέρριψαν ιστορικά ρεκόρ θερμοκρασίας σε εκατοντάδες μετεωρολογικούς σταθμούς, ενώ στη Γαλλία καταγράφηκε η θερμότερη ημέρα που έχει σημειωθεί ποτέ ως προς τον εθνικό μέσο όρο.
Στη Γερμανία καταρρίφθηκαν ρεκόρ για τρεις συνεχόμενες ημέρες στα τέλη Ιουνίου, όταν 46 μετεωρολογικοί σταθμοί ξεπέρασαν τους 40°C, ενώ η Ισπανία βρέθηκε αντιμέτωπη με επίμονες θερμοκρασίες άνω των 42°C. Οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι η υπερθέρμανση του πλανήτη που προκαλείται από την ανθρώπινη δραστηριότητα καθιστά τέτοια ακραία φαινόμενα συχνότερα και εντονότερα.
Οι περισσότεροι θάνατοι στη Γερμανία
Σύμφωνα με το The Guardian, ο υψηλότερος αριθμός θανάτων καταγράφεται στη Γερμανία, η οποία στα τέλη της περασμένης εβδομάδας ανακοίνωσε εκτίμηση για 14.000 θανάτους που σχετίζονται με τη ζέστη από τις 6 Απριλίου έως τις 9 Αυγούστου.
Το Ινστιτούτο Robert Koch (RKI), ο αρμόδιος οργανισμός δημόσιας υγείας, ανέφερε ότι 9.600 άνθρωποι πέθαναν μόνο την εβδομάδα 22-28 Ιουνίου.
Τα στοιχεία για την υπερβάλλουσα θνησιμότητα στην ΕΕ, τα οποία συγκεντρώνονται συστηματικά από το 2008, δείχνουν ότι η μοναδική άλλη καλοκαιρινή εβδομάδα κατά την οποία καταγράφηκε υψηλότερος ρυθμός επιπλέον θανάτων ήταν τον Ιούλιο του 2022, όταν ο κορονοϊός εξακολουθούσε να βρίσκεται σε έξαρση.
Το φετινό καλοκαίρι είναι μακράν το χειρότερο ως προς τους θανάτους που συνδέονται με τη ζέστη στη Γερμανία από τότε που άρχισαν να τηρούνται αρχεία. Το προηγούμενο υψηλό στη μεγαλύτερη πληθυσμιακά χώρα της ΕΕ είχε καταγραφεί το 2018, με 8.900 θανάτους.
Σε ένα φυσιολογικό καλοκαίρι, οι θάνατοι που σχετίζονται με τη ζέστη στη Γερμανία είναι συχνά λιγότεροι από 2.000, σύμφωνα με το RKI.
Ρεκόρ θανάτων και στην Ισπανία
Τα στοιχεία του Ινστιτούτου Υγείας Carlos III, μέσω του συστήματος παρακολούθησης της θνησιμότητας, δείχνουν ότι 4.947 θάνατοι στην Ισπανία μπορούν να αποδοθούν στη ζέστη από τον Μάιο έως και αυτή την εβδομάδα.
Αυτό καθιστά το 2026 τη χειρότερη χρονιά που έχει καταγραφεί ποτέ στην Ισπανία όσον αφορά τους θανάτους που συνδέονται με τη ζέστη, ξεπερνώντας τους 4.520 θανάτους του 2022.
Οι χώρες χρησιμοποιούν διαφορετικές μεθόδους για τον υπολογισμό και την παρουσίαση των στοιχείων. Η Ισπανία και η Γερμανία υπολογίζουν σε πραγματικό χρόνο τις εκτιμώμενες θερμικές θνησιμότητες, συγκρίνοντας τις ημερήσιες θερμοκρασίες και τα ποσοστά θνησιμότητας, ώστε να υπολογίσουν τους θανάτους που αποδίδονται στη ζέστη.
Τέτοιες εκτιμήσεις είναι απαραίτητες, καθώς η ζέστη σπάνια αναφέρεται ως άμεση αιτία θανάτου. Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι υψηλές θερμοκρασίες επιδεινώνουν προϋπάρχουσες παθήσεις, όπως καρδιαγγειακά ή αναπνευστικά προβλήματα, και οι ασθενείς καταλήγουν από έμφραγμα, εγκεφαλικό επεισόδιο ή νεφρική ανεπάρκεια.
Η τελική απόδοση των θανάτων στη ζέστη μπορεί να χρειαστεί εβδομάδες ή ακόμη και μήνες, ενώ πολλές χώρες δεν έχουν δημοσιοποιήσει ακόμη στοιχεία ούτε για τις αρχές Αυγούστου.
Ο Καρλ Λάουτερμπαχ, πρώην υπουργός Υγείας της Γερμανίας, δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι τα στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί μέχρι σήμερα πιθανότατα υποεκτιμούν τον πραγματικό αριθμό των θανάτων.
Πάνω από 7.000 επιπλέον θάνατοι στη Γαλλία
Στη Γαλλία, όπου περισσότεροι από 500 μετεωρολογικοί σταθμοί κατέγραψαν θερμοκρασίες άνω των 40°C και σε κάποια στιγμή το 98% της χώρας βρισκόταν υπό προειδοποίηση για καύσωνα, οι Αρχές δημοσιοποιούν αρχικά στοιχεία για την υπερβάλλουσα θνησιμότητα από όλες τις αιτίες και ακολουθεί η οριστική απόδοση των θανάτων στη ζέστη.
Η γαλλική εθνική υπηρεσία υγείας ανακοίνωσε την περασμένη εβδομάδα ότι οι επιπλέον θάνατοι από όλες τις αιτίες μεταξύ των τελών Μαΐου και της 22ας Ιουλίου ανέρχονταν σε 7.300.
Τα στοιχεία για τον Αύγουστο δεν ήταν ακόμη διαθέσιμα, ενώ τα αρχικά δεδομένα βασίζονταν σε ηλεκτρονικά πιστοποιητικά θανάτου, τα οποία αντιστοιχούν περίπου στο 80% της συνολικής θνησιμότητας.
