Αποτελέσματα αναζήτησης

Ποιοι δικαιούνται εκπτώσεις στα ΚΤΕΟ Εκπτώσεις εχουν στο τεχνικό ελεγχο ΚΤΕΟ μερίδα πολιτών και ιδιαίτερα οι άνεργοι . Ακολουθούν οι τιμές των ΚΤΕΟ και οι εκπτώσεις που παρέχονται 1. Τα τέλη διενέργειας στα Δημόσια ΚΤΕΟ του περιοδικού τεχνικού ελέγχου (αρχικού και επανελέγχου) των υπόχρεων κατηγοριών οχημάτων, σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις, καθορίζονται ως ακολούθως: 7β. Μονώροφα μήκους άνω των 10 μέτρων 60,98 7,32 7γ. Αρθρωτά - Διώροφα 65,04 8,13 8. Ρυμουλκούμενα - Ημιρυμουλκούμενα (μέρη συρμού με ανεξάρτητο αριθμό κυκλοφορίας) 8α. Με μικτό βάρος που υπερβαίνει τους 3,5 τόνους αλλά δεν υπερβαίνει τους 10 τόνους 40,65 4,07 8β. Με μικτό βάρος που υπερβαίνει τους 10 τόνους 48,78 4,88 9. Συνδυασμοί οχημάτων (συρμοί) με τον ίδιο αριθμό κυκλοφορίας 69,11 8,13 10. Τουριστικά τρενάκια 60,98 7,32 11. Μοτοποδήλατα 16,26 1,63 12. Μοτοσυκλέτες 20,33 2,44 6. Φορτηγά αυτοκίνητα και ελκυστήρες (αυτοτελή ή μέρη συρμού με ανεξάρτητο αριθμό κυκλοφορίας) 6α. Με μικτό βάρος που υπερβαίνει τους 3,5 τόνους αλλά δεν υπερβαίνει τους 12 τόνους 55,28 6,50 6β. Με μικτό βάρος που υπερβαίνει τους 12 τόνους 61,79 7,32 7. Λεωφορεία 7α. Μονώροφα μήκους έως 10 μέτρα 52,85 5,69 Ποιες είναι οι εκπτώσεις για τα ΚΤΕΟ α. Δέκα τοις εκατό (10%) προκειμένου για οχήματα φυσικών η νομικών προσώπων τα οποία είναι κύριοι η κάτοχοι άνω των δέκα (10) και έως πενήντα (50) οχημάτων, ανεξαρτήτως κατηγορίας, και δηλώνουν ότι θα τα ελέγξουν στα Δημόσια ΚΤΕΟ ορισμένης Περιφέρειας της χώρας. Το ανωτέρω ποσό μείωσης διπλασιάζεται όταν ο αριθμός των ελεγχόμενων οχημάτων υπερβαίνει τα πενήντα (50). β. Εικοσιπέντε τοις εκατό (25%) για οχήματα φυσικών προσώπων κατόχων ισχύοντος Δελτίου Ανεργίας του Οργανισμού Απασχόλησης Εργατικού Δυναμικού (ΟΑΕΔ). γ. Δεκαπέντε τοις εκατό (15%) για οχήματα του Δημοσίου, των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ) πρώτου και δεύτερου βαθμού και των Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου (ΝΠΔΔ). 3. Οι τιμές των τελών, όπως προσδιορίζονται ανωτέρω, προσαυξάνονται με τον εκάστοτε ισχύοντα συντελεστή Φόρου Προστιθέμενης Αξίας (ΦΠΑ) και το τελικά προκύπτον ποσό στρογγυλοποιείται στην πλησιέστερη ακέραιη μονάδα. Στην περίπτωση στρογγυλοποίησης, το ποσό του ΦΠΑ και το τέλος υπολογίζονται με εσωτερική υφαίρεση, με ακρίβεια δύο (2) δεκαδικών της ακέραιης μονάδας του Ευρώ. 4. Όποιος προσκομίζει εκπρόθεσμα στα Δημόσια ΚΤΕΟ το όχημα του για αρχικό ή επαναληπτικό έλεγχο, πλέον του προβλεπόμενου από τις διατάξεις της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου τέλους διενέργειας του ελέγχου, υπόκειται και στην καταβολή πρόσθετου ειδικού τέλους, το οποίο καθορίζεται από τις διατάξεις του άρθρου 5 του ν. 1350/1983 (Α' 55), όπως κάθε φορά ισχύει. Τα δικαιολογητικά για τις εκπτώσεις στα ΚΤΕΟ ΜΕΙΩΣΗ ΤΕΛΩΝ ΚΑΤΑ 10% ή 20% ΣΕ ΦΥΣΙΚΑ Η ΝΟΜΙΚΑ ΠΡΟΣΩΠΑ1. Η παρ. 2 του άρθρου 1 της αριθμ. 8913/1089/2013 κ.υ.α αναφέρεται στη μείωση των τελών κατά δέκα τοις εκατό (10%) προκειμένου για οχήματα φυσικών ή νομικών προσώπων τα οποία είναι κύριοι ή κάτοχοι άνω των δέκα (10) και έως πενήντα (50) οχημάτων,ανεξαρτήτως κατηγορίας, και δηλώνουν ότι θα τα ελέγξουν στα Δημόσια ΚΤΕΟ ορισμένης Περιφέρειας της χώρας, και ότι το ανωτέρω ποσό μείωσης διπλασιάζεται (δηλαδή γίνεται 20%) όταν ο αριθμός των ελεγχόμενων οχημάτων υπερβαίνει τα πενήντα (50) .2. Για την εφαρμογή της ανωτέρω διάταξης, σας αποστέλλουμε συνημμένα υπόδειγμα της απλής δήλωσης που θα υποβάλλεται από τους ενδιαφερόμενους. 3. Η δήλωση θα υποβάλλεται κατά τον τεχνικό έλεγχο του 1ου οχήματος σε ένα εκ των Δημόσιων ΚΤΕΟ της Περιφέρειας στα ΚΤΕΟ της οποίας πρόκειται να ελεγχθούν τα οχήματα.4. Στη δήλωση θα αναφέρονται :α. Τα στοιχεία του ενδιαφερομένου φυσικού ή νομικού προσώπου.Για τα φυσικά πρόσωπα : τα ατομικά τους στοιχεία όπως ορίζονται στο υπόδειγμα της δήλωσηςΓια τα νομικά πρόσωπα :(i) Προκειμένου για Ομόρρυθμες Εταιρείες (Ο.Ε.), Ετερόρρυθμες Εταιρείες (Ε.Ε.) και Εταιρείες Περιορισμένης Ευθύνης (Ε.Π.Ε.), η δήλωση υποβάλλεται από το διαχειριστή της εταιρείας και αναφέρονται τα ατομικά του στοιχεία και τα στοιχεία της εταιρείας.(iii) Προκειμένου για Ανώνυμες Εταιρείες (Α.Ε.) η δήλωση υποβάλλεται από τον Πρόεδρο του Διοικητικού Συμβουλίου, τον Διευθύνοντα Σύμβουλο ή νόμιμο εκπρόσωπο της εταιρείας και αναφέρονται τα ατομικά του στοιχεία και τα στοιχεία της εταιρείας.β. Τα στοιχεία των οχημάτων που πρόκειται να ελεγχθούν στα ΚΤΕΟ της Περιφέρειας και συγκεκριμένα : ο αριθμός κυκλοφορίας τους ή ο αριθμός πλαισίου προκειμένου για μεταχειρισμένα εισαγωγής (ανάριθμα). η κατηγορία τους (ΕΙΧ, ΕΔΧ, ΛΙΧ, ΛΔΧ, ΦΙΧ, ΦΔΧ, Ρυμ/να και Ημιρυμ/να με ανεξάρτητη άδεια κυκλοφορίας, συρμοί με ενιαία άδεια κυκλοφορίας, ασθενοφόρα, νεκροφόρες, αυτοκινούμενα τροχόσπιτα). Προκειμένου για φορτηγά (συμπεριλαμβανομένων των ελκυστήρων) και των Ρυμ/νων και Ημιρυμ/νων, πλέον της κατηγορίας θα αναφέρεται και το μικτό βάρος τους. η ημερομηνία πρώτης κυκλοφορίας τους. η ημερομηνία λήξης του ΔΤΕ εφόσον υπάρχει Το ιδιοκτησιακό καθεστώς του υποβάλλοντος τη δήλωση επί του οχήματος, δηλαδή αν είναι κύριος ή κάτοχος του οχήματος, το οποίο πρέπει να επαληθεύεται από το ΚΤΕΟ. Επισημαίνεται η περίπτωση ανάριθμων οχημάτων όπου ο υποβάλλων τη δήλωση (π.χ η εταιρεία εμπορίας μετ/νων οχημάτων) θα πρέπει να αναφέρεται σε όλα τα Πιστοποιητικά Ταξινόμησης του Τελωνείου και να μην έχει γίνει πράξη μεταβίβασης επί του πιστοποιητικού.Τα πλήθος των οχημάτων που πρέπει να δηλωθούν είναι τουλάχιστον έντεκα (11) για μείωση τέλους κατά 10% και τουλάχιστον πενήντα (51) για μείωση τέλους κατά 20%.5. Το Δημόσιο ΚΤΕΟ στο οποίο υποβλήθηκε η δήλωση ενημερώνει άμεσα τα υπόλοιπα Δημόσια ΚΤΕΟ της Περιφέρειας.6. Ο Γενικός Δ/ντης Μεταφορών (ή ο Δ/ντης ΚΤΕΟ για την Περιφέρεια Αττικής) ορίζει ένα εκ των ΚΤΕΟ της Περιφερείας του ως υπεύθυνο για την παρακολούθηση της υλοποίησης των ελέγχων των δηλωθέντων οχημάτων από τα Δημόσια ΚΤΕΟ της Περιφέρειας.7. Στην περίπτωση που παρέλθουν τα οριζόμενα χρονικά διαστήματα, χωρίς να έχει ελεγχθεί ο ελάχιστος αριθμός των 11 και 51 οχημάτων, τότε με έγγραφο υπογραφόμενο από τον Γενικό Δ/ντη της Περιφέρειας (ή το Δ/ντη ΚΤΕΟ για την Περιφέρεια Αττικής), κατόπινεισηγήσεως του Δημόσιου ΚΤΕΟ που ορίστηκε ως υπεύθυνο, ενημερώνει το πρόσωπο που υπέβαλε τη δήλωση ότι απώλεσε το δικαίωμα καταβολής μειωμένου τέλους και ότι οφείλει να προσέλθει άμεσα στην αρμόδια Δημόσια Οικονομική Υπηρεσία (Δ.Ο.Υ) προκειμένου νααποδώσει στους σχετικούς Κωδικούς Αριθμούς Εσόδων (ΚΑΕ) τις προκύπτουσες διαφορές του τέλους και του ΦΠΑ για το σύνολο των οχημάτων που ελέγχθηκαν από τα Δημόσια ΚΤΕΟ της Περιφέρειας μέχρι την λήξη της ταχθείσης χρονικής προθεσμίας. Ο υπολογισμόςτων οφειλομένων ποσών γίνεται από το ΚΤΕΟ που ορίστηκε ως υπεύθυνο. Το έγγραφο ειδοποίησης κοινοποιείται απαραιτήτως και στην αρμόδια ΔΟΥ.Β. ΜΕΙΩΣΗ ΤΕΛΩΝ ΚΑΤΑ 25% ΣΕ ΚΑΤΟΧΟΥΣ ΙΣΧΥΟΝΤΟΣ ΔΕΛΤΙΟΥ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΤΟΥ ΟΑΕΔ.Για την εφαρμογή των οριζομένων στην παρ. 2 του άρθρου 1 περί παροχής μειωμένων κατά είκοσι πέντε τοις εκατό (25%) των τελών για οχήματα ανήκοντα σε φυσικά πρόσωπα που είναι κάτοχοι ισχύοντος Δελτίου Ανεργίας του Οργανισμού Απασχόλησης ΕργατικούΔυναμικού (ΟΑΕΔ) σας ενημερώνουμε ότι το ισχύον Δελτίο Ανεργίας του ΟΑΕΔ πρέπει να επιδεικνύεται από τον κάτοχο του οχήματος σε κάθε έλεγχο του οχήματος, φωτοαντίγραφο του οποίου πρέπει να τηρείται στο ΚΤΕΟ.

Σε λειτουργία το σύστημα πληροφοριών Σενγκεν ΙΙ Σήμερα αρχίζει να λειτουργεί το Σύστημα Πληροφοριών Σένγκεν ΙΙ δεύτερης γενιάς (SIS II) για να ενισχύσει την ασφάλεια και να διευκολύνει την ελεύθερη κυκλοφορία εντός του χώρου Σένγκεν. Το SIS II επιτρέπει την εύκολη ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των εθνικών αρχών ελέγχων στα σύνορα, των τελωνειακών και των αστυνομικών αρχών όσον αφορά πρόσωπα που ενδεχομένως εμπλέκονται σε σοβαρό έγκλημα. Επίσης, περιλαμβάνει καταχωρίσεις για αγνοούμενα πρόσωπα, ιδίως παιδιά, καθώς και πληροφορίες για ορισμένα περιουσιακά στοιχεία, όπως τραπεζογραμμάτια, αυτοκίνητα, φορτηγά, πυροβόλα όπλα και έγγραφα ταυτότητας τα οποία ενδεχομένως έχουν κλαπεί, υπεξαιρεθεί ή απολεσθεί. Η κα Cecilia Malmström, Επίτροπος Εσωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ, δήλωσε τα εξής: «Βρίσκομαι στην ευχάριστη θέση να σας ανακοινώσω ότι το SIS II αρχίζει να λειτουργεί σήμερα. Μαζί με συναδέλφους από το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο ολοκληρώσαμε με επιτυχία το στάδιο ανάπτυξης του έργου. Κληρονομήσαμε μια δύσκολη υπόθεση και η επαναφορά του έργου αυτού στη σωστή τροχιά δεν ήταν εύκολη, αλλά με αποφασιστικότητα ανταποκριθήκαμε σε μεγάλες προκλήσεις. Σήμερα μπορούμε να προχωρήσουμε στο στάδιο της υλοποίησης, το οποίο θα τελεί υπό την εποπτεία του νέου Οργανισμού eu-LISA». Ο κ. Krum Garkov, Εκτελεστικός Διευθυντής του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για τη λειτουργική διαχείριση συστημάτων ΤΠ μεγάλης κλίμακας στον χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης (eu-LISA) δήλωσε τα εξής: «Είμαστε έτοιμοι να αναλάβουμε τη λειτουργική διαχείριση του SIS II. Συνεργαζόμαστε στενά με την Επιτροπή και τα κράτη μέλη για να διασφαλίσουμε την ομαλή μετάβαση της διαχείρισης του συστήματος, το οποίο θα παρέχει υπηρεσίες επτά ημέρες την εβδομάδα και σε 24ωρη βάση στα κράτη μέλη και θα συμβάλλει στις προσπάθειες για μια ασφαλέστερη Ευρώπη». Με την κατάργηση των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα, το SIS II συνεχίζει να διαδραματίζει κρίσιμο ρόλο στη διευκόλυνση της ελεύθερης κυκλοφορίας των προσώπων στον χώρο Σένγκεν. Το SIS II αποτελεί τη δεύτερη γενιά του Συστήματος Πληροφοριών Σένγκεν, το οποίο λειτουργεί από το 1995, και διαθέτει ενισχυμένες λειτουργίες, όπως τη δυνατότητα εισαγωγής βιομετρικών στοιχείων (δακτυλικά αποτυπώματα και φωτογραφίες), νέων ειδών καταχωρίσεων (αεροσκάφη, σκάφη, εμπορευματοκιβώτια, μέσα πληρωμών που έχουν κλαπεί), ή τη δυνατότητα σύνδεσης διαφορετικών καταχωρίσεων (όπως καταχώριση για πρόσωπο και όχημα). Επίσης, το SIS II θα περιλαμβάνει αντίγραφα των ευρωπαϊκών ενταλμάτων σύλληψης (ΕΕΣ) που θα επισυνάπτονται απευθείας σε καταχωρίσεις για πρόσωπα τα οποία αναζητούνται με σκοπό τη σύλληψη, την παράδοση ή την έκδοση· επομένως οι αρμόδιες αρχές θα μπορούν πιο εύκολα και πιο γρήγορα να διασφαλίσουν την αναγκαία συνέχεια στις υποθέσεις αυτές. Το SIS II διασφαλίζει την ισχυρή προστασία των δεδομένων. Πρόσβαση στο SIS II έχουν μόνο οι εθνικές αρχές ελέγχου στα σύνορα, οι αστυνομικές και τελωνειακές αρχές, οι δικαστικές αρχές και οι αρχές που είναι αρμόδιες για τις θεωρήσεις και την ταξινόμηση των οχημάτων. Οποιοσδήποτε έχει δικαίωμα πρόσβασης στα δεδομένα που τον αφορούν και καταχωρίστηκαν στο SIS II και μπορεί επίσης να ζητήσει από την αρμόδια εθνική αρχή τη διόρθωση ή τη διαγραφή προσωπικών του πληροφοριών. Επίσης, καθένας μπορεί να προσφύγει σε δικαστήριο για να αποκτήσει πρόσβαση, να διορθώσει, να διαγράψει ή να συμβουλευθεί πληροφορίες ή να επιτύχει αποζημίωση σε σχέση με καταχώριση που τον αφορά. Οι εθνικές εποπτικές αρχές και ο Ευρωπαίος Επόπτης Προστασίας Δεδομένων συνεργάζονται και διασφαλίζουν τη συντονισμένη εποπτεία του SIS II. Πλαίσιο Το SIS II είναι ένα προηγμένο σύστημα ΤΠ το οποίο αποτελείται από τρεις συνιστώσες: ένα κεντρικό σύστημα, τα εθνικά συστήματα των κρατών Σένγκεν και μια υποδομή επικοινωνίας μεταξύ του κεντρικού συστήματος και των εθνικών συστημάτων. Στα τέλη Φεβρουαρίου του 2013, οι συνολικές αναλήψεις υποχρεώσεων του προϋπολογισμού από μέρους της Επιτροπής σχετικά το έργο SIS II από το 2002, ανέρχονται σε 167 784 606 ευρώ. Η μετάβαση των δεδομένων από το SIS Ι+ στο SIS II θα περατωθεί μετά από εντατική περίοδο παρακολούθησης (που θα διαρκέσει ένα μήνα), κατά τη διάρκεια της οποίας τόσο το SIS Ι+ όσο και το SIS II θα συνεχίσουν να συνυπάρχουν και να είναι συντονισμένα. Από την 9η Μαΐου 2013 ο Οργανισμός ΤΠ (eu-LISA) θα αναλάβει την ευθύνη για την καθημερινή λειτουργία του κεντρικού συστήματος.

ΚΤΕΟ για τις μοτοσυκλέτες απο αύριο τα πρόστιμα ενδεχόμενο παράτασης Απο αύριο ισχύουν τα πρόστιμα για οσες μοτοσυκλέτες δεν έχουν περάσει ΚΤΕΟ .Συγκεκριμένα οσες μοτοσυκλέτες από 50 κ. εκ. και άνω δεν έχουν περάσει ΚΤΕΟ και η άδεια είναι πριν το 2001 θα πληρώνουν πρόστιμο 400 ευρώ. Το πρόστιμο της Τροχαίας σύμφωνα με τον Κ.Ο.Κ για τις μοτοσυκλέτες που δεν έχουν δελτίο ΚΤΕΟ από αυριο είναι 400 ευρώ, ενώ στην περίπτωση που ο ιδιοκτήτης προσκομίσει εντός 10 ημερών το Δελτίο ΚΤΕΟ στη Τροχαία θα καταβάλλει το ποσό των 50 ευρώ. Παράταση για το ΚΤΕΟ στις μοτοσυκλέτες Το ΚΤΕΟ για τις μοτοσυκλέτες εχει ισχύει για 2 χρόνια και η Κάρτα Θορύβου για 1 χρόνο, με το κόστος ελέγχου πιστοποίησης από τα ΚΤΕΟ να ανέρχεται σε 20,33 ευρώ. Από τον τεχνικό έλεγχο ΚΤΕΟ εξαιρούνται οι μοτοσυκλέτες που έχουν άδεια κυκλοφορίας από την Τροχαία και οι μοτοσυκλέτες με τρεις ή τέσσερις τροχούς. Υπάρχει ενα μικρό ενδεχόμενο να δοθεί παράταση λιγων ημερών ωστε να προλάβουν οι ιδιοκτήτες των μοτοσυκλετών να περάσουν ΚΤΕΟ αφού τις τελευταίες ημέρες παρατηρείται το αδιαχώρητο στα σημεία ελέγχου ΚΤΕΟ .Μεχρι και αυτη την ώρα ομως δεν εχει ανακοινωθεί κάτι . Επίσης, μετά τη δημοσίευση της Υπουργικής Απόφασης περί καθορισμού τελών για όλα τα οχήματα, τις επόμενες ημέρες αναμένεται διευκρινιστική εγκύκλιος από το υπουργείο Μεταφορών, με βάση την οποία θα καθορίζονται τα τελικά ποσά έπειτα από στρογγυλοποιήσεις. Από την έως σήμερα πρακτική επιβάρυνσης στα οχήματα σύμφωνα με τον ισχύοντα νόμο τα τέλη εκπροθέσμων ελέγχων ΜΟΤΟ αναμένονται ως εξής: α) έως 1 μήνα καθυστέρηση = 10 ευρώ, β) 1-6 μήνες = 20 ευρώ, γ) 6+ μήνες = 41 ευρώ. Πότε περνάνε ΚΤΕΟ οι μοτοσυκλέτες της Αττικής Για όλες τις μοτοσυκλέτες που κυκλοφορούν στην Αττική η υποχρέωση για τεχνικό έλεγχο ΚΤΕΟ έχει ξεκινήσει από τον Μάιο του 2012 και ο έλεγχος περιλαμβάνει έλεγχο καυσαερίων, φώτων, φρένων, θορύβου και οπτικό έλεγχο. Σύμφωνα με το πρόγραμμα πρόσκλησης (η με αριθμό 2670/11-12-2012 Απόφαση Περιφέρεια Αττικής) σε τεχνικό έλεγχο ΚΤΕΟ υποχρεούνται μοτοσυκλέτες άνω των 50 cc, ως ακολούθως: - Όσα μοτοσυκλέτες έχουν 1η άδεια κυκλοφορίας έως το 1998 έπρεπε να έχουν περάσει από ΚΤΕΟ μέχρι τις 31/12/2012. -Οι μοτοσικλέτες με 1η άδεια το 1999 υποχρεούνταν να περάσουν από ΚΤΕΟ από την 1/1/2013 έως τις 28/2/2013. -Τα δίκυκλα με 1η άδεια το 2000 έπρεπε να έχουν περάσει από ΚΤΕΟ από την 1/3/2013 έως τις 31/3/2013. -Οι μοτοσικλέτες με 1η άδεια το 2001 περνούν από 1/4/2013 έως 30/4/2013. -Τα δίκυκλα με 1η άδεια το 2002 περνούν από ΚΤΕΟ από 1/5/2013 έως 31/5/2013. -Όσες μοτοσικλέτες έχουν 1η άδεια το 2003 περνούν από ΚΤΕΟ από 1/6/2013 έως 30/6/2013. -Οι μηχανές με 1η άδεια το 2004 περνούν από ΚΤΕΟ από 1/7/2013 έως 31/8/2013. -Τα δίκυκλα με 1η άδεια το 2005 περνούν από ΚΤΕΟ από 1/9/2013 έως 31/10/2013. -Οι μοτοσικλέτες με 1η άδεια το 2006 περνούν από ΚΤΕΟ από 1/11/2013 έως 21/12/2013

Δίκυκλα πρόστιμα σε οσα δεν εχουν περάσει ΚΤΕΟ Τσουχτερά πρόστιμα καλούνται να πληρώσουν από την ερχόμενη Δευτέρα 8 Απριλίου, όσοι ιδιοκτήτες δικύκλων από 50 κ. εκ. και άνω, των οποίων η άδεια είναι πριν το 2001, δεν περάσουν από Τεχνικό Έλεγχο ΚΤΕΟ. Το πρόστιμο της Τροχαίας σύμφωνα με τον Κ.Ο.Κ είναι 400 ευρώ, ενώ στην περίπτωση που ο ιδιοκτήτης προσκομίσει εντός 10 ημερών το Δελτίο ΚΤΕΟ στη Τροχαία θα καταβάλλει το ποσό των 50 ευρώ. Το Δελτίο Τεχνικού Ελέγχου ΜΟΤΟ ισχύει για 2 χρόνια και η Κάρτα Θορύβου για 1 χρόνο, με το κόστος ελέγχου πιστοποίησης από τα ΚΤΕΟ να ανέρχεται σε 20,33 ευρώ. Από τον τεχνικό έλεγχο ΚΤΕΟ εξαιρούνται τα δίκυκλα που έχουν άδεια κυκλοφορίας από την Τροχαία και τα δίκυκλα με τρεις ή τέσσερις τροχούς. Επίσης, μετά τη δημοσίευση της Υπουργικής Απόφασης περί καθορισμού τελών για όλα τα οχήματα, τις επόμενες ημέρες αναμένεται διευκρινιστική εγκύκλιος από το υπουργείο Μεταφορών, με βάση την οποία θα καθορίζονται τα τελικά ποσά έπειτα από στρογγυλοποιήσεις. Από την έως σήμερα πρακτική επιβάρυνσης στα οχήματα σύμφωνα με τον ισχύοντα νόμο τα τέλη εκπροθέσμων ελέγχων ΜΟΤΟ αναμένονται ως εξής: α) έως 1 μήνα καθυστέρηση = 10 ευρώ, β) 1-6 μήνες = 20 ευρώ, γ) 6+ μήνες = 41 ευρώ. Πότε περνάνε ΚΤΕΟ τα δίκυκλα της Αττικής Για όλα τα ΜΟΤΟ που κυκλοφορούν στην Αττική η υποχρέωση για τεχνικό έλεγχο ΚΤΕΟ έχει ξεκινήσει από τον Μάιο του 2012 και ο έλεγχος περιλαμβάνει έλεγχο καυσαερίων, φώτων, φρένων, θορύβου και οπτικό έλεγχο. Σύμφωνα με το πρόγραμμα πρόσκλησης (η με αριθμό 2670/11-12-2012 Απόφαση Περιφέρεια Αττικής) σε τεχνικό έλεγχο ΚΤΕΟ υποχρεούνται τα ΜΟΤΟ άνω των 50 cc, ως ακολούθως: - Όσα δίκυκλα έχουν 1η άδεια κυκλοφορίας έως το 1998 έπρεπε να έχουν περάσει από ΚΤΕΟ μέχρι τις 31/12/2012. -Οι μοτοσικλέτες με 1η άδεια το 1999 υποχρεούνταν να περάσουν από ΚΤΕΟ από την 1/1/2013 έως τις 28/2/2013. -Τα δίκυκλα με 1η άδεια το 2000 έπρεπε να έχουν περάσει από ΚΤΕΟ από την 1/3/2013 έως τις 31/3/2013. -Οι μοτοσικλέτες με 1η άδεια το 2001 περνούν από 1/4/2013 έως 30/4/2013. -Τα δίκυκλα με 1η άδεια το 2002 περνούν από ΚΤΕΟ από 1/5/2013 έως 31/5/2013. -Όσες μοτοσικλέτες έχουν 1η άδεια το 2003 περνούν από ΚΤΕΟ από 1/6/2013 έως 30/6/2013. -Οι μηχανές με 1η άδεια το 2004 περνούν από ΚΤΕΟ από 1/7/2013 έως 31/8/2013. -Τα δίκυκλα με 1η άδεια το 2005 περνούν από ΚΤΕΟ από 1/9/2013 έως 31/10/2013. -Οι μοτοσικλέτες με 1η άδεια το 2006 περνούν από ΚΤΕΟ από 1/11/2013 έως 21/12/2013

Ανασφάλιστα οχήματα διαμαρτυρίες για την αλλαγη του νόμου Διαμαρτυρίες αναφέρει ότι δέχεται το κέντρο Καταγγελιών του ΙΝΚΑ για την πρόσφατη τροποποίηση της νομοθεσίας που αφορά στα ανασφάλιστα οχήματα . Τα παράπονα, όπως ενημερώνει η οργάνωση των καταναλωτών, σχετίζονται με την επιβολή προστίμων στην εφορία, για όλους όσοι τα αυτοκίνητά είναι ανασφάλιστα και φέρουν πινακίδες κυκλοφορίας, ανεξάρτητα αν κυκλοφορούν η αν δεν κυκλοφορούν. Σημειώνεται ότι η ανάκληση του προστίμου γίνεται με εμφάνιση των απαραίτητων δημόσιων εγγράφων η Υπευθύνων Δηλώσεων ή Ενόρκων Καταθέσεων η άλλων νόμιμων αποδεικτικών ακινησίας του οχήματος, ωστόσο αρκετοί είναι οι ιδιοκτήτες οχημάτων που παραπονούνται, ότι "ενώ δεν κυκλοφορούν τα οχήματά τους επειδή δεν έχουν να βάλουν βενζίνη, τα έχουν σταθμευμένα με πληρωμένα τα τέλη, η σε ιδιωτική πιλοτή, η στο αγροτεμάχιό τους, από όπου δεν μπορεί να δημιουργούν πιθανότητα βλάβης προς τρίτους, απειλούνται με αυτόματο πρόστιμο στην εφορία από την ρύθμιση". Το ΙΝΚΑ εκτιμά ότι τα παράπονα είναι πολλά και προβλέπει ότι θα υπάρξουν πάνω από 400.000 περιπτώσεις που θα απασχολήσουν τις αρμόδιες αρχές σε αλληλογραφία και επισκέψεις στις υπηρεσίες για ακύρωση των προστίμων, "δηλαδή θα ακολουθήσει μια καταιγίδα απασχόλησης και προβλημάτων με τις αρχές, δυσανάλογου κόστους για τους πολίτες και το δημόσιο, σε σχέση με το προσδοκώμενο έσοδο από αυτό το χαράτσι" πηγη:ΑΠΕ

Πρωτογενές πλεόνασμα το διμηνο Ιανουαρίου Φεβρουαρίου 2013 Έλλειμμα 789 εκατ. ευρώ παρουσίασε ο προϋπολογισμός το δίμηνο Ιανουαρίου- Φεβρουαρίου, έναντι ελλείμματος 495 εκατ. ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του 2012 και στόχου για έλλειμμα 2,630 δισ. ευρώ. Παράλληλα στο διάστημα αυτό σημειώθηκε πρωτογενές πλεόνασμα ύψους 487 εκατ. ευρώ έναντι πλεονάσματος 368 εκατ. ευρώ το 2012 και στόχου για έλλειμμα 1,353 δισ. ευρώ. Αυτό προκύπτει από τα στοιχεία για την πορεία του κρατικού προϋπολογισμού που δόθηκαν στη δημοσιότητα. Σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση του υπουργείου Οικονομικών, το ύψος των καθαρών εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθε σε 8,634 δισ. ευρώ παρουσιάζοντας αύξηση κατά 689 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου του διμήνου Ιανουαρίου- Φεβρουαρίου 2013. Το ύψος των καθαρών εσόδων του τακτικού προϋπολογισμού ανήλθε σε 7,750 δισ. ευρώ, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 3,1% ή 235 εκατ. ευρώ, έναντι του στόχου. Ωστόσο υπήρξε υστέρηση από τους στόχους του προϋπολογισμού σε μια σειρά από κατηγορίες εσόδων οι οποίες είναι οι ακόλουθες: - Ο ΦΠΑ, όλων των κατηγοριών, κατά 189 εκατ. ευρώ ή 7,2%. - Οι λοιποί έμμεσοι φόροι κατανάλωσης και ειδικότερα ο ΕΦΚ καπνού, κατά 192 εκατ. ευρώ ή 33,2%. - Τα τέλη κυκλοφορίας οχημάτων, κατά 134 εκατ. ευρώ ή 57,9%, λόγω της μικρότερης διάρκειας παράτασης που δόθηκε τον φετινό Ιανουάριο έναντι του Ιανουαρίου 2012. - Ο ΕΦΚ ενεργειακών προϊόντων κατά 28 εκατ. ευρώ ή 3,9%. Αντίθετα, υψηλότερα του στόχου κινήθηκαν τα έσοδα από: - Τους φόρους εισοδήματος φυσικών προσώπων. Για λόγους ορθής λογιστικής απεικόνισης 170 εκατ. ευρώ εμφανίζονται στους άμεσους φόρους ΠΟΕ, καθώς αφορούν εισπράξεις του 2012 (που καταβλήθηκαν τον Φεβρουάριο του 2013), ενώ 10 εκατ. ευρώ εμφανίζονται στους λοιπούς άμεσους φόρους καθώς αφορούν την ειδική εισφορά αλληλεγγύης. - Τους φόρους περιουσίας, κατά 122 εκατ. ευρώ ή 33,1%. - Τα ειδικά έσοδα από εκχώρηση αδειών και δικαιωμάτων του Δημοσίου, καθώς εισπράχτηκαν 62 εκατ. ως μέρος του τιμήματος από την παραχώρηση του δικαιώματος αποκλειστικής χρήσης, διοίκησης και εκμετάλλευσης του Διεθνούς Κέντρου Ραδιοτηλεόρασης (IBC). Οι επιστροφές φόρου διαμορφώθηκαν σε 96 εκατ. ευρώ. Στο ποσό αυτό δεν συμπεριλαμβάνεται ποσό 160 εκατ. ευρώ για την αποπληρωμή επιστροφών φόρων παρελθόντων ετών. Τα έσοδα του προγράμματος δημοσίων επενδύσεων ανήλθαν σε 884 εκατ. ευρώ, υψηλότερα κατά 454 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου. Το γεγονός αυτό οφείλεται, σύμφωνα με την ίδια ανακοίνωση, στις αυξημένες εισροές από την ΕΕ για αιτήσεις πληρωμών που είχαν υποβληθεί στο τέλος του 2012. Οι δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθαν στα 9,422 δισ. ευρώ και παρουσιάζονται μειωμένες κατά 1,153 δισ. ευρώ έναντι του στόχου. Ειδικότερα οι δαπάνες του τακτικού προϋπολογισμού είναι μειωμένες έναντι του στόχου κατά 832 εκατ. ευρώ, κυρίως λόγω της μείωσης των πρωτογενών δαπανών κατά 766 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου. Οι δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού παρουσιάζονται μειωμένες σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2012 κατά 330 εκατ. ή σε ποσοστό 3,4%. Όπως αναφέρει στην ανακοίνωσή του το υπουργείο Οικονομικών, παρά την αύξηση των δαπανών για τόκους κατά 413 εκατ. ευρώ και την αύξηση των δαπανών του ΠΔΕ κατά 88 εκατ. ευρώ σε σχέση με την αντίστοιχη περυσινή περίοδο, επιτυγχάνεται μείωση των συνολικών δαπανών λόγω της σημαντικής εξοικονόμησης στις πρωτογενείς δαπάνες, κατά 896 εκατ. ευρώ ή σε ποσοστό 10,4%.

Ερωτήσεις απαντήσεις σε φορολογικά θέματα από το TAXISNET ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΣΟΔΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΣΧΕΣΕΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ- ΠΟΛΙΤΩΝ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΤΩΝ ΣΥΝΗΘΕΣΤΕΡΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΩΝ ΑΠΑΝΤΗΣΕΩΝ, ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ: • ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ• ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ• ΤΕΛΩΝ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΩΝ ΦΟΡΟΛΟΓΙΩΝ• ΕΙΣΠΡΑΞΗΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΣΟΔΩΝ• ΜΗΤΡΩΟΥ• ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΛΕΓΧΩΝ ΟΛΟΣ Ο ΟΔΗΓΟΣ ΣΕ PDF ΕΔΩ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2013 ΘΕΜΑΤΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ (αρμοδιότητα της Δ/νσης Φορολογίας Εισοδήματος)Α) ΤΜΗΜΑ Α’ (ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ)1. Ποια είναι τα κριτήρια για την υπαγωγή στη φορολογία των φυσικών προσώπων, κατοίκων ημεδαπής και αλλοδαπής, βάσει του άρθρου 2 του ΚΦΕ;Σε φόρο για το παγκόσμιο εισόδημά του υπόκειται κάθε φυσικό πρόσωπο, το οποίο έχει την κατοικία ή τη συνήθη διαμονή του στην Ελλάδα. Ως συνήθης θεωρείται η διαμονή στην Ελλάδα, η οποία υπερβαίνει τις 183 ημέρες συνολικά μέσα στο ίδιο έτος. Η διαμονή τεκμαίρεται ως συνήθης, εκτός εάν ο φορολογούμενος αποδείξει διαφορετικά.Σε φόρο για το εισόδημα που προκύπτει στην Ελλάδα υπόκειται κάθε φυσικό πρόσωπο, ανεξάρτητα από τον τόπο κατοικίας του ή της συνήθους διαμονής του.Επομένως, ένας κάτοικος Ελλάδας ή συνήθως διαμένων στην Ελλάδα φορολογείται στη χώρα μας για το σύνολο των εισοδημάτων που αποκτά, τόσο στην ημεδαπή, όσο και στην αλλοδαπή, ενώ ο κάτοικος αλλοδαπής φορολογείται στην Ελλάδα μόνο για το εισόδημα που αποκτά από πηγές Ελλάδας.Σημειώνεται ότι η κατοικία κρίνεται από τις διατάξεις των άρθρων 51 έως 56 του Αστικού Κώδικα, ενώ κανένας δε μπορεί να έχει συγχρόνως περισσότερες από μία κατοικίες.Περαιτέρω, κάθε φυσικό πρόσωπο, κάτοικος Ελλάδας, που υπηρετεί στην αλλοδαπή, θεωρείται ότι συνεχίζει να έχει την κατοικία του στην Ελλάδα, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις που τίθενται στην παρ. 2 του άρθρου 2 του ΚΦΕ.Κατ’ εξαίρεση των ανωτέρω, υπόκειται σε φόρο μόνο για το εισόδημα που προκύπτει στην Ελλάδα, για τρία διαδοχικά έτη και για μία μόνο φορά, το φυσικό πρόσωπο που έχει τη συνήθη διαμονή του στην Ελλάδα και υπόκειται σε φόρο για το παγκόσμιο εισόδημά του σε κράτος το οποίο δεν έχει συνάψει με την Ελλάδα Σύμβαση για την Αποφυγή Διπλής Φορολογίας, σχετικά με τους φόρους εισοδήματος και κεφαλαίου και εφόσον το κράτος αυτό δεν περιλαμβάνεται στον κατάλογο των κρατών που περιέχεται στην παράγραφο 4 του άρθρου 51Α. Το χρονικό διάστημα των τριών ετών υπολογίζεται από την έναρξη διαμονής του φυσικού προσώπου στην Ελλάδα (ΠΟΛ. 1142/2012).2. Ποια είναι τα δικαιολογητικά που υποχρεούνται να υποβάλλουν τα φυσικά πρόσωπα τα οποία δηλώνουν ότι φορολογούνται μόνο για τα εισοδήματά τους που προκύπτουν στην Ελλάδα και σε ποια Δ.Ο.Υ υποβάλλονται;Τα εν λόγω δικαιολογητικά καθορίζονται με τις ΠΟΛ. 1145/31.05.2012 και ΠΟΛ.1217/17.12.2012 Αποφάσεις του Υπουργού και Υφυπουργού Οικονομικών, αντίστοιχα, και υποβάλλονται, μέσω του αντικλήτου του φυσικού προσώπου, στη Δ.Ο.Υ στην οποία ο υπόχρεος υποβάλλει δήλωση φορολογίας εισοδήματος, ως κάτοικος αλλοδαπής.3. Ποια είναι η προθεσμία για την υποβολή των πιο πάνω δικαιολογητικών;Ως αρχική προθεσμία υποβολής των προβλεπόμενων δικαιολογητικών, για το οικονομικό έτος 2012 (χρήση 2011), είχε οριστεί, με την ΠΟΛ. 1161/2012, η 31.12.2012, ενώ με την ΠΟΛ. 1216/2012 η εν λόγω προθεσμία παρατάθηκε έως και την 29.03.2013.4. Τι προβλέπεται για την περίπτωση όπου τα πιο πάνω δικαιολογητικά δεν προσκομιστούν ή προσκομιστούν εκπρόθεσμα;Η μη υποβολή ή η εκπρόθεσμη υποβολή των προβλεπόμενων δικαιολογητικών, για την απόδειξη της φορολογικής κατοικίας των φυσικών προσώπων, συνεπάγεται ότι θα θεωρούνται κάτοικοι Ελλάδας και θα φορολογούνται στην Ελλάδα για το παγκόσμιο εισόδημά τους.5. Ποια είναι τα κριτήρια που θα πρέπει να εξετάζονται από την ελληνική φορολογική αρχή, όταν ένα φυσικό πρόσωπο προτίθεται να μεταφέρει την κατοικία του ή τη συνήθη διαμονή του σε άλλο κράτος;Εάν ο υπόχρεος σε δήλωση μεταφέρει την κατοικία ή τη συνήθη διαμονή του σε κράτος που εμπίπτει στον κατάλογο των κρατών που περιέχεται στην παρ. 4 του άρθρου 51Α (μη συνεργάσιμα κράτη στον φορολογικό τομέα) θεωρείται ότι έχει την κατοικία του στην Ελλάδα και υπόκειται σε φόρο για το παγκόσμιο εισόδημά του.Περαιτέρω, εάν ο υπόχρεος σε δήλωση μεταφέρει την κατοικία ή τη συνήθη διαμονή του εκτός Ελλάδας, και υπαγόταν σε φόρο στην Ελλάδα για το παγκόσμιο εισόδημά του τα τελευταία πέντε έτη πριν από τη δήλωση μεταβολής της κατοικίας του ή της συνήθους διαμονής του, εφόσον: α) μεταβάλλει την κατοικία ή τη συνήθη διαμονή του με μεταφορά σε κράτος με προνομιακό φορολογικό καθεστώς (παρ. 7 άρθρου 51Α του ΚΦΕ) καιβ) διαθέτει σημαντικά οικονομικά συμφέροντα στην Ελλάδα (όπως αυτά ορίζονται στην περ.β’ της παρ. 6 του άρθρου 76 του ΚΦΕ)τότε θεωρείται ότι υπόκειται σε φόρο στην Ελλάδα, για το παγκόσμιο εισόδημά του για χρονικό διάστημα πέντε ετών, που αρχίζει από την υποβολή της δήλωσης μεταβολής της κατοικίας ή της συνήθους διαμονής του.Κατά συνέπεια, η γνωστοποίηση, στο Τμήμα Μητρώου της Δ.Ο.Υ, της πρόθεσης του φορολογουμένου να προβεί σε αλλαγή κατοικίας, δεν συνεπάγεται αυτομάτως και την αλλαγή της κατοικίας του (άρθρο 76 παρ. 5 και 6 ΚΦΕ, ΠΟΛ. 1142/2012).6. Ποια είναι η διαδικασία που ακολουθείται όταν ένα φυσικό πρόσωπο, κάτοικος Ελλάδας, επιθυμεί την αλλαγή της κατοικίας του ή της συνήθους διαμονής του;Η ακολουθητέα διαδικασία περιγράφεται στην ΠΟΛ 1142/2012.7. Ποια δικαιολογητικά πρέπει να υποβληθούν μαζί με τη δήλωση φορολογίας εισοδήματος για τις εκπιπτόμενες δαπάνες;Με τη δήλωση φορολογίας εισοδήματος φυσικών προσώπων συνυποβάλλονται κατά περίπτωση τα εξής δικαιολογητικά από τα οποία αποδεικνύεται η πραγματοποίηση από το φορολογούμενο των δαπανών, τις οποίες αυτός επικαλείται για μείωση του φόρου που προκύπτει στο εισόδημα του, για:ΔΑΠΑΝΗ ΕΝΟΙΚΙΟΥΑποδείξεις που έχουν εκδοθεί από τον εκμισθωτή ή το νόμιμο εκπρόσωπό του. Αντί των οικείων αποδείξεων καταβολής ενοικίου, ο φορολογούμενος δικαιούται να υποβάλει υπεύθυνη δήλωση του ν. 1599/1986, από την οποία να προκύπτει το ποσό του ενοικίου που καταβλήθηκε από αυτόν για κύρια κατοικία του ιδίου και της οικογένειάς του, ως και τα στοιχεία των δικαιούχων στους οποίους το κατέβαλε και ο αριθμός του φορολογικού μητρώου των εκμισθωτών. Ποσοστό 10% της δαπάνης ενοικίου, η οποία δεν μπορεί να υπερβεί τα 1.000 ευρώ, μειώνει το συνολικό φόρο. Τα ίδια ισχύουν και για το μίσθωμα που καταβάλλει ο φορολογούμενος που μισθώνει κατοικίες για τις στεγαστικές ανάγκες των τέκνων του που σπουδάζουν σε πόλη που δεν έχουν ιδιόκτητη κατοικία. Η μείωση αυτή αναγνωρίζεται μόνο όταν ο φορολογούμενος αναγράφει στις οικείες ενδείξεις της ετήσιας αρχικής (εμπρόθεσμης ή εκπρόθεσμης) δήλωσης φόρου εισοδήματος τον ΑΦΜ του εκμισθωτή. Αν πρόκειται για εκμισθωτές που δεν κατοικούν ούτε διαμένουν στην Ελλάδα, μπορεί να αναγράφεται ο ΑΦΜ του πληρεξουσίου ή του νόμιμου εκπροσώπου τους. Για τους ανήλικους εκμισθωτές, που δεν έχουν ΑΦΜ, αναγράφεται ο ΑΦΜ του προσώπου που έχει την επιμέλεια του ανηλίκου.Όσοι παίρνουν στεγαστικό επίδομα, ανεξάρτητα από το ύψος του, δεν δικαιούνται την έκπτωση αυτή. Ομοίως, δε δικαιούνται τη μείωση αυτή οι φορολογούμενοι, όταν οι ίδιοι ή οι σύζυγοί τους, ή τα τέκνα που τους βαρύνουν έχουν πλήρη κυριότητα ή κατοχή (επικαρπία, δικαίωμα οίκησης) εξολοκλήρου, σε οικία με επιφάνεια τουλάχιστον ίση με εκείνη της μισθωμένης κύριας κατοικίας, η οποία βρίσκεται στον ίδιο νομό με τη μισθωμένη. Το ίδιο ισχύει και όταν η πιο πάνω οικία ανήκει εξ αδιαιρέτου είτε στο φορολογούμενο και στη σύζυγό του είτε στο φορολογούμενο και στα τέκνα που τους βαρύνουν είτε στη σύζυγό του και στα τέκνα που τους βαρύνουν.ΔΑΠΑΝΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΡΩΝ ΖΩΗΣ ΚΑΙ ΘΑΝΑΤΟΥΓια την απόδειξη της καταβολής του ποσού των ασφαλίστρων, με βάση τις οικείες ασφαλιστικές συμβάσεις, απαιτείται απόδειξη είσπραξης του ποσού των ασφαλίστρων ή σχετική βεβαίωση, από τις οποίες προκύπτει το είδος της ασφαλιστικής κάλυψης και το καθαρό καταβαλλόμενο ποσό των ασφαλίστρων, χωριστά από τυχόν οποιαδήποτε άλλη σχετική επιβάρυνση του ασφαλισμένου. Επίσης, τα στοιχεία του συμβαλλομένου και των ασφαλιζόμενων προσώπων, καθώς και ο αριθμός και η ημερομηνία της σχετικής σύμβασης.Ποσοστό 10% της δαπάνης αυτής, η οποία δεν μπορεί να υπερβεί τα 1.200 € για άγαμο και τα 2.400 € για οικογένεια, μειώνει το συνολικό φόρο. Το ποσό της δαπάνης μειώνει το φόρο μόνο εφόσον έχει περιληφθεί στην αρχική δήλωση (εμπρόθεσμη ή εκπρόθεσμη).ΔΑΠΑΝΗ ΔΙΔΑΚΤΡΩΝΓια την απόδειξη της καταβολής των διδάκτρων για ιδιαίτερα, κατ’ οίκον, μαθήματα και για φροντιστήρια απαιτείται απόδειξη παροχής υπηρεσιών για το ποσό της αμοιβής, η οποία εκδίδεται σύμφωνα με τις διατάξεις του Κώδικα Βιβλίων και Στοιχείων (πλέον Κώδικας Φορολογικής Απεικόνισης Συναλλαγών), όπως αυτές ισχύουν κάθε φορά. Ποσοστό 10% της δαπάνης αυτής, η οποία δεν μπορεί να υπερβεί τα 1.000 ευρώ μειώνει το συνολικό φόρο.Επιπλέον, για την απόδειξη καταβολής των δαπανών ασφαλίστρων ζωής ή θανάτου και διδάκτρων που καταβάλλει ο διαζευγμένος γονέας για τα τέκνα του που δεν βαρύνουν αυτόν, αλλά τον άλλο γονέα τους με τον οποίο συγκατοικούν, απαιτείται και υπεύθυνη δήλωση ότι τα τέκνα είναι προστατευόμενα του άλλου γονέα με βάση το άρθρο 7 του ΚΦΕ, καθώς και τα στοιχεία των τέκνων και του άλλου γονέα (ονοματεπώνυμο, πατρώνυμο, έτος γέννησης, διεύθυνση κατοικίας ΑΦΜ και ΔΟΥ).ΔΑΠΑΝΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΙΣΦΟΡΩΝΓια την απόδειξη της καταβολής του ποσού των ασφαλιστικών εισφορών σε ταμεία ασφάλισης του υπόχρεου, απαιτείται η σχετική βεβαίωση ή απόδειξη του ασφαλιστικού φορέα από την οποία προκύπτει το ποσό των ασφαλιστικών εισφορών που η καταβολή τους είναι υποχρεωτική από το νόμο, καθώς και το ποσό των καταβαλλόμενων εισφορών στις περιπτώσεις προαιρετικής ασφάλισης σε ταμεία που έχουν συσταθεί με νόμο, χωριστά από τυχόν άλλα ποσά για εκπρόθεσμη κτλ. καταβολή των εισφορών.Ποσοστό 10% της δαπάνης αυτής μειώνει το συνολικό φόρο.ΔΑΠΑΝΗ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΗΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ Έξοδα ιατρικής περίθαλψηςΩς έξοδα ιατρικής περίθαλψης θεωρούνται οι αμοιβές που καταβάλλονται στην ημεδαπή και στην αλλοδαπή σε ιατρούς φυσικά πρόσωπα όλων των ειδικοτήτων για ιατρικές επισκέψεις και εξετάσεις, οι αμοιβές σε οδοντιάτρους για οδοντοθεραπεία, οδοντοπροσθετική και γναθοχειρουργική. Επίσης, περιλαμβάνονται οι δαπάνες για φυσιοθεραπεία, λουτροθεραπεία, λογοθεραπεία και για επισκέψεις σε ψυχολόγο. Στις παραπάνω δαπάνες δεν περιλαμβάνονται οι δαπάνες που γίνονται για τους ίδιους λόγους σε νοσοκομεία, κλινικές, ιατρικά κέντρα κλπ. καθώς και για δαπάνες διαρκούς κάλυψης ιατρικών αναγκών.Για την απόδειξη της καταβολής απαιτείται διπλότυπη απόδειξη, η οποία εκδίδεται από τον ιατρό κατά την είσπραξη της αμοιβής σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις του ΚΒΣ (πλέον Κ.Φ.Α.Σ.), όπως ισχύουν κάθε φορά. Για την αναγνώριση της δαπάνης για λογοθεραπεία και για ψυχολόγο, εκτός από τη γνωμάτευση του γιατρού απαιτείται και βεβαίωση του γιατρού ότι έλαβε υπόψη του τα πορίσματα του ψυχολόγου ή λογοθεραπευτή για την παροχή των τελικών υπηρεσιών του.Έξοδα νοσοκομειακής περίθαλψηςΩς έξοδα νοσοκομειακής περίθαλψης θεωρούνται οι πιο κάτω δαπάνες, για την απόδειξη της καταβολής των οποίων απαιτούνται τα εξής δικαιολογητικά:Α. Προκειμένου για νοσήλια σε ιδιωτικές κλινικές:α) Διπλότυπη απόδειξη της κλινικής, από την οποία να προκύπτει το ποσό της δαπάνης, για τη νοσηλεία του ασθενή. Για την έκδοση αυτής της απόδειξης εφαρμόζονται οι σχετικές διατάξεις του ΚΒΣ (πλέον Κ.Φ.Α.Σ.), όπως αυτές ισχύουν κάθε φορά.β) Βεβαίωση του διευθυντή της κλινικής για το χρόνο νοσηλείας του ασθενή και το ποσό των εξόδων αυτής, αναλυτικά κατά είδος εξόδου.B. Προκειμένου για νοσήλια σε κρατικά και λοιπά νοσηλευτικά ιδρύματα:α) Διπλότυπη απόδειξη είσπραξης του νοσηλευτικού ιδρύματος, από την οποία να προκύπτει το ποσό της δαπάνης, για τη νοσηλεία του ασθενή.(β) Βεβαίωση του διευθυντή του νοσηλευτικού ιδρύματος, για το χρόνο νοσηλείας του ασθενή και το ποσό των εξόδων αυτής, αναλυτικά κατά είδος εξόδου.Στις πιο πάνω υποπεριπτώσεις, όταν στην οικεία απόδειξη είσπραξης αναγράφεται ο χρόνος της νοσηλείας και αναλυτικά τα έξοδα της κατά είδος εξόδου, δεν απαιτείται η πιο πάνω ιδιαίτερη, βεβαίωση του διευθυντή του νοσηλευτικού ιδρύματος, νοσοκομείου ή κλινικής.Γ .Έξοδα για την απασχόληση νοσοκόμουα) Βεβαίωση του θεράποντα ιατρού, με την οποία να βεβαιώνεται το είδος της νόσου από την οποία πάσχει ο ασθενής, η διάρκειά της, καθώς και η ανάγκη απασχόλησης νοσοκόμου, λόγω της σοβαρότητας της νόσου.β) Απόδειξη είσπραξης της αμοιβής από το πρόσωπο που πρόσφερε υπηρεσίες ως νοσοκόμος, στην οποία πρέπει να αναφέρεται το ονοματεπώνυμό του, το όνομα του πατέρα του, ο αριθμός φορολογικού μητρώου ή ταυτότητας, η διεύθυνση της κατοικίας του και η χρονική διάρκεια παροχής των υπηρεσιών του, νόμιμα υπογραμμένη.Δ. Έξοδα σε επιχειρήσεις περίθαλψης ηλικιωμένων και προσώπων που πάσχουν από κινητική αναπηρία, οι οποίες εδρεύουν στην Ελλάδα.α) Διπλότυπη απόδειξη παροχής υπηρεσιών, η οποία εκδίδεται από τη επιχείρηση που εισπράττει την αμοιβή σύμφωνα με τις διατάξεις του ΚΒΣ (πλέον Κ.Φ.Α.Σ.), όπως αυτές ισχύουν κάθε φορά.β) Βεβαίωση του διευθυντή ή του νόμιμου εκπροσώπου της επιχείρησης για τον ακριβή χρόνο της περίθαλψης του προσώπου που κατέβαλε ή για το οποίο καταβλήθηκε η δαπάνη, καθώς και το ποσό αυτής κατά κατηγορία δαπάνης.Ε. Έξοδα αγοράς και τοποθέτησης οργάνων στο σώμα του ασθενή και αντικατάστασης μελών του σώματός του με τεχνητά.Σε περίπτωση που η σχετική δαπάνη αποτελεί μέρος των εξόδων νοσοκομειακής περίθαλψης, απαιτούνται τα δικαιολογητικά που προαναφέρθηκαν στην πιο πάνω περίπτωση. Σε περίπτωση που ο ίδιος ο ασθενής προμηθεύεται τα όργανα ή τα τεχνητά μέλη από το ελεύθερο εμπόριο, απαιτείται απόδειξη λιανικής πώλησης. Η απόδειξη αυτή, η οποία εκδίδεται σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις του ΚΒΣ (πλέον Κ.Φ.Α.Σ.),, πρέπει να περιέχει, εκτός από τα στοιχεία που ορίζουν αυτές οι διατάξεις και το ονοματεπώνυμο του αγοραστή, καθώς και το είδος του πωλούμενου πράγματος.Σε περίπτωση αγοράς γυαλιών όρασης ή φακών επαφής ή ακουστικών βαρηκοΐας, εκτός από την απόδειξη που προβλέπει ο ΚΒΣ (πλέον Κ.Φ.Α.Σ.), απαιτείται και βεβαίωση γιατρού, η οποία παραμένει στο φάκελο του φορολογουμένου και ισχύει ως δικαιολογητικό αγοράς γυαλιών όρασης, φακών επαφής και ακουστικών βαρηκοΐας (για μια πενταετία).ΣΤ. Ειδικές δαπάνες περίθαλψης ανάπηρων παιδιών.α) Διπλότυπη απόδειξη είσπραξης, η οποία εκδίδεται σύμφωνα με τις διατάξεις του ΚΒΣ (πλέον Κ.Φ.Α.Σ.), όπως αυτές ισχύουν κάθε φορά.β) Βεβαίωση του διευθυντή της σχολής ή του θεραπευτηρίου από την οποία να προκύπτει ότι το τέκνο του υπόχρεου πάσχει από ανίατο νόσημα ή είναι τυφλό ή κωφάλαλο ή έχει διανοητική καθυστέρηση, ο ακριβής χρόνος της φοίτησης ή της περίθαλψης, γενικά, του ανάπηρου τέκνου, για το οποίο καταβλήθηκε η αμοιβή, καθώς και το ποσό της, αναλυτικά, κατά κατηγορία δαπάνης.γ) Στοιχεία, από τα οποία να αποδεικνύεται ότι τα τέκνα είναι άγαμα ή διαζευγμένα ή τελούν σε κατάσταση χηρείας και ότι το ετήσιο φορολογούμενο και απαλλασσόμενο εισόδημά τους δεν υπερβαίνει το ποσό των 6.000 ευρώ.Νοσήλια που καταβάλλονται στην αλλοδαπήΠροκειμένου για έξοδα ιατρικής και νοσοκομειακής περίθαλψης που καταβάλλονται στην αλλοδαπή, απαιτούνται οι σχετικές βεβαιώσεις, τα τιμολόγια και τα αποδεικτικά είσπραξης των αλλοδαπών γιατρών ή νοσοκομείων ή κλινικών. Εάν τα έξοδα αυτά έχουν καταβληθεί σε κράτη- μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και σε χώρες του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΕΟΧ) / Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελεύθερων Συναλλαγών (ΕΖΕΣ), απαιτείται και υπεύθυνη δήλωση του ν. 1599/1986 του φορολογουμένου ότι του παρασχέθηκαν οι συγκεκριμένες ιατρικές ή νοσοκομειακές υπηρεσίες από το συγκεκριμένο γιατρό ή νοσοκομείο ή κλινική του συγκεκριμένου κράτους και ότι κατέβαλε σ’ αυτούς τα ποσά που αναγράφονται στα συνημμένα δικαιολογητικά. Εάν τα έξοδα αυτά έχουν καταβληθεί σε άλλες χώρες του εξωτερικού, οι σχετικές βεβαιώσεις, τα τιμολόγια και τα αποδεικτικά είσπραξης των αλλοδαπών γιατρών ή νοσοκομείων ή κλινικών πρέπει να φέρουν θεώρηση από τον αρμόδιο Έλληνα Πρόξενο. Αν δεν υπάρχει Ελληνικό Προξενείο, η θεώρηση των αποδείξεων πρέπει να γίνεται από την τοπική αρχή του ξένου κράτους, η οποία έχει τη σχετική εξουσιοδότηση. Σε περίπτωση που τα πιο πάνω δικαιολογητικά φέρουν σφραγίδα Apostille (σφραγίδα της Σύμβασης της Χάγης για δημόσια έγγραφα των χωρών που υπέγραψαν τη Σύμβαση αυτή), δεν απαιτείται η προξενική θεώρηση. Όλα τα ανωτέρω δικαιολογητικά πρέπει να είναι μεταφρασμένα νόμιμα (ΠΟΛ.1040/2010).Στη βεβαίωση που χορηγεί ο εργοδότης ή το ασφαλιστικό ταμείο ή η ασφαλιστική επιχείρηση για την απόδειξη, σύμφωνα με το άρθρο 7 της 1017701/306/Α0012/ΠΟΛ.1040/2001 απόφασης του Υπουργού Οικονομικών, του υπόλοιπου ποσού των δαπανών ιατρικής και νοσοκομειακής περίθαλψης που δεν κάλυψαν αυτοί και με το οποίο επιβαρύνθηκε ο φορολογούμενος, πρέπει να αναγράφεται σε χωριστή ένδειξη το συνολικό ποσό της δαπάνης ιατρικής περίθαλψης, το ποσό που δεν καλύφθηκε και το υπόλοιπο ποσό αυτής και σε χωριστή ένδειξη τα αντίστοιχα ποσά της δαπάνης νοσοκομειακής περίθαλψης. Επίσης, πρέπει να υποβάλλονται φωτοαντίγραφα των σχετικών αποδείξεων (ΠΟΛ.1040/2012).Ποσοστό 10% των δαπανών για ιατρική και νοσοκομειακή περίθαλψη αφαιρείται από το συνολικό φόρο. Το ποσό της μείωσης δεν μπορεί να υπερβεί τις 3.000 €, για τον κάθε φορολογούμενο.Επιπλέον για την απόδειξη καταβολής των δαπανών ιατρικής και νοσοκομειακής περίθαλψης που καταβάλλει ο διαζευγμένος γονέας για τα τέκνα του που δεν βαρύνουν αυτόν, αλλά τον άλλο γονέα τους με το οποίο συγκατοικούν, απαιτείται και υπεύθυνη δήλωση ότι τα τέκνα είναι προστατευόμενα του άλλου γονέα με βάση το άρθρο 7 του ΚΦΕ, καθώς και τα στοιχεία των τέκνων και του άλλου γονέα (ονοματεπώνυμο, πατρώνυμο, έτος γέννησης, διεύθυνση κατοικίας, ΑΦΜ και ΔΟΥ).ΔΑΠΑΝΗ ΔΩΡΕΩΝΓια την απόδειξη της καταβολής του ποσού των δωρεών ή χορηγιών, απαιτούνται τα ακόλουθα, κατά περίπτωση, δικαιολογητικά:Α) Προκειμένου για δωρεά ιατρικών μηχανημάτων και ασθενοφόρων αυτοκινήτων στα κρατικά και δημοτικά νοσηλευτικά ιδρύματα και νοσοκομεία Ν.Π.Ι.Δ. που επιχορηγούνται από τον Κρατικό Προϋπολογισμό:(αα) Βεβαίωση του δωρεοδόχου ότι έγινε αποδεκτή η δωρεά.(αβ) Αντίγραφο του πρωτοκόλλου παράδοσης - παραλαβής.(αγ) Σε περίπτωση αγοράς και άμεσης παράδοσης των δωρούμενων αντικειμένων, το νόμιμο στοιχείο που προβλέπεται από τον ΚΒΣ (πλέον Κ.Φ.Α.Σ.), από το οποίο προκύπτει η αξία τους.Σε περίπτωση που ο δωρητής κατείχε από πριν τα δωρηθέντα αντικείμενα, η αξία τους προσδιορίζεται από τον προϊστάμενο της αρμόδιας ΔΟΥ.Β) Προκειμένου για δωρεά χρηματικών ποσών στο Δημόσιο τους Ο.Τ.Α., το Εθνικό Ταμείο Κοινωνικής Συνοχής, τους Ιερούς ναούς, τις ιερές μονές του Αγίου Όρους, το Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως, τα Πατριαρχεία Αλεξανδρείας και Ιεροσολύμων, την Ιερά Μονή Σινά, την Ορθόδοξη Εκκλησία της Αλβανίας, τα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα, τα κρατικά και δημοτικά νοσηλευτικά ιδρύματα και νοσοκομεία Ν.Π.Ι.Δ. που επιχορηγούνται από τον Κρατικό Προϋπολογισμό και το Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων:(βα) Διπλότυπη απόδειξη ή γραμμάτιο είσπραξης του ποσού της δωρεάς ή χορηγίας, η οποία εκδίδεται από το νόμιμο εκπρόσωπο του δωρεοδόχου.(ββ) Βεβαίωση ή αντίγραφο της οικείας πράξης του νόμιμου εκπροσώπου του δωρεοδόχου από την οποία να προκύπτει η αποδοχή της δωρεάς και η καταχώρηση του ποσού αυτής στα επίσημα βιβλία του δωρεοδόχου.Σε περίπτωση δωρεάς χρηματικών ποσών με όρο, βεβαίωση του νόμιμου εκπροσώπου του δωρεοδόχου από την οποία να προκύπτει το ύψος του καθαρού προϊόντος που περιέρχεται στο δωρεοδόχο.Γ) Προκειμένου για δωρεά χρηματικών ποσών στα κοινωφελή ιδρύματα, τα σωματεία μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα με υπηρεσίες εκπαίδευσης, τα Ν.Π.Δ.Δ., τα Ν.Π.Ι.Δ. με κοινωφελείς σκοπούς κλπ, και χορηγίες στα μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα Ν.Π.Ι.Δ. με σκοπούς πολιτιστικούς:(γα) Διπλότυπη απόδειξη ή γραμμάτιο είσπραξης του ποσού της δωρεάς ή χορηγίας, η οποία εκδίδεται από το νόμιμο εκπρόσωπο του δωρεοδόχου.(γβ) Βεβαίωση ή αντίγραφο της οικείας πράξης του νόμιμου εκπροσώπου του δωρεοδόχου από την οποία να προκύπτει η αποδοχή της δωρεάς και η καταχώρηση του ποσού αυτής στα επίσημα βιβλία του δωρεοδόχου.Όταν τα ποσά των ανωτέρω δωρεών ή χορηγιών, με εξαίρεση τις δωρεές που καταβάλλονται στους δωρεοδόχους της περ. Β’, υπερβαίνουν τα 300 ευρώ ετησίως, κατατίθενται σε ειδικό λογαριασμό του δωρεοδόχου ή του αποδέκτη της χορηγίας, που έχει ανοιχθεί σε τράπεζα ή στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων, και εκτός των παραπάνω δικαιολογητικών, απαιτείται και το οικείο γραμμάτιο είσπραξης της Τράπεζας ή του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων, στο οποίο πρέπει να αναγράφονται τα στοιχεία που αναφέρονται στις διατάξεις του άρθρου 9 του ν. 2238/1994.Αν το πρωτότυπο έχει δοθεί στο δωρεοδόχο για την είσπραξη του ποσού που δωρήθηκε, υποβάλλεται αντίγραφο του γραμματίου, κυρωμένο από το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων ή την Τράπεζα, από την οποία εκδόθηκε.Για τα χρηματικά ποσά που καταβάλατε για πολιτιστικές χορηγίες του ν.3525/2007 στο Δημόσιο, ΟΤΑ, Ν.Π.Δ.Δ., Ν.Π.Ι.Δ. μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα και στις αστικές μη κερδοσκοπικές εταιρίες του άρθρου 741 Α.Κ. που επιδιώκουν σκοπούς πολιτιστικούς, απαιτείται επικυρωμένο αντίγραφο της απόφασης του Υπουργού Πολιτισμού με την οποία χαρακτηρίζεται η χορηγία ως πολιτιστική, τα πρωτότυπα αποδεικτικά καταβολής των ποσών εάν η χορηγία είναι χρηματικό ποσό και την Υπουργική Απόφαση για την εκτίμηση της αξίας της χορηγίας εάν αυτή έγινε σε είδος ή άυλα αγαθά ή υπηρεσίες, καθώς και το αποδεικτικό παράδοσης και παραλαβής της χορηγίας.Για την απόδειξη της καταβολής των δωρεών χρηματικών ποσών υπέρ κρατικών φορέων και παρεμφερών κοινωφελών νομικών προσώπων (οργανισμών, ιδρυμάτων, κ.λπ. ), εγκατεστημένων σε άλλα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και σε χώρες του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΕΟΧ) / Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελεύθερων Συναλλαγών (ΕΖΕΣ), τα δικαιολογητικά που απαιτούνται είναι αυτά που ορίζονται στο Κεφάλαιο ΣΤ του άρθρου 6 της 1017701/306/Α0012/Π0Λ.1040/19-2- 2001 (ΦΕΚ 232 Β’) απόφασης του Υπουργού Οικονομικών. Εάν από τα δικαιολογητικά αυτά δεν προκύπτει ο μη κερδοσκοπικός και κοινωφελής χαρακτήρας των προσώπων αυτών, απαιτείται βεβαίωση αυτών, στην οποία θα αναγράφεται ότι είναι νομικά πρόσωπα μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα που επιδιώκουν κοινωφελή σκοπό. Όλα τα ανωτέρω δικαιολογητικά πρέπει να είναι μεταφρασμένα νόμιμα.Ποσοστό 10% αυτών των δαπανών μειώνει το φόρο. Η μείωση αυτή γίνεται εφόσον τα ποσά των δωρεών και χορηγιών υπερβαίνουν συνολικά τα 100 ευρώ.Το συνολικό ποσό των δωρεών και χορηγιών επί του οποίου υπολογίζεται η μείωση δεν μπορεί να υπερβαίνει ποσοστό 10% του συνολικού εισοδήματος.ΔΑΠΑΝΗ ΤΟΚΩΝΓια την απόδειξη της καταβολής των τόκων, απαιτείται, προκειμένου για:α) Στεγαστικά δάνεια, σχετική βεβαίωση της Τράπεζας ή του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων ή του Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου ή άλλου πιστωτικού οργανισμού, από την οποία να προκύπτει ότι πρόκειται για στεγαστικό δάνειο για απόκτηση πρώτης κατοικίας (αγορά ή ανέγερση ή αποπεράτωση), ότι έχει εγγραφεί υποθήκη ή προσημείωση σε ακίνητο του φορολογουμένου ή του άλλου συζύγου ή των τέκνων τους που τους βαρύνουν, το ποσό μόνο των δεδουλευμένων συμβατικών τόκων (ληξιπρόθεσμων και απαιτητών) που όφειλε και κατέβαλε αυτός μέσα στο έτος 2012, καθώς και το έτος σύναψης του δανείου.Εάν δεν αναγράφεται στη βεβαίωση αυτή σε ποιον ανήκει το ακίνητο, στο οποίο έχει εγγραφεί υποθήκη ή προσημείωση, πρέπει να επισυνάπτεται υπεύθυνη δήλωση του άρθρου 8 του ν. 1599/1986, στην οποία να βεβαιώνεται ότι το ακίνητο ανήκει στο φορολογούμενο ή στη σύζυγο ή στα τέκνα τους, που τους βαρύνουν και ο αριθμός εγγραφής στο βιβλίο μεταγραφών του οικείου Υποθηκοφυλακείου (στην ίδια υπεύθυνη δήλωση βεβαιώνεται ότι πρόκειται για δάνειο για αγορά πρώτης κατοικίας, αν αυτό δεν βεβαιώνεται στην οικεία βεβαίωση της Τράπεζας ή του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων κτλ.).β) Νέα δάνεια που λαμβάνονται για εξόφληση παλιών στεγαστικών δανείων που είχαν ληφθεί για αγορά πρώτης κατοικίας, βεβαίωση της Τράπεζας ή γενικά του φορέα που χορήγησε το νέο δάνειο, από την οποία να προκύπτει ότι πρόκειται για νέο δάνειο για εξόφληση παλιού στεγαστικού δανείου, που είχε ληφθεί για αγορά πρώτης κατοικίας με υποθήκη ή προσημείωση σε ακίνητο του φορολογουμένου ή του άλλου συζύγου ή των τέκνων τους που τους βάρυναν, το ανεξόφλητο ποσό του παλιού δανείου και ο χρόνος λήξης του, ότι οι δεδουλευμένοι τόκοι που καταβλήθηκαν το έτος2012 αφορούν το τμήμα του νέου δανείου που καταβλήθηκε για εξόφληση του υπόλοιπου ποσού του παλιού δανείου που δεν είχε εξοφληθεί μέχρι τη σύναψη του νέου δανείου, καθώς και ότι έχει εγγραφεί και για το νέο δάνειο υποθήκη ή προσημείωση σε ακίνητο του φορολογουμένου ή του άλλου συζύγου ή των τέκνων τους που τους βαρύνουν.γ) Στεγαστικά δάνεια για απόκτηση πρώτης κατοικίας που χορηγούνται από ασφαλιστικές επιχειρήσεις στους υπαλλήλους τους, βεβαίωση αυτών που να περιλαμβάνει τα στοιχεία που αναφέρονται στην προηγούμενη περίπτωση α’.δ) Προκαταβολές που έχουν χορηγηθεί από τα Ταμεία Αλληλοβοηθείας Στρατού, Ναυτικού και Αεροπορίας, σχετική βεβαίωση αυτών, από την οποία να προκύπτει ότι ο φορολογούμενος είναι βοηθηματούχος του αντίστοιχου Ταμείου, ότι η προκαταβολή χορηγήθηκε σ’ αυτόν με βάση τις διατάξεις του άρθρου 18 του ν.δ. 398/1974 (Φ.Ε.Κ. 116 Α’) για απόκτηση πρώτης κατοικίας, το ποσό των τόκων, καθώς και ότι οι τόκοι αυτοί είναι δεδουλευμένοι και καταβλήθηκαν μέσα στο έτος 2012.ε) Δάνεια που έχουν χορηγηθεί από τράπεζες, το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων, τα Ταχυδρομικά Ταμιευτήρια και λοιπούς πιστωτικούς οργανισμούς στο φορολογούμενο για αναστήλωση, επισκευή, συντήρηση ή εξωραϊσμό διατηρητέων κτισμάτων, καθώς και κτισμάτων που βρίσκονται σε περιοχές χαρακτηριζόμενες ως παραδοσιακά τμήματα πόλεων ή ως παραδοσιακοί οικισμοί, βεβαίωση αυτών που να περιλαμβάνει το ποσό των δεδουλευμένων τόκων που καταβλήθηκαν μέσα στο έτος 2012, καθώς και επικυρωμένο αντίγραφο της οικείας απόφασης για χαρακτηρισμό των κτισμάτων ως διατηρητέων ή σημείωση για την κανονιστική πράξη με την οποία χαρακτηρίσθηκε η περιοχή, που βρίσκονται τα κτίσματα, ως παραδοσιακό τμήμα πόλεως ή ως παραδοσιακός οικισμός.Στις πιο πάνω περιπτώσεις αν, εκτός από τους τόκους που είναι δεδουλευμένοι, καταβλήθηκαν τόκοι υπερημερίας, τα ποσά αυτών των τόκων πρέπει να αναφέρονται χωριστά στην οικεία βεβαίωση, δεδομένου ότι τα ποσά αυτά δεν εκπίπτουν από το φορολογητέο εισόδημα.Στη βεβαίωση καταβολής των τόκων στεγαστικών δανείων για απόκτηση πρώτης κατοικίας, θα αναγράφεται η συνολική επιφάνεια της κατοικίας, που αποκτιέται, σε τετραγωνικά μέτρα, καθώς και το ποσό του δανείου. Εάν το δάνειο έχουν λάβει οι σύζυγοι από κοινού, στη βεβαίωση του καθενός θα αναγράφεται το ποσό του δανείου που του αναλογεί.Διευκρινίζεται ότι οι τόκοι μειώνουν το συνολικό φόρο κατά ποσοστό 10% αυτών, ανεξάρτητα του χρόνου σύναψης του δανείου, καθώς και του χρόνου χορήγησης της προκαταβολής.ΕΠΙΣΗΜΑΙΝΕΤΑΙ ότι, με τις διατάξεις του άρθρου 43 ν.3763/2009, που καταργήθηκαν με τον ν. 3842/2010, προβλεπόταν μείωση του φόρου κατά ποσοστό σαράντα τοις εκατό (40%) του ποσού των τόκων στεγαστικών δανείων που είχαν συναφθεί κατά τα έτη 2009 και 2010 για απόκτηση οποιασδήποτε κατοικίας μέχρι διακόσια τετραγωνικά μέτρα (200 τ.μ.). Συνεπώς, οι τόκοι αυτών των δανείων που καταβάλλονται από το 2010 αναγνωρίζονται με το γενικό κανόνα της έκπτωσης των τόκων για πρώτη κατοικία μέχρι 120 τ.μ. κ.λ.π.ΔΑΠΑΝΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣΓια την απόδειξη της καταβολής της διατροφής από τον ένα σύζυγο στον άλλο υποβάλλονται: α) επικυρωμένο αντίγραφο της σχετικής δικαστικής απόφασης ή της σχετικής συμβολαιογραφικής πράξης και β) υπεύθυνη δήλωση του ν. 1599/1986 του συζύγου που την εισέπραξε, στην οποία θα αναγράφεται ο ΑΦΜ του, το ετήσιο ποσό που εισέπραξε και τα στοιχεία αυτού που την κατέβαλε. Ποσοστό 10% του ποσού της διατροφής εκπίπτει από το φόρο, το ποσό δε αυτής της μείωσης δε μπορεί να υπερβεί τα 1.500 ευρώ.ΔΑΠΑΝΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΑΚΙΝΗΤΟΥΓια την απόδειξη της δαπάνης για επεμβάσεις ενεργειακής αναβάθμισης ακινήτου που εντάσσονται σε έργα του επιχειρησιακού προγράμματος «Περιβάλλον - Αειφόρος Ανάπτυξη» στο πλαίσιο του Εθνικού Στρατηγικού Πλαισίου Αναφοράς (ΕΣΠΑ), σύμφωνα με τις διατάξεις του ν.3614/2007 ή και για επεμβάσεις ενεργειακής αναβάθμισης ακινήτου που θα προκύψουν μετά από ενεργειακή επιθεώρηση, σύμφωνα με τις διατάξεις του ν.3661/2008 και τις κανονιστικές πράξεις που εκδίδονται κατ’ εξουσιοδότησή του, απαιτούνται τα νόμιμα δικαιολογητικά, που εκδίδονται σύμφωνα με τις διατάξεις του ΚΒΣ (πλέον Κ.Φ.Α.Σ.). Οι δαπάνες αυτές αφορούν στα ακόλουθα: α) την αντικατάσταση του λέβητα πετρελαίου για την εγκατάσταση τηλεθέρμανσης ή για νέα εγκατάσταση τηλεθέρμανσης ή συστήματος που κάνει χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, καθώς και για παρεμβάσεις στο υφιστάμενο σύστημα που αφορούν σε σύστημα αντιστάθμισης στον καυστήρα/λέβητα σε συνδυασμό με αυτονομία θέρμανσης και μόνωση σωληνώσεων.β) την αλλαγή εγκατάστασης κεντρικού κλιματισμού χρήσης καυσίμου από πετρέλαιο σε φυσικό αέριο ή για νέα εγκατάσταση φυσικού αερίου.γ) την αγορά και εγκατάσταση ηλιακών συλλεκτών και για την εγκατάσταση κεντρικού κλιματισμού με χρήση ηλιακής ενέργειας.δ) την αγορά και εγκατάσταση αποκεντρωμένων συστημάτων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας που βασίζονται σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (φωτοβολταϊκά, μικρές ανεμογεννήτριες) και συμπαραγωγής ηλεκτρισμού και ψύξης - θέρμανσης με χρήση φυσικού αερίου ή ανανεώσιμων πηγών.ε) τη θερμομόνωση σε υφιστάμενα κτήρια με τοποθέτηση διπλών θερμομονωτικών υαλοπινάκων και θερμομονωτικών πλαισίων/κουφωμάτων (συμπεριλαμβάνονται εξωτερικά καλύμματα, παντζούρια και ρολά) και τοποθέτηση θερμομόνωσης στο κέλυφος ή/και στην οροφή (δώμα ή στέγη).στ) τη δαπάνη για τη διενέργεια ενεργειακής επιθεώρησης από αρμόδιο επιθεωρητή.Ποσοστό 10% της δαπάνης για ενεργειακή αναβάθμιση ακινήτου αφαιρείται από το φόροκαι το ποσό της δαπάνης επί της οποίας υπολογίζεται η μείωση δε μπορεί να υπερβεί τις 3.000 ευρώ.Για να είναι δυνατή η πιο πάνω φορολογική έκπτωση, θα πρέπει να χορηγείται, από τα συνεργαζόμενα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, βεβαίωση δαπανών, στους φορολογούμενους που έχουν ενταχθεί στο πρόγραμμα «Εξοικονόμηση κατ’ Οίκον», στην οποία θα πρέπει να περιλαμβάνονται τα εξής στοιχεία:α) Τα στοιχεία του προσώπου για το οποίο καταβλήθηκε η δαπάνη,β) Το συνολικό ποσό της δαπάνης για το οποίο υποβλήθηκαν δικαιολογητικά,γ) Τα στοιχεία του εκδότη, ο αριθμός και η ημερομηνία της απόδειξης παροχής υπηρεσιών, τηςαπόδειξης λιανικής πώλησης (ή του τιμολογίου) στην οποία αναγράφεται το ποσό της δαπάνης γιατην επέμβαση ενεργειακής αναβάθμισης,δ) Το ποσό της δαπάνης που καλύφθηκε από επιχορήγηση στο πλαίσιο του προγράμματος «Εξοικονόμηση κατ’ Οίκον»,ε) Το συνολικό υπόλοιπο ποσό της δαπάνης με το οποίο επιβαρύνεται ο ίδιος ο φορολογούμενος/ωφελούμενος του προγράμματος,στ) Ότι τα ανωτέρω ποσά αφορούν δαπάνες που αναφέρονται περιοριστικά στις διατάξεις της περ. ιδ’ της παρ. 4 του άρθρου 9 του ΚΦΕ.Η ανωτέρω βεβαίωση δαπανών συνυποβάλλεται, αντί των πρωτότυπων παραστατικών δαπανών, από τον εκάστοτε φορολογούμενο/ωφελούμενο στην αρμόδια για τη φορολόγησή του Δ.Ο.Υ, κατά την υποβολή της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος (ΠΟΛ.1257/2011).Περαιτέρω, διευκρινίστηκε ότι για να είναι δυνατή η παροχή του σχετικού φορολογικού κινήτρου και λαμβάνοντας υπόψη ότι το εν λόγω κίνητρο (των 300 € κατ’ ανώτατο όριο) παρέχεται μία φορά και αφορά σε ένα μοναδικό έργο ενεργειακής αναβάθμισης ανά ακίνητο (ανεξάρτητα από τον αριθμό των επιμέρους παρεμβάσεων του έργου αυτού), εκδίδεται μια βεβαίωση δαπανών από τα συνεργαζόμενα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, κατά την τελική εκταμίευση του δανείου, στην οποία θα περιλαμβάνονται όλα τα παραστατικά δαπανών επί πιστώσει του έργου, ακόμη και αν αυτά έχουν εκδοθεί ή/και εξοφληθεί κατά το προηγούμενο έτος.Διευκρινίζεται ότι η σχετική φορολογική έκπτωση αφορά στα ίδια κεφάλαια του ωφελούμενου/φορολογουμένου, ήτοι στο ποσό των δαπανών, πέραν του επιλέξιμου προϋπολογισμού, με το οποίο επιβαρύνεται ο ίδιος ο φορολογούμενος, δεδομένου ότι δεν είναι δυνατή η παροχή αυτής για το τμήμα της συνολικής δαπάνης που αντιστοιχεί στον επιλέξιμο προϋπολογισμό (άτοκο δάνειο και επιχορήγηση) του έργου, ούτως ώστε να μην τίθεται θέμα διπλής ενίσχυσης για το ίδιο ποσό δαπανών. Κατά συνέπεια, στη βεβαίωση που χορηγούν τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα θα πρέπει να αναγράφονται, διακριτά, αφενός μεν, το συνολικό ποσό της δαπάνης ενεργειακής αναβάθμισης για το οποίο υποβλήθηκαν δικαιολογητικά, που αποτελείται από το ποσό του επιλέξιμου προϋπολογισμού (άτοκο δάνειο και επιχορήγηση) και το ποσό των δαπανών πέραν του επιλέξιμου προϋπολογισμού (ίδια κεφάλαια), αφετέρου δε το συνολικό υπόλοιπο ποσό δαπάνης που αντιστοιχεί στην ίδια επιβάρυνση του φορολογουμένου (το οποίο και θα τύχει της σχετικής φορολογικής ελάφρυνσης).Επισημαίνεται ότι η συγκεκριμένη δαπάνη αναφέρεται σε ενεργειακή αναβάθμιση ακινήτου χωρίς να τίθεται περιορισμός στον αριθμό των ενταγμένων, στο Πρόγραμμα «Εξοικονόμηση κατ’ Οίκον», ακινήτων ανά φορολογούμενο. Ως εκ τούτου, εφόσον υφίστανται περισσότερες της μίας αποφάσεις υπαγωγής στο Πρόγραμμα για διαφορετικά ακίνητα ανά ωφελούμενο/φορολογούμενο και πληρούνται οι απαιτούμενες προϋποθέσεις, είναι δυνατή η παροχή του σχετικού φορολογικού κινήτρου ξεχωριστά για καθένα από αυτά τα ακίνητα.ΔΑΠΑΝΗ ΓΙΑ ΑΠΟΣΒΕΣΗ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΧΡΕΟΥΣΓια να αναγνωριστεί το ποσό αυτής της δαπάνης, απαιτείται το αποδεικτικό κατάθεσης του ποσού στην Τράπεζα της Ελλάδας ή σε οποιαδήποτε άλλη τράπεζα στο οποίο πρέπει να αναφέρεται ρητά ότι η κατάθεση έγινε για το «Λογαριασμό Αλληλεγγύης για την απόσβεση του Δημόσιου Χρέους». Ποσοστό 20% της δαπάνης αυτής αφαιρείται από το φόρο.8. Ποια δικαιολογητικά απαιτούνται για το αυξημένο αφορολόγητο λόγω αναπηρίας;Για την αναγνώριση του αυξημένου αφορολόγητου των 2.000 ευρώ απαιτούνται τα ακόλουθα δικαιολογητικά, από τα οποία πιστοποιείται η ιδιότητα του φορολογουμένου ή του κάθε προσώπου που συνοικεί με αυτόν ή τον βαρύνει, ως αναπήρου, τυφλού κ.τ.λ., λόγω της οποίας δικαιούται ο φορολογούμενος το αυξημένο αφορολόγητο:α) Προκειμένου για αναπήρους με αναπηρία 67% και πάνω από νοητική καθυστέρηση, φυσική αναπηρία ή ψυχική πάθηση, γνωμάτευση από τις υγειονομικές επιτροπές του Κέντρου Πιστοποίησης Αναπηρίας (ΚΕΠΑ) το οποίο συστήθηκε και λειτουργεί από 1-9-2011, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 6 του ν.3863/2010 με σκοπό την εξασφάλιση ενιαίας υγειονομικής κρίσης, όσον αφορά στον καθορισμό του βαθμού αναπηρίας όλων των ασφαλισμένων όλων των ασφαλιστικών φορέων, συμπεριλαμβανομένου του Δημοσίου, καθώς και των ανασφάλιστων για τους οποίους απαιτείται η πιστοποίηση της αναπηρίας.Επομένως, από 1η Σεπτεμβρίου 2011 καταργήθηκαν όλες οι υγειονομικές επιτροπές πιστοποίησης αναπηρίας που λειτουργούσαν στους Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης, στις Νομαρχίες και το Δημόσιο, με εξαίρεση τις Ανώτατες Υγειονομικές Επιτροπές, Στρατού (Α.Σ.Υ.Ε.), Ναυτικού (Α.Ν.Υ.Ε.), Αεροπορίας (Α.Α.Υ.Ε.) και την Ανώτατη Υγειονομική Επιτροπή της Ελληνικής Αστυνομίας, οι οποίες εξακολουθούν να ασκούν τις αρμοδιότητές τους.Επίσης, επισημαίνεται ότι οι αποφάσεις χορήγησης ποσοστών αναπηρίας, οι οποίες έχουν εκδοθεί πριν την 1-9-2011 από τις Α/βάθμιες Υγειονομικές Επιτροπές των νομαρχιών, της περιφέρειας ή των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης μπορούν να χρησιμοποιούνται για την απόδειξη του ποσοστού της αναπηρίας επ’ αόριστον, αν πρόκειται για επ’ αόριστον κρίση, ή αλλιώς μέχρι την ημερομηνία που λήγει η ισχύς τους, χωρίς να απαιτείται οι ενδιαφερόμενοι να εξετάζονται εκ νέου από τις υγειονομικές επιτροπές του ΚΕΠΑ.β) Προκειμένου για τυφλούς, βεβαίωση της αρμόδιας Διεύθυνσης της οικείας νομαρχίας ότι είναι γραμμένοι στο γενικό μητρώο τυφλών, που τηρείται σ’ αυτήν.γ) Προκειμένου για νεφροπαθείς που τελούν υπό αιμοκάθαρση ή περιτοναϊκή κάθαρση ή έχουν κάνει μεταμόσχευση νεφρού, καθώς και πρόσωπα που πάσχουν από μεσογειακή δρεπανοκυτταρική και μικροδρεπανοκυτταρική αναιμία και κάνουν μεταγγίσεις αίματος, σχετική βεβαίωση του φορέα (νοσοκομείο, ιδιωτική κλινική κτλ) που έκανε τη μεταμόσχευση νεφρού ή που κάνει την αιμοκάθαρση ή τις μεταγγίσεις, από την οποία να προκύπτει η κατάστασή τους αυτή.δ) Προκειμένου για ανάπηρους αξιωματικούς ή οπλίτες ή θύματα πολέμου, καθώς και αναπήρους ή θύματα εθνικής αντίστασης ή εμφύλιου πολέμου, σύμφωνα με τις διατάξεις των νόμων 1543/1985 (Φ.Ε.Κ. 73 Α’) και 1863/1985 (Φ.Ε.Κ. 204 Α’), όπως τροποποιήθηκαν με το νόμο 1976/1991 (ΦΕΚ 184 Α), σχετική βεβαίωση της αρμόδιας Υπηρεσίας του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους.Ειδικά για τους αναπήρους αξιωματικούς και οπλίτες, καθώς και τα θύματα πολέμου αρκούν τα ενημερωτικά σημειώματα πληρωμής της σύνταξής τους, στα οποία αναγράφεται ο δεκαψήφιος ΑΡΙΘΜΟΣ ΜΗΤΡΩΟΥ της σύνταξής τους, ο οποίος πρέπει να αρχίζει από 3 ή 4. Επίσης, ειδικά για τα πρόσωπα που έχουν υπαχθεί στις διατάξεις του ν. 1579/1950 (Φ.Ε.Κ. 286 Α’) και ν.δ. 330/1947 (Φ.Ε.Κ. 84 Α’), απαιτείται σχετική βεβαίωση της Ελληνικής Αστυνομίας.Τέλος, ειδικά για αξιωματικούς οι οποίοι έχουν τεθεί σε κατάσταση πολεμικής διαθεσιμότητας ή για αξιωματικούς που εξαιτίας πολεμικού τραύματος ή νοσήματος που επήλθαν λόγω κακουχιών σε πολεμική περίοδο, βρίσκονται σε κατάσταση υπηρεσίας γραφείου, βεβαίωση της αρμόδιας κρατικής υπηρεσίας που τους χορηγεί τις αποδοχές τους.9. Ποια δικαιολογητικά πρέπει να υποβληθούν με τη δήλωση φορολογίας εισοδήματος για την απαλλαγή από την αντικειμενική δαπάνη απόκτησης περιουσιακών στοιχείων, στην περίπτωση αγοράς τους με επαναπατριζόμενα κεφάλαια;Για τη μη εφαρμογή του τεκμηρίου απόκτησης περιουσιακών στοιχείων στην περίπτωση που αυτά αγοράζονται με επαναπατριζόμενα κεφάλαια του άρθρου 18 τουν.3842/2010, υποβάλλεται το λογιστικό παραστατικό της συναλλαγής - εισαγωγής των κεφαλαίων που εκδίδει η τράπεζα που διενεργεί την εισαγωγή, όπως ορίζεται με τις 10732/Β0012/Π0Λ.1058/14.05.2010 και 10733/Β0012/Π0Λ.1059/14.05.2010 αποφάσεις του Υπουργού Οικονομικών.Η Τράπεζα εκδίδει ένα παραστατικό το οποίο είναι μοναδικό. Σε περίπτωση κοινού λογαριασμού ο ένας από τους συνδικαιούχους παίρνει το πρωτότυπο και οι λοιποί επικυρωμένα φωτοαντίγραφα αυτού, στα οποία πάνω σημειώνουν ενυπόγραφα ποιος έχει πάρει το πρωτότυπο και ποια είναι η Δ.Ο.Υ. (ΠΟΛ.1080/2011).10. Τα γεωργικά εισοδήματα συμπληρώνονται και στο Ε3;Τα φυσικά πρόσωπα που ασκούν γεωργική εκμετάλλευση και τα οποία δεν τηρούν ή τηρούν βιβλία Β’ Κατηγορίας του Κ.Β.Σ. δεν συνυποβάλλουν το έντυπο Ε3. Αντίθετα, το Ε3 θα συνυποβληθεί με το έντυπο Ε5 από τους υποχρέους που δηλώνουν εισοδήματα από γεωργική εκμετάλλευση.11. Πώς αποδεικνύεται ότι ένα ακίνητο παρέμεινε κενό;Πρέπει να προσκομίζονται φωτοαντίγραφα των λογαριασμών της Δ.Ε.Η. ή οποιοδήποτε άλλο στοιχείο, όπως λογαριασμοί ύδρευσης, κοινοχρήστων κ.λ.π. από τα οποία να αποδεικνύεται ότι το ακίνητο ήταν κενό το συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.12. Πώς φορολογούνται εισοδήματα που αποκτήθηκαν στην αλλοδαπή;Πρώτα εξετάζουμε τι προβλέπει η σύμβαση αποφυγής της διπλής φορολογίας του εισοδήματος που τυχόν ισχύει, μεταξύ του συγκεκριμένου κράτους με την Ελλάδα. Αν δεν προβλέπεται κάτι διαφορετικό ή δεν υπάρχει σύμβαση, τότε το εισόδημα που αποκτήθηκε στην αλλοδαπή προστίθεται στα υπόλοιπα εισοδήματα και φορολογείται.Σημειώνεται ότι από το οικον. έτος 1993 (χρήση 1/1-31/12/1992) οι συντάξεις του εξωτερικού υπάγονται σε φόρο εισοδήματος στην Ελλάδα. Ο φόρος που αποδεδειγμένα καταβλήθηκε σε κράτος με το οποίο η Ελλάδα έχει θέσει σε ισχύ Σ.Α.Δ.Φ, για το εισόδημα που προέκυψε σ’ αυτό, εκπίπτει από το φόρο που αναλογεί στο συνολικό του εισόδημα, μέχρι όμως του ποσού του φόρου που αναλογεί για το εισόδημα της αλλοδαπής στην Ελλάδα, με την επιφύλαξη των όσων προβλέπονται από τη διμερή σύμβαση, αν υπάρχει.13. Ποιο ποσό κεφαλαίου προηγούμενων ετών που φορολογήθηκε ή νόμιμα έχει απαλλαχθεί από τη φορολογία, αναγνωρίζεται για την κάλυψη της ετήσιας αντικειμενικής δαπάνης;Για τον προσδιορισμό κεφαλαίου του φορολογούμενου ανά έτος λαμβάνονται υπόψη, τα πραγματικά εισοδήματα που έχουν φορολογηθεί ή νόμιμα απαλλαγεί από το φόρο, τα οποία προκύπτουν από συμψηφισμό των θετικών και αρνητικών στοιχείων αυτών, τα χρηματικά ποσά που ορίζονται στο άρθρο 19 του ΚΦΕ και οποιοδήποτε άλλο ποσό το οποίο αποδεδειγμένα έχει εισπραχθεί, και στη συνέχεια εκπίπτουν οι δαπάνες που προσδιορίζονται στα άρθρα 16 και 17, ανεξάρτητα αν απαλλάσσονται της εφαρμογής των άρθρων αυτών (με εξαίρεση τις χρήσεις 2008 και 2009 για τις οποίες οι δαπάνες των άρθρων 16 και 17 θα αφαιρούνται κατά τον προσδιορισμό του κεφαλαίου των ετών αυτών, μόνο εφόσον εμπίπτουν στις διατάξεις εφαρμογής του τεκμηρίου). Αν δεν υπάρχουν δαπάνες του άρθρου 16 του ν. 2238/1994 ή αν είναι κάτω από 3000 ευρώ προκειμένου για άγαμο και 5000 ευρώ προκειμένου για συζύγους, το ποσό που πρέπει να εκπέσει προσδιορίζεται με βάση την κοινωνική, οικονομική και οικογενειακή κατάσταση των φορολογουμένων και τις αποδεδειγμένες δαπάνες διαβίωσής τους και σε καμμιά περίπτωση δεν μπορεί να είναι κατώτερο των 3.000 και 5.000 ευρώ αντίστοιχα.Για την κάλυψη της ετήσιας τεκμαρτής δαπάνης ο φορολογούμενος μπορεί να επικαλεστεί κεφάλαιο προηγουμένων ετών προς ανάλωση, για όσα χρόνια ο ίδιος έχει στοιχεία που το αποδεικνύουν και εφόσον βέβαια αυτά γίνονται δεκτά από τον προϊστάμενο της αρμόδιας Δ.Ο.Υ. Εξάλλου για την κάλυψη της ετήσιας τεκμαρτής δαπάνης ο φορολογούμενος, φέροντας το βάρος της απόδειξης, μπορεί να επικαλεστεί, πραγματικά εισοδήματα που απαλλάσσονται από το φόρο ή φορολογούνται με ειδικό τρόπο, χρηματικά ποσά που δε θεωρούνται εισόδημα, ποσά που προέρχονται από τη διάθεση περιουσιακών στοιχείων, εισαγωγή συναλλάγματος εφόσον δικαιολογείται η απόκτησή του στην αλλοδαπή, δάνεια, δωρεές ή γονικές παροχές χρηματικών ποσών.Τα δάνεια που λαμβάνονται για αγορά, ανέγερση ή επισκευή κατοικίας δε λαμβάνονται υπόψη για την κάλυψη της ετήσιας τεκμαρτής δαπάνης, ενώ τα καταναλωτικά δάνεια μπορούν να ληφθούν υπόψη.14. Σε ποιόν κωδικό θα καταχωρηθεί η σύνταξη πολύτεκνης μητέρας;Στα ποσά που απαλλάσσονται από το φόρο. Γ ια το οικον. έτος 2013 στους κωδ. 659-660.15. Οι δαπάνες προμήθειας φαρμάκων αναγνωρίζονται ως νοσοκομειακά έξοδα;Μόνον τα φάρμακα που χορηγήθηκαν κατά τη νοσηλεία σε νοσοκομεία ή κλινικές, τα οποία συμπεριλαμβάνονται στα έξοδα νοσηλείας.16. Πώς πρέπει να δηλωθούν οι αναδρομικές αποδοχές, οι οποίες εισπράχθηκαν μέσα στο διαχειριστικό έτος 2012 και δεν υπάγονται στις διατάξεις της περίπτωσης δ’ της παραγράφου 4 του άρθρου 45 του ν.2238/1994;Με συμπληρωματικές δηλώσεις στο έτος που ανάγονται.17. Σε περίπτωση διάστασης των συζύγων και υποβολής χωριστών δηλώσεων, χωρίς την προσκόμιση αντιγράφου αγωγής για διαζύγιο ή διατροφής ή πρακτικό κατανομής της κοινής περιουσίας για συναινετικό διαζύγιο, ποια δικαιολογητικά πρέπει να συνυποβάλλουν με τη δήλωση φορολογίας εισοδήματος;Δεν ορίζονται άλλα συγκεκριμένα δικαιολογητικά. Είναι θέμα πραγματικό.18. Ποιες οι τιμές ζώνης για τον προσδιορισμό της ετήσιας αντικειμενικής δαπάνης ιδιοκατοικούμενης ή μισθούμενης ή δωρεάν παραχωρούμενης κατοικίας;Για τον υπολογισμό της ετήσιας αντικειμενικής δαπάνης λαμβάνεται υπόψη η τιμή ζώνης που ισχύει την 1η Ιανουαρίου της φορολογούμενης περιόδου.19. Ισχύουν οι δωρεές χρηματικών ποσών για την κάλυψη συνολικής ετήσιας δαπάνης;Μόνο οι δωρεές χρηματικών ποσών για τις οποίες η οικεία φορολογική δήλωση έχει υποβληθεί μέχρι τη λήξη του έτους στο οποίο πραγματοποιήθηκε η σχετική δαπάνη.20. Ποια είναι η αρμόδια Δ.Ο.Υ. για την κατάθεση ιδιωτικών συμφωνητικών μισθώσεως ακινήτων;Οποιαδήποτε ΔΟΥ.21. Με ποιο τρόπο υποβάλλονται και ποιες είναι οι προθεσμίες κατάθεσης των ιδιωτικών συμφωνητικών μίσθωσης ακινήτων;Ιδιωτικά έγγραφα μίσθωσης αστικών ακινήτων, ασχέτως ποσού μισθώματος ή γεωργικών ακινήτων, εφόσον το μίσθωμα είναι ανώτερο των εκατό (100) ευρώ κατά μήνα, υποβάλλονται με τη χρήση σύγχρονων ηλεκτρονικών μεθόδων και δικτυακών υποδομών από τον εκμισθωτή ή τον μισθωτή, μέσα στον επόμενο μήνα από τη σύνταξή τους (άρθρο 77 ν.2238/1994).Με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών μπορεί να καθορίζονται ο τρόπος, ο χρόνος και η διαδικασία υποβολής τους και κάθε άλλη λεπτομέρεια για την εφαρμογή των διατάξεων αυτών. Σημειώνεται, ωστόσο, ότι μέχρι την έκδοση της πιο πάνω υπουργικής απόφασης η υποβολή των μισθωτηρίων εξακολουθεί να γίνεται χειρόγραφα στις κατά τόπους ΔΟΥ.22. Ποια δικαιολογητικά απαιτούνται και ποια έντυπα θα συμπληρωθούν για έκδοση πιστοποιητικών που αφορούν μεταβιβάσεις ακινήτων ή αγωγές εξώσεων;Προκειμένου να γίνει μεταβίβαση ακινήτου απαιτείται να υποβληθεί στο συμβολαιογράφο υπεύθυνη δήλωση ότι έχουν δηλωθεί εμπρόθεσμα τα μισθώματα του ακινήτου κατά την τελευταία διετία πριν από τη μεταβίβαση, ή ότι το ακίνητο δεν απέφερε εισόδημα κατά την τελευταία πενταετία. Προκειμένου για μεταβίβαση γεωργικού ακινήτου υποβάλλεται υπεύθυνη δήλωση ότι δηλώθηκε εμπρόθεσμα ή εκπρόθεσμα το γεωργικό εισόδημα. Διατηρείται το πιστοποιητικό του άρθρου 81 του ν.2238/1994 στην περίπτωση εκδίκασης αγωγής έξωσης και στην περίπτωση εκπρόθεσμης υποβολής δήλωσης (άρθρο 26 ν.3220/ΦΕΚ 15Α/28.1.2004).23. Ποια δικαιολογητικά απαιτούνται για την αναγνώριση ως προστατευομένων μελών, των ενήλικων άγαμων τέκνων άνω των 18 και μέχρι 20 ετών που δε σπουδάζουν, που σπουδάζουν για 2 χρόνια μετά το πέρας των σπουδών τους και μέχρι 27 ετών, εφόσον είναι γραμμένα στα Μητρώα ανέργων του ΟΑΕΔ.Απαιτείται, εκτός από τη βεβαίωση της σχολής εάν το τέκνο σπουδάζει και βεβαίωση του ΟΑΕΔ, υπογεγραμμένη από τον Προϊστάμενο της αρμόδιας υπηρεσίας του, ότι μέσα στο έτος 2012 ήταν εγγεγραμμένο στα μητρώα ανέργων του.24. Πώς υπολογίζεται η προκαταβολή φόρου επόμενου οικονομικού έτους σε φορολογουμένους με εισοδήματα από μισθωτές υπηρεσίες και εισοδήματα από λοιπές πηγές;Ως προκαταβολή υπολογίζεται το πενήντα πέντε τοις εκατό (55%) του φόρου που αναλογεί στο συνολικό (πραγματικό ή τεκμαρτό) εισόδημα το κρινόμενο έτος. Αν υπάρχουν εισοδήματα για τα οποία ο φόρος παρακρατήθηκε στην πηγή, ο φόρος αυτός θα εκπέσει από το φόρο που πρέπει να βεβαιωθεί ως προκαταβολή.Δηλαδή, προκαταβολή = (κύριος φόρος + συμπληρωματικός) Χ 55% μείον παρακρατούμενος φόρος ή προκαταβλητέος φόρος ελεύθερων επαγγελματιών.25. Πώς υποβάλλεται η φορολογική δήλωση σε περίπτωση θανάτου ενός από τους δύο συζύγους;Υποβάλλονται χωριστές δηλώσεις. Δηλαδή, μία στο όνομα του αποβιώσαντος, η οποία υποβάλλεται από τους κληρονόμους αυτού και μία στο όνομα του άλλου συζύγου.26. Ποια η φορολογική κλίμακα που θα φορολογηθούν τα εισοδήματα του οικον. έτους2013 (χρήση 1.1-31.12.2012);ΚΛΙΜΑΚΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΦΟΡΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΟΙΚΟΝ. ΕΤΟΥΣ 2013ΚλιμάκιοΕισοδήματος(ευρώ) ΦορολογικόςΣυντελεστής% ΦόροςΚλιμακίου(ευρώ) ΣύνολοΕισοδήματος(ευρώ) ΣύνολοΦόρου(ευρώ)5.000 0 0 5.000 07.000 10 700 12.000 7004.000 18 720 16.000 1.42010.000 25 2.500 26.000 3.92014.000 35 4.900 40.000 8.82020.000 38 7.600 60.000 16.42040.000 40 16.000 100.000 32.420Άνω των 100.000 45 27. Σε ποιο εισόδημα επιβάλλεται συμπληρωτικός φόρος;Στο ακαθάριστο ποσό του εισοδήματος από ακίνητα, εκτός από το απαλλασσόμενο εισόδημα από ιδιοκατοίκηση, με συντελεστή 1,5%. Ειδικώς, ο συντελεστής αυξάνεται σε 3%, εφόσον η επιφάνεια κατοικίας υπερβαίνει τα 300 τ.μ. της κατοικίας ή πρόκειται για επαγγελματική ή εμπορική μίσθωση.28. Ποιες δαπάνες συνδέονται με τη χορήγηση του αφορολόγητου ποσού της φορολογικής κλίμακας;Οι δαπάνες που πραγματοποιούνται στην Ελλάδα για την αγορά και λήψη υπηρεσιών, εφόσον προσκομιστούν τα νόμιμα στοιχεία όπως ορίζονται από τις διατάξεις του Κ.Β.Σ (πλέον Κ.Φ.Α.Σ.). Στις δαπάνες αυτές περιλαμβάνονται και τα ειδικά στοιχεία που εκδίδουν οι επιχειρήσεις λόγω των συγκεκριμένων υπηρεσιών που παρέχουν (π.χ. αποδείξεις των Ε.Λ.Τ.Α., εταιρειών Courier, πινακίδια χρηματιστηριακών εταιρειών για την αμοιβή των παρεχόμενων υπηρεσιών μόνο κλπ), όπως και οι πάσης φύσεως δαπάνες αγοράς υλικών και παροχής υπηρεσιών των κοινόχρηστων χώρων εκτός από τις δαπάνες εξόφλησης των λογαριασμών ύδρευσης, αποχέτευσης και ηλεκτροδότησης αυτών μετά τον επιμερισμό τους στους ενοίκους ή στους ιδιοκτήτες των οριζόντιων ιδιοκτησιών.Επίσης, περιλαμβάνεται και η δαπάνη για παροχή υπηρεσιών από συμβολαιογράφο για σύνταξη συμβολαίου απόκτησης ακινήτου, εφόσον βέβαια η δαπάνη αυτή δεν εμπίπτει στις αντικειμενικές δαπάνες του άρθρου 17 του ΚΦΕ (π.χ. γονική παροχή ή δωρεά). Όταν στις περιπτώσεις αυτές η αμοιβή του συμβολαιογράφου αναγράφεται στο συμβόλαιο, τότε για την απόδειξη της πραγματοποίησης αυτής της δαπάνης επισυνάπτονται από τον φορολογούμενο φωτοτυπίες των σελίδων του συμβολαίου από τις οποίες προκύπτει η δαπάνη.ΕΠΙΣΗΜΑΙΝΕΤΑΙ ότι, δεν λαμβάνονται υπόψη οι δαπάνες για απόκτηση περιουσιακών στοιχείων, οι δαπάνες για ύδρευση, αποχέτευση, ηλεκτρισμό, τηλεπικοινωνίες γενικά, για εισιτήρια σε κάθε είδους μεταφορικό μέσο και όσες δαπάνες με βάση άλλες φορολογικές διατάξεις λαμβάνονται υπόψη για φορολογικές ελαφρύνσεις. Συγκεκριμένα δεν λαμβάνονται υπόψη: α) οι δαπάνες για αγορά ή χρηματοδοτική μίσθωση ακινήτου, πλοίων αναψυχής, αυτοκινήτων, δίτροχων κλπ. οχημάτων, για ανέγερση ακινήτου, για τοκοχρεωλυτική απόσβεση δανείων ή πιστώσεων κλπ.β) οι δαπάνες για ασφάλιση ζωής ή θανάτου, οι εισφορές που καταβάλλονται στα ταμεία ασφάλισης του φορολογούμενου, οι τόκοι στεγαστικών δανείων για πρώτη κατοικία, τα έξοδα ιατρικής περίθαλψης κλπ.γ) οι δαπάνες για ενοίκιο κύριας κατοικίας, για παράδοση κατ’ οίκον μαθημάτων ή για φροντιστήρια, για τόκους στεγαστικών δανείων για απόκτηση πρώτης κατοικίας, κλπ. δ) οι δαπάνες για ασφάλιστρα πυρκαγιάς ή άλλων κινδύνων, για δικαστικές δαπάνες και για αμοιβή δικηγόρων για δίκες μισθωτικών διαφορών μεταξύ ιδιοκτητών και διαχειριστών ιδιοκτησίας κατ’ ορόφους οι οποίες εκπίπτουν από το ακαθάριστο εισόδημα των ακινήτων.Επίσης, δε λαμβάνεται υπόψη το κόστος αγοράς κρατικών λαχείων, τα ποσά που καταβάλλονται για τη συμμετοχή σε τυχερά παιχνίδια (πχ. ΚΙΝΟ, ΣΤΟΙΧΗΜΑ, κλπ) και η δαπάνη εισόδου σε ΚΑΖΙΝΟ, καθόσον στις πιο πάνω περιπτώσεις δεν πραγματοποιείται αγορά αγαθών ή παροχή υπηρεσιών όπως επιβάλλει ο νόμος, αλλά οι εν λόγω δαπάνες αφορούν το κόστος ή την προϋπόθεση συμμετοχής σε τυχερά παιχνίδια.Από το ποσό των ανωτέρω δαπανών, εξαιρούνται τα ποσά των δαπανών που συλλέχθηκαν μέσω της «Κάρτας Αποδείξεων». Το ποσό των αποδείξεων δαπανών που απαιτείται να προσκομιστούν ορίζεται σε ποσοστό 25% του ατομικού εισοδήματος του φορολογούμενου, του δηλούμενου και φορολογούμενου, σύμφωνα με τις γενικές διατάξεις και για ποσό εισοδήματος μέχρι 60.000 €.29. Ποιοι φορολογούμενοι δικαιούνται το αφορολόγητο ποσό της κλίμακας, χωρίς την προσκόμιση αποδείξεων;α) οι δημόσιοι υπάλληλοι που υπηρετούν στην αλλοδαπή, οι υπάλληλοι του Υπουργείου εξωτερικών και των λοιπών δημόσιων πολιτικών υπηρεσιών, του Ελληνικού Οργανισμού Τουρισμού, της Μόνιμης Αντιπροσωπείας στις Ευρωπαϊκές Κοινότητες και των στρατιωτικών που υπηρετούν στην αλλοδαπή, καθώς και των υπαλλήλων του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Αθηνών, των υπαλλήλων του Εθνικού Οργανισμού Μικρομεσαίων Μεταποιητικών Επιχειρήσεων και των υπαλλήλων της Πανελλήνιας Συνομοσπονδίας Ενώσεων Γεωργικών Συνεταιρισμών, που υπηρετούν στα οικεία αντιπροσωπευτικά γραφεία τους στις Βρυξέλλες, β) όσοι διαμένουν σε οίκο ευγηρίας, γ) οι φυλακισμένοι καιδ) οι κάτοικοι κρατών - μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης που αποκτούν εισόδημα στην Ελλάδα πλέον του ενενήντα (90%) τοις εκατό του συνολικού εισοδήματός τους.30. Ποιες αντικειμενικές δαπάνες λαμβάνονται υπόψη για τον προσδιορισμό της συνολικής ετήσιας δαπάνης του φορολογούμενου;^ Ιδιοκατοικούμενες ή μισθωμένες ή δωρεάν παραχωρούμενες κύριες και δευτερεύουσες κατοικίες.^ Δαπάνες επιβατικών αυτοκινήτων Ι.Χ.^ Δαπάνη ιδιωτικών σχολείων^ Δαπάνη οικιακών βοηθών (πέραν του ενός), οδηγών αυτοκινήτου, δασκάλων κλπ.^ Δαπάνες σκαφών αναψυχής.^ Δαπάνες αεροσκαφών, ελικοπτέρων, ανεμόπτερων.S Δαπάνες δεξαμενών κολύμβησης.^ Επίσης, στις παραπάνω αντικειμενικές δαπάνες, προστίθεται και ένα ποσό ως ελάχιστη αντικειμενική δαπάνη διαβίωσης που ορίζεται στο ποσό των τριών χιλιάδων ευρώ (3.000) προκειμένου για άγαμο, διαζευγμένο ή χήρο και στο ποσό των πέντε χιλιάδων ευρώ (5.000) προκειμένου για συζύγους που υποβάλλουν κοινή δήλωση.31. Ποιοί είναι οι δικαιούχοι του φοιτητικού επιδόματος; Ποιες είναι οι προϋποθέσεις χορήγησής του και τι δικαιολογητικά απαιτούνται;Δικαιούχοι του φοιτητικού επιδόματος είναι όλοι οι προπτυχιακοί φοιτητές της οικογένειας, εφόσον διαμένουν σε άλλη πόλη εκτός της κύριας κατοικίας τους. Χορηγείται για τόσα έτη όσα είναι και τα έτη σπουδών της Σχολής ή του Τμήματος σύμφωνα με τον κανονισμό της λειτουργίας τους.Για τη χορήγηση του επιδόματος απαιτείται:1) Το οικογενειακό εισόδημα να μην υπερβαίνει το ποσό των 30.000 ευρώ προσαυξανόμενο κατά 3.000 ευρώ για κάθε προστατευόμενο παιδί πέραν του ενός.2) Μισθωτήριο συμβόλαιο θεωρημένο από τη Δ.Ο.Υ.,3) Πιστοποιητικό σπουδών που χορηγεί η Σχολή, όπου θα αναφέρονται τα μισά τουλάχιστον μαθήματα στα οποία ο φοιτητής είχε επιτυχία.4) Οι γονείς του φοιτητή ή ο ίδιος να μην είναι κύριος ή επικαρπωτής κατοικιών (ιδιοχρησιμοποιούμενων ή εκμισθωμένων) που υπερβαίνουν τα 200 τ.μ.32. Ποιοί είναι οι δικαιούχοι του επιδόματος της εισοδηματικής ενίσχυσης νοικοκυριών ορεινών και μειονεκτικών περιοχών με χαμηλά εισοδήματα; Ποια δικαιολογητικά απαιτούνται;Δικαιούχοι είναι οικογένειες, συμπεριλαμβανομένων και των μονογονεϊκών, Ελλήνων υπηκόων και υπηκόων κρατών μελών της Ε.Ε., που κατοικούν μόνιμα σε ορεινές και μειονεκτικές περιοχές, εφόσον το ετήσιο οικογενειακό τους εισόδημα δεν υπερβαίνει τα 4.700 ευρώ.Δικαιολογητικά1) Αίτηση του δικαιούχου.2) Βεβαίωση του Δήμου ή Κοινότητας για τον τόπο διαμονής του δικαιούχου, από την οποία ναπροκύπτει η επί διετία τουλάχιστον διαμονή του σε ορεινή και μειονεκτική περιοχή.3) Αντίγραφο εκκαθαριστικού σημειώματος ή φορολογικής δήλωσης, ή υπεύθυνη δήλωση τουν.1599/86 εάν δεν είναι υπόχρεος σε υποβολή δήλωσης.33. Ποιοί είναι οι δικαιούχοι εισοδηματικής ενίσχυσης οικογενειών με τέκνα υποχρεωτικής εκπαίδευσης και χαμηλά εισοδήματα; Ποια δικαιολογητικά απαιτούνται;Δικαιούχοι είναι οικογένειες, συμπεριλαμβανομένων και των μονογονεϊκών, ελλήνων υπηκόων και υπηκόων κρατών μελών της Ε.Ε., που έχουν ανήλικα τέκνα που φοιτούν σε δημόσια σχολεία υποχρεωτικής εκπαίδευσης, εφόσον το ετήσιο οικογενειακό εισόδημά τους δεν υπερβαίνει τα 3.000 ευρώ.Δικαιολογητικά1) Αίτηση του δικαιούχου.2) Βεβαίωση του διευθυντή του σχολείου για την εγγραφή του μαθητή και την κανονική παρακολούθηση των μαθημάτων κατά το σχολικό έτος που έληξε.3) Αντίγραφο εκκαθαριστικού σημειώματος ή φορολογικής δήλωσης, ή υπεύθυνη δήλωση του ν.1599/86 εάν δεν είναι υπόχρεος σε υποβολή δήλωσης.34. Τι καθεστώς ισχύει για την αγορά ή χρονομεριστική ή χρηματοδοτική μίσθωση ακινήτων ή ανέγερση οικοδομών ή κατασκευή δεξαμενής κολύμβησης;Με τις διατάξεις της παρ. 6 του άρθρου 28 του ν.3986/2011, αναστέλλονται οι διατάξεις της περ. γ’ του άρθρου 17 του ΚΦΕ μέχρι και την 31.12.2013. Η νέα αυτή διάταξη ισχύει για δαπάνες που πραγματοποιούνται από 17.12.2010. Κατά συνέπεια, για δαπάνες που πραγματοποιούνται από17.12.2010 έως 31.12.2013, για την αγορά ή χρονομεριστική ή χρηματοδοτική μίσθωση ακινήτων ή ανέγερση οικοδομών ή κατασκευή δεξαμενής κολύμβησης, δεν απαιτείται δικαιολόγηση του ποσού αγοράς ή του κόστους ανέγερσης ή κατασκευής.35. Ποιόν βαρύνει η αντικειμενική δαπάνη διαβίωσης στην περίπτωση που παραχωρείται δωρεάν κύρια κατοικία από γονείς σε τέκνα ή το αντίθετο;Στην περίπτωση αυτή, η αντικειμενική δαπάνη διαβίωσης βαρύνει αυτόν που χρησιμοποιεί την κατοικία αυτή.36. Πως υποβάλλεται η δήλωση εκχώρησης μισθωμάτων, όταν η δήλωση φορολογίας εισοδήματος υποβάλλεται ηλεκτρονικά;Η δήλωση εκχώρησης μη εισπραχθέντων μισθωμάτων ακολουθεί διαφορετική διαδικασία υποβολής από τη δήλωση φορολογίας εισοδήματος και δεν μπορεί να υποβληθεί ηλεκτρονικά, αλλά υποβάλλεται στο Τμήμα Φορολογίας Εισοδήματος με ειδική θεώρηση στο σώμα της οικείας δήλωσης ή με την καταχώρησή της στο γενικό πρωτόκολλο της αρμόδιας ΔΟΥ (σχετ. ΠΟΛ. 1096/Α0012/6.4.2001 διαταγή).Η δήλωση εκχώρησης μισθωμάτων στο Δημόσιο υποβάλλεται απαραίτητα προσωπικά ή από ειδικά εξουσιοδοτημένο πρόσωπο στην αρμόδια ΔΟΥ, μέσα στο χρόνο φορολογίας των εκχωρούμενων μισθωμάτων, πριν ή μετά την υποβολή της ετήσιας δήλωσης φορολογίας εισοδήματος.Αν προηγηθεί η υποβολή της δήλωσης εκχώρησης μισθωμάτων και ακολουθήσει η υποβολή της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος, στη ΔΟΥ ή ταχυδρομικά ή ηλεκτρονικά, υπάρχει δυνατότητα να μη συνυπολογισθούν τα εκχωρηθέντα μισθώματα στο συνολικό σας εισόδημα. Αντίθετα αν η υποβολή της δήλωσης εκχώρησης μισθωμάτων υποβληθεί μετά την υποβολή της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος, θα φορολογηθείτε και για τα εισοδήματά σας από τα ακίνητα, ο δε φόρος που προκύπτει από τα μισθώματα του ακινήτου που θα κάνετε την εκχώρηση, θα σας επιστραφεί μετά την υποβολή της δήλωσης εκχώρησης.ΙΙ. ΤΜΗΜΑ Β - (ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ)Καταρχάς επισημαίνεται, ότι λόγω της πολυπλοκότητας των θεμάτων που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα του τμήματος, τα περισσότερα ερωτήματα απαιτούν επισταμένη προηγούμενη έρευνα και συνδυασμό των εφαρμοστέων διατάξεων και ως εκ τούτου δεν θα ήταν δυνατό να συμπεριληφθούν στο παρόν.Τα συνηθέστερα ερωτήματα που τίθενται στην υπηρεσία μας τηλεφωνικά από φορολογικούς συμβούλους στελέχη των επιχειρήσεων αλλά και από συναδέλφους και τα οποία μπορούν να συνοψιστούν, είναι τα εξής ανά κατηγορία:Ι. ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ1. Μεταφορά ζημίας- Σε περίπτωση απορρόφησης εταιρείας από άλλη εταιρεία με τις διατάξεις του ν. 2166/1993 δεν μπορεί να μεταφερθεί η ζημία ούτε της απορροφούμενης εταιρείας ούτε της απορροφώσας. Ειδικά για απορροφήσεις για την πραγματοποίηση των οποίων συντάσσονται ισολογισμοί μετασχηματισμού από 11-4-2012 και μετά (ημερομηνία δημοσίευσης του ν. 4072/2012), μεταφέρεται μόνο η ζημία παρελθουσών χρήσεων της απορροφώσας ανώνυμης εταιρίας ή εταιρίας περιορισμένης ευθύνης (άρθρο 322 ν. 4072/2012).- Αν ο μετασχηματισμός γίνεται με τις διατάξεις του ν. 1297/1972, μεταφέρεται μόνο η ζημία της απορροφώσας εταιρείας όχι της απορροφούμενης.- Σε περίπτωση μετατροπής είτε με το ν. 2166/1993 είτε με το ν. 1297/1972 (π.χ. ΕΠΕμετατρέπεται σε ΑΕ) δεν μεταφέρεται η ζημία της μετατρεπόμενης.2. Υποβολή προσωρινών και οριστικής δήλωσης ΦΜΥ από μετασχηματιζόμενες με 2166/1993 επιχειρήσεις- Η μετασχηματιζόμενη επιχείρηση για το ΦΜΥ που παρακράτησε μετά τη σύνταξη του ισολογισμού μετασχηματισμού και μέχρι την ολοκλήρωσή του (καταχώριση της έγκρισης στο ΑΡ.ΜΑΕ) υποχρεούται να υποβάλει προσωρινές αλλά και οριστική δήλωση ΦΜΥ στο όνομά της σύμφωνα με το άρθρο 59 του ΚΦΕ στη ΔΟΥ στην οποία υπαγόταν μέχρι το μετασχηματισμό. Αντίστοιχα, η προερχόμενη από το μετασχηματισμό εταιρεία έχει τις ίδιες υποχρεώσεις για τις αμοιβές που καταβάλλει στο προσωπικό της μετά την ολοκλήρωση του μετασχηματισμού.3. Υποβολή ετήσιας δήλωσης φορολογίας εισοδήματος από μετασχηματιζόμενες με 2166/1993 ή 1297/1972 επιχειρήσεις- Η μετατρεπόμενη ή συγχωνευόμενη εταιρεία υποχρεούται να υποβάλει δήλωση φορολογίας εισοδήματος για τα κέρδη που προέκυψαν μέχρι το χρόνο σύνταξης του ισολογισμού μετασχηματισμού ή μέχρι την ολοκλήρωση της μετατροπής, αντίστοιχα, εντός της νόμιμης προθεσμίας. Η δήλωση υποβάλλεται από την προερχόμενη από το μετασχηματισμό εταιρεία για λογαριασμό και στο όνομα της μετατραπείσας ή συγχωνευθείσας.4. Μετατροπή ΑΕ σε προσωπική εταιρεία με τις γενικές διατάξειςΑνώνυμη εταιρεία μπορεί να μετατραπεί σε προσωπική με τις γενικές διατάξεις.5. Μετατροπή ΕΠΕ σε ομόρρυθμη ή ετερόρρυθμη εταιρίαΕταιρία περιορισμένης ευθύνης μπορεί να μετατραπεί σε ομόρρυθμη ή ετερόρρυθμη εταιρία, με βάση τις διατάξεις του άρθρου 283 του ν. 4072/2012.6. Μετατροπή άλλης εταιρικής μορφής σε ΙΚΕ (Ιδιωτική Κεφαλαιουχική Εταιρία)Εταιρία άλλης μορφής μπορεί να μετατραπεί σε Ιδιωτική Κεφαλαιουχική Εταιρία, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 107 του ν. 4072/2012.ΙΙ. ΕΙΣΟΔΗΜΑ ΑΛΛΟΔΑΠΗΣ1. Υπηρεσίες που παρέχονται από αλλοδαπή επιχείρηση στην αλλοδαπήΌταν αλλοδαπή επιχείρηση (χωρίς μόνιμη εγκατάσταση στην Ελλάδα) παρέχει υπηρεσίες προς ημεδαπή επιχείρηση και ο τόπος παροχής των υπηρεσιών αυτών βρίσκεται στην αλλοδαπή, τότε το εισόδημα προκύπτει στην αλλοδαπή όπου και φορολογείται και επομένως στις αμοιβές που καταβάλλει η ημεδαπή επιχείρηση δεν ενεργείται παρακράτηση φόρου 25%.2. Ζημία υποκαταστήματος αλλοδαπήςΗ ζημία που προέρχεται από υποκατάστημα που τηρεί στην αλλοδαπή ΑΕ, ΕΠΕ, κλπ., δεν συμψηφίζεται με κέρδη του κεντρικού που βρίσκεται στην Ελλάδα, αλλά μπορεί να συμψηφιστεί μόνο με εισοδήματα της ελληνικής επιχείρησης που έχουν προκύψει μόνο στην αλλοδαπή.3. Φόρος αλλοδαπήςΟ φόρος που τυχόν παρακρατήθηκε στην αλλοδαπή για εισόδημα που προέκυψε σε αυτή συμψηφίζεται μέχρι του ποσού του φόρου που αναλογεί για το εισόδημα αυτό στην Ελλάδα.ΙΙΙ.ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΗ ΕΤΑΙΡΙΚΩΝ ΜΕΡΙΔΙΩΝ• ΜΕΤΟΧΩΝ & ΠΑΡΑΚΡΑΤΗΣΗ ΣΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ1. Υπολογισμός κατώτατης πραγματικής αξίας μεριδίων, μετοχών κλπ.- Για τον καθορισμό του συντελεστή παλαιότητας της παρ. 1 του άρθρου 13 του Κ.Φ.Ε. (10%, 20%, 30% ή 40%) λαμβάνονται υπόψη τα πραγματικά έτη λειτουργίας του νομικού προσώπου από την ημερομηνία έναρξης εργασιών της εταιρείας μέχρι την ημέρα μεταβίβασης των μετοχών ή των μεριδίων.- Για τον προσδιορισμό της αξίας που προκύπτει, στα «ίδια κεφάλαια» λαμβάνεται υπόψη και το υπόλοιπο του λογαριασμού 43 «Ποσά προοριζόμενα για αύξηση εταιρικού κεφαλαίου».- Αν τα ίδια κεφάλαια της εταιρείας ή η απόδοσή τους είναι αρνητικά, δεν λαμβάνονται υπόψη και περαιτέρω, αν η εταιρεία έχει στην κυριότητά της ακίνητο, το οποίο εμφανίζεται στα βιβλία της με αξία μικρότερη από αυτή που εφαρμόζεται στη φορολογία μεταβίβασης ακινήτων, το ποσό της διαφοράς μεταξύ των δύο αυτών αξιών λαμβάνεται υπόψη για τον υπολογισμό της πραγματικής αξίας.- Ο προσδιορισμός της υπεραξίας υποκαταστήματος ΑΕ ή ΕΠΕ είναι θέμα πραγματικό και ανάγεται στην αρμοδιότητα της φορολογούσας αρχής.2. Κέρδος που αποκτά ΑΕ, ΕΠΕ, κλπ. από την πώληση μετοχών μη εισηγμένωνΑν από την πώληση μετοχών ΜΗ εισηγμένων στο Χ.Α. προέκυψε κέρδος για την πωλήτρια ανώνυμη εταιρία, το εν λόγω κέρδος υπόκειται σε φορολογία εισοδήματος με τις γενικές διατάξεις και από τον αναλογούντα φόρο εισοδήματος εκπίπτει ολόκληρο το ποσό του φόρου 5% το οποίο είχε αποδώσει στο Δημόσιο.3. Επιστροφή πιστωτικού υπολοίπουΑν από την πώληση των μετοχών προκύπτει κέρδος και από το συμψηφισμό του φόρου με το φόρο εισοδήματος της πωλήτριας εταιρείας προκύπτει πιστωτικό υπόλοιπο, αυτό επιστρέφεται.4. Ζημία που προκύπτει για ΑΕ,ΕΠΕ, κλπ. από την πώληση μετοχών μη εισηγμένωνΑν από την πώληση μη εισηγμένων μετοχών προέκυψε ζημία, θα έχουν εφαρμογή οι διατάξεις του άρθρου 38 του Κ.Φ.Ε. και ο καταβληθείς φόρος 5% δεν εκπίπτει από τον αναλογούντα φόρο εισοδήματος, αλλά ούτε και ως δαπάνη από τα ακαθάριστα έσοδα της εταιρείας γιατί, ως φόρος εισοδήματος δεν επιτρέπεται η έκπτωση του.5. Χρόνος παρακράτησης στα δικαιώματα που καταβάλλονται στην αλλοδαπήΗ παρακράτηση του φόρου με συντελεστή 25% στις αποζημιώσεις ή τα δικαιώματα που καταβάλλονται σε αλλοδαπές επιχειρήσεις που δεν έχουν μόνιμη εγκατάσταση στην Ελλάδα ή σε φυσικά πρόσωπα κατοίκους αλλοδαπής που δεν ασκούν επάγγελμα ή επιχείρηση στην Ελλάδα ενεργείται κατά την πίστωση, ανεξάρτητα αν η καταβολή γίνεται αργότερα.IV. ΥΠΟΒΟΛΗ ΔΗΛΩΣΕΩΝ1. Προκαταβολή του φόρου σε περίπτωση υπερ/υποδωδεκάμηνης διαχειριστικής περιόδουΣε περίπτωση υπερδωδεκάμηνης χρήσης ΑΕ, ΕΠΕ ή υποκαταστήματος αλλοδαπής εταιρείας υποβάλλεται μία δήλωση για όλο το διάστημα και η προκαταβολή υπολογίζεται για το δωδεκάμηνο διάστημα. Αν όμως η πρώτη διαχειριστική χρήση είναι υποδωδεκάμηνη, τότε η προκαταβολή υπολογίζεται κανονικά χωρίς καμία μείωση.2. Μείωση προκαταβολής στο ήμισυ για τα τρία πρώτα οικονομικά έτηΓια τα νέα νομικά πρόσωπα, η προκαταβολή μειώνεται στο ήμισυ για τα τρία πρώτα οικονομικά έτη. Για το σκοπό αυτό τυχόν υπερδωδεκάμηνη διαχειριστική περίοδος λογίζεται ως ένα οικονομικό έτος.3. Δήλωση φορολογίας εισοδήματος των Αστικών Οικοδομικών ΣυνεταιρισμώνΟι Αστικοί Οικοδομικοί Συνεταιρισμοί, ανεξαρτήτως του κερδοσκοπικού ή μη χαρακτήρα τους, δεν αποτελούν νομικά πρόσωπα μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, αλλά υπάγονται στα νομικά πρόσωπα της περ. γ’ της παρ. 1 του άρθρου 101 του ν. 2238/1994 και ως τέτοια υποβάλλουν δήλωση φορολογίας εισοδήματος -έντυπο Φ-01010.V. ΑΛΛΑ ΘΕΜΑΤΑ1. Τόκοι από καταθέσεις στην αλλοδαπή που αποκτά φυσικό πρόσωπο ή νομικό πρόσωπο μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα και οι οποίοι παραμένουν στην αλλοδαπήΟ δικαιούχος των τόκων (εκτός από ΑΕ, ΕΠΕ, κλπ.) υποχρεούται να υποβάλει δήλωση (δεν έχει καθοριστεί συγκεκριμένο έντυπο) στη ΔΟΥ του προκειμένου να αποδώσει το φόρο 10%, με την καταβολή του οποίου εξαντλείται η φορολογική υποχρέωσή του, εντός του επόμενου μήνα από την καταβολή ή την πίστωση των τόκων.2. Φορολογία διανεμομένων κερδώνΣτα κέρδη που διανέμουν οι ημεδαπές ανώνυμες εταιρίες με τη μορφή αμοιβών και ποσοστών στα μέλη του διοικητικού συμβουλίου και στους διευθυντές και αμοιβών στο εργατοϋπαλληλικό προσωπικό, εκτός μισθού, καθώς και μερισμάτων ή προμερισμάτων σε φυσικά ή νομικά πρόσωπα, ημεδαπά ή αλλοδαπά, ενώσεις προσώπων ή ομάδες περιουσίας, ανεξάρτητα εάν η καταβολή τους γίνεται σε μετρητά ή μετοχές, εντός του έτους 2012, διενεργείται παρακράτηση φόρου με συντελεστή 25%, με την οποία εξαντλείται η φορολογική υποχρέωση των δικαιούχων. Τα ανωτέρω εφαρμόζονται και στα κέρδη που διανέμουν οι συνεταιρισμοί και οι ημεδαπές εταιρίες περιορισμένης ευθύνης.3. Φορολογική μεταχείριση τριγωνικών συναλλαγώνΟι διατάξεις της περ. β’ της παρ. 6 του άρθρου 11 του ν. 3842/2010, περί μη αναγνώρισης της αξίας των πρώτων και βοηθητικών υλών που χρησιμοποιήθηκαν, καθώς και των άλλων εμπορεύσιμων αγαθών, δεν αναφέρονται στις τριγωνικές συναλλαγές που πραγματοποιούν εντός της χώρας μας ημεδαπές επιχειρήσεις (π.χ. φασόν), αλλά μόνο σε αυτές που μεσολαβεί εταιρία με έδρα σε κράτη μη συνεργάσιμα ή με προνομιακό φορολογικό καθεστώς, όπως αυτά ορίζονται στο άρθρο 51Α του ν. 2238/1994.Γ) ΤΜΗΜΑ Γ (ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΠΛΟΙΩΝ, ΑΠΟΣΒΕΣΕΙΣ ΠΑΓΙΩΝ, Μ.Σ.Κ.Κ.)Α. ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΠΛΟΙΩΝ ΜΕ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΗΜΑΙΑ1. Ποιος είναι υπόχρεος για επίδοση δήλωσης πλοίων Α’ κατηγορίας:Σε υποβολή δηλώσεως υποχρεούται ο πλοιοκτήτης ή η πλοιοκτήτρια εταιρεία που είναι γραμμένη στο οικείο νηολόγιο κατά την πρώτη ημέρα του ημερολογιακού έτους, ανεξάρτητα με την κατοικία ή διαμονή ή την έδρα αυτής στην ημεδαπή ή στην αλλοδαπή.2. Ποια είναι η προθεσμία επίδοσης δήλωσης πλοίων Α' κατηγορίας και καταβολής του φόρου:Η δήλωση επιδίδεται από τον υπόχρεο στην αρμόδια Δ.Ο.Υ. μέχρι το τέλος Φεβρουαρίου κάθε έτους. Μαζί με τη δήλωση καταβάλλεται το ένα τέταρτο (1/4) του οφειλόμενου φόρου, τα άλλα τρία τέταρτα (3/4) του φόρου καταβάλλονται σε τρεις (3) ισόποσες δόσεις μέσα στους μήνες Ιούνιο, Σεπτέμβριο και Δεκέμβριο του έτους που υποβάλλεται η δήλωση.3. Σε ποιο νόμισμα καταβάλλεται ο φόρος πλοίων Α’ κατηγορίας:Ο φόρος καταβάλλεται σε δολάρια Η.Π.Α. ή σε λίρες Αγγλίας, με επιλογή του υπόχρεου και με βάση την επίσημη ισοτιμία μεταξύ των νομισμάτων αυτών κατά το χρόνο υποβολής της δήλωσης. Η καταβολή του φόρου μπορεί να γίνει και με ευρώ που προέρχονται αποδεδειγμένα από την εισαγωγή ναυτιλιακού συναλλάγματος σε δολάρια Η.Π.Α. ή σε λίρες Αγγλίας, στο όνομα του υπόχρεου ή του πράκτορα στην Ελλάδα διαχειριστή ή αντιπροσώπου του πλοίου, βάσει της επίσημης ισοτιμίας του δολαρίου που ισχύει κάθε φορά κατά το χρόνο υποβολής της δήλωσης.4. Ποιά η ιδιαιτερότητα του ειδικού φόρου των πλοίων:Ο κατά τις διατάξεις του ν.27/1975 επιβαλλόμενος φόρος εξαντλεί κάθε υποχρέωση του πλοιοκτήτη καθώς και του μετόχου ή εταίρου ημεδαπής ή αλλοδαπής εταιρείας οποιουδήποτε τύπου φόρου εισοδήματος, όσον αφορά στα κέρδη που προκύπτουν από την εκμετάλλευση πλοίων.Β. ΜΟΝΑΔΙΚΟΙ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ ΚΑΘΑΡΟΥ ΚΕΡΔΟΥΣ (Μ.Σ.Κ.Κ.) ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ1. Πως εφαρμόζονται οι Μ.Σ.Κ.Κ. σε επιχειρήσεις με πολλούς κλάδους δραστηριότητας:Σε όσες περιπτώσεις η επιχείρηση ασχολείται με περισσότερους κλάδους που αντιστοιχούν σε επαγγέλματα που αναφέρονται ξεχωριστά στους πίνακες με διαφορετικό Μ.Σ.Κ.Κ., πρέπει να γίνει διαχωρισμός των ακαθαρίστων εσόδων (ή των αγορών) κατά κλάδο και να εφαρμοστεί σ’ αυτά ο οικείος Μ.Σ.Κ.Κ. για κάθε κλάδο αντίστοιχα.2. Που εφαρμόζονται οι Μ.Σ.Κ.Κ.:Με βάση τις ισχύουσες διατάξεις διακρίνονται δύο (2) πεδία εφαρμογής των Μ.Σ.Κ.Κ. α) κατά τον εξωλογιστικό προσδιορισμό των καθαρών κερδών των επιχειρήσεων και β) κατά την περαίωση χωρίς έλεγχο των υποβαλλόμενων από τις επιχειρήσεις φορολογικών τους δηλώσεων (αυτοπεραίωση).Γ. ΑΠΟΣΒΕΣΕΙΣ ΠΑΓΙΩΝ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ1. Πως αποσβένονται κάποια πάγια που δεν ορίζεται συντελεστής απόσβεσης:Για όσα πάγια δεν ορίζεται με τις διατάξεις του π.δ/τος 299/2003 κατώτερος και ανώτερος συντελεστής απόσβεσης, θα αποσβένονται με βάση την ωφέλιμη διάρκεια ζωή τους.2. Πότε αρχίζουν τις αποσβέσεις τους οι νέες επιχειρήσεις με βάση το δικαίωμα που έχουν για τις τρεις (3) πρώτες διαχειριστικές χρήσεις:Επισημαίνεται ότι για τη διαχειριστική χρήση, εντός της οποίας οι επιχειρήσεις αρχίζουν την παραγωγική λειτουργία τους, θα πρέπει να διενεργήσουν κανονικά αποσβέσεις για τα πάγια περιουσιακά στοιχεία τους, δεδομένου ότι η κατά τα παραπάνω επιλογή αφορά τις τρεις (3) πρώτες διαχειριστικές χρήσεις που έπονται αυτής της διαχειριστικής χρήσης.Τονίζεται ότι η επιλογή της μη διενέργειας ή της διενέργειας μειωμένων αποσβέσεων αφορά αφενός όλα τα πάγια περιουσιακά στοιχεία (δηλαδή ή δεν θα διενεργηθούν αποσβέσεις για κανένα περιουσιακό στοιχείο ή θα διενεργηθούν για όλα με το μισό του προβλεπόμενου συντελεστή) και αφετέρου όλες τις διαχειριστικές χρήσεις (δηλαδή η επιχείρηση δεν θα διενεργήσει αποσβέσεις ή θα διενεργήσει τις προβλεπόμενες μειωμένες αποσβέσεις και στις τρεις (3) διαχειριστικές χρήσεις.3. Τι σημαίνει ο όρος «υποχρεωτικές αποσβέσεις»:Σημαίνει ότι αν διενεργηθούν αποσβέσεις, αλλά με συντελεστή μεγαλύτερο από τον προβλεπόμενο, οι επιπλέον αποσβέσεις δεν αναγνωρίζονται φορολογικά, ενώ αν δεν διενεργηθούν αποσβέσεις ή διενεργηθούν με συντελεστή μικρότερο από τον προβλεπόμενο, η επιχείρηση χάνει το δικαίωμα να πραγματοποιήσει στο μέλλον τις αποσβέσεις που όφειλε να διενεργήσει και δεν διενήργησε.4. Πως αποσβένονται τα πάγια όταν χρησιμοποιούνται για ημέρες λιγότερες του μηνός:Σημειώνεται ότι, στο χρονικό διάστημα χρησιμοποίησης ή λειτουργίας του παγίου, περιλαμβάνεται και ο μήνας που αυτό άρχισε να χρησιμοποιείται ή να λειτουργεί, χωρίς να ενδιαφέρει ο αριθμός των ημερών που χρησιμοποιήθηκε ή λειτούργησε το μήνα αυτό.Τελευταία ενημέρωση:8/2/2013Τηλ. Επικοινωνίας για παροχή διευκρινίσεων σε θέματα Φορολογίας Εισοδήματος: 210-3375377, 3375375 ΘΕΜΑΤΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ (αρμοδιότητα της Δ/νσης Φορολογίας Κεφαλαίου)Α.- ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΩΝ - ΔΩΡΕΩΝ - ΓΟΝ. ΠΑΡΟΧΩΝ1. Ποιος είναι υπόχρεος για την υποβολή της δήλωσης φόρου κληρονομιάς;Ο κληρονόμος ή ο νόμιμος αντιπρόσωπός του (άρθρο 61 του Κώδικα Φορολογίας Κληρονομιών - Δωρεών - Γονικών παροχών, ο οποίος κυρώθηκε με το ν. 2961/01).2. Ποια είναι η προθεσμία υποβολής της δήλωσης φόρου κληρονομιάς;Μέσα σε έξι μήνες, αν ο κληρονομούμενος πέθανε στην Ελλάδα, ή μέσα σε ένα χρόνο, αν ο κληρονομούμενος ή οι κληρονόμοι ή οι κληροδόχοι διέμεναν κατά το χρόνο θανάτου στην αλλοδαπή.Η προθεσμία αρχίζει από : το θάνατο του κληρονομουμένου τη δημοσίευση της διαθήκης ήτη δημοσίευση της τελεσίδικης απόφασης που κηρύσσει την αφάνεια ή το θάνατο του υπόχρεου σε δήλωση, αν αυτός δεν υπέβαλε δήλωση ή το διορισμό των κηδεμόνων σχολαζουσών κληρονομιών, των εκτελεστών διαθήκης, των συνδίκων πτώχευσης ήτην αναγνώρισή τους, σε περίπτωση κληρονόμων σχολαζουσών κληρονομιών ή το χρόνο που ορίζεται στα άρθρα 7 και 8 του Κώδικα.Η κατά τα άνω εξάμηνη ή ετήσια προθεσμία μπορεί να παραταθεί για τρεις (3) κατ' ανώτατο όριο μήνες, με απόφαση του προϊσταμένου της αρμόδιας Δ.Ο.Υ., αν συντρέχουν αποχρώντες λόγοι (άρθρα 62, 63 και 64).3. Ποια δικαιολογητικά απαιτούνται κατά την υποβολή δηλώσεων φόρου κληρονομιάς;α) Ληξιαρχική πράξη θανάτου β) αντίγραφο διαθήκηςγ) κληρονομητήριο ή πιστοποιητικό της αρμόδιας δημοτικής ή κοινοτικής αρχής περί του είδους και του βαθμού συγγενείας προς τον κληρονομούμενοδ) πιστοποιητικό του Γραμματέα Πρωτοδικών περί μη δημοσιεύσεως νεότερης διαθήκης ή περί μη δημοσιεύσεως διαθήκης στην περίπτωση της εξ αδιαθέτου διαδοχήςε) πιστοποιητικό για την ηλικία του επικαρπωτή, όταν για τον προσδιορισμό της αξίας λαμβάνεται υπόψη η ηλικία αυτούστ) έγγραφο νομιμοποιήσεως, σε περίπτωση πληρεξουσίουζ) τα έγγραφα που αποδεικνύουν τη μετάθεση του χρόνου γένεσης της φορολογικής υποχρέωσηςη) αποδεικτικά χρεών της κληρονομιάς (άρθρο 67).4. Ποια είναι αρμόδια Δ.Ο.Υ. για την παραλαβή δηλώσεων φόρου κληρονομιάς;Η Δ.Ο.Υ. της κατοικίας του κληρονομουμένου ή η Δ.Ο.Υ. Κατοίκων Εξωτερικού, αν ο κληρονομούμενος ήταν κάτοικος αλλοδαπής.Αν όμως ο κληρονομούμενος είχε την κατοικία του στην αλλοδαπή, αλλά πέθανε στην Ελλάδα, αρμόδια είναι η Δ.Ο.Υ. του τόπου θανάτου.Ως κατοικία του κληρονομουμένου θεωρείται αυτή που προκύπτει από το ΑΦΜ αυτού (άρθρο 66).5. Ποιος είναι υπόχρεος υποβολής δήλωσης φόρου δωρεάς - γονικής παροχής;Είναι οι συμβαλλόμενοι δωρητής - δωρεοδόχος, γονέας - τέκνο και, σε περίπτωση άτυπης δωρεάς, ο δωρεοδόχος (άρθρο 85).6. Ποια είναι αρμόδια Δ.Ο.Υ. για την παραλαβή δήλωσης φόρου δωρεάς- γονικής παροχής;Ο προϊστάμενος της Δ.Ο.Υ. της κατοικίας του δωρητή. Ως κατοικία του δωρητή θεωρείται αυτή που προκύπτει από το ΑΦΜ αυτού. (άρθρο 87).7. Ποια είναι η προθεσμία υποβολής της δήλωσης φόρου δωρεάς -γονικής παροχής;Η δήλωση υποβάλλεται πριν από την κατάρτιση του συμβολαίου, το οποίο συντάσσεται με βάση θεωρημένο αντίγραφο της δήλωσης, και, προκειμένου για άτυπες δωρεές, μέσα σε έξι μήνες από την παράδοση του αντικειμένου της δωρεάς στο δωρεοδόχο (άρθρο 86).8. Ποιες είναι οι προϋποθέσεις απαλλαγής από το φόρο κληρονομιών και γονικών παροχών για την απόκτηση της πρώτης κατοικίας;Ο κληρονόμος (σύζυγος ή τέκνο του κληρονομουμένου) ή το τέκνο που αποκτά τη γονική παροχή ή ο σύζυγος αυτού ή τα ανήλικα τέκνα τους, να μην έχουν δικαίωμα πλήρους κυριότητας ή επικαρπίας ή οίκησης σε άλλη κατοικία ή ιδανικό μερίδιο κατοικίας που πληροί τις στεγαστικές ανάγκες της οικογένειας ή δικαίωμα πλήρους κυριότητας επί οικοπέδου οικοδομήσιμου ή επί ιδανικού μεριδίου οικοπέδου, στα οποία αντιστοιχεί εμβαδόν κτίσματος που πληροί τις στεγαστικές τους ανάγκες και βρίσκονται σε δήμο ή κοινότητα με πληθυσμό άνω των 3.000 κατοίκων. Οι στεγαστικές ανάγκες θεωρείται ότι καλύπτονται αν το συνολικό εμβαδόν των ανωτέρω ακινήτων (και των λοιπών αντίστοιχων κληρονομιαίων ακινήτων) είναι 70 τ.μ. προσαυξανόμενα κατά 20 τ.μ. για καθένα από τα δύο πρώτα τέκνα και κατά 25 τ.μ. για το τρίτο και καθένα από τα επόμενα τέκνα του δικαιούχου.(άρθρα 26 ενότητα Α' και 43 ενότητα Α').9. Ποια είναι τα αφορολόγητα ποσά για την απόκτηση πρώτης κατοικίας αιτία θανάτου ή γονικής παροχής;Η απαλλαγή παρέχεται για αξία κατοικίας μέχρι 200.000 € για κάθε ανήλικο ή άγαμο κληρονόμο και μέχρι 250.000 € για έγγαμο, η οποία προσαυξάνεται κατά 25.000 € για καθένα από τα δύο πρώτα τέκνα και κατά 30.000 € για το τρίτο και καθένα από τα επόμενα ανήλικα τέκνα, των οποίων την επιμέλεια έχει ο δικαιούχος. Στο ποσό της απαλλαγής περιλαμβάνεται και η αξία μιας θέσης στάθμευσης αυτοκινήτου και ενός αποθηκευτικού χώρου, για επιφάνεια εκάστου έως 20 τ.μ., εφόσον βρίσκονται στο ίδιο ακίνητο και αποκτώνται ταυτόχρονα. Επίσης χορηγείται απαλλαγή για οικόπεδο αξίας μέχρι 50.000 € για κάθε ανήλικο ή άγαμο κληρονόμο και μέχρι 100.000 € για κάθε έγγαμο κληρονόμο, προσαυξανόμενη κατά 10.000 € για καθένα από τα δύο πρώτα τέκνα και κατά15.0 € για το τρίτο και καθένα από τα επόμενα τέκνα. Τα παραπάνω ισχύουν εφόσον στο δικαιούχο κληρονόμο ή κληροδόχο περιέρχεται μία μόνο κατοικία ή ένα οικόπεδο εξ ολοκλήρου και κατά πλήρη κυριότητα και όχι ποσοστό εξ αδιαιρέτου.Αντίστοιχη απαλλαγή παρέχεται και κατά τη γονική παροχή πρώτης κατοικίας. (άρθρα 26 ενότητα Α' και 43 ενότητα Α').10. Γ εωργικές απαλλαγέςΜε το ν. 3842/2010 από 23-4-2010, καταργούνται οι γεωργικές απαλλαγές και ο φόρος υπολογίζεται πλέον με βάση τα αφορολόγητα ποσά και τους φορολογικούς συντελεστές της αντίστοιχης κατηγορίας, όπως και τα λοιπά περιουσιακά στοιχεία.11. Σε πόσες δόσεις καταβάλλεται ο φόρος κληρονομιών, δωρεών και γονικών παροχών;α) Σε 12 ίσες διμηνιαίες δόσεις των 500 €, αν η βεβαίωση έγινε με βάση τη δήλωση του υποχρέου ή την έκδοση οριστικής πράξης ή μετά από συμβιβασμό και την καταβολή του 1/5 ή ύστερα από απόφαση δικαστηρίου ή από δικαστικό συμβιβασμό.β) Σε 6 ίσες μηνιαίες δόσεις των 500 €, αν η βεβαίωση του 50% του φόρου έγινε μετά από άσκηση προσφυγής.Σε περίπτωση κληρονομιάς, αν ο κληρονόμος είναι ανήλικος, ο αριθμός των δόσεων διπλασιάζεται.12. Ποιος είναι ο χρόνος φορολογίας για την κτήση αιτία θανάτου;Κατά κανόνα χρόνος φορολογίας είναι ο χρόνος θανάτου. Ο χρόνος φορολογίας μετατίθεται σε μεταγενέστερο του θανάτου χρονικό σημείο αυτοδίκαια στις περιπτώσεις αναβλητικής αίρεσης, επιδικίας περί το κληρονομικό δικαίωμα ή περί την κληρονομιά, διαχωρισμού επικαρπίας από την κυριότητα κ.λ.π. ή με απόφαση του προϊσταμένου της αρμόδιας Δ.Ο.Υ. στις περιπτώσεις του άρθρου 8 του Κώδικα (άρθρα 7 και 8).13. Πότε παραγράφεται το δικαίωμα του δημοσίου για επιβολή φόρου κληρονομιάς ή δωρεάς, γονικής παροχής;Παραγράφεται μετά την πάροδο 10 ετών αν υποβλήθηκε δήλωση, ή 15 ετών αν δεν υποβλήθηκε δήλωση.Ανεξάρτητα από τα παραπάνω το δικαίωμα του δημοσίου είναι παραγραμμένο για όλες τις υποθέσεις για τις οποίες η φορολογική υποχρέωση γεννήθηκε μέχρι 31-12-1994. (άρθρο 102 του Κώδικα όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 25 του ν. 3842/2010).14. Ποια είναι τα αφορολόγητα όρια και οι φορολογικοί συντελεστές στη φορολογία κληρονομιών, δωρεών και γονικών παροχών;α) Η αιτία θανάτου κτήση πάσης φύσεως περιουσιακών στοιχείων καθώς και η αιτία δωρεάς ή γονικής παροχής κτήση ακινήτων ή εμπράγματων ή ενοχικών δικαιωμάτων επί ακινήτων, μετοχών καθώς και λοιπών περιουσιακών στοιχείων (δηλ. όλων των περιουσιακών στοιχείων πλην μετρητών), από δωρεοδόχους που υπάγονται στην Α' και Β' και Γ' κατηγορία, υπόκεινται σε φόρο, ο οποίος υπολογίζεται με βάση τις πιο κάτω φορολογικές κλίμακες:ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ Α'Κλιμάκια (σε ευρώ) Συντελεστήςκλιμακίου(%) Φόρος κλιμακίου (σε ευρώ) Φορολογητέα περιουσία (σε ευρώ) Φόρος που αναλογεί (σε ευρώ)150.000 --- — 150.000 —150.000 1 1.500 300.000 1.500300.000 5 15.000 600.000 16.500Υπερβάλλον 10 ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ Β'Κλιμάκια (σε ευρώ) Συντελεστήςκλιμακίου(%) Φόρος κλιμακίου (σε ευρώ) Φορολογητέα περιουσία (σε ευρώ) Φόρος που αναλογεί (σε ευρώ)30.000 — — 30.000 —70.000 5 3.500 100.000 3.500200.000 10 20.000 300.000 23.500Υπερβάλλον 20 ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ Γ'Κλιμάκια Συντελεστής κλιμακίου (%) Φόροςκλιμακίου Φορολογητέαπεριουσία Φόρος που αναλογεί6.000 — — 6.000 —66.000 20 13.200 72.000 13.200195.000 30 58.500 267.000 71.700Υπερβάλλον 40 β) Η αιτία γονικής παροχής κτήση μετρητών φορολογείται αυτοτελώς, με συντελεστή δέκα τοις εκατό (10%) ενώ η αιτία δωρεάς κτήση μετρητών φορολογείται αυτοτελώς με συντελεστή δέκα τοις εκατό (10%) για δωρεοδόχους που υπάγονται στην Α' κατηγορία, είκοσι τοις εκατό (20%) για δωρεοδόχους που υπάγονται στη Β' κατηγορία και σαράντα τοις εκατό (40%) για δωρεοδόχους που υπάγονται στη Γ' κατηγορία.15. Ποιο είναι το απαλλασσόμενο ποσό όταν κληρονόμος είναι σύζυγος ή ανήλικο τέκνο του κληρονομουμένου;Μετά την 26-1-2010, όταν κληρονόμος είναι σύζυγος ή ανήλικο τέκνο του κληρονομουμένου, απαλλάσσεται από το φόρο κληρονομιάς αξία κληρονομιαίας περιουσίας μέχρι400.0 € για κάθε κληρονόμο (με αντίστοιχο περιορισμό των κλιμακίων υπολογισμού του φόρου της Α' κατηγορίας).Β.- ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΗΣ ΑΚΙΝΗΤΩΝ16. Ποιο είναι το αντικείμενο του φ.μ.α. και ποιος ο υπόχρεος για την καταβολή του φόρου;Σε κάθε μεταβίβαση ακινήτου με αντάλλαγμα και σύσταση εμπραγμάτου σε ακίνητο δικαιώματος καθώς και σε μεταβίβαση πλοίου με ελληνική σημαία επιβάλλεται φόρος στην αξία αυτών και υπόχρεος για την καταβολή του είναι ο αγοραστής.17. Ποια είναι η αρμόδια Δ.Ο.Υ. για την υποβολή της δήλωσης;Για κάθε μεταβίβαση ακινήτου οι συμβαλλόμενοι υποχρεούνται πριν από τη σύνταξη του συμβολαίου, να επιδώσουν κοινή δήλωση φ.μ.α. προς τον αρμόδιο Προϊστάμενο Δ.Ο.Υ. της περιφέρειας στην οποία βρίσκεται το ακίνητο.18. Σε πόσα αντίγραφα υποβάλλεται η δήλωση;Η δήλωση υποβάλλεται σε δύο αντίγραφα εκ των οποίων το ένα κρατείται από τον Προϊστάμενο της Δ.Ο.Υ. και το δεύτερο, αφού βεβαιωθεί από τον Προϊστάμενο της Δ.Ο.Υ. για την ακρίβεια της αντιγραφής, παραδίδεται στον συμβαλλόμενο.19. Επιτρέπεται η επίδοση της δήλωσης σε αναρμόδιο Προϊστάμενο Δ.Ο.Υ.;Επιτρέπεται η επίδοση της δήλωσης σε αναρμόδιο Προϊστάμενο Δ.Ο.Υ., όταν είναι δύσκολη η επίδοσή της στον αρμόδιο Προϊστάμενο, λόγω του ότι η έδρα αυτού είναι σε διαφορετική πόλη από εκείνη που καταρτίζεται η σύμβαση, ο οποίος, αφού καταχωρήσει τη δήλωση αυτή στο βιβλίο δηλώσεων, υποχρεούται να την αποστείλει στον αρμόδιο Προϊστάμενο Δ.Ο.Υ. προς έλεγχο.Επίσης, αν στην περιφέρεια που βρίσκεται το ακίνητο εφαρμόζεται το σύστημα αντικειμενικού προσδιορισμού της αξίας των ακινήτων, επιτρέπεται, όταν είναι δύσκολη η επίδοσή της στον αρμόδιο Προϊστάμενο, να επιδοθεί η δήλωση του φόρου μεταβίβασης στον Προϊστάμενοτης αρμόδιας για τη φορολογία εισοδήματος του αγοραστή Δημόσιας Οικονομικής Υπηρεσίας.Στην περίπτωση αυτή χορηγείται αντίγραφο της δήλωσης για τη σύνταξη συμβολαίου και στη συνέχεια η δήλωση διαβιβάζεται στον προϊστάμενο της αρμόδιας Δ.Ο.Υ. για έλεγχο των προσδιοριστικών στοιχείων του ακινήτου που δηλώθηκαν.20. Πώς καταβάλλεται ο φόρος μεταβίβασης ακινήτων;Στις περιοχές που εφαρμόζεται το αντικειμενικό σύστημα, κατά την υποβολή της δήλωσης Φ.Μ.Α., ο φορολογούμενος υποχρεούται να αναγράφει σε αυτήν την αντικειμενική αξία του μεταβιβαζόμενου ακινήτου, βάσει της οποίας καταβάλλει εφάπαξ το φόρο που αναλογεί. Σε περίπτωση που το τίμημα είναι μεγαλύτερο της αντικειμενικής αξίας, ο φόρος υπολογίζεται επί του τιμήματος. Αν όμως ο φορολογούμενος αμφισβητήσει την αντικειμενική αξία του ακινήτου, έχει το δικαίωμα μέσα σε 30 ημέρες από τότε που υπέβαλε τη δήλωση να προσφύγει στα διοικητικά δικαστήρια, τα οποία θα αποφανθούν για τον προσδιορισμό της αξίας με βάση τα συγκριτικά στοιχεία.Στις υπόλοιπες περιοχές που δεν εφαρμόζεται το αντικειμενικό σύστημα, κατά την υποβολή της δήλωσης Φ.Μ.Α., ο φορολογούμενος καταβάλλει εξ ολοκλήρου το φόρο που αναλογεί με βάση την αξία που δήλωσε. Στη συνέχεια, ο προϊστάμενος της Δ.Ο.Υ. προσδιορίζει προσωρινά την αγοραία αξία του ακινήτου και ο αγοραστής έχει πλέον το δικαίωμα μέσα σε δίμηνη ανατρεπτική προθεσμία από την ημερομηνία παραλαβής της δήλωσης να επιδώσει συμπληρωματική δήλωση σύμφωνα με τη προσωρινή αξία του προϊσταμένου της Δ.Ο.Υ. και να καταβάλει χωρίς προσαυξήσεις και πρόστιμα το μισό του αναλογούντος φόρου και το υπόλοιπο μισό τον επόμενο της βεβαίωσης μήνα. Στην περίπτωση που δεν υποβάλει την πιο πάνω συμπληρωματική δήλωση, ενεργείται πλέον τακτικός έλεγχος από το προϊστάμενο της Δ.Ο.Υ. για το προσδιορισμό της αξίας, χωρίς να τον δεσμεύει πλέον η προσωρινή προεκτίμηση και στη συνέχεια εκδίδεται το σχετικό φύλλο ελέγχου. Μέσα σε 30 ημέρες από την κοινοποίηση του φύλλου ελέγχου ο αγοραστής έχει το δικαίωμα να συμβιβαστεί ή να προσφύγει στα διοικητικά δικαστήρια.21. Ποιοι είναι οι συντελεστές για τον υπολογισμό του Φ.Μ.Α.;Με τη διάταξη του άρθρου 22 του ν. 3842/2010 (ΦΕΚ 58 Α723.4.2010) αναπροσαρμόστηκαν οι συντελεστές του Φ.Μ.Α. ως ακολούθως:8% για το μέχρι είκοσι χιλιάδων (20.000) € τμήμα της φορολογητέας αξίας και 10% για το άνω του ποσού αυτού τμήμα της, ανεξάρτητα από την ύπαρξη ή μη πυροσβεστικής υπηρεσίας στην περιοχή.Στο ποσό του κύριου φόρου επιβάλλεται και φόρος υπέρ δήμων και κοινοτήτων 3%.Για να γίνει κατανοητό αυτό, παρατίθενται τα ακόλουθα παραδείγματα: α) Ο Α' αγοράζει οικόπεδο αξίας 8.800 €. Ο αναλογών φόρος μεταβίβασης θαυπολογισθεί με συντελεστή 8%.β) Ο Α' αγοράζει οικόπεδο αξίας 22.000 €. Ο αναλογών φόρος θα υπολογισθεί για τομέχρι των 20.000 € τμήμα της αγοραίας αξίας με συντελεστή 8%, για το άνω δε των 2.000 € τμήμα με συντελεστή 10%.Οι ανωτέρω συντελεστές εφαρμόζονται σε μεταβιβάσεις ακινήτων, η φορολογική υποχρέωση των οποίων γεννιέται από τις 23-4-2010 και μετά.Ο Φ.Μ.Α. που προκύπτει κατά τα προεκτεθέντα μειώνεται στο μισό ή στο ένα τέταρτο ανάλογα με τη νομική μορφή της πραγματοποιούμενης μεταβίβασης ή την ιδιότητα των συμβαλλόμενων προσώπων. Οι κυριότερες κατηγορίες είναι οι ακόλουθες: α) Φ.Μ.Α. μειωμένος στο τέταρτο.Οι περιπτώσεις που ο Φ.Μ.Α. μειώνεται στο τέταρτο είναι η αυτούσια διανομή ακινήτων μεταξύ των συγκυρίων, η διάλυση Ο.Ε., Ε.Ε. και Ε.Π.Ε. και η μεταβίβαση των ακινήτων της εταιρείας στους εταίρους της κατά το λόγο της εταιρικής τους μερίδας καθώς και η απόληψη ακινήτων της εταιρείας από εταίρους που αποχωρούν από αυτή. β) Φ.Μ.Α. μειωμένος στο μισό.Οι περιπτώσεις που ο Φ.Μ.Α. μειώνεται στο μισό είναι η ανταλλαγή ακινήτων ίσης αξίας, η υποχρεωτική ανταλλαγή οικοπέδων, συγχώνευση Α.Ε και Συνεταιρισμών, η αναγκαστική απαλλοτρίωση για δημόσια ωφέλεια καθώς και η συνένωση οικοπέδων.22. Σε ποιες περιπτώσεις σύστασης ή τροποποίησης οριζόντιας ή κάθετης ιδιοκτησίας οφείλεται φ.μ.α.;Σε κάθε περίπτωση σύστασης ή τροποποίησης οριζόντιας ή κάθετης ιδιοκτησίας θα πρέπει να ερευνάται αν συντελείται, άμεσα ή έμμεσα, μεταβίβαση εμπραγμάτων επί ακινήτων δικαιωμάτων μεταξύ των συγκυρίων, είτε με μορφή διανομής, είτε ανταλλαγής, είτε πώλησης, είτε δωρεάς ιδανικών μεριδίων π.χ.-σύσταση σε οικόπεδο με υφιστάμενα κτίσματα.-σύσταση και στο μελλόκτιστο δικαίωμα υψούν με υφιστάμενα κτίσματα.-μεταφορά ποσοστών εξ αδιαιρέτου οικοπέδου σε μελλόκτιστο δικαίωμα υψούν, στο οποίο υφίστανται κτίσματα και στις οριζόντιες ιδιοκτησίες αυτών έχει κατανεμηθεί το σύνολο των ποσοστών του οικοπέδου.-τροποποίηση σύστασης με απόσπαση τμήματος οριζόντιας ιδιοκτησίας από εκείνη στην οποία ανήκε και μεταφορά της σε οριζόντια ιδιοκτησία άλλου συνιδιοκτήτη.-σύσταση με διανομή ψιλής κυριότητας.-διανομή υφιστάμενης κάθετης ιδιοκτησίας σε οικόπεδο με κτίσματα.-κατάργηση υφιστάμενης σύστασης σε οικόπεδο με κτίσματα.23. Τεκμήριο αποπερατωμένου κτίσματος - Ποιες είναι οι προϋποθέσειςεφαρμογής του;α. να μεταβιβάζονται ιδανικά μερίδια οικοπέδουβ. η μεταβίβαση να γίνεται με αντάλλαγμαγ. να έχει εκδοθεί οικοδομική άδεια ανέγερσης πολυκατοικίας, ή η σχετική αίτηση ναέχει υποβληθεί το αργότερο σε 2 χρόνια από τη μεταβίβαση καιδ. η ανέγερση των κτισμάτων να γίνει είτε από τον πωλητή των ποσοστών του οικοπέδου, είτε από εργολάβο ο οποίος ανέλαβε με αντιπαροχή την ανέγερση της πολυκατοικίας, είτε από τρίτο πρόσωπο το οποίο ενεργεί για λογαριασμό είτε του οικοπεδούχου είτε του εργολάβου.24. Πότε οφείλεται φόρος διανομής;Κατά την αυτούσια διανομή ακινήτων μεταξύ των συγκυρίων τους οφείλεται φ.μ.α , αν συντρέχουν οι ακόλουθες προϋποθέσεις:α. η διανομή να είναι αυτούσια, δηλαδή ο καθένας από τους συγκυρίους να παίρνει είτε έναδιαιρετό μέρος των ακινήτων που διανέμονται είτε ποσοστό εξ αδιαιρέτου αυτών. β. η αξία της μερίδας που παίρνει από τη διανομή κάθε συγκύριος δηλ. η φυσική του μερίδα, να είναι ίση με την αξία της ιδανικής του μερίδας, δηλ. με την αξία που είχε η εξ αδιαιρέτου συμμετοχή του.Ο φ.μ.α. μειωμένος στο % επιβάλλεται στο σύνολο της περιουσίας που διανέμεται και σε περίπτωση άνισης διανομής, η επί πλέον αξία θεωρείται ότι αποκτάται με ξεχωριστή μεταβίβαση και φορολογείται με ακέραιο συντελεστή φ.μ.α, αν καταβληθεί αντάλλαγμα, διαφορετικά οφείλεται φόρος δωρεάς.Σε περίπτωση άνισης διανομής η διαφορά της φυσικής από την ιδανική μερίδα υποβάλλεται τόσο σε φόρο διανομής όσο και κατά περίπτωση σε φόρο δωρεάς ή φ.μ.α. με ακέραιο συντελεστή.25. Ποιοι είναι οι πρόσθετοι φόροι και πότε επιβάλλονται;Σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 1 του ν. 2523/1997, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 24 παρ. 1 του ν.3296/2004:α) Σε περίπτωση μη υποβολής δήλωσης, επιβάλλεται πρόσθετος φόρος που ορίζεται σε ποσοστό 2,5% επί του φόρου, την πληρωμή του οποίου θα απέφευγε ο υπόχρεος λόγω μη υποβολής της δήλωσης, για κάθε μήνα καθυστέρησης.β) Σε περίπτωση υποβολής ανακριβούς δήλωσης, επιβάλλεται στον υπόχρεο πρόσθετος φόρος που ορίζεται σε ποσοστό 2% επί του φόρου, την πληρωμή του οποίου θα απέφευγε, για κάθε μήνα καθυστέρησης.γ) Σε περίπτωση υποβολής εκπρόθεσμης δήλωσης, επιβάλλεται πρόσθετος φόρος που ορίζεται σε ποσοστό 1% επί του φόρου που οφείλεται με τη δήλωση, για κάθε μήνα καθυστέρησης.Τα ανωτέρω ισχύουν για υποθέσεις φορολογίας μεταβίβασης ακινήτων, η φορολογική υποχρέωση των οποίων γεννιέται από τη δημοσίευση του ν. 3296/2004 και μετά (14.12.2004).Σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 2 του ν. 2523/97, ορίζονται ως ανώτατα όρια για την επιβολή πρόσθετων φόρων, το ποσοστό 60% για υποβολή εκπρόθεσμης δήλωσης και 120% για την υποβολή ανακριβούς δήλωσης ή μη υποβολής δήλωσης του φόρου, την πληρωμή του οποίου θα απέφευγε ο υπόχρεος φορολογούμενος (άρθρο 26 ν. 3943/2011).26. Δικαίωμα προσφυγής - Εξώδικη επίλυση της διαφοράς.α. Κατά του φύλλου ελέγχου έχει δικαίωμα προσφυγής ο υπόχρεος ή οι κληρονόμοι του, εντός 30 ημερών από την κοινοποίηση του φύλλου ελέγχου (άρθρο πέμπτο ν. 4079/2012, ΦΕΚ 180 Α720-9-2012 και άρθρο πρώτο ν. 4093/2012).Η ανωτέρω προθεσμία άσκησης της προσφυγής ισχύει για πράξεις που εκδίδονται ή παραλείψεις της φορολογικής αρχής που συντελούνται από την 21-9-2012 και μετά.β. Κατά τη διάρκεια της ανωτέρω προθεσμίας προς άσκηση της προσφυγής, ο υπόχρεος δικαιούται να ζητήσει την εξώδικη επίλυση της διαφοράς (συμβιβασμό) από τον αρμόδιο Προϊστάμενο Δ.Ο.Υ. ή την Επιτροπή Διοικητικής Επίλυσης Φορολογικών Διαφορών (Ε.Δ.Ε.Φ.Δ.) του άρθρου 70Α του Κ.Φ.Ε., εφόσον το προσδιοριζόμενο ποσό του κύριου και πρόσθετου φόρου υπερβαίνει τις 50.000 €.Στις περιπτώσεις που η Ε.Δ.Ε.Φ.Δ. είναι αποκλειστικά αρμόδια για τη διοικητική επίλυση της διαφοράς, δηλαδή για ποσά άνω των 300.000 €, η προθεσμία για την υποβολή της αίτησης στηνΕ.Δ.Ε.Φ.Δ. είναι 60 ημέρες, ενώ η προθεσμία για την άσκηση προσφυγής κατά της απόφασης της Ε.Δ.Ε.Φ.Δ. είναι 30 ημέρες από την επίδοση της απόφασης στον υπόχρεο (άρθρο 70Α Κ.Φ.Ε.).ΑΠΑΛΛΑΓΕΣ27. Ποιοι είναι οι δικαιούχοι της απαλλαγής από το Φ.Μ.Α για αγορά πρώτης κατοικίας;Η απαλλαγή παρέχεται μόνο σε φυσικά πρόσωπα (έγγαμα ή άγαμα), εφόσον κατοικούν μόνιμα στην Ελλάδα ή προτίθενται να εγκατασταθούν σε αυτή το αργότερο εντός δύο ετών από την αγορά (άρθρο 23 παρ. 4-5 ν. 3943/2011, ΦΕΚ 66 Α731-3-2011).Με τις διατάξεις του άρθρου 21 του ν. 3842/2010 καταργήθηκε η απαλλαγή για τους Έλληνες ή ομογενείς του εξωτερικού που δεν κατοικούν στην Ελλάδα κατά το χρόνο της αγοράς. Επίσης, καθορίστηκαν οι κατηγορίες δικαιούχων ως ακολούθως:α) Έλληνες,β) ομογενείς από Αλβανία, Τουρκία και χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης,γ) πολίτες των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης,δ) αναγνωρισμένοι πρόσφυγες, σύμφωνα με τις διατάξεις του π.δ. 96/2008 (ΦΕΚ 152 Α'),καιε) πολίτες τρίτων χωρών που απολαύουν του καθεστώτος του επί μακρόν διαμένοντος στην Ελλάδα, σύμφωνα με τις διατάξεις του π.δ. 150/2006 (ΦΕΚ 160 Α').Επισημαίνεται ότι ειδικά για τους αλλοδαπούς η πρόθεσή τους για μόνιμη εγκατάσταση στην Ελλάδα δεν αναιρείται από το γεγονός ότι για ειδικούς λόγους, οι αρμόδιες υπηρεσίες τους χορηγούν προσωρινές άδειες παραμονής που ανανεώνονται.Οι καταγόμενοι από τη Βόρεια Ήπειρο και την Τουρκία, εφόσον απέκτησαν ιθαγένεια τρίτου κράτους πλην της Αλβανικής και Τουρκικής, δεν μπορούν να τύχουν απαλλαγής από το φόρο.Για τους έμμισθους Έλληνες δημοσίους υπαλλήλους που υπηρετούν στο εξωτερικό θεωρείται ότι η κατοικία τους βρίσκεται στην Ελλάδα και συνεπώς δικαιούνται της απαλλαγής.Η απαλλαγή παρέχεται και στον κύριο εξ αδιαιρέτου ποσοστού ή ψιλό κύριο ή επικαρπωτή κατοικίας ή οικοπέδου που αγοράζει το υπόλοιπο ποσοστό ή το εμπράγματο δικαίωμα της επικαρπίας ή της ψιλής κυριότητας, προκειμένου να γίνει εξ ολοκλήρου κύριος του ακινήτου, εφόσον το ποσοστό που έχει δεν του πληροί τις στεγαστικές ανάγκες.Η απαλλαγή παρέχεται και στο σύζυγο που βρίσκεται σε διάσταση, υπό τον όρο ότι έχει καταθέσει αίτηση ή αγωγή διαζυγίου τουλάχιστον προ έξι μηνών από το χρόνο της αγοράς. Αν δε λυθεί ο γάμος με διαζύγιο μέσα σε πέντε έτη από την αγορά, αίρεται η χορηγηθείσα απαλλαγή και καταβάλλεται ο οικείος φόρος.Οι ιδιοκτήτες ξενοδοχείων, αποθηκών, γραφείων, βιομηχανοστασίων και γενικά αμιγών επαγγελματικών στεγών έχουν δικαίωμα απαλλαγής. Δεν θεωρείται επαγγελματική στέγη το ακίνητο, το οποίο από την οικοδομική άδεια ή τον τίτλο κτήσης χαρακτηρίζεται ως κατοικία, έστω και αν αυτό χρησιμοποιείται ως επαγγελματική στέγαση.28. Ποια είναι η έκταση της παρεχόμενης απαλλαγής; Παρέχεται απαλλαγή για βοηθητικούς χώρους;Με τις διατάξεις του άρθρου 21 του ν. 3842/2010 επήλθαν μεταβολές στο αντικείμενο της απαλλαγής ως ακολούθως:Καταργήθηκε η χορήγηση της απαλλαγής για αγορά κατοικίας με εμβαδόν έως 200 τ.μ. ή οικοπέδου, στο οποίο αντιστοιχεί κατοικία με εμβαδόν έως 200 τ.μ., ανεξάρτητα από την αξία τους, και παρέχεται απαλλαγή, η οποία συνδέεται με την οικογενειακή κατάσταση του δικαιούχου και το είδος του αγοραζόμενου ακινήτου ως εξής:-Γ ια αγορά κατοικίας: από άγαμο μέχρι ποσού αξίας 200.000€,από άγαμο που παρουσιάζει αναπηρία τουλάχιστον 67% από διανοητική καθυστέρηση ή φυσική αναπηρία μέχρι ποσού αξίας 250.000€,από έγγαμο μέχρι ποσού αξίας 250.000€ ενώ από έγγαμο που παρουσιάζει αναπηρία τουλάχιστον 67% από διανοητική καθυστέρηση ή φυσική αναπηρία μέχρι ποσού αξίας 275.000€.Το ποσό αυτό προσαυξάνεται κατά 25.000€ για καθένα από τα δύο πρώτα τέκνα αυτού και κατά 30.000€ για το τρίτο και καθένα από τα επόμενα τέκνα του.- Για αγορά οικοπέδου: από άγαμο μέχρι ποσού αξίας 50.000€ από έγγαμο μέχρι ποσού αξίας 100.000€. Το ποσό αυτό προσαυξάνεται κατά 10.000€ για καθένα από τα δύο πρώτα τέκνα αυτού και κατά 15.000€ για το τρίτο και καθένα από τα επόμενα τέκνα του.Αν η αξία του ακινήτου υπερβαίνει τα παραπάνω αφορολόγητα όρια, η απαλλαγή χορηγείται μέχρι του αντίστοιχου αφορολόγητου ποσού και για την επιπλέον αξία οφείλεται ΦΜΑ με συντελεστή 10%.Σε περίπτωση αγοράς κατοικίας, στο ποσό της απαλλαγής περιλαμβάνεται και η αξία μιας θέσης στάθμευσης και ενός αποθηκευτικού χώρου, για επιφάνεια εκάστου έως 20 τ.μ., εφόσον βρίσκονται στο ίδιο ακίνητο και αποκτώνται ταυτόχρονα με το ίδιο συμβόλαιο αγοράς.Τα ανωτέρω εφαρμόζονται σε αγορές πρώτης κατοικίας, η φορολογική υποχρέωση των οποίων γεννιέται από τις 23-4-2010 και μετά.29. Ποιες είναι οι προϋποθέσεις για την απαλλαγή πρώτης κατοικίας;α) Ο αγοραστής ή η σύζυγός του ή τα ανήλικα παιδιά του να μην έχουν δικαίωμαπλήρους κυριότητας ή επικαρπίας ή οικήσεως σε άλλη οικία ή διαμέρισμα που πληροί τις στεγαστικές ανάγκες της οικογένειάς του ή δικαίωμα πλήρους κυριότητας επί οικοπέδου οικοδομήσιμου ή επί ιδανικού μεριδίου οικοπέδου, στο οποίο αντιστοιχεί εμβαδόν κτίσματος που πληροί τις στεγαστικές του ανάγκες, και βρίσκονται σε δημοτικό διαμέρισμα με πληθυσμό άνω των3. κατοίκων. Ακόμη για την απαλλαγή απαιτείται το αγοραζόμενο οικόπεδο ή το γήπεδο στο οποίο βρίσκεται η αγοραζόμενη οικία ή το διαμέρισμα να είναι οικοδομήσιμο και εντός εγκεκριμένου ρυμοτομικού σχεδίου δήμου ή κοινότητας, και μεταξύ αγοραστή και πωλητή να μην υπάρχει συγγένεια εξ αίματος ή εξ αγχιστείας πρώτου βαθμού.Οι προϋποθέσεις για τη χορήγηση της απαλλαγής θα πρέπει να συντρέχουν στο όνομα του αγοραστή.β) Θεωρείται ότι καλύπτονται οι στεγαστικές ανάγκες του αγοραστή και της οικογένειάς του, αν το συνολικό εμβαδόν της καθαρής επιφάνειας (της επιφάνειας χωρίς τους κοινόχρηστους χώρους) κατοικιών που υφίστανται ή υπάρχει η δυνατότητα βάσει των πολεοδομικών διατάξεων να αναγερθούν είναι: 70 τ.μ., προσαυξανόμενα κατά 20 τ.μ. για καθένα από τα δύο πρώτα παιδιά του και 25 τ.μ. για το τρίτο και τα επόμενα τέκνα. Κατ’ εξαίρεση, οι στεγαστικές ανάγκες του αγοραστή με ποσοστό αναπηρίας τουλάχιστον 67% αυξάνονται από 70 τ.μ. σε 90 τ.μ. (άρθρο 16 παρ. 14 ν. 3522/2006).γ) Η απαλλαγή παρέχεται με τον όρο ότι το ακίνητο θα παραμείνει στην κυριότητα του αγοραστή για μία τουλάχιστον πενταετία.30. Πότε αίρεται η απαλλαγή;α) Σε περίπτωση που με πράξη εν ζωή μεταβιβασθεί το ακίνητο ή συσταθεί σ' αυτό οποιοδήποτε εμπράγματο δικαίωμα, πλην υποθήκης, πριν από την παρέλευση της πενταετίας, αυτός που μεταβιβάζει ή συνιστά εμπράγματο δικαίωμα υποχρεούται, προ της μεταβίβασης ή της σύστασης του εμπράγματου δικαιώματος, να υποβάλει δήλωση και να καταβάλει εφάπαξ το Φ.Μ.Α. που αναλογεί στην αξία του μεταβιβαζομένου ακινήτου. Ως αξία του ακινήτου λαμβάνεται η αξία που έχει το ακίνητο κατά το χρόνο της νέας μεταβίβασης ή της σύστασης του εμπράγματου δικαιώματος ή το δηλωθέν τίμημα της μεταβίβασης, εφόσον αυτό είναι μεγαλύτερο της αντικειμενικής αξίας. Ο φόρος υπολογίζεται με βάση τους συντελεστές που ίσχυαν κατά το χρόνο χορήγησης της απαλλαγής, εκτός εάν ο φόρος που αναλογεί στην αξία του ακινήτου του χρόνου απαλλαγής είναι μεγαλύτερος, οπότε καταβάλλεται ο μεγαλύτερος αυτός φόρος.Σημειώνεται ότι στην περίπτωση χορήγησης απαλλαγής και στους δύο συζύγους κατά την αγορά ακινήτου εξ αδιαιρέτου, κατά τη μεταβίβαση του ποσοστού του ενός συζύγου σε τρίτον εντός της πενταετίας καταβάλλεται ο φόρος που αναλογεί στο ποσοστό αυτό.β) Αν ο αγοραστής δεν εγκατασταθεί στην Ελλάδα εντός προθεσμίας δύο ετών από την αγορά, υποχρεούται να υποβάλει δήλωση το αργότερο εντός προθεσμίας έξι μηνών από τη συμπλήρωση της διετίας και να καταβάλει τον αναλογούντα φόρο. Για τον υπολογισμό του φόρου λαμβάνεται υπόψη η αξία του ακινήτου κατά το χρόνο υποβολής της δήλωσης (άρθρο 23 παρ. 4-5 ν. 3943/2011).31. Ποιες είναι οι κυρώσεις σε περίπτωση διαπίστωσης μη συνδρομής των προϋποθέσεων απαλλαγής;Αν διαπιστωθεί από την Δ.Ο.Υ. ότι χορηγήθηκε απαλλαγή από το φόρο μεταβίβασης, ενώ δε συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις της απαλλαγής, επιβάλλεται σε βάρος του αγοραστή, εκτός από τον αναλογούντα κύριο φόρο, και πρόσθετος φόρος που ορίζεται σε ποσοστό 100% επί του κυρίου φόρου. Ο κύριος φόρος υπολογίζεται με βάση την αξία του ακινήτου κατά το χρόνο διαπίστωσης της παράβασης με εφαρμογή των συντελεστών που ίσχυαν κατά το χρόνο χορήγησης της απαλλαγής, εκτός εάν ο φόρος που αναλογεί στην αξία του ακινήτου του χρόνου της απαλλαγής είναι μεγαλύτερος. Σε περίπτωση διοικητικής επίλυσης της διαφοράς ο ανωτέρω πρόσθετος φόρος δεν μπορεί να μειωθεί στα 3/5 αυτού, κατά τις διατάξεις της παραγράφου 8 του άρθρου 2 του ν. 2523/1997. Αν η αξία που έχει απαλλαγεί από το φόρο αποτελεί τμήμα της συνολικής αξίας του ακινήτου, ο κύριος και πρόσθετος φόρος επιβάλλεται με βάση το τμήμα αυτό, η αξία του οποίου υπολογίζεται με βάση τη σχέση της αξίας που έχει απαλλαγεί προς τη συνολική αξία, κατά το χρόνο της απαλλαγής (άρθρο 3 παρ. 6 ν. 3634/2008).Τα ανωτέρω ισχύουν για αγορές πρώτης κατοικίας η φορολογική υποχρέωση των οποίων γεννιέται από τις 13-12-2007 και μετά.32. Υπάρχει δικαίωμα απαλλαγής για δεύτερη φορά;Η απαλλαγή από το φόρο μεταβίβασης για αγορά κατοικίας ή οικοπέδου παρέχεται μιαφορά.Απαλλαγή παρέχεται και για κάθε νέα αγορά ακινήτου, εφόσον:α) τα ακίνητα που έχει στην κυριότητά του κατά το χρόνο της νέας αγοράς ο αγοραστής, ο σύζυγος ή τα ανήλικα τέκνα τους, δεν πληρούν τις στεγαστικές ανάγκες της οικογένειάς τους καιβ) ο αγοραστής υποβάλει την οικεία δήλωση και καταβάλει εφάπαξ το φόρο που αναλογεί στην αξία του ακινήτου που έτυχε της απαλλαγής.Ως αξία του ακινήτου λαμβάνεται η αξία που έχει αυτό κατά το χρόνο της νέας απαλλαγής. Για τον υπολογισμό του φόρου γίνεται χρήση των συντελεστών που ίσχυαν κατά το χρόνο χορήγησης της πρώτης απαλλαγής και καταβάλλεται εφάπαξ, εκτός εάν ο φόρος που αναλογεί στην αξία του ακινήτου ή στο καταβληθέν τίμημα κατά το χρόνο χορήγησης της πρώτης απαλλαγής είναι μεγαλύτερος, οπότε καταβάλλεται ο μεγαλύτερος αυτός φόρος.Η απαλλαγή αυτή παρέχεται και σε πρόσωπα τα οποία έτυχαν απαλλαγής από το φόρο μεταβίβασης για απόκτηση στέγης μέχρι 14.7.1980, καθώς και σε πρόσωπα τα οποία έτυχαν απαλλαγής από το φόρο κληρονομιάς ή γονικής παροχής για απόκτηση πρώτης κατοικίας, εφόσον για τα πρόσωπα αυτά συντρέχουν οι προϋποθέσεις απαλλαγής και καταβληθεί ο οικείος φόρος κατά περίπτωση.33. Ποια είναι τα δικαιολογητικά για τη χορήγηση της απαλλαγής για πρώτη κατοικία και πότε υποβάλλονται;Τα δικαιολογητικά που απαιτούνται για τη χορήγηση της απαλλαγής από το Φ.Μ.Α. υποβάλλονται μαζί με την δήλωση Φ.Μ.Α. πριν από την υπογραφή του οριστικού συμβολαίου.Τα δικαιολογητικά για τη διαπίστωση των προϋποθέσεων απαλλαγής καθορίζονται με την υπ’ αριθ. ΠΟΛ. 1101/24-6-2010 (Φ.Ε.Κ. 1021 Β'/30-6-2010) απόφαση του ΥπουργούΟικονομικών.34. Ποιες απαλλαγές παρέχονται στους αγρότες;Με τις διατάξεις της παρ. 1 του άρ. 8 του ν. 3220/2004 παρέχεται πλήρης απαλλαγή από το φόρο μεταβίβασης κατά την αγορά ή ανταλλαγή γεωργικών ή κτηνοτροφικών εκτάσεων, μαζί με τις εγκαταστάσεις τους που εξυπηρετούν αποκλειστικά την εκμετάλλευσή τους, σε όλους τους αγρότες (νέους, νεοεισερχόμενους ή άνω των 40 ετών) είτε με τις διατάξεις του ν. 634/1977 είτε με εκείνες του ν. 2520/1997, χωρίς κανένα περιορισμό (ανώτατο όριο) ως προς την αξία ή την έκταση των αγροτικών ακινήτων.35. Χορηγείται απαλλαγή για αγορά οικίας, διαμερίσματος ή οικοπέδου με εισαγωγή συναλλάγματος;Χορηγείτο, καταργήθηκε όμως από 28-12-2000 με τις διατάξεις του ν. 2873/2000.36. Πότε παραγράφεται το δικαίωμα του Δημοσίου για την επιβολή του Φ.Μ.Α.;Το δικαίωμα του Δημοσίου για επιβολή Φ.Μ.Α. παραγράφεται μετά την πάροδο πενταετίας από το τέλος του έτους μέσα στο οποίο επιδόθηκε η δήλωση Φ.Μ.Α. και μετά πάροδο δεκαπέντε ετών από το τέλος του έτους εντός του οποίου παρεσχέθη η απαλλαγή, έστω και αν η υπόθεση περαιώθηκε οριστικά.Γ.- ΕΙΔΙΚΟΣ ΦΟΡΟΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΑΚΙΝΗΤΩΝ37. Ποιοί είναι υπόχρεοι σε υποβολή δήλωσης ειδικού φόρου επί των ακινήτων (Ε.Φ.Α.) για το έτος 2013;Υπόχρεοι σε υποβολή δήλωσης ειδικού φόρου επί των ακινήτων για το έτος 2013 έχουν: α) Οι νομικές οντότητες και τα νομικά πρόσωπα που είναι υπόχρεα σε καταβολή του φόρου αυτού. β) Ανώνυμες εταιρείες και εταιρείες περιορισμένης ευθύνης οι οποίες έχουν ως σκοπό, σύμφωνα με το καταστατικό τους, την αγορά, διαχείριση, επένδυση και εκμετάλλευση ακινήτων. γ) Οι νομικές οντότητες και τα νομικά πρόσωπα των περιπτώσεων γ' και στ' της παραγράφου 2 του άρθρου 15 του ν. 3091/2002, καθώς και αυτά της περίπτωσης δ' της παραγράφου 3 του ιδίου νόμου. Συγκεκριμένα:-Ναυτιλιακές επιχειρήσεις που έχουν εγκαταστήσει γραφεία στην Ελλάδα σύμφωνα με τις διατάξεις του α.ν. 89/1967 (ΦΕΚ 132 Α'), όπως τροποποιήθηκε και συμπληρώθηκε με τον α.ν. 378/1968 (ΦΕΚ 82 Α'), το ν. 27/1975 (ΦΕΚ 77 Α'), το ν. 814/1978 (ΦΕΚ 144 Α') και το ν. 2234/1994 (ΦΕΚ 142 Α') και πλοιοκτήτριες εταιρείες εμπορικών πλοίων (περ. γ, παρ. 2, αρ. 15).-Νομικά πρόσωπα τα οποία αποδεδειγμένα επιδιώκουν στην Ελλάδα σκοπούς κοινωφελείς, πολιτιστικούς, θρησκευτικούς, εκπαιδευτικούς (περ. στ, παρ. 2, αρ. 15).-Εταιρείες, που έχουν την έδρα τους σύμφωνα με το καταστατικό τους στην Ελλάδα ή σε άλλη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης των οποίων το σύνολο των ονομαστικών μετοχών, μεριδίων ή μερίδων ανήκουν σε ίδρυμα ημεδαπό ή αλλοδαπό, εφόσον αποδεδειγμένα επιδιώκει στην Ελλάδα κοινωφελείς σκοπούς, για τα ακίνητα που χρησιμοποιούνται για το σκοπό αυτόν (περ. δ' παρ. 3, αρ. 15).38. Με τι συντελεστή φορολογούνται τα νομικά πρόσωπα που είναι υποκείμενα σε ειδικό φόρο επί των ακινήτων για το έτος 2013.Από το έτος 2011 και για κάθε επόμενο ο συντελεστής φορολόγησης είναι 15% (άρθρο 57 ν. 3842/2010).39. Πότε υποβάλλεται η δήλωση ειδικού φόρου επί των ακινήτων;Η δήλωση ειδικού φόρου επί των ακινήτων για το έτος 2013 υποβάλλεται μέχρι την 20η Μαΐου 2013.40. Υποχρεούνται όσοι υποβάλλουν δήλωση ειδικού φόρου να συνυποβάλλουν και τα φύλλα υπολογισμού αξίας των ακινήτων τους;Η δήλωση ειδικού φόρου συνοδεύεται από τα φύλλα υπολογισμού αξίας των ακινήτων, για όσα ακίνητα υπόκειται σε φόρο. Για τα απαλλασσόμενα ακίνητα δεν απαιτείται η συνυποβολή φύλλων υπολογισμού της αξίας τους.Τελευταία ενημέρωση:2/2/2013Τηλ. Επικοινωνίας για παροχή διευκρινίσεων σε θέματα Φορολογίας Κεφαλαίου: 210-3375872ΘΕΜΑΤΑ ΤΕΛΩΝ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΩΝ ΦΟΡΟΛΟΓΙΩΝ (αρμοδιότητα της Δ/νσης Τελών και Ειδικών Φορολογιών)Α. ΤΕΛΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ ΕΤΟΥΣ 2013 ΚΑΙ ΕΠΟΜΕΝΩΝ1) Πώς υπολογίζονται τα ετήσια τέλη κυκλοφορίας των αυτοκινήτων οχημάτων ιδιωτικής χρήσης;Α. ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΑ ΟΧΗΜΑΤΑ ΙΔΙΩΤΙΚΗΣ ΧΡΗΣΗΣα) Για τα επιβατικά αυτοκίνητα που έχουν ταξινομηθεί για πρώτη φορά στην Ελλάδα έως την31.10.2010 καθώς και για τις δίκυκλες και τρίκυκλες μοτοσικλέτες ανεξαρτήτως της ημερομηνίας πρώτης ταξινόμησής τους στην Ελλάδα, αποκλειστικά με βάση τον κυλινδρισμό του κινητήρα αυτών ως εξής:Κατηγορία Κυλινδρισμός κινητήρα (κυβ. εκατ.) Ετήσια τέλη κυκλοφορίας (σε ευρώ)Α’ Έως 300 22Β’ 301 - 785 55Γ’ 786 - 1.071 120Δ’ 1.072 - 1.357 135Ε’ 1.358 - 1.548 240ΣΤ’ 1.549 - 1.738 265Ζ’ 1.739 - 1.928 300Η’ 1.929 - 2.357 660Θ’ 2.358 - 3.000 880Ι’ 3.001 - 4.000 1.100Κ’ 4.001 και άνω 1.320 β) Για τα επιβατικά αυτοκίνητα που ταξινομούνται για πρώτη φορά στην Ελλάδα από την 1/11/2010 και μετά, αποκλειστικά με βάση τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα (γραμμάρια CO2 ανά χιλιόμετρο). Για τον υπολογισμό λαμβάνονται υπόψη οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, όπως αυτές αναγράφονται στην άδεια του οχήματος, ως εξής:ΚΛΙΜΑΚΙΟ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΔΙΟΞΕΙΔΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ (γρμ. CO2 ανά χιλιόμετρο) ΕΤΗΣΙΑ ΤΕΛΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ ΑΝΑ ΓΡΑΜΜΑΡΙΟ ΕΚΠΟΜΠΩΝ CO2 (σε ευρώ)0 - 100 0,00101 - 120 0,90121 - 140 1,10141 - 160 1,70161 - 180 2,25181 - 200 2,55201 - 250 2,80Άνω των 251 3,40 Ο τρόπος αυτός υπολογισμού ισχύει για όλα τα προαναφερόμενα αυτοκίνητα, άσχετα από την τεχνολογία που αυτά ενσωματώνουν (βενζινοκίνητα, υβριδικά, πετρελαιοκίνητα κ.λ.π.).Παραδείγματα:Για ένα Ι.Χ. επιβατικό αυτοκίνητο με εκπομπές 150 γρμ CO2 ανά χιλιόμετρο καταβάλλονται τέλη κυκλοφορίας ίσα με 150 x 1,70 = 255 ευρώ. Ομοίως, για ένα αυτοκίνητο με εκπομπές 195 γρμ CO2 ανά χιλιόμετρο καταβάλλονται τέλη κυκλοφορίας ίσα με 195 x 2,55 = 497,25 ευρώ ενώ για ένα αυτοκίνητο με εκπομπές 90 γρμ CO2 ανά χιλιόμετρο τα τέλη κυκλοφορίας είναι μηδενικά. Προκειμένου για τα κλιμάκια Δ.Ο.Υ. στις Υπηρεσίες του Υπουργείου Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας, Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων σημειώνεται ότι, η τιμή των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα (CO2) του αυτοκινήτου θα αναγράφεται στην υπεύθυνη δήλωση που προσκομίζεται κατά την έκδοση της άδειας του οχήματος στο πεδίο «κυβισμού/μ.β./θέσεων» η ένδειξη CO2 και η τιμή των εκπομπών. Για παράδειγμα στη θέση των κυβικών εκατοστών θα αναγράφεται η ένδειξη CO2 και η τιμή των εκπομπών του συγκεκριμένου αυτοκινήτου π.χ. 150 γρμ.Στις περιπτώσεις οχημάτων, όπου τα τέλη κυκλοφορίας αποτελούν τη βάση υπολογισμού από τις Τελωνειακές Υπηρεσίες, για τον καθορισμό του τέλους ταξινόμησης, αν από τα προσκομιζόμενα στις Υπηρεσίες αυτές δικαιολογητικά έγγραφα δεν προκύπτουν εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, οι ιδιοκτήτες αυτών υποχρεούνται να προσκομίσουν πιστοποιητικό ή βεβαίωση καυσαερίων των αρμοδίων Υπηρεσιών του Υπουργείου Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας, Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων, επί του οποίου αναγράφονται και οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, σύμφωνα με τις οδηγίες που θα παρασχεθούν από τις Υπηρεσίες του Υπουργείου αυτού.Για τα Ε.Ι.Χ. ρυμουλκούμενα, ημιρυμουλκούμενα (τροχόσπιτα): 140 ευρώ.Για τα αυτοκινούμενα τροχόσπιτα, τα τέλη κυκλοφορίας υπολογίζονται όπως για τα επιβατικά αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης.Ειδικά, για τα τύπου JEEP φορτηγά Ι.Χ. αυτοκίνητα διευκρινίζονται τα εξής:Για τον υπολογισμό των ετήσιων τελών κυκλοφορίας των αυτοκινήτων οχημάτων της κατηγορίας αυτής, τα οχήματα αυτά εμπίπτουν στην έννοια των διατάξεων της περίπτωσης Α της παραγράφου 1 του άρθρου 20 του ν. 2948/2001, όπως αυτές ισχύουν, ως αυτοκίνητα οχήματα ιδιωτικής χρήσης.Εφόσον, ο κάτοχος αυτοκινήτου της κατηγορίας αυτής αμφισβητεί την υποχρέωσή του για την καταβολή τελών κυκλοφορίας, ως επιβατικό αυτοκίνητο όχημα και υποστηρίζει ότι, το αυτοκίνητο αυτό δεν είναι τύπου Jeep ή τούτο είναι φορτηγό (επαγγελματικό), η αρμόδια Δ.Ο.Υ. θα αποφαίνεται για το θέμα, εκδίδοντας και τη σχετική βεβαίωση, όπου απαιτείται και σε περίπτωση προσφυγής θα αποφαίνονται τα Διοικητικά Δικαστήρια (ΣΧΕΤ: 1015436/ 147/ Τ.& Ε.Φ./ΠΟΛ. 1048/7.2.1997).2) Πως υπολογίζονται τα ετήσια τέλη κυκλοφορίας των φορτηγών αυτοκινήτων και μοτοσικλέτων ιδιωτικής χρήσης και λοιπών αυτοκινήτων της κατηγορίας αυτής.α) Φορτηγά αυτοκίνητα και μοτοσικλέτες:Για τον υπολογισμό των τελών κυκλοφορίας λαμβάνεται υπόψη το μικτό βάρος σε χιλιόγραμμα, ως εξής:Κατηγορία Μικτό βάρος σε χιλιόγραμμα Ετήσια τέλη κυκλοφορίας (σε ευρώ)Α' έως 1.500 75Β' 1.501 - 3.500 105Γ' 3.501 - 10.000 300Δ' 10.001 - 20.000 600Ε' 20.001 - 30.000 940ΣΤ' 30.001 - 40.000 1.320Ζ' 40.001 και άνω 1.490Ρυμουλκά (τράκτορ) : 300 ευρώ. ΣΗΜΕΙΩΣΗ:Στις περιπτώσεις Φ.Ι.Χ. αυτοκινήτων για τα οποία εκδίδεται άδεια κυκλοφορίας ενιαίας κυκλοφοριακής μονάδας (άδεια ρυμουλκού με επικαθήμενο), τα τέλη κυκλοφορίας υπολογίζονται μόνο με βάση το μικτό βάρος της ενιαίας αυτής κυκλοφοριακής μονάδας (για το οποίο έχει ληφθεί υπόψη και το βάρος του ρυμουλκού), χωρίς την προσθήκη των 300 Ευρώ (ΣΧΕΤ: 1075062/988/Τ.&Ε.Φ./19-9-2003 έγγραφο μας).β) ΛεωφορείαΓια τον υπολογισμό των τελών κυκλοφορίας λαμβάνονται υπόψη οι θέσεις των καθημένων, ωςεξής: Κατηγορία Θέσεις καθημένων Ετήσια τέλη κυκλοφορίας (σε ευρώ)Α' έως 33 210Β' 34 - 50 410Γ' 51 και άνω 510 γ) Ασθενοφόρα και νεκροφόρες : 300,00 ευρώΕπισημαίνεται ότι, το ανωτέρω πάγιο ποσό τελών κυκλοφορίας έτους 2013, επιβάλλεται στα οχήματα αυτά, ανεξάρτητα από τον χαρακτηρισμό τους ως επιβατικά ή φορτηγά.3) Πώς υπολογίζονται τα ετήσια τέλη κυκλοφορίας των αυτοκινήτων οχημάτων δημοσίας χρήσης;α) Επιβατικά (με ή χωρίς μετρητή) που έχουν ταξινομηθεί για πρώτη φορά στην Ελλάδα έως την 31/10/2010 : 290 ευρώ.β) Επιβατικά (με ή χωρίς μετρητή) ταξινομούμενα για πρώτη φορά στην Ελλάδα από την 1/11/2010 και μετά, αποκλειστικά με βάση τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα (γραμμάρια CO2 ανά χιλιόμετρο).Λαμβάνονται υπόψη οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, όπως αυτές αναγράφονται στην άδεια του οχήματος, ως εξής:ΚΛΙΜΑΚΙΟ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΔΙΟΞΕΙΔΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ (γρμ. CO2 ανά χιλιόμετρο) ΕΤΗΣΙΑ ΤΕΛΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ ΑΝΑ ΓΡΑΜΜΑΡΙΟ ΕΚΠΟΜΠΩΝ CO2 (σε ευρώ)0 - 100 0,00101 - 150 2,25Άνω των 151 2,8 Σύμφωνα με τις προαναφερόμενες διατάξεις, τα ετήσια τέλη κυκλοφορίας που επιβάλλονται στα επαγγελματικά (δημόσιας χρήσης) αυτοκίνητα που ταξινομούνται για πρώτη φορά στην Ελλάδα από την 1/11/2010 και μετά, υπολογίζονται αποκλειστικά με ιδιαίτερη κλίμακα εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα (γρμ. CO2 ανά χιλιόμετρο).Παραδείγματα:Για ένα ΤΑΞΙ με εκπομπές 145 γρμ CO2 ανά χιλιόμετρο καταβάλλονται τέλη κυκλοφορίας ίσα με 145 x 2,25 = 326,25 ευρώ. Ομοίως για ένα ΤΑΞΙ με εκπομπές 165 γρμ CO2 ανά χιλιόμετρο καταβάλλονται τέλη κυκλοφορίας ίσα με 165 x 2,80 = 462 ευρώ, ενώ, για ένα ΤΑΞΙ με εκπομπές 89 γρμ CO2 ανά χιλιόμετρο τα τέλη κυκλοφορίας είναι μηδενικά.γ) Φορτηγά αυτοκίνητα και μοτοσικλέτες:Κατηγορία Μικτό βάρος σε χιλιόγραμμα Ετήσια τέλη κυκλοφορίας (σε ευρώ)Α' έως 3.500 125Β' 3.501 - 10.000 195Γ' 10.001 - 19.000 340Δ' 19.001 - 26.000 495Ε' 26.001 - 33.000 650ΣΤ' 33.001 - 40.000 925Ζ' 40.001 και άνω 1.460Ρυμουλκά (τράκτορ) : 300 ευρώ. δ) ΛεωφορείαΑΣΤΙΚΑ Θέσεις καθημένων και ορθίων Ετήσια τέλη κυκλοφορίας (σε ευρώ)Α' έως 50 210Β' 51 και άνω 385 ΥΠΕΡΑΣΤΙΚΑ Θέσεις καθημένων και ορθίων Ετήσια τέλη κυκλοφορίας (σε ευρώ)Α' έως 50 215Β' 51 και άνω 300 ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΑ Θέσεις καθημένων Ετήσια τέλη κυκλοφορίας (σε ευρώ)Α' έως 40 430Β' 41 και άνω 595 ε) Για τα αλλοδαπά φορτηγά αυτοκίνητα, για κάθε ταξίδι, εκτός αν ορίζεται διαφορετικά από τις ειδικές συ μβάσεις της χώρας μας με άλλα κράτη το τέλος είναι 100 ευρώ .στ) Για τη χορήγηση προσωρινής άδειας κυκλοφορίας αυτοκινήτων οχημάτων: 4 ευρώ ανά ημέρα.ζ) Για τη δοκιμαστική κυκλοφορία των αυτοκινήτων οχημάτων:• Για μοτοσικλέτες: 30 ευρώ.• Για λοιπά οχήματα: 150 ευρώ.η) Ειδικά, για τα μοτοποδήλατα (με κυλινδρισμό κινητήρα μικρότερο των 51 κυβ. εκατ.), για τα οποία η άδεια κυκλοφορίας εκδίδεται από την Αστυνομική Αρχή, τα ετήσια τέλη κυκλοφορίας ανέρχονται στο ποσό των 12 ευρώ.4) Πώς υπολογίζονται τα ετήσια τέλη κυκλοφορίας για υβριδικά ,υδρογόνου και ηλεκτροκίνητα οχήματα;Τα υβριδικά επιβατικά αυτοκίνητα ιδιωτικής και δημόσιας χρήσης (ΤΑΞΙ), κυλινδρισμού κινητήρα έως 1.929 κ.εκ., που έχουν ταξινομηθεί στην Ελλάδα για πρώτη φορά έως την 31.10.2010, απαλλάσσονται των τελών κυκλοφορίας.Για τα υβριδικά επιβατικά αυτοκίνητα ιδιωτικής και δημόσιας χρήσης (ΤΑΞΙ), κυλινδρισμού κινητήρα άνω των 1.929 κ.εκ., που έχουν ταξινομηθεί στην Ελλάδα για πρώτη φορά έως την 31.10.2010, τα τέλη κυκλοφορίας που επιβάλλονται αναλογούν στο ήμισυ των τελών των αντίστοιχων συμβατικών οχημάτων.Για τα πιο πάνω οχήματα, ανεξάρτητα κυλινδρισμού κινητήρα, που ταξινομούνται για πρώτη φορά στην Ελλάδα από την 1.11.2010 και μετά, τα τέλη κυκλοφορίας προσδιορίζονται με βάση τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, ανάλογα αν αυτά είναι ιδιωτικής ή δημόσιας χρήσης οχήματα.Τα επιβατικά ηλεκτροκίνητα και υδρογόνου αυτοκίνητα ιδιωτικής και δημόσιας χρήσης, που έχουν ταξινομηθεί στην Ελλάδα για πρώτη φορά έως την 31.10.2010, απαλλάσσονται των τελών κυκλοφορίας. Για τα οχήματα αυτά, που ταξινομούνται για πρώτη φορά στην Ελλάδα από την1.11.2010 και μετά, τα τέλη κυκλοφορίας προσδιορίζονται με βάση τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, ανάλογα αν αυτά είναι ιδιωτικής ή δημόσιας χρήσης οχήματα.2. Οι υβριδικές δίκυκλες και τρίκυκλες μοτοσικλέτες ιδιωτικής και δημόσιας χρήσης, κυλινδρισμού κινητήρα έως 1.929 κ.εκ., ανεξάρτητα από την ημερομηνία της πρώτης ταξινόμησής τους στην Ελλάδα, απαλλάσσονται των τελών κυκλοφορίας.Για τις υβριδικές δίκυκλες και τρίκυκλες μοτοσικλέτες ιδιωτικής και δημόσιας χρήσης, κυλινδρισμού κινητήρα άνω των 1.929 κ.εκ., ανεξάρτητα από την ημερομηνία της πρώτης ταξινόμησής τους στην Ελλάδα, τα τέλη κυκλοφορίας που επιβάλλονται αναλογούν στο ήμισυ των τελών κυκλοφορίας των αντίστοιχων συμβατικών οχημάτων.Οι επιβατικές ηλεκτροκίνητες και υδρογόνου δίκυκλες και τρίκυκλες μοτοσικλέτες ιδιωτικής και δημόσιας χρήσης, ανεξάρτητα από την ημερομηνία της πρώτης ταξινόμησής τους στην Ελλάδα, απαλλάσσονται των τελών κυκλοφορίας.5) Πώς υπολογίζονται τα ετήσια τέλη κυκλοφορίας για επιβατικά αυτοκίνητα οχήματα ειδικών περιπτώσεων;Τα ετήσια τέλη κυκλοφορίας των ιδιωτικής χρήσης επιβατικών οχημάτων που τελούν στο ανασταλτικό τελωνειακό καθεστώς της προσωρινής εισαγωγής, υπολογίζονται αποκλειστικά με βάση τον κυλινδρισμό του κινητήρα αυτών, όπως ορίζεται από τις διατάξεις της υποπερίπτωσης α’ της περίπτωσης Α της παραγράφου 1 του άρθρου 20 του ν.2948/2001, όπως αυτές ισχύουν.2. Στα εκποιούμενα από το Δημόσιο ή τον Οργανισμό Διαχείρισης Δημόσιου Υλικού (Ο.Δ.Δ.Υ.) Α.Ε. επιβατικά αυτοκίνητα οχήματα, τα οποία τίθενται από τους αγοραστές σε κυκλοφορία, ως ιδιωτικής χρήσης, τα τέλη κυκλοφορίας υπολογίζονται αποκλειστικά με βάση τον κυλινδρισμό του κινητήρα αυτών ανεξάρτητα από την ημερομηνία της πρώτης ταξινόμησής τους στην Ελλάδα.3. Προκειμένου για υβριδικά αυτοκίνητα οχήματα και υβριδικές δίκυκλες και τρίκυκλες μοτοσικλέτες, που εμπίπτουν στις διατάξεις της προηγούμενης περίπτωσης, δηλαδή αυτών που εκποιούνται από το Δημόσιο ή τον Ο.Δ.Δ.Υ., έως 1.929 κ.εκ., ανεξάρτητα από την ημερομηνία της πρώτης ταξινόμησής τους στην Ελλάδα, αυτά απαλλάσσονται των τελών κυκλοφορίας. Για τα οχήματα της κατηγορίας αυτής άνω των 1.929 κ.εκ., τα τέλη κυκλοφορίας που επιβάλλονται αναλογούν στο ήμισυ των τελών των αντίστοιχων συμβατικών οχημάτων.Ειδικά, προκειμένου για ηλεκτροκίνητα και υδρογόνου αυτοκίνητα οχήματα και ηλεκτροκίνητες και υδρογόνου δίκυκλες και τρίκυκλες μοτοσικλέτες, της πιο πάνω κατηγορίας, αυτά απαλλάσσονται των τελών κυκλοφορίας.4. Για τα καινούργια ή μεταχειρισμένα επιβατικά ιδιωτικής χρήσης αυτοκινούμενα τροχόσπιτα, και θωρακισμένα επιβατικά οχήματα, επειδή εξαιρούνται από τη μέτρηση εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, τα τέλη κυκλοφορίας υπολογίζονται με βάση τον κυλινδρισμό του κινητήρα αυτών.5. Για τα μεταχειρισμένα επιβατικά ιδιωτικής χρήσης αυτοκίνητα, με πρώτο έτος κυκλοφορίας στην διεθνή αγορά πριν την 1.1.2002, ανεξάρτητα του χρόνου της πρώτης ταξινόμησής τους στην Ελλάδα, επειδή για τα οχήματα αυτά δεν ήταν υποχρεωτική η μέτρηση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, τα τέλη κυκλοφορίας υπολογίζονται με βάση τον κυλινδρισμό του κινητήρα αυτών.6. Για τα επιβατικά αυτοκίνητα δημόσιας χρήσης που αποχαρακτηρίζονται και τίθενται σε κυκλοφορία, ως ιδιωτικής χρήσης, ως ημερομηνία για τον υπολογισμό των τελών κυκλοφορίας, νοείται η ημερομηνία της πρώτης ταξινόμησής τους στην Ελλάδα.7. Για τα επιβατικά οχήματα ιδιωτικής χρήσης που είχαν ταξινομηθεί στη Χώρα μας και μετά την διαγραφή τους από το Μητρώο του Υπουργείου Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας, Υποδομών Μεταφορών και Δικτύων επαναταξινομούνται στη χώρα, ως ημερομηνία πρώτης ταξινόμησής τους στην Ελλάδα, νοείται η ημερομηνία της πρώτης άδειας κυκλοφορίας στη χώρα μας, πριν από την διαγραφή τους.Επομένως, τα τέλη κυκλοφορίας θα προσδιορίζονται είτε με βάση τον κυβισμό είτε με βάση τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, ανάλογα με το τι ίσχυε για το όχημα κατά την πρώτη ταξινόμησή του στην Ελλάδα και σύμφωνα με τα στοιχεία της άδειας που του είχε χορηγηθεί. Για την πιστοποίηση των παραπάνω θα προσκομίζεται στην αρμόδια Δ.Ο.Υ. βεβαίωση των αρμοδίων Υπηρεσιών Μεταφορών και Επικοινωνιών των Περιφερειακών Ενοτήτων της χώρας, της πρώτης ταξινόμησης με τα στοιχεία της πρώτης άδειας.6) Ποιες υποχρεώσεις προκύπτουν για τα οχήματα που απαλλάσσονται των τελών κυκλοφορίας;Για όσα οχήματα απαλλάσσονται, τα τέλη κυκλοφορίας είναι μηδενικά.7) ΛΟΙΠΕΣ ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ1. Τα τέλη κυκλοφορίας για όλα τα οχήματα, εκτός από τα τέλη των Ι.Χ. επιβατικών, δίκυκλων- τρίκυκλων μοτοσυκλετών, φορτηγών τύπου Jeep και τροχόσπιτων και εκτός από τα τέλη για τη δοκιμαστική κυκλοφορία και από τα τέλη κυκλοφορίας των δίτροχων-τρίτροχων μοτοποδηλάτων, περιορίζονται κατά 50%, κατά την έννοια των διατάξεων της περίπτωσης β της παραγράφου 2 του άρθρου 20 του ν.2948/2001 (ΦΕΚ Α' 242), εφόσον τα οχήματα δεν κυκλοφόρησαν για ολόκληρο ημερολογιακό εξάμηνο:• λόγω διαγραφής τους κατά το πρώτο ημερολογιακό εξάμηνο,• λόγω θέσης σε κυκλοφορία τους κατά το δεύτερο ημερολογιακό εξάμηνο,• λόγω θέσης σε ακινησία για ολόκληρο ημερολογιακό εξάμηνο. (ΣΧΕΤ: 1112289/1513/ Τ.&Ε.Φ./ΠΟΛ.1277/4-12-2001).2. Τα τέλη κυκλοφορίας των φορτηγών Ι.Χ. αυτοκινήτων κατόχων αγροτικών μηχανημάτων (αυτοπροωθούμενων θεριζοαλωνιστικών μηχανών, βάμβακος, τεύτλων και τομάτας) περιορίζονται κατά 50% ή 25%, ανάλογα με το χρονικό διάστημα που αυτά επιτρέπεται να κυκλοφορούν με βάση απόφαση του οικείου Περιφερειάρχη (σχετ. ΠΟΛ 1151/2000 και ΠΟΛ 1117/2006 σε συνδυασμό με τις διατάξεις του ν. 3852/2010 - A'87).3. Για όσα επιβατικά αυτοκίνητα στην άδεια κυκλοφορίας δεν αναγράφεται ο κυλινδρισμός κινητήρα (κυβικά εκατοστά), αλλά μόνο φορολογήσιμοι ίπποι, θα λαμβάνεται υπόψη η εξής αντιστοιχία, η οποία προκύπτει από τον τύπο «κυβικά x 0,007 = φορολογήσιμοι ίπποι», μετά από την ανάλογη στρογγυλοποίηση (άρθρο 4, ν.722/1977-ΦΕΚ Α' 299). Ο συντελεστής αυτός για τα μοτοποδήλατα ισούται με 0,013.8) Πότε είναι εμπρόθεσμη η καταβολή των τελών κυκλοφορίας;Εμπρόθεσμη είναι η καταβολή των τελών κυκλοφορίας εφόσον πραγματοποιήθηκε μέχρι31.12.2012 και με την χορηγηθείσα παράταση μέχρι και 8.1.2013 (ΠΟΛ 1229/31-12-2012)9) Ποιες κυρώσεις επιβάλλονται στην περίπτωση εκπρόθεσμης καταβολής τελώνκυκλοφορίας;Σε περίπτωση εκπρόθεσμης καταβολής, μη καταβολής ή καταβολής μειωμένων τελώνκυκλοφορίας με υπαιτιότητα του φορολογουμένου, επιβάλλεται αυτοτελές πρόστιμο, που προβλέπεται από τις ισχύουσες διατάξεις, ως εξής:1. Για τα Ι.Χ. επιβατικά και μοτοσικλέτες, τα τροχόσπιτα, τα ασθενοφόρα, τις νεκροφόρες, και τα φορτηγά τύπου Jeep:α) Για οχήματα στα οποία αναλογούν τέλη κυκλοφορίας κατώτερα των 30 ευρώ, το πρόστιμοανέρχεται σε 30 ευρώβ) Για οχήματα στα οποία αναλογούν τέλη κυκλοφορίας ανώτερα των 30 ευρώ, το πρόστιμοανέρχεται στο ύψος των τελών κυκλοφορίας, που υπολογίζονται, κατά περίπτωση, με βάση τον κυλινδρισμό του κινητήρα του οχήματος ή τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα (CO2), ή στο ύψος του πάγιου ποσού τελών κυκλοφορίας.2. Για τα λοιπά οχήματα (φορτηγά και λεωφορεία ιδιωτικής και δημόσιας χρήσης, επιβατικάδημόσιας χρήσης κ.λ.π.) το πρόστιμο περιορίζεται στο ήμισυ των κατά περίπτωση οφειλομένων τελών κυκλοφορίας (περ. 1 υποπαρ. Ε7 αρ. πρώτου ν 4093/2012)10) Ποιες απαλλαγές παρέχονται από την καταβολή των τελών κυκλοφορίας;Απαλλαγές τελών κυκλοφορίας λόγω αναπηρίας1. Οχήματα με κυλινδρισμό κινητήρα μέχρι 1650κ.εκ., που ανήκουν:α)στους ανάπηρους πολέμου αξιωματικούς και οπλίτες,β) στους ανάπηρους αξιωματικούς και οπλίτες των τριών κλάδων των Ενόπλων δυνάμεων, στους αξιωματικούς και άνδρες των Σωμάτων ασφαλείας, στους αξιωματικούς και άνδρες του Πυροσβεστικού και Λιμενικού σώματος, στους άνδρες της Αγροφυλακής καθώς και στους υπαλλήλους της Τελωνειακής Υπηρεσίας τους εντεταλμένους στη δίωξη του λαθρεμπορίου. γ) στους πολίτες που κατέστησαν ανάπηροι κατά το από 21/4/67 έως 23/7/74 χρονικό διάστημα, συνεπεία της δράσεώς τους κατά του δικτατορικού καθεστώτος.ΣημείωσηΚατ'εξαίρεση, τα επιβατικά αυτοκίνητα για τις ανωτέρω περιπτώσεις παραπληγικών αναπήρων και των αναπήρων με αναπηρία 100%, δύνανται να έχουν κυλινδρισμό κινητήρα ανώτερο των 1650 κ.εκ.δ)στους ανάπηρους αγωνιστές της Εθνικής Αντίστασης. ε)στους ανάπηρους αγωνιστές του Δημοκρατικού Στρατού.2. Στους ανάπηρους έλληνες πολίτες και πολίτες άλλων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης με κατοικία στην Ελλάδα, οι οποίοι:α) έχουν πλήρη παράλυση των κάτω ή άνω άκρων ή αμφοτερόπλευρο ακρωτηριασμό αυτών ή β) εμφανίζουν σοβαρή κινητική αναπηρία:βα) του ενός ή και των δύο κάτω άκρων με ποσοστό αναπηρίας συνολικά όχι μικρότερο του 67%. ββ) του ενός ή και των δύο κάτω άκρων με συμμετοχή κινητικής αναπηρίας του ενός ή και των δύο άνω άκρων με ποσοστό αναπηρίας συνολικά όχι μικρότερο του 67%, από το οποίο το 40% τουλάχιστον από το ένα κάτω άκρο.γ) έχουν ολική και από τους δύο οφθαλμούς τύφλωση με ποσοστό αναπηρίας 100%. δ) είναι νοητικά καθυστερημένοι με δείκτη νοημοσύνης κάτω του 40% ήε) πάσχουν από αυτισμό, εφόσον αυτός συνοδεύεται από επιληπτικές κρίσεις ή πνευματική καθυστέρηση ή οργανικό ψυχοσύνδρομο, οι οποίοι εξαιτίας των παθήσεων αυτών έχουν καταστεί ανάπηροι με συνολικό ποσοστό αναπηρίας από 67% και άνω, είναι ανίκανοι για εργασία και έχουν ανάγκη βοήθειας ήστ) πάσχουν από μεσογειακή αναιμία, δρεπανοκυτταρική ή μικροδρεπανοκυτταρική αναιμία ή ζ) πάσχουν από νεφρική ανεπάρκεια τελικού σταδίου ή έχουν υποβληθεί σε μεταμόσχευση νεφρούη) πάσχουν από συγγενική αιμορραγική διάθεση (αιμορροφιλία).3. Οχήματα με κυλινδρισμό κινητήρα μέχρι και 2650 κ.εκ. και 3650 κ.εκ. που ανήκουν:Σε ανάπηρους πολίτες, οι οποίοι έχουν πλήρη παράλυση των κάτω άκρων ή αμφοτερόπλευρο ακρωτηριασμό αυτών, με ποσοστό αναπηρίας 80% και άνω κατ’εξαίρεση απαλλάσσονται των τελών κυκλοφορίας για αυτοκίνητο μέχρι 2650 κ.εκ. και για ποσοστό αναπηρίας 100% μέχρι 3650 κ.εκ.Σημειώσεις:Οι ως άνω απαλλαγές των αναπήρων χορηγούνται εφόσον :• Η κυριότητα του οχήματος ανήκει 100% στον ανάπηρο, όπως αυτή προκύπτει από την άδεια κυκλοφορίας του οχήματος.• Η πάθηση από την οποία πάσχει ο ανάπηρος εμπίπτει στις προαναφερόμενες διατάξεις• Ο ανάπηρος δεν έχει στην κατοχή του άλλο όχημα στο οποίο να έχει χορηγηθεί απαλλαγή από τέλη κυκλοφορίας (όπως αυτό προκύπτει από σχετική υπεύθυνη δήλωση).Η απαλλαγή των τελών κυκλοφορίας χορηγείται μόνο με την έκδοση σχετικής απόφασης του Προϊσταμένου της αρμόδιας Δ.Ο.Υ. και αφορά στα επόμενα έτη από την έκδοσή της, με εξαίρεση τα νέα οχήματα τα οποία θα λαμβάνουν απαλλαγή και για το πρώτο έτος ταξινόμησης.• Για αυτοκίνητο που ανήκε σε θανόντα ανάπηρο, στον οποίο είχε χορηγηθεί απαλλαγή από τα τέλη κυκλοφορίας λόγω της αναπηρίας του, οι κληρονόμοι, στους οποίους περιέρχεται αυτό οφείλουν τέλη κυκλοφορίας από το επόμενο του θανάτου του κληρονομούμενου ημερολογιακό έτος.11. Σε ποιους φορείς γίνεται η πληρωμή των τελών κυκλοφορίας;Για όλες τις κατηγορίες οχημάτων:-Στις Τράπεζες, τα ΕΛΤΑ και το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων -Στις Δ.Ο.Υ. και τα κλιμάκια των Δ.Ο.Υ., :• όταν η καταβολή γίνεται προ χορήγησης νέας άδειας κυκλοφορίας αυτοκινήτου οχήματος, η καταβολή μπορεί να γίνει στα Κλιμάκια των Δ.Ο.Υ. στη Αττική ή στις κατά περίπτωση αρμόδιες Δ.Ο.Υ. της Περιφέρειας,• όταν απαιτείται διόρθωση στοιχείων αρχείου οχημάτων της Γ.Γ.Π.Σ., η καταβολή μπορεί να γίνει και στην Δ.Ο.Υ. στην οποία θα γίνει η διόρθωση• όταν αποδεδειγμένα δεν παρέχεται από το σύστημα Κωδικός Πληρωμής, η καταβολή μπορεί να γίνει σε οποιαδήποτε Δ.Ο.Υ.• όταν έχουν αφαιρεθεί τα στοιχεία κυκλοφορίας του οχήματος, με πράξη Αστυνομικής Αρχής, λόγω οφειλής τελών κυκλοφορίας, η καταβολή μπορεί να γίνει σε οποιαδήποτε Δ.Ο.Υ.• όταν πρόκειται για άρση ακινησίας, εκούσιας ή αναγκαστικής, η καταβολή μπορεί να γίνει μόνο στις αρμόδιες. για τη φορολογία εισοδήματος του ιδιοκτήτη του οχήματος Δ.Ο.Υ.12. Πώς χορηγείται η προσωρινή άδεια κυκλοφορίας;Αρμόδια υπηρεσία για την χορήγηση της προσωρινής άδειας και την έκδοση πινακίδας «Μ» είναι η Δ.Ο.Υ. (από 1-3-2004, σύμφωνα με την υπ’ αριθμ. 1109354/1188/Τα&ΕΦ/ΠΟΛ1132/3-12-2003).Η προσωρινή άδεια χορηγείται σε εξαιρετικές περιπτώσεις, που αναφέρονται κατωτέρω και μόνο για (2) ημέρες το μήνα, με την καταβολή 4 ευρώ την ημέρα:α) Για τα ανάριθμα αυτοκίνητα μόνο για τη μεταφορά τους από τον τόπο αγοράς ή τελωνισμού στον τόπο ταξινόμησης, ή για έλεγχο από το ΚΤΕΟ ή σε ειδικά συνεργεία για μετατροπή, προσθήκη αμαξωμάτων ή άλλων τεχνικών στοιχείωνβ) Για τα ενάριθμα αυτοκίνητα που βρίσκονται σε ακινησία μόνο για δοκιμή, επισκευή ή πώληση αυτών, ή παράδοση του οχήματος στις εγκαταστάσεις του ΕΔΟΕ.13. Ποια δικαιολογητικά απαιτούνται για τη θέση σε ακινησία των αυτοκινήτων οχημάτων; α) Εκούσια ακινησία:Για τα επιβατικά ιδιωτικής χρήσης αυτοκίνητα και μοτοσικλέτες, κατατίθενται στην αρμόδια Δ.Ο.Υ. φορολογίας:-Δήλωση ακινησίας-Τα στοιχεία κυκλοφορίας (άδεια και πινακίδες κυκλοφορίας)-Δήλωση του Ν. 1599/1986 ότι η ακινητοποίηση του οχήματος γίνεται σε κλειστό ιδιωτικό χώρο καθώς και τα στοιχεία του ιδιοκτήτη αυτού.Για τα Επαγγελματικά αυτοκίνητα ΐΧ (ΦΙΧ) οι ακινησίες αυτών γίνονται στις αρμόδιες Περιφερειακές Υπηρεσίες του Υπουργείου Υποδομών Μεταφορών και Δικτύων. Σε περίπτωση που τα στοιχεία κυκλοφορίας υποβληθούν στη Δ.Ο.Υ. θα πρέπει να διαβιβασθούν στις ανωτέρω Υπηρεσίες. β)Αναγκαστική ακινησία:ι) ανωτέρα βία (καταστροφή , πυρκαγιά κλπ): Βεβαίωση ολοσχερούς καταστροφής από Δημόσια αρχήιι) κλοπή: Βεβαίωση Αστυνομίας ότι έχει καταγγελθεί η κλοπή και ότι σχηματίσθηκε δικογραφία και αποστάλθηκε στον Εισαγγελέα.ιιι) υπεξαίρεση, κατάσχεση κλπ: Καταδικαστική απόφαση δικαστηρίου και έκθεση κατασχέσεως, αντίστοιχα,ιν) κυκλοφορία στο εξωτερικό: Βεβαίωση των αρχών του κράτους κυκλοφορίας του αυτοκινήτου, σε επίσημη μετάφραση από τις Ελληνικές Προξενικές Αρχές.ΠΡΟΣΟΧΗ: Στην περίπτωση της αναγκαστικής ακινησίας, όπου τα στοιχεία κυκλοφορίας δεν είναι κατατεθειμένα στη Δ.Ο.Υ., και της κυκλοφορίας στο εξωτερικό, οι κάτοχοι των οχημάτων υποχρεούνται να πληρώσουν τα τέλη κυκλοφορίας χωρίς πρόστιμο, εντός 10 ημερών από το γεγονός που αίρει την ακινησία πχ α) προκειμένου περί κλοπής, από την απόδοση του οχήματος στον κάτοχο, β) εξόδου στο εξωτερικό, από την είσοδό του στη χώρα κλπ.14. Ποιες ενέργειες απαιτούνται για την άρση της ακινησίας επιβατικών ιδιωτικής χρήσης αυτοκινήτων και μοτοσικλετών;- Ο κάτοχος του οχήματος υποβάλλει αίτηση στην αρμόδια Δ.Ο.Υ.- Καταβάλλει τα τέλη κυκλοφορίας, καθόσον δεν αίρεται η ακινησία εάν ο κάτοχος του οχήματος δεν πληρώσει προηγουμένως τα τέλη κυκλοφορίας του έτους κατά το οποίο γίνεται η άρση.Στην περίπτωση που η ακινησία έχει λάβει χώρα πριν από την έναρξη του έτους, κατά το οποίο πραγματοποιείται η άρση, και το όχημα παρέμεινε σε ακινησία για όλο το έτος, τα τέλη κυκλοφορίας πληρώνονται χωρίς πρόστιμο.15. Πως πραγματοποιείται η οριστική διαγραφή των οχημάτων;Η οριστική διαγραφή των οχημάτων, στις περιοχές της χώρας όπου έχει αρχίσει η εφαρμογή του Π.Δ.116/2004, γίνεται με την παράδοση αυτών στις αδειοδοτημένες από την Ε.Δ.Ο.Ε.(ΤΗΛ 2106899039 ή www.edoe.gr) εγκαταστάσεις ανακύκλωσης οχημάτων, προκειμένου να εκδοθούν τα πιστοποιητικά καταστροφής και να ολοκληρωθεί η διαγραφή τους.Στις λοιπές περιοχές της χώρας, αρμόδιες για την οριστική διαγραφή των οχημάτων είναι οι Περιφερειακές Υπηρεσίες του Υπουργείου Υποδομών Μεταφορών και Δικτύων.Β. ΤΕΛΟΣ ΑΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΕΛΟΣ ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΗΣ ΟΧΗΜΑΤΩΝ1. Έκδοση άδειας κυκλοφορίας (άρθρο 26 ν. 2873/2000, Υπ. Οικ. 1113309/1303/Τ.&Ε.Φ./ΠΟΛ. 1300/13-12-2000).- Γ ια την έκδοση της άδειας κυκλοφορίας αυτοκινήτου οχήματος και μοτοσικλέτας, επιβάλλεται τέλος άδειας οχήματος, ως εξής:Α. Ιδιωτικής χρήσης.α) Μοτοσικλέτες 9 ΕΥΡΩβ) Λοιπά οχήματα 75 »Β. Δημόσιας χρήσης.α) Μοτοσικλέτες 30 ΕΥΡΩβ) Λοιπά οχήματα 100 »Επίσης το ανωτέρω τέλος επιβάλλεται και για την περίπτωση αντικατάστασης ή ανανέωσης της άδειας κυκλοφορίας οχήματος.2. Μεταβίβαση αυτοκινήτων, μοτοσικλετών και μοτοποδηλάτων (άρθρο 27 ν. 2873/2000, Υπ. Οικ. 1113309/1303/Τ.&Ε.Φ./ΠΟΛ.1300/13-12-2000 και άρθρο 57 (παρ. 2) ν. 3283/2004).2.1. Από επαχθή αιτία.Για μεταβίβαση αυτοκινήτων και μοτοσικλετών από επαχθή αιτία (πώληση) επιβάλλεται τέλος μεταβίβασης οχήματος, σύμφωνα με τις πιο κάτω διακρίσεις:α) Επιβατικά Ι.Χ. αυτοκίνητα και μοτοσικλέτες:Κατηγορία Κινητήρας σε κυβ. εκατ. Τέλος μεταβίβασηςΑ έως - 400 30 ΕΥΡΩΒ 401 - 800 45 »Γ 801 - 1300 60 »Δ 1301 - 1600 90 »Ε 1601 - 1900 120 »ΣΤ 1901 - 2500 145 »Ζ 2501 και άνω 205 » β) Φορτηγά Ι.Χ. αυτοκίνητα:Κατηγορία Μικτό βάρος σε χιλιόγραμμα Τέλος μεταβίβασηςΑ έως 3.500 30 ΕΥΡΩΒ 3.501 - 10.000 45 »Γ 10.001 - 20.000 75 »Δ 20.001 - 30.000 120 »Ε 30.001 - 40.000 145 »ΣΤ 40.001 και άνω 175 » γ) Λεωφορεία Ι.Χ. αυτοκίνητα:Κατηγορία Θέσεις καθήμενων Τέλος μεταβίβασης δ) Επιβατικά Δ.Χ. αυτοκίνητα (με ή χωρίς μετρητή) μαζί με την άδεια κυκλοφορίας 190 ΕΥΡΩ.ε) Φορτηγά Δ.Χ. αυτοκίνητα μαζί με την άδεια κυκλοφορίας: Κατηγορία Μικτό βάρος σε χιλιόγραμμα Τέλος μεταβίβασηςΑ μέχρι 3.500 75 ΕΥΡΩΒ 3.501 - 10.000 160 »Γ 10.001 - 20.000 235 »Δ 20.001 - 30.000 350 »Ε 30.001 - 40.000 455 »ΣΤ 40.001 και άνω 560 » στ) Λεωφορεία Δ.Χ. αυτοκίνητα μαζί με την άδεια κυκλοφορίας:Κατηγορία Θέσεις καθήμενων και ορθίων Τέλος μεταβίβασηςΑ έως 50 350 ΕΥΡΩΒ 51 και άνω 530 »- Το πιο πάνω τέλος δεν προσαυξάνεται με εισφορά ΟΓΑ, γιατί δεν είναι τέλος χαρτοσήμου.- Όταν μεταβιβάζεται ποσοστό αυτοκινήτου το τέλος επιμερίζεται αναλόγως.- Στο ανωτέρω τέλος δεν υπόκεινται οι μεταβιβάσεις που εμπίπτουν στο καθεστώς του φόρου προστιθέμενης αξίας. Στις μεταβιβάσεις αυτές δεν επιβάλλεται ούτε ο πόρος υπέρ του Ταμείου Νομικών.- Το τέλος αυτό καταβάλλεται πριν τη μεταβίβαση.ζ) Για τη μεταβίβαση από επαχθή αιτία μοτοποδηλάτου με κυλινδρισμό κινητήρα μέχρι 50 κ.ε. επιβάλλεται τέλος 15 ΕΥΡΩ, χωρίς προσαύξηση με εισφορά ΟΓΑ, ανεξάρτητα από την αξία του μοτοποδηλάτου. Επίσης δεν επιβάλλεται τέλος χαρτοσήμου.- Στο πιο πάνω τέλος δεν υπόκεινται οι μεταβιβάσεις που εμπίπτουν στο καθεστώς του Φ.Π.Α. - Το πιο πάνω τέλος επιμερίζεται αναλόγως όταν μεταβιβάζεται ποσοστό.- Το τέλος καταβάλλεται πριν τη μεταβίβαση.2.2. Από χαριστική αιτία.Για τη μεταβίβαση από χαριστική αιτία (δωρεά - γονική παροχή) δημόσιας χρήσης αυτοκινήτου επιβάλλεται εισφορά υπέρ ΤΣΑ 3% στη συνολική αξία.Η εισφορά αυτή δεν επιβάλλεται στη μεταβίβαση από χαριστική αιτία άλλων αυτοκινήτων οχημάτων, μοτοσικλετών ή μοτοποδηλάτων.2.3. Αρμόδια Υπηρεσία για την ολοκλήρωση της μεταβίβασης.Από 1.4.2004, το τέλος αδείας οχήματος και το τέλος μεταβίβασης αυτοκινήτου οχήματος εισπράττονται υπέρ της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης (νυν Περιφερειών αρθ. 283 παρ. 2 ν. 3852/2010), σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 27 Ν. 3220/2004. Η είσπραξη των χρημάτων γίνεται σε λογαριασμούς τραπεζών, οι οποίοι έχουν συσταθεί για το σκοπό αυτό. Ημερομηνία έναρξης ισχύος του άρθρου αυτού ορίστηκε η 1η Απριλίου 2004 (αρ. αποφ. 1012568/120Β/Τ&ΕΦ (365 Β'/10.2.2004).Γ. ΘΕΜΑΤΑ ΤΕΛΩΝ ΧΑΡΤΟΣΗΜΟΥ1. Βεβαιώσεις, πιστοποιητικά, αντίγραφα κ.τ.λ.Οι βεβαιώσεις, τα πιστοποιητικά καθώς και τα αντίγραφα και αποσπάσματα εγγράφων, τόσο αυτά που εκδίδονται από την υπηρεσία όσο και αυτά που προσκομίζονται σ’ αυτή δεν υπόκεινται σε τέλος χαρτοσήμου. Επίσης δεν υπόκειται σε τέλος χαρτοσήμου η κύρωση του γνησίου της υπογραφής.2. Μισθώματα ακινήτων.Τα μισθώματα των ακινήτων υπόκεινται σε τέλος χαρτοσήμου, που μαζί με την εισφορά υπέρ ΟΓΑ ανέρχεται σε ποσοστό 3,6%. Το τέλος αυτό οφείλεται σε κάθε περίπτωση ακόμα κι αν ο ιδιοκτήτης είναι κάτοικος εξωτερικού. Το θέμα του βάρους του ανωτέρου τέλους καθορίζεται βάσει συμφωνίας των συμβαλλομένων (ιδιοκτήτη και ενοικιαστή). Εάν δεν υπάρχει συμφωνία το τέλος βαρύνει τον ιδιοκτήτη και ενοικιαστή εξ ημισείας. Όταν ο ένας απαλλάσσεται από τα τέλη χαρτοσήμου, αυτά βαρύνουν εξ ολοκλήρου τον αντισυμβαλλόμενο.Τα τέλη χαρτοσήμου συμβεβαιώνονται και συνεισπράττονται με το φόρο εισοδήματος, που αναλογεί στο εισόδημα από οικοδομές, σύμφωνα με την ακολουθούμενη για το φόρο αυτό διαδικασία.Εξαιρετικά, από 1-1-2007 έως 31-12-2007, στα μισθώματα των κατοικιών γενικά και σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ 4 του άρθρου 3 του ν.3522/2006 το τέλος χαρτοσήμου από 3,6% (με την εισφορά υπέρ ΟΓΑ ) μειώνεται στο 1,8% (με την εισφορά υπέρ ΟΓΑ ) και από 1/1/2008 αυτό καταργείται. Στα μισθώματα των επαγγελματικών χώρων, γραφείων, γηπέδων, αποθηκών κ.λ.π. το τέλος χαρτοσήμου δεν αλλάζει, παραμένει δηλ στο 3,6% ( με την εισφορά υπέρ ΟΓΑ).3. Εργολαβικές συμβάσεις.Με τις διατάξεις του άρθρου 1 του ν.3427/2005 που ισχύει από 1/1/2006 (ΦΕΚ Α 312/27-12-2005), τα εργολαβικά προσύμφωνα ανέγερσης οικοδομής με το σύστημα της αντιπαροχής ποσοστών οικοπέδου που η άδεια οικοδομής εκδίδεται μετά την 1/1/2006, ανήκουν στο πεδίο του Φ.Π.Α.Με τις διατάξεις του άρθρου 26 του ν.3522/2006(ΦΕΚ Α276/22-12-2006) διευκρινίζεται ότι για τα παραπάνω εργολαβικά, όταν αυτά καταρτίζονται μετά την 1/1/2006 αλλά η άδεια οικοδομής έχει εκδοθεί πριν την ημερομηνία αυτή, δηλαδή μέχρι 31-12-2005, εξακολουθούν να υπάγονται στα τέλη χαρτοσήμου .4. Κατάργηση τελών χαρτοσήμου.Α. Καταργήθηκαν από 1-1-2002 τα τέλη χαρτοσήμου που επιβάλλονταν στις κατωτέρω περιπτώσεις:α) στις εξοφλήσεις κάθε είδους αποδοχών από μίσθωση εργασίας για απασχόληση με οποιαδήποτε μορφή και οπωσδήποτε αμειβόμενη, περιλαμβανομένων και των εκτός έδρας αποζημιώσεων ή εξόδων κίνησης,β) στις εξοφλήσεις κάθε είδους αμοιβών για απασχόληση με οποιαδήποτε νομική σχέση που δημιουργεί δεσμούς εξάρτησης ως προς τους όρους απασχόλησης ή την αμοιβή και συνεπάγεται την ευθύνη του εργοδότη, περιλαμβανομένων και των εκτός έδρας αποζημιώσεων ή εξόδων κίνησης,γ) στις εξοφλήσεις κάθε είδους συντάξεων και ασφαλιστικών παροχών ή βοηθημάτων που καταβάλλονται στους δικαιούχους από τον οικείο φορέα ή ασφαλιστικό οργανισμό,δ) στις εξοφλήσεις αποζημιώσεων από εργατικό ατύχημα ή λόγω λύσης της σχέσης εργασίας, ε) στις συναλλαγματικές και στα γραμμάτια σε διαταγή και στους τόκους που απορρέουν από αυτές,στ) στις βεβαιώσεις που χορηγούνται από τις Δημόσιες Οικονομικές Υπηρεσίες (Δ.Ο.Υ.) για την υποβολή δήλωσης έναρξης εργασιών ή μεταβολής εργασιών.Β. Καταργήθηκε η αξία της υπεύθυνης δήλωσης που προβλέπεται από τις διατάξεις της παραγράφου 1 του άρθρου 8 του ν. 1599/1986 (ΦΕΚ 75 Α'). Η δήλωση αυτή συντάσσεται πλέον σε απλό χαρτί στο οποίο αναγράφονται τα στοιχεία που προβλέπονται από την απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης ΔΙΑΔΠ/Α1/18368/25-9-2002 (ΦΕΚ 1276Β/1-10-2002). Τα έντυπα της υπεύθυνης δήλωσης και της αίτησης - υπεύθυνης δήλωσης διατίθενται στους ενδιαφερόμενους από τις δημόσιες αρχές, για θέματα αρμοδιότητάς τους (παρ. 1 και 2). Επίσης τα ανωτέρω έντυπα μπορεί να διατίθενται στους ενδιαφερόμενους και μέσω διαδικτύου (παρ. 9).Γ. Κατάργηση τέλους χαρτοσήμου ασφαλιστικών πράξεων.- Με τις διατάξεις του άρθρου 20 του ν. 3091/2002 (ΦΕΚ 330 Α') καταργήθηκε από 1-1-2003 το τέλος χαρτοσήμου που επιβαλλόταν στις αποδείξεις πληρωμής αποζημιώσεων που καταβάλλονται από ασφαλιστικές εταιρείες για ασφαλίσεις κάθε φύσης, καθώς και στους συμβιβασμούς που αφορούν στις αποζημιώσεις αυτές.- Με τις διατάξεις της παρ. 10 του άρθρου 71 του ν. 3746/2009 (ΦΕΚ 27 Α'), καταργήθηκε από 1¬1-2009, το τέλος χαρτοσήμου που επιβαλλόταν στις αποδείξεις πληρωμής ασφαλίστρων για κλάδους ασφαλίσεων ζωής και κατά ζημιών, στις αποδείξεις πληρωμής εξαγορών ασφαλιστηρίων ζωής και στους τυχόν απορρέοντες από ασφαλιστικές αποζημιώσεις τόκουςΔ. Κατάργηση τέλους χαρτοσήμου επί ορισμένων συμβάσεων δανείου. α) Με τις διατάξεις της παρ. 14 του άρθρου 20 του Ν. 3227/2004 (ΦΕΚ Α 31/9-2-2004) καταργήθηκε από 6 Φεβρουαρίου 2004 το τέλος χαρτοσήμου που επιβαλλόταν για τις συμβάσεις δανείων που χορηγεί ο Ο.Ε.Κ. στους δικαιούχους του και στους τόκους που απορρέουν από αυτά. β) Με τις διατάξεις της παρ1 του άρθρου 18 του ν.3470/2006(ΦΕΚ Α132/28-6-2006) καταργείται το τέλος χαρτοσήμου στα δάνεια που χορηγούνται από το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων στους τόκους και στα παρεπόμενα σύμφωνα αυτών. Η κατάργηση ισχύει από 28-6-2006 , ημερομηνία δημοσίευσης του νόμου και στη συνέχεια με τις διατάξεις της παρ.5 του άρθρου 25 του ν. 3867/2010 (Α 128/2010) επεκτείνεται η εφαρμογή της παρ. 1 του άρθρου 18 του ν. 3470/2006 από την έναρξη ισχύος του νόμου αυτού και στα δάνεια που έχουν χορηγηθεί από το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων μέχρι 27-6-2006.Ε. Κατάργηση τέλους χαρτοσήμου επί των καθαρών κερδών των Ο.Ε., Ε.Ε. και Ε.Π.Ε.Με τις διατάξεις του άρθρου 22 του Ν. 3296/2004 (ΦΕΚ Α253/14-12-2004) καταργείται από 1/1/2005 το τέλος χαρτοσήμου 1% που επιβαλλόταν στα καθαρά κέρδη των ομόρρυθμων, ετερόρρυθμων και περιορισμένης ευθύνης εταιρειών, των κερδοσκοπικών συνεταιρισμών, των κοινοπραξιών, των αστικών εταιριών και κοινωνιών αστικού δικαίου που ασκούν επιχείρηση και αφορούν διαχειριστική περίοδο που αρχίζει από 1 -1-2005 και μετά.Τελευταία ενημέρωση:31/1/2013Τηλ. επικοινωνίας νια παροχή διευκρινίσεων σε θέματα Τελών και Ειδικών Φορολογιών: 210-3642922,3644781ΘΕΜΑΤΑ ΕΙΣΠΡΑΞΗΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΣΟΔΩΝ (αρμοδιότητα Δ/νσης Πολιτικής Εισπράξεων)1) Τα ληξιπρόθεσμα χρέη επιβαρύνονται ή όχι με προσαυξήσεις εκπρόθεσμης καταβολής, α) κατά την υπαγωγή τους σε διευκόλυνση τμηματικής καταβολής κατά τις διατάξεις των άρθ. 13-21 του ν. 2648/98, όπως ισχύουν, και β) κατά την υπαγωγή τους σε ρύθμιση ειδικού νόμου;α) Οι ληξιπρόθεσμες οφειλές που υπάγονται σε διευκόλυνση τμηματικής καταβολής εξακολουθούν να επιβαρύνονται με προσαυξήσεις εκπρόθεσμης καταβολής. Ωστόσο, οφειλές που έχουν υπαχθεί σε πρώτη διευκόλυνση (συμπεριλαμβανομένης εδώ και της επανεξέτασης για αύξηση του αριθμού των δόσεων), εφόσον ο οφειλέτης είναι απόλυτα συνεπής στους όρους αυτής, απαλλάσσονται από την ημέρα χορήγησης και μετά, ποσοστού τριάντα τοις εκατό (30%) των προσαυξήσεων εκπρόθεσμης καταβολής εκάστης δόσης και του συνόλου των προσαυξήσεων της τελευταίας δόσης, με την προϋπόθεση ότι αυτές δεν υπερβαίνουν το σαράντα τοις εκατό (40%) των συνολικών προσαυξήσεων. Σε περίπτωση εφάπαξ εξόφλησης του συνόλου των ληξιπρόθεσμων οφειλών εκπίπτεται το σαράντα τοις εκατό (40%) των συνολικών προσαυξήσεων. Επιπλέον, στα πλαίσια της πρώτης διευκόλυνσης δεν επιβαρύνονται με προσαυξήσεις εκπρόθεσμης καταβολής οφειλές που προέρχονται από καταλογισμό συντάξεων, αποδοχών και λοιπών βοηθημάτων, που έχουν ληφθεί χωρίς δόλο αχρεωστήτως.β) Όπως ορίζεται από την εκάστοτε εν ισχύ ειδική διάταξη νόμου.2) Σε περίπτωση απώλειας νομοθετικής ρύθμισης, μπορεί να ενταχθεί κάποιος εκ νέου;Η επανένταξη σε απολεσθείσα ρύθμιση είναι δυνατή μόνον εάν το προβλέπει η διάταξη του νόμου. Σε περίπτωση απώλειας της πρώτης διευκόλυνσης τμηματικής καταβολής προβλέπεται δυνατότητα χορήγησης δύο ακόμη διευκολύνσεων.Στη ρύθμιση του άρθρου 14 ν.3888/2010 προβλέπεται η επανένταξη με προϋποθέσεις σε λιγότερες ή περισσότερες δόσεις.3) Σε ποια περίπτωση δεν αποδίδονται τυχόν επιστροφές φόρων κ.λ.π. στους δικαιούχους;α) Όταν οι δικαιούχοι οφείλουν στο Δημόσιο, οι τυχόν απαιτήσεις κατά του Δημοσίου πρέπει να συμψηφιστούν, αυτεπάγγελτα.Ο συμψηφισμός συντελείται με τις προσαυξήσεις που υφίστανται κατά την ημερομηνία συνάντησης των ανταπαιτήσεων.β) όταν το επιστρεπτέο ποσό είναι κάτω των πέντε (5) Ευρώ, εκτός και αν από ειδική διάταξη ορίζεται διαφορετικά.4) Σε ποιες περιπτώσεις απαιτείται αποδεικτικό ενημερότητας;Το αποδεικτικό ενημερότητας για χρέη και φορολογικές υποχρεώσεις προς το Δημόσιο, τους Ο.Τ.Α. και τα Κράτη Μέλη της Ε.Ε.απαιτείται στις εξής περιπτώσεις:α) Για την είσπραξη χρημάτων ή την εξόφληση τίτλων πληρωμής, για ποσά ύψους άνω των 1.500 ΕΥΡΩ.β) Για τη σύναψη και ανανέωση συμβάσεων δανείων, πιστώσεων και χρηματοδοτήσεων γενικά με τις αναγνωρισμένες στην Ελλάδα Τράπεζες και λοιπά πιστωτικά ιδρύματα, εφόσον χορηγούνται με την εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου, εκτός από εκείνες που χορηγούνται για αποκατάσταση ζημιών που προέρχονται από έκτακτα γεγονότα.γ) Για τη μεταβίβαση ακινήτων από τον μεταβιβάζοντα, για την μεταβίβαση λόγω γονικής παροχής ή δωρεάς από τον παρέχοντα τη γονική παροχή ή τη δωρεά.δ) Για τη σύσταση εμπραγμάτων δικαιωμάτων επί ακινήτων από τον παρέχοντα το εμπράγματο δικαίωμα. Δεν απαιτείται για τη σύσταση υποθήκης υπέρ του Δημοσίου.ε) Για την καταβολή των εκχωρημένων χρηματικών απαιτήσεων, τόσο από τον εκχωρητή ή τον ενεχυράσαντα, όσο και από τον εκδοχέα ή ενεχυρούχο δανειστή.στ) για τη συμμετοχή σε διαγωνισμούς για την ανάληψη εκτέλεσης δημοσίων έργων ή προμηθειών του Δημοσίου, Ν.Π.Δ.Δ., Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης ή επιχειρήσεων αυτών και Επιχειρήσεων ή Οργανισμών του Ευρύτερου Δημοσίου Τομέα, καθώς και στις περιπτώσεις που προβλέπεται από διατάξεις νόμων ή Προεδρικών Διαταγμάτων άλλων Υπηρεσιών.5) Ποιοι απαλλάσσονται ή εξαιρούνται από την υποχρέωση προσκόμισης αποδεικτικού ενημερότητας για τις παραπάνω αναφερόμενες περιπτώσεις;α) οι δικαιούχοι αμοιβών από παροχή εξαρτημένης εργασίας συντάξεων, διατροφής, εξόδων παράστασης δημοσίων λειτουργών, εξόδων νοσηλείας και κηδείας, εφόσον η πληρωμή γίνεται απευθείας στο δικαιούχο μισθωτό ή συνταξιούχο ή στην οικογένειά του ή σε πρόσωπο νόμιμα εξουσιοδοτημένο.β) To Ελληνικό Δημόσιο, το Δημόσιο άλλων Κρατών, οι Διεθνείς Οργανισμοί, οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδοίκησης, τα Ν.Π.Δ.Δ., τα ιδρύματα που συνιστώνται με το ν. 2039/39, οι αναγνωρισμένες στην Ελλάδα Τράπεζες, η Δημόσια Επιχείρηση Ηλεκτρισμού, ο Οργανισμός Τηλεπικοινωνιών Ελλάδας, ο Οργανισμός Σιδηροδρόμων Ελλάδος και ο Οργανισμός Λιμένος Πειραιώς.γ) οι αγρότες για την είσπραξη αποζημιώσεων, λόγω καταστροφής της εσοδείας τους και οι παραγωγοί φυτικών ή ζωϊκών προϊόντων για την είσπραξη επιδοτήσεων ή επιχορηγήσεων επί της παραγωγής που καταβάλλονται από τον Οργανισμό Πληρωμών και Ελέγχου Κοινοτικών Ενισχύσεων Προσανατολισμού και Εγγυήσεων (Ο.Π.Ε.Κ.Ε.Π.Ε.), δυνάμει καθεστώτων στήριξης και οι οποίες βαρύνουν τον Ειδικό Λογαριασμό Εγγυήσεων Γεωργικών Προϊόντων (Ε.Λ.Ε.ΓΕ.Π). δ) ο σύνδικος της πτώχευσης φυσικού ή νομικού προσώπου για πράξεις ή συναλλαγές, που αφορούν στην πτωχευτική περιουσία, ο εκκαθαριστής επιχείρησης για τις πράξεις της εκκαθάρισης, ο κηδεμόνας σχολάζουσας κληρονομιάς όταν ενεργεί αποδεδειγμένα για πράξεις εκκαθάρισης της σχολάζουσας κληρονομιάς, καθώς και ο εκκαθαριστής κληρονομιάς για πράξεις ή συναλλαγές που αφορούν στην κληρονομιά.ε) οι ομογενείς που μετοικούν στην Ελλάδα για την είσπραξη κάθε είδους επιδομάτων περίθαλψης και στέγασης αυτών.στ) οι αλλοδαπές επιχειρήσεις, φυσικά ή νομικά πρόσωπα, που δεν έχουν μόνιμη εγκατάσταση στην Ελλάδα, κατά τις διατάξεις περί φορολογίας εισοδήματος.ζ) οι μόνιμοι κάτοικοι εξωτερικού, είτε αλλοδαποί, είτε ομογενείς, που έχουν γεννηθεί στο εξωτερικό και διατηρούν την ελληνική υπηκοότητα, εφόσον δεν αποκτούν εισόδημα στην Ελλάδα. η) Οι δικαιούχοι των κατά τις κείμενες διατάξεις ακατάσχετων χρηματικών απαιτήσεων, όπως αυτές προσδιορίζονται από την υπηρεσία που διενεργεί την εκκαθάριση.θ) οι δικαιούχοι ασφαλιστικών αποζημιώσεων και αποζημιώσεων από αδικοπραξία, πουεπιδικάζονται με δικαστική απόφαση.ι) οι δικαιούχοι αμοιβών με πάγια αντιμισθίαια) οι δικαιούχοι στεγαστικών δανείων για την παροχή υποθήκης προς εξασφάλιση των δανείων αυτών.ιβ) οι συμβαλλόμενοι κατά την κατάρτιση των πράξεων πληρώσεως, ή ματαιώσεως αιρέσεων ή προθεσμιών.ιγ) οι δικαιούχοι έκτακτων επιχορηγήσεων και δανείων από τον ΕΟΜΜΕΧ, που πλήττονται από έκτακτα καταστροφικά φαινόμενα.ιδ) οι δικαιούχοι τυχόν αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών, κατά την εξόφληση λογαριασμών παροχής ηλεκτρικού ρεύματος (εγκ. 18898/19-12-03).ιε) εξαιρούνται από την προσκόμιση αποδεικτικού ενημερότητας τα δάνεια που χορηγούνται με την εγγύηση της ΤΕΜΠΜΕ Α.Ε. και με αποκλειστικό σκοπό την κάλυψη και εξόφληση φορολογικών και ασφαλιστικών υποχρεώσεων, σύμφωνα με το σχετικό πρόγραμμα ειδικού σκοπού της ΤΕΜΠΜΕ Α.Ε.ιστ) Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΟΧΗΜΑΤΩΝ Α.Β.Ε. κατά τη σύναψη και ανανέωση συμβάσεων δανείων, πιστώσεων και χρηματοδοτήσεων γενικά με τις αναγνωρισμένες στην Ελλάδα Τράπεζες και λοιπά πιστωτικά ιδρύματα, εφόσον χορηγούνται με την εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου.Ιζ) ΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΑΜΥΝΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Α.Β.Ε.Ε. (ΕΒΟ - ΠΥΡΚΑΛ) κατά τη σύναψη και ανανέωση συμβάσεων δανείων, πιστώσεων και χρηματοδοτήσεων γενικά με τις αναγνωρισμένες στην Ελλάδα Τράπεζες και λοιπά πιστωτικά ιδρύματα, εφόσον χορηγούνται με την εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου.ιη) Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ Α.Ε. (Ε.Α.Β. Α.Ε.) για τις περιπτώσεις της παραγράφου 1 του άρθρου 1 της παρούσης και μέχρι τις 31 Ιανουαρίου 2013.6) Από πού, πως και πότε μπορεί να χορηγηθεί το Αποδεικτικό Ενημερότητας;Το αποδεικτικό ενημερότητας εκδίδεται από οποιαδήποτε Δ.Ο.Υ. Ειδικότερα, το αποδεικτικό ενημερότητας τετράμηνης ισχύος μπορεί να χορηγηθεί και ηλεκτρονικά προς το πρόσωπο (φυσικό ή μη) που αφορά, καθώς και ηλεκτρονικά ή με τηλεομοιοτυπία προς τους πιστοποιημένους φορείς και τα κέντρα εξυπηρέτησης πολιτών (Κ.Ε.Π.).Για τη χορήγησή του λαμβάνονται υπόψη:• οι ληξιπρόθεσμες οφειλές που προέρχονται από ατομικά χρέη αλλά και αυτές για τις οποίες ο ενδιαφερόμενος έχει υποχρέωση καταβολής.• Η υποβολή της τελευταίας δήλωσης Φόρου Εισοδήματος• Η υποβολή της τελευταίας εκκαθαριστικής δήλωσης Απόδοσης Φ.Π.Α.• Η διαπίστωση υποβολής όλων των περιοδικών δηλώσεων (Φ.Π.Α.) που έπονται της τελευταίας εκκαθαριστικής και που η προθεσμία υποβολής τους έχει λήξει ένα μήνα πριν την ημερομηνία αίτησης έκδοσης του αποδεικτικού ενημερότηταςΤο αποδεικτικό ενημερότητας υπογράφεται μόνο από τον υπάλληλο που το εξέδωσε, στον οποίο έχει εκχωρηθεί η υπογραφή του Προϊσταμένου της Δ.Ο.Υ. για το θέμα αυτό. Εξαιρούνται τα αποδεικτικά ενημερότητας μηνιαίας ισχύος.7) Μέχρι πότε ισχύει το αποδεικτικό ενημερότητας;1. H ισχύς του αποδεικτικού ενημερότητας ορίζεται σε τέσσερις (4) μήνες, ανεξαρτήτως της αιτίας για την οποία ζητείται αυτό.2. Ο χρόνος ισχύος του αποδεικτικού ορίζεται σε ένα (1) μήνα, όταν υφίστανται βεβαιωμένες οφειλές, ανεξάρτητα από το αν είναι ληξιπρόθεσμες, τελούν υπό αναστολή, έχουν υπαχθεί σε νομοθετική ρύθμιση ή σε διευκόλυνση τμηματικής καταβολής κατά τις κείμενες διατάξεις .8) Σε ποιες περιπτώσεις χορηγείται βεβαίωση οφειλής για χρέη προς το Δημόσιο.α) Στην περίπτωση που ζητείται αποδεικτικό ενημερότητας για είσπραξη χρημάτων και δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις για τη χορήγησή του, εκδίδεται από την υπηρεσία στην οποία είναι βεβαιωμένη η οφειλή, βεβαίωση οφειλής προς το Δημόσιο, η οποία κατατίθεται αντί του αποδεικτικού ενημερότητας στην υπηρεσία ή στον οργανισμό πληρωμής. Με βάση τη βεβαίωση αυτή αποδίδεται το προς είσπραξη ποσό και μέχρι του ύψους της οφειλής, στην εκδούσα τη βεβαίωση υπηρεσία.β) Η βεβαίωση οφειλής χορηγείται και όταν μεταβιβάζεται ακίνητο, υπό τις παρακάτω προϋποθέσεις που πρέπει να συντρέχουν σωρευτικά:i) από το προϊόν του τιμήματος εξοφλούνται πλήρως οι βεβαιωμένες κατά τον Κ.Ε.Δ.Ε. οφειλές, άλλως οι τυχόν εναπομένουσες οφειλές διασφαλίζονται από λοιπά περιουσιακά στοιχεία ή από εγγυήσεις τρίτων καιii) δε συντρέχουν άλλοι λόγοι μη έκδοσης αποδεικτικού ενημερότητας, παρά μόνο οι ανωτέρω βεβαιωμένες οφειλές.Η βεβαίωση οφειλής επισυνάπτεται στην πράξη μεταβίβασης, αντί του αποδεικτικού ενημερότητας.9) Εάν η έκθεση κατάσχεσης σημαίνει και πλειστηριασμόςΌχι. Μετά την επιβολή της κατάσχεσης κινητού ή ακινήτου, ο Προϊστάμενος της Δ.Ο.Υ. εκδίδει πρόγραμμα πλειστηριασμού, στο οποίο ορίζεται η ημερομηνία διενέργειάς του, εντός συγκεκριμένης συντόμου προθεσμίας.Εν τω μεταξύ ο οφειλέτης του Δημοσίου μπορεί, μετά από αίτησή του να υπαχθεί σε διευκόλυνση τμηματικής καταβολής των χρεών ή σε ισχύουσα νομοθετική ρύθμιση επιτυγχάνοντας και την αναστολή εκτέλεσης του σχετικού προγράμματος.Η κυριότητα πλειστηριασθέντος ακινήτου μεταβιβάζεται στον υπερθεματιστή μετά τη μεταγραφή της περίληψης της έκθεσης κατακύρωσης στο οικείο υποθηκοφυλακείο ή κτηματολογικό γραφείο όπου υφίσταται. Μέχρι τότε η κυριότητα του ακινήτου παραμένει στον έως τότε κύριο του ακινήτου.10) Ποια μέτρα εκτέλεσης λαμβάνονται για το μη ρυθμισμένο ληξιπρόθεσμο χρέος;Για την είσπραξη ληξιπροθέσμων χρεών προς το Δημόσιο που δεν έχουν υπαχθεί σε ρύθμιση τμηματικής καταβολής ή σε νομοθετική ρύθμιση μπορεί να ληφθούν, κατά την κρίση του Προϊσταμένου της Δ.Ο.Υ., τα μέτρα που προβλέπονται στο άρθρο 9 του Ν.Δ. 356/74 (ΚΕΔΕ) και είναι:α) Κατάσχεση κινητών, είτε στα χέρια του οφειλέτη, είτε κινητών και απαιτήσεων γενικώς κυριότητας του οφειλέτη που βρίσκονται στα χέρια τρίτου. β) Κατάσχεση ακινήτων,Εκτός των ανωτέρω είναι δυνατή, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία η λήψη σε βάρος του οφειλέτη του Δημοσίου διοικητικών ασφαλιστικών και δικαστικών μέτρων, όπως η ποινική δίωξη σε εκτέλεση σχετικής δικαστικής απόφασης.11) Μετά την επιβολή από το Δημόσιο ή από οποιονδήποτε τρίτο κατάσχεσης σε ακίνητο, μπορεί να επιβληθεί άλλη κατάσχεση για οφειλές προς το Δημόσιο στο ίδιο ακίνητο ;Ναι.12) Είναι δυνατή η άρση κατάσχεσης και η εξάλειψη υποθήκης επί ακινήτου για χρέη προς το Δημόσιο;Ναι, μετά την εξόφληση ή τη διαγραφή του χρέους για το οποίο επιβλήθηκε το μέτρο ή μετά την έκδοση απόφασης από το αρμόδιο όργανο με συγκεκριμένους, κατά περίπτωση, όρους αποδέσμευσης.13) Ποια δικαιολογητικά απαιτούνται για επιστροφή χρημάτων, καθώς και για την εξόφληση τίτλων πληρωμής ;Τα δικαιολογητικά ορίζονται στην ΑΥΟ 1109228/8434/Δ0016/08.12.2006 ΠΟΛ 1140 (ΦΕΚ 1862/Β/22.12.2006) «Δικαιολογητικά εξόφλησης τίτλων πληρωμής ή επιστροφής-εξόφληση με εντολή μεταφοράς-ρυθμίσεις θεμάτων εξόφλησης τίτλων πληρωμής ή επιστροφής».14) Πότε παραγράφεται το δικαίωμα επιστροφής αξίωσης κατά του δημοσίου;α) Η κατά του Δημοσίου απαίτηση προς επιστροφή αχρεωστήτως ή παρά το νόμο καταβληθέντος σε αυτό χρηματικού ποσού παραγράφεται μετά τρία έτη από της καταβολής . β) Χρηματική απαίτηση για την οποία έχει εκδοθεί τίτλος πληρωμής υπόκειται σε παραγραφή πέντε έτη από την έκδοση αυτού.15) Οι Δ.Ο.Υ. μπορούν να εισπράξουν οφειλές Νομικών Προσώπων και τρίτων;Ναι, με την προϋπόθεση ότι υπάρχει υπουργική απόφαση, η οποία προβλέπει την είσπραξη των οφειλών τρίτων.16) Λαμβάνονται υπόψη για χορήγηση ΑΦΕ οφειλές προς τρίτους;Ναι, λαμβάνονται υπόψη οι οφειλές προς τους Ο.Τ.Α. καθώς και οφειλές υπέρ Κρατών Μελών της Ε.Ε. που βεβαιώθηκαν στα πλαίσια της οδηγίας 2010/24 της Ε.Ε. (Άρθρο 306 Ν. 4072/2012). Δεν λαμβάνονται, όμως, υπόψη οι οφειλές προς τους λοιπούς τρίτους και τα Νομικά Πρόσωπα.17) Ρυθμίζονται οφειλές υπέρ τρίτων βεβαιωμένες στις Δ.Ο.Υ. ;Είναι δυνατή η ρύθμιση από τα αρμόδια όργανα οφειλών προς τρίτους, βεβαιωμένων στις Δ.Ο.Υ. και ισχύει ό,τι και για τα χρέη προς το Δημόσιο.18) Μπορούν οι Δ.Ο.Υ. να εισπράξουν οφειλές προς άλλα κράτη;Ναι, και κυρίως οφειλές από: α) Φ.Π.Α., Εισόδημα, Φόρους Περιουσίας προς τα Κράτη Μέλη της Ε.Ε., σύμφωνα με την οδηγία 2010/24/ΕΕ (Άρθρο 296 Ν. 4072/2012)β) Φόρο Εισοδήματος και Φόρο Κεφαλαίου, στα πλαίσια ειδικών διακρατικών συμβάσεων.19) Μπορούν να ληφθούν τα προβλεπόμενα από τον ΚΕΔΕ μέτρα για την είσπραξη οφειλών υπέρ τρίτων και Νομικών προσώπων βεβαιωμένων στις Δ.Ο.Υ.;Ναι, μπορούν να ληφθούν τα προβλεπόμενα από τον ΚΕΔΕ μέτρα για είσπραξη των οφειλών υπέρ τρίτων και Νομικών Προσώπων, εκτός από κατάσχεση σε μισθούς και συντάξεις.20) Μπορούν να ρυθμιστούν χρέη πτωχών οφειλετών προς το Δημόσιο;Ναι, οι πτωχοί οφειλέτες μπορούν, υποβάλλοντας την αίτηση και τα απαραίτητα δικαιολογητικά στις Δ.Ο.Υ. ή τα Τελωνεία που είναι βεβαιωμένα τα χρέη τους, να υπαχθούν σε : α) διευκόλυνση τμηματικής καταβολής κατά τις διατάξεις των άρθρων 13-21 του ν. 2648/1998, όπως ισχύουν.β) ρύθμιση χρεών πτωχών οφειλετών του Δημοσίου κατά τις διατάξεις του άρθρου 62 Α του Κ.Ε.Δ.Ε. με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών μετά από γνωμοδότηση : 1) της Επιτροπής του άρθρου 9 του ν. 2386/1996, εφόσον το συνολικό βασικό χρέος δεν υπερβαίνει το ποσό των600.0 ευρώ και 2) του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, εφόσον το συνολικό βασικό χρέος υπερβαίνει το ποσό των 600.000 ευρώ. (σχετ. εγκύκλιοι : ΠΟΛ. 1118/2003, 1148/2006).21) Μπορεί ένας οφειλέτης να ζητήσει τη συμμετοχή του Δημοσίου στη σύναψη συμφωνίας συνδιαλλαγής ή εξυγίανσης (άρθρα 99 επ. του Πτωχευτικού Κώδικα) ;Ναι, υποβάλλοντας άμεσα αίτηση για συμμετοχή του Δημοσίου σε συμφωνία συνδιαλλαγής ή εξυγίανσης και τα απαραίτητα δικαιολογητικά στις Δ.Ο.Υ. ή τα Τελωνεία όπου είναι βεβαιωμένα τα χρέη. Αρμόδιος να αποφασίζει είναι ο Υπουργός Οικονομικών, μετά από γνωμοδότηση του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, που εκδίδεται ύστερα από εισήγηση της αρμόδιας για την είσπραξη των δημοσίων εσόδων Διεύθυνσης του Υπουργείου Οικονομικών, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 4 παρ. 6 περ. α' του ν. 3808/2009 (σχετ. εγκύκλιοι : ΠΟΛ. 1087/2010, 1188/2012).22) Σε περίπτωση που ο οφειλέτης έχει πετύχει : α) τη σύναψη συμφωνίας συνδιαλλαγής με πιστωτές του χωρίς τη συμμετοχή του Δημοσίου ή β) τη σύναψη συμφωνίας εξυγίανσης με πιστωτές του, χωρίς να συμμετέχει το Δημόσιο και χωρίς να δεσμεύεται από τη συμφωνία με οποιονδήποτε τρόπο το Δημόσιο ως πιστωτής, και οι συμφωνίες αυτές επικυρώθηκαν από το αρμόδιο Δικαστήριο, υπάρχει δυνατότητα του οφειλέτη για ρύθμιση των χρεών του προς το Δημόσιο;Ναι, ο οφειλέτης μπορεί, υποβάλλοντας την αίτηση και τα απαραίτητα δικαιολογητικά στις Δ.Ο.Υ. ή τα Τελωνεία όπου είναι βεβαιωμένα τα χρέη του, να υπαχθεί : α) στην περίπτωση σύναψης συμφωνίας συνδιαλλαγής, σε ρύθμιση χρεών κατά τις διατάξεις του άρθρου 62 Α του Κ.Ε.Δ.Ε., με απόφαση δηλαδή του Υπουργού Οικονομικών μετά από γνωμοδότηση της Επιτροπής του άρθρου 9 του ν. 2386/1996, ανεξαρτήτως ύψους οφειλής, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 4 παρ. 6 περ. α' του ν. 3808/2009 και β) στην περίπτωση σύναψης συμφωνίας εξυγίανσης, σε ρύθμιση χρεών κατά τις διατάξεις του άρθρου 62 Α του Κ.Ε.Δ.Ε. κατά αναλογική εφαρμογή των ως άνω αναφερόμενων διατάξεων (σχετ. εγκύκλιοι : ΠΟΛ. 1087/2010, 1188/2012).23) Ποιο είναι το ελάχιστο ποσό οφειλής προς το Δημόσιο, νομικά πρόσωπα και τρίτους για το οποίο δεν λαμβάνονται αναγκαστικά μέτρα κατά των οφειλετών;Δεν λαμβάνονται αναγκαστικά μέτρα είσπραξης κατά οφειλετών που έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές βεβαιωμένες στις δημόσιες οικονομικές υπηρεσίες υπέρ του Δημοσίου, νομικών προσώπων και τρίτων ύψους τριακοσίων (300) ευρώ, πλην του μέτρου της κατάσχεσης απαιτήσεων των οφειλετών στα χέρια τρίτων.Η πιο πάνω ρύθμιση δεν ισχύει για πρόστιμα του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας καθώς και για οφειλές υπέρ Ο.Τ.Α.Αναγκαστικά μέτρα είσπραξης που έχουν επιβληθεί μέχρι και 31.12.2006 για ληξιπρόθεσμες οφειλές κατά το χρόνο της επιβολής τους μικρότερες του ποσού των τριακοσίων (300) ευρώ, αίρονται μετά από αίτηση του οφειλέτη και εφόσον εξοφληθούν τα έξοδα διοικητικής εκτέλεσης.24) Ποιο είναι το ελάχιστο ποσό για το οποίο δεν επιτρέπεται η επιβολή κατάσχεσης επί μισθών, συντάξεων ή ασφαλιστικών βοηθημάτων οφειλετών του Δημοσίου;Δεν επιτρέπεται η επιβολή κατάσχεσης επί μισθών, συντάξεων ή ασφαλιστικών βοηθημάτων που καταβάλλονται περιοδικώς σε βάρος οφειλετών του Δημοσίου, εφόσον το ποσό αυτών αφαιρουμένων των υποχρεωτικών εισφορών, είναι μέχρι των χιλίων (1.000) ευρώ, μηνιαίως.Αν ο μισθός, η σύνταξη ή το βοήθημα υπερβαίνει το ποσό των χιλίων (1.000) ευρώ, λαμβανομένης υπόψη και της περίπτωσης που ο οφειλέτης του Δημοσίου λαμβάνει τα ανωτέρω από δύο ή περισσότερους φορείς, λαμβάνεται υπόψη το συνολικό ποσό αυτών και επιτρέπεται η κατάσχεση του 25% αυτών, όμως το εναπομένον ποσό από το σύνολό τους να μην είναι κατώτερο των χιλίων (1.000) ευρώ.Κατασχέσεις που έχουν επιβληθεί μέχρι 6.11.2008 σε βάρος οφειλετών και εμπίπτουν στο κατά τα ανωτέρω ακατάσχετο ποσό, αίρονται ή περιορίζονται κατά περίπτωση μετά από αίτηση του οφειλέτη, στην οποία επισυνάπτονται τα απαραίτητα στοιχεία, από τα οποία προκύπτει το συνολικό ύψος των αποδοχών ή συντάξεων.25) Συμψηφίζεται το στεγαστικό επίδομα των φοιτητών;Το στεγαστικό επίδομα των φοιτητών δεν συμψηφίζεται. Αυτό προκύπτει από την παρ. 5 του άρθρου 10 του ν.3220/2044 (ΦΕΚ 15Α/2004) «Το στεγαστικό επίδομα των φοιτητών δεν κατάσχεται» & από το άρθρο 451 του Αστικού Κώδικα, «ότι δεν κατάσχεται, δεν συμψηφίζεται».26) Είναι δυνατόν οι φορολογούμενοι να πληρώσουν τις βεβαιωμένες στις Δ.Ο.Υ. οφειλές τους σε Τράπεζες ή ΕΛ.ΤΑ.;Ναι, μέχρι 31/05/2013 οι φορολογούμενοι έχουν τη δυνατότητα να επιλέξουν εκτός από τις Δ.Ο.Υ., τις Τράπεζες ή τα ΕΛ.ΤΑ. για την τακτοποίηση οφειλών τους με την χρήση μοναδικού κωδικού για κάθε βεβαιωμένη οφειλή, ο οποίος ονομάζεται «Ταυτότητα Οφειλής» (Τ.Ο.) και «Ταυτότητα Ρυθμισμένης Οφειλής» (Τ.Ρ.Ο.) για τις οφειλές που τελούν σε νομοθετική ρύθμιση ή διευκόλυνση τμηματικής καταβολής. Ο οφειλέτης δύναται να καταβάλει είτε το σύνολο είτε μέρος της οφειλής ή των δόσεων αποπληρωμής αυτής, επιλέγοντας το Τραπεζικό Ίδρυμα ή τα ΕΛ.ΤΑ. που επιθυμεί καθώς και τον τρόπο πληρωμής (πληρωμή σε κατάστημα ή χρήση των εναλλακτικών τρόπων πληρωμής που παρέχονται από τους φορείς είσπραξης). Οι Τράπεζες ή τα ΕΛ.ΤΑ. που συμμετέχουν στην είσπραξη, δεν μπορούν να αρνηθούν την είσπραξη, εάν ο υπόχρεος προς καταβολή δεν τηρεί λογαριασμό σε αυτά, ούτε να του επιβάλουν, κάποιας μορφής οικονομική επιβάρυνση. Από 01/06/2013 οι φορολογούμενοι υποχρεούνται να εξοφλούν τις οφειλές τους αποκλειστικά στις Τράπεζες ή τα ΕΛ.ΤΑ.27) Που μπορεί ο φορολογούμενος να βρει τους κωδικούς Τ.Ο. (Ταυτότητα Οφειλής) και Τ.Ρ.Ο. (Ταυτότητα Ρυθμισμένης Οφειλής);»Ο υπόχρεος προς καταβολή ενημερώνεται για τους κωδικούς Τ.Ο. και Τ.Ρ.Ο. με τους παρακάτω τρόπους: α) Με τη χρήση ηλεκτρονικής μεθόδου επικοινωνίας, στο διαδικτυακό τόπο της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων (Γ.Γ.Π.Σ.), www.qsis.gr., παρέχεται η δυνατότητα στον εγγεγραμμένο χρήστη να λαμβάνει πληροφορίες για τις οφειλές και τις τυχόν ρυθμίσεις του, για τους κωδικούς Τ.Ο. και Τ. Ρ.Ο. που αντιστοιχούν σε αυτές, όπως και η δυνατότητα εκτύπωσης των κωδικών αυτών. β) Η Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων (Γ.Γ.Π.Σ) θα αποστείλει στους οφειλέτες ειδοποιητήριο, στο οποίο θα αναγράφονται τα στοιχεία όλων των χρεών με τους αντίστοιχους κωδικούς Τ.Ρ.Ο. και Τ.Ο. και λοιπές πληροφορίες για τον τρόπο πληρωμής. γ) Για κάθε νέα οφειλή, που βεβαιώνεται, για ενημέρωση του φορολογούμενου, κατά τις διατάξεις του άρθρου 4 του Κ.Ε.Δ.Ε, εκδίδεται η ατομική ειδοποίηση από την Δ.Ο.Υ., ή τη Γ.Γ.Π.Σ., στην οποία αναγράφεται και ο κωδικός Ταυτότητας Οφειλής ( Τ.Ο.).Τελευταία ενημέρωση:31/1/2013 Τηλ. Επικοινωνίας για παροχή διευκρινίσεων σε θέματα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων:210-3635480, 210-3636872, 3614303, 3612060 ΘΕΜΑΤΑ ΜΗΤΡΩΟΥ (αρμοδιότητα Δ/νσης Επιχειρησιακού Σχεδιασμού)1. Ποια δικαιολογητικά απαιτούνται για τη χορήγηση ΑΦΜ σε διάφορες κατηγορίες επαγγελμάτων;- Η χορήγηση ΑΦΜ είναι ενιαία για όλα τα φυσικά πρόσωπα, δε γίνεται διάκριση αυτών ανάλογα με το επάγγελμά τους. Απαιτούμενο δικαιολογητικό αποτελεί το στοιχείο ταυτότητας.- Η χορήγηση ΑΦΜ στα μη φυσικά πρόσωπα διενεργείται με τις διαδικασίες της έναρξης εργασιών. Τα δικαιολογητικά που απαιτούνται διαφοροποιούνται κατά περίπτωση.2. Ποια δικαιολογητικά απαιτούνται για τη χορήγηση ΑΦΜ σε αλλοδαπούς;- Το διαβατήριό τους. Στην περίπτωση που τα στοιχεία τους δεν αναγράφονται σ’ αυτό με λατινικούς χαρακτήρες, κατατίθεται φωτοτυπία του διαβατηρίου επίσημα μεταφρασμένη.- Εφόσον οι αλλοδαποί είναι κάτοικοι Ελλάδας προσκομίζεται και η άδεια παραμονής τους.3. Ποια δικαιολογητικά απαιτούνται για τη λήψη ΑΦΜ από φυσικά πρόσωπα μη επιτηδευματίες;- Για τους Έλληνες το δελτίο ταυτότητάς τους και για τους αλλοδαπούς τα δικαιολογητικά που αναφέρονται παραπάνω. Αν η δήλωση για την απόδοση ΑΦΜ κατατίθεται από εξουσιοδοτημένο τρίτο πρόσωπο, υποβάλλεται η σχετική εξουσιοδότηση και επικυρωμένο φωτοαντίγραφο του δελτίου αστυνομικής ταυτότητας ή διαβατηρίου αντίστοιχα.4. Εάν όλοι πρέπει να έχουν ΑΦΜ;Όλοι όσοι συναλλάσσονται με τις Δ.Ο.Υ. υποχρεούνται να κατέχουν ΑΦΜ.5. Ποιες οι συνέπειες της ύπαρξης διπλού ΑΦΜ;Όποιος κατέχει και χρησιμοποιεί περισσότερους από έναν ΑΦΜ υπόκειται σε πρόστιμο που ορίζεται σε τέσσερις χιλιάδες τετρακόσια (4.400) ευρώ βάσει των διατάξεων του άρθρου 4 του ν. 2523/1997 όπως έχει τροποποιηθεί με τις διατάξεις της παρ. 3β του άρθρου 21 του ν. 2948/2001.6. Εάν ο ΑΦΜ μετά τη διακοπή εργασιών μιας επιχείρησης συνεχίζει να υφίσταται ή όχι;Μετά τη διακοπή εργασιών ατομικής επιχείρησης, το φυσικό πρόσωπο εξακολουθεί να χρησιμοποιεί τον ΑΦΜ του, για τις προσωπικές του συναλλαγές. Στην περίπτωση διακοπής εργασιών νομικού προσώπου ο ΑΦΜ παύει να υφίσταται.7. Ποια δικαιολογητικά απαιτούνται για έναρξη επαγγέλματος;Α) Ατομική Επιχείρηση- Αστυνομική ταυτότητα.- Τίτλος κυριότητας ή μισθωτήριο συμβόλαιο ή υπεύθυνη δήλωση του ν. 1599/86 περί δωρεάν παραχώρησης χώρου για κάθε επαγγελματική εγκατάσταση.- Βεβαίωση εγγραφής ή απαλλαγής από αρμόδιο Ασφαλιστικό Φορέα.- Βεβαίωση ελέγχου της επωνυμίας και του διακριτικού τίτλου των φυσικών προσώπων από το οικείο Επιμελητήριο, όπου απαιτείται από σχετικές διατάξεις.- Εξουσιοδότηση του υπόχρεου με θεωρημένο το γνήσιο της υπογραφής του σε περίπτωση που οι δηλώσεις υποβάλλονται από τρίτο πρόσωπο.- Προέγκριση ίδρυσης για καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος από Δήμους και Κοινότητες όπου απαιτείται (άρθρα 80, 81 ν. 3463/2006).Τα αλλοδαπά φυσικά πρόσωπα, υπήκοοι χωρών εκτός Ε.Ε., εκτός των παραπάνω δικαιολογητικών, υποβάλλουν στη Δ.Ο.Υ. και άδεια διαμονής για ανεξάρτητη οικονομική δραστηριότητα.Β) Προσωπικές Εταιρείες (Ο.Ε. - Ε.Ε.) - Εταιρεία Περιορισμένης Ευθύνης (Ε.Π.Ε.) - Ανώνυμη Εταιρεία (Α.Ε.)Από τις 04.04.2011 η διαδικασία σύστασης και η έναρξη εργασιών των εν λόγω εταιρειών πραγματοποιείται από τις Υπηρεσίες Μιας Στάσης (Υ.Μ.Σ.) σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 3853/2010 και της Κ.Υ.Α. Κ1-802 /23-3-2011, όπου, μεταξύ άλλων αναφέρονται και τα δικαιολογητικά που απαιτούνται για την έναρξη των εργασιών των εν λόγω εταιρειών.Ως Υπηρεσίες Μιας Στάσης (Υ.Μ.Σ. ) για τη σύσταση των εταιρειών αυτών ορίζονται:α) για τις προσωπικές εταιρείες (Ο.Ε.- Ε.Ε.) τα επιμελητήρια και τα πιστοποιημένα Κ.Ε.Π. και β) για τις κεφαλαιουχικές (Ε.Π.Ε., Α.Ε.) και τις προσωπικές εταιρείες που συστήνονται με συμβολαιογραφικό έγγραφο, οι συμβολαιογράφοι.8. Πότε είναι εκπρόθεσμη η έναρξη ή η διακοπή δραστηριότητας και ποιες οι συνέπειες;Κάθε φυσικό πρόσωπο υποκείμενο στο φόρο, υποχρεούται να υποβάλλει στον προϊστάμενο της αρμόδιας Δ.Ο.Υ. δήλωση έναρξης εργασιών σύμφωνα με το άρθρο 36 του Κώδικα Φ.Π.Α. πριν από την πραγματοποίηση οποιασδήποτε συναλλαγής στα πλαίσια άσκησης της επαγγελματικής του δραστηριότητας.Τα λοιπά πρόσωπα για τη σύσταση των οποίων απαιτείται συμφωνητικό σύστασης ή καταστατικό δημοσιευμένο (εξαιρούμενων των Ο.Ε., Ε.Ε, Ε.Π.Ε., και Α.Ε. των οποίων η σύσταση πραγματοποιείται σε μια από τις Υ.Μ.Σ.) υποβάλλουν τη δήλωση έναρξης εργασιών τους εντός τριάντα (30) ημερών από την ημερομηνία σύστασης ή δημοσίευσης αντίστοιχα.Η δήλωση διακοπής εργασιών υποβάλλεται στη Δ.Ο.Υ. για μεν τα φυσικά πρόσωπα εντός δέκα (10) ημερών από την οριστική παύση των εργασιών τους για δε τα νομικά πρόσωπα και τις ενώσεις προσώπων εντός τριάντα (30) ημερών από την οριστική παύση των εργασιών τους.Η υποβολή δήλωσης έναρξης ή διακοπής εργασιών, πέραν των ανωτέρω προθεσμιών, θεωρείται εκπρόθεσμη και επιβάλλονται πρόστιμα από εκατόν δέκα επτά (117) έως χίλια εκατόν εβδομήντα (1.170) ευρώ όπως αυτά ορίζονται με τις διατάξεις της παρ. 1 του άρθρου 4 του ν. 2523/1997 όπως ισχύει.9. Ποια δικαιολογητικά απαιτούνται για τη διακοπή εργασιών λόγω θανάτου φυσικού προσώπου;- Ληξιαρχική πράξη θανάτου -Πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών- Βεβαίωση περί μη δημοσίευσης διαθήκης ή αποδεικτικό δημοσίευσης εφόσον υπάρχει διαθήκη και αντίγραφο αυτής.10. Πότε αποκτά νομική προσωπικότητα ή Ε.Π.Ε.;Με την καταχώρησή της στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο (Γ.Ε.ΜΗ.)Τελευταία ενημέρωση:27/12/2012 Τηλ. Επικοινωνίας για παροχή διευκρινίσεων σε θέματα Μητρώου: 210-3375885 • ΘΕΜΑΤΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΛΕΓΧΩΝ (αρμοδιότητα Δ/νσεων Ελέγχων και Παρακολούθησης Νομικών Υποθέσεων Ελέγχου & Αναγκαστικής Είσπραξης)1. Ποια είναι η αρμόδια Δ.Ο.Υ. για την κατάθεση διαφόρων εγγράφων, όπως ιδιωτικών συμφωνητικών μίσθωσης ακινήτων ή για την υποβολή δικαιολογητικών ηλεκτροδότησης από τον ιδιοκτήτη;Για τις συγκεκριμένες ως άνω περιπτώσεις αρμόδια είναι οποιαδήποτε Δ.Ο.Υ. στην πρώτη περίπτωση και η αρμόδια Δ.Ο.Υ. του υπόχρεου ιδιοκτήτη στη δεύτερη περίπτωση.2. Ποια είναι η διαδικασία έγκρισης ηλεκτροδότησης οικοδομών από τις Δ.Ο.Υ.; Είναι νόμιμη η διαδικασία καταλογισμού ΦΠΑ σε ιδιώτη που κτίζει οικοδομή και δεν καλύπτεται το κόστος οικοδομής με παραστατικά;Οι φορολογικές διατάξεις περί ηλεκτροδότησης θεσπίστηκαν για την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής στον κατασκευαστικό τομέα.Για τις οικοδομές που ζητείται ηλεκτροδότηση, με εξαίρεση εκείνες που κατασκευάζονται από επιχειρήσεις ανέγερσης και πώλησης οικοδομών και οι οποίες υπόκεινται σε Φ.Π.Α., υποβάλλεται σχετική δήλωση (αίτηση) του υπόχρεου στην αρμόδια για τη φορολογία εισοδήματός του Δ.Ο.Υ. με όλα τα κατά περίπτωση προβλεπόμενα στοιχεία, έντυπα και πίνακες και θεωρείται άμεσα η υπεύθυνη δήλωση του ηλεκτρολόγου εγκαταστάτη ή χορηγείται η προβλεπόμενη από το άρθρο 35 του ν.2238/1994 βεβαίωση, κατά περίπτωση, εφόσον βεβαίως διαπιστώνεται η πληρότητα του φακέλου και πληρούνται όλες οι σχετικές προϋποθέσεις (σχετ. παρ. 3 του άρθρου 12 του ν. 3052/2002). Ο σχετικός έλεγχος ως προς την κάλυψη του κόστους ανέγερσης και τα οικεία παραστατικά και λοιπά δικαιολογητικά διενεργείται σε μεταγενέστερο χρόνο σύμφωνα με συγκεκριμένα κριτήρια επιλογής υποθέσεων προς έλεγχο, τα οποία έχουν καθοριστεί με τις Υπουργικές Αποφάσεις 1112981/ 2097/Α0012/25.11.05 και 1082475/ 1754/ ΔΕ-Α'/ ΠΟΛ.1115/ 30.7.08 (επιφάνεια του ακινήτου, έτος χορήγησης της βεβαίωσης ηλεκτροδότησης ή θεώρησης της υπεύθυνης δήλωσης του ηλεκτρολόγου εγκαταστάτη, Α.Φ.Μ. του υπόχρεου κλπ).Ειδικότερα ανά κατηγορία οικοδομών ισχύουν τα εξής:α. Για οικοδομές για τις οποίες οι οικείες άδειες πολεοδομίας εκδόθηκαν μέχρι 31/12/94, καθώς και για οικοδομές για τις οποίες δεν έχουν εκδοθεί για οποιοδήποτε λόγο άδειες πολεοδομίας, ανεξάρτητα από το χρόνο ανέγερσής τους.Για τις παραπάνω οικοδομές πρέπει να αποδοθεί από τον υπόχρεο με έκτακτη δήλωση η τυχόν διαφορά Φ.Π.Α. λόγω μη κάλυψης ανέγερσης με αντίστοιχα δικαιολογητικά δαπανών, εντός δύο μηνών από την έγκριση της ηλεκτροδότησης. Υποχρέωση κάλυψης με αντίστοιχα δικαιολογητικά υπάρχει για οικοδομικές εργασίες που έγιναν από 23/3/90 και μετά.Σε περίπτωση που από τον έλεγχο διαπιστωθεί ότι το κόστος ανέγερσης της οικοδομής δεν καλύπτεται με αντίστοιχα δικαιολογητικά και εφόσον για την ακάλυπτη διαφορά δεν έχει αποδοθεί το ποσό Φ.Π.Α. που αναλογεί σύμφωνα με τα παραπάνω, τότε το ποσό αυτό καταλογίζεται με σχετική πράξη σε βάρος του υπόχρεου και επιβάλλονται οι νόμιμες προσαυξήσεις (οι οποίες υπολογίζονται από τη λήξη των δύο μηνών από την ημερομηνία έγκρισης της ηλεκτροδότησης), καθώς και οι λοιπές προβλεπόμενες κυρώσεις.Ο τρόπος προσδιορισμού του κόστους ανέγερσης της οικοδομής που πρέπει να καλύπτεται από αντίστοιχα δικαιολογητικά δαπανών, καθώς και όλες οι σχετικές λεπτομέρειες προβλέπονται από τις οικείες διατάξεις (άρθρο 8 παρ. 2 ν.1882/90 και 53 ν.2065/92) και τις σχετικές εγκυκλίους.Για τις εργασίες που αποδεδειγμένα έγιναν πριν από 23/3/90 δεν αναζητούνται δικαιολογητικά δαπανών.β. Γ ια οικοδομές για τις οποίες άδειες πολεοδομίας εκδόθηκαν από 1/1/95 και μετά.Για τις παραπάνω οικοδομές υποβάλλεται στην αρμόδια Δ.Ο.Υ. από τον υπόχρεο, μαζί με τη δήλωση (αίτηση) ηλεκτροδότησης, ο τελικός πίνακας ανάλυσης του κόστους κατασκευής στις επί μέρους εργασίες της οικοδομής, με συνημμένη τη δήλωση εργασιών που έγιναν στην οικοδομή και επιπλέον θεωρημένα αντίγραφα του εντύπου υπολογισμού του ελάχιστου κόστους κατασκευής της οικοδομής και του αρχικού πίνακα ανάλυσης κόστους κατασκευής που έχουν κατατεθεί στην Πολεοδομία, καθώς και η οικοδομική άδεια με την έγκριση της αρμόδιας πολεοδομίας για ηλεκτροδότηση.Η αρμόδια Δ.Ο.Υ., εφόσον κατά τον έλεγχο διαπιστώσει έλλειψη στοιχείων ανέγερσης, καταλογίζει στον υπόχρεο πρόστιμο ισόποσο με το Φ.Π.Α. που αναλογεί στη διαφορά του μη ισοσκελισμένου πίνακα και επ’ αυτού 50% επιπλέον πρόστιμο.Ο τρόπος προσδιορισμού του ελάχιστου κόστους κατασκευής και οι σχετικές διαδικασίες προβλέπονται από τις διατάξεις της 1137140/2439/ΠΟΛ.1277/5.12.1994 κοινής απόφασης των Υπουργών Οικονομικών και ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε., όπως ισχύει.Στις περιπτώσεις ρύθμισης αυθαίρετων κατασκευών ή χώρων αυθαίρετης αλλαγής χρήσης που ρυθμίζονται σύμφωνα με τις διατάξεις του ν.4014/2011, καθώς και ρύθμισης χώρων που ρυθμίζονται σύμφωνα με τις διατάξεις του ν.3843/2010, δεν έχουν εφαρμογή ούτε οι διατάξεις της παρ. 2 του άρθρου 8 του ν.1882/1990 ούτε οι διατάξεις των άρθρων 35 και 36 του Κ.Φ.Ε., όπως ισχύουν.3. Ποιά είναι η προθεσμία άσκησης προσφυγής;Η προσφυγή για καταλογιστικές πράξεις που εκδίδονται από 21.9.2012 και μετά ασκείται εντός προθεσμίας τριάντα (30) ημερών από την επίδοσή τους (ν.4079/2012 και ν.4093/2012 σχετ. ΠΟΛ.1007/10-1-2013), εκτός αν ο νομιμοποιούμενος για την άσκησή της διαμένει στην αλλοδαπή, οπότε η προθεσμία άσκησης της προσφυγής είναι ενενήντα (90) ημέρες. Ειδικά στις περιπτώσεις που υποβάλλεται ιδιαίτερη αίτηση διοικητικής επίλυσης της διαφοράς και ματαιώνεται η επίλυση ή επιτυγχάνεται μερική μόνο επίλυση αυτής, η προθεσμία για την άσκηση της προσφυγής αναστέλλεται με την υποβολή της αίτησης για την διοικητική επίλυση της διαφοράς, μη υπολογιζόμενης της ημέρας υποβολής αυτής και συνεχίζει από την επόμενη εργάσιμη για τις δημόσιες υπηρεσίες ημέρα της ημέρας υπογραφής της πράξης ματαίωσης ή μερικής επίλυσης της διαφοράς (άρθρο 70 Ν.2238/94).Επισημαίνεται ότι από την 29.2.2012 και μετά (έναρξη ισχύος του ν.4051/2012), προκειμένου ο φορολογούμενος να έχει το δικαίωμα άσκησης προσφυγής κατά των καταλογιστικών πράξεων του ελέγχου των οποίων η αμφισβητούμενη διαφορά του κύριου φόρου, τέλους, εισφοράς ή προστίμου, υπερβαίνει το ποσό των τριακοσίων χιλιάδων (300.000) ευρώ, υποχρεούται πρώτα στην υποβολή αίτησης διοικητικής επίλυσης ενώπιον της Επιτροπής Διοικητικής Επίλυσης Φορολογικών Διαφορών (Ε.Δ.Ε.Φ.Δ.) του άρθρου 70 Α του Κ.Φ.Ε. (ν.2238/1994), η οποία κατατίθεται στην αρμόδια φορολογική αρχή σε κάθε περίπτωση εντός εξήντα (60) ημερών από την κοινοποίηση της οικείας καταλογιστικής πράξης. Η εν λόγω αίτηση έχει το χαρακτήρα της ενδικοφανούς προσφυγής, δηλαδή αποτελεί προϋπόθεση του παραδεκτού για την άσκηση προσφυγής σύμφωνα με τον Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας. Συνεπώς, για τις περιπτώσεις αυτές, η πράξη η οποία προσβάλλεται με την προσφυγή του υπόχρεου ενώπιον των Διοικητικών Δικαστηρίων εντός της προθεσμίας άσκησης προσφυγής (30 ή 90 ημέρες κατά περίπτωση), είναι η απόφαση που εκδίδεται από την Ε.Δ.Ε.Φ.Δ. και επιδίδεται στον φορολογούμενο».4. Είναι δυνατή η άσκηση περισσότερων προσφυγών κατά της ίδιας πράξης για διαφορετικούς λόγους;Όχι, για κάθε καταλογιστική πράξη μπορεί να ασκηθεί μια μόνο προσφυγή από τον ίδιο προσφεύγοντα, στην οποία αναφέρονται όλοι οι λόγοι. Η προσφυγή όμως μπορεί να αφορά ορισμένα σημεία της καταλογιστικής πράξης και όχι το σύνολό της. Αυτό μπορεί να συμβεί στην περίπτωση μερικού συμβιβασμού, οπότε αντικείμενο της προσφυγής είναι το μέρος για το οποίο δεν επήλθε συμβιβασμός.5. Είναι απαιτητό άμεσα το βεβαιωθέν ποσό λόγω προσφυγής;Επί μη επίτευξης διοικητικού συμβιβασμού και άσκησης εμπρόθεσμης προσφυγής, τόσο στη φορολογία εισοδήματος και στις λοιπές φορολογίες ή αντικείμενα που παραπέμπουν στις διατάξεις της φορολογίας αυτής (π.χ. πρόστιμα Κ.Β.Σ.) όσο και στο Φ.Π.Α., βεβαιώνεται άμεσα ποσοστό 50% του ποσού της καταλογιστικής πράξης, το οποίο και είναι εφάπαξ καταβλητέο μέχρι το τέλος του επόμενου από τη βεβαίωση μήνα (άρθ.21 παρ. 7 εδ. α' Ν.3943/11 ΦΕΚ Α’ 66/31.3.2011). Ειδικά επί προσωρινού ελέγχου παρακρατούμενων φόρων και Φ.Π.Α. είναι εφάπαξ καταβλητέο ολόκληρο το ποσό της καταλογιστικής πράξης μέχρι το τέλος του επόμενου από τη βεβαίωση μήνα, ανεξάρτητα από την άσκηση ή μη προσφυγής.Σε περίπτωση μη εμπρόθεσμης καταβολής σύμφωνα με τα ανωτέρω επιβάλλονται οι προβλεπόμενες από τον ΚΕΔΕ ταμειακές προσαυξήσεις εκπρόθεσμης καταβολής ανά μήνα καθυστέρησης.6. Είναι δυνατόν με το ίδιο δικόγραφο της προσφυγής ο προσφεύγων να στραφεί και κατά άλλων πράξεων και κατά ποίων;Για κάθε καταλογιστική πράξη μη συναφή με άλλη (μη άμεσα συναρτώμενη) πρέπει να ασκείται ιδιαίτερη προσφυγή.Συναφείς όμως θεωρούνται οι καταλογιστικές πράξεις οι οποίες στηρίζονται στην ίδια νομική βάση, χωρίς απαραίτητα να ταυτίζονται απολύτως ως προς τα πραγματικά περιστατικά που τη συγκροτούν, ακόμη και αν ανάγονται σε περισσότερα έτη (άρθρο 26 Ν.3900/10 ΦΕΚ Α’ 213/17-12¬2010). Το καθ’ ύλην αρμόδιο δικαστήριο για την πράξη με το μεγαλύτερο ποσό καθίσταται αρμόδιο και για τις λοιπές συναφείς πράξεις.7. Ποια η προθεσμία συμβιβασμού για τα πρόστιμα του Κ.Β.Σ. και σε πόσες δόσεις καταβάλλονται;Α. Η συζήτηση για τη διοικητική επίλυση της διαφοράς γίνεται σε ημερομηνία που ορίζεται από τον προϊστάμενο της υπηρεσίας που εξέδωσε την πράξη. Το σχετικό όμως αίτημα για την επίλυση της διαφοράς υποβάλλεται από το φορολογούμενο εντός συγκεκριμένης προθεσμίας και ειδικότερα εντός της προθεσμίας που ορίζεται για την άσκηση προσφυγής.Δικαστικός συμβιβασμός επίσης μπορεί να ενεργείται ενώπιον οποιουδήποτε δικαστηρίου και σε κάθε στάση της δίκης, μέχρι πέντε (5) ημέρες πριν από τη συζήτηση της υπόθεσης.Β. Ειδικά στις περιπτώσεις αιτήσεων διοικητικής επίλυσης επί προστίμων του Κ.Β.Σ. στα οποία η αμφισβητούμενη διαφορά του προστίμου υπερβαίνει τις τριακόσιες χιλιάδες (300.000) ευρώ, η αίτηση διοικητικής επίλυσης της διαφοράς υποβάλλεται ενώπιον της Ε.Δ.Ε.Φ.Δ. επί ποινή απαραδέκτου άσκησης της προσφυγής, μέσα σε προθεσμία εξήντα (60) ημερών από την επίδοση της καταλογιστικής πράξης στον υπόχρεο. Επισημαίνεται ότι, στις περιπτώσεις που με την ίδια Απόφαση Επιβολής Προστίμου (Α.Ε.Π.) του Κ.Β.Σ. καταλογίζονται διακεκριμένως περισσότερα ποσά για διαφορετικές παραβάσεις, η προθεσμία των (60) εξήντα ημερών για την υποβολή αίτησης διοικητικής επίλυσης ενώπιον της Ε.Δ.Ε.Φ.Δ., ισχύει μόνο ως προς τα ποσά που υπερβαίνουν τις τριακόσιες χιλιάδες (300.000) ευρώ, ενώ για τα καταλογιζόμενα ποσά που υπολείπονται του ως άνω ορίου και συμπεριλαμβάνονται στην ίδια Α.Ε.Π. του Κ.Β.Σ., η αίτηση διοικητικής επίλυσης υποβάλλεται από τον φορολογούμενο εντός της προθεσμίας που ορίζεται για την άσκηση προσφυγής.Γ. Για να συντελεστεί διοικητικός ή δικαστικός συμβιβασμός, πρέπει σε κάθε περίπτωση να καταβληθεί άμεσα το 1/5 του βάσει συμβιβασμού ποσού ή το αργότερο εντός των δύο (2) επόμενων εργασίμων ημερών από την ημερομηνία συμβιβασμού. Ειδικά για ορισμένα πρόστιμα προβλέπεται η υποχρέωση καταβολής μεγαλύτερου ποσοστού ή και ολόκληρου του βάσει συμβιβασμού ποσού υπό προϋποθέσεις και με μεγαλύτερη μείωση αυτών σε σχέση με την προβλεπόμενη για τις λοιπές περιπτώσεις. Το υπόλοιπο ποσό καταβάλλεται σε έξι ίσες μηνιαίες δόσεις, με τον περιορισμό ότι κάθε δόση δε μπορεί να είναι μικρότερη των 300 ευρώ, εκτός της τελευταίας. Σε περίπτωση εφάπαξ καταβολής του υπολοίπου αυτού ποσού παρέχεται έκπτωση 5%.Δ. Επί συμβιβασμού στο πλαίσιο ειδικού τρόπου περαίωσης υποθέσεων ισχύει το εκάστοτε ισχύον ειδικό καθεστώς. Ειδικά επί υποθέσεων που ελέγχονται με την Υπουργική Απόφαση 1021681/1120/ΔΕ-Α'/ΠΟΛ.1037/05 προβλέπεται, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, η καταβολή σε 18 ή 24 ίσες μηνιαίες δόσεις του βάσει συμβιβασμού ποσού που απομένει μετά την καταβολή του προβλεπόμενου για την επίτευξη του συμβιβασμού ποσού, με τον περιορισμό ότι κάθε δόση δεν μπορεί να είναι μικρότερη των 300 ευρώ, εκτός της τελευταίας.Τελευταία ενημέρωση Δ/νσης Παρακολούθησης Νομικών Υποθέσεων Ελέγχου & Αναγκαστικής Είσπραξης:28/1/2013 Τελευταία ενημέρωση Δ/νσης Ελέγχων:19/2/2013Τηλ. Επικοινωνίας νια παροχή διευκρινίσεων σε θέματα Δ/νσης Παρακολούθησης Νομικών Υποθέσεων Ελέγχου & Ανανκαστικής Είσπρα£ης:210-3375881 έως 884Τηλ. Επικοινωνίας για παροχή διευκρινίσεων σε θέματα Δ/νσης Ελέγχων: 210-3375203

Οι νέες τιμές των δημοσίων ΚΤΕΟ έκπτωση στους ανέργους Με κοινή υπουργική απόφαση καθορίζονται οι νέες τιμές διενέργειας των τεχνικών ελέγχων από τα Δημόσια ΚΤΕΟ, των τελών έκδοσης εθνικών εγκρίσεων τύπου και δελτίων κοινοποίησης κοινοτικών εγκρίσεων τύπου των διαφόρων κατηγοριών οχημάτων αλλά και η διαδικασία επιβολής και είσπραξής τους. Συγκεκριμένα οι νεες τιμες για τους ελέγχους των δημοσίων ΚΤΕΟ η απόφαση προβλέπει: Τέλη διενέργειας περιοδικού τεχνικού ελέγχου 1. Τα τέλη διενέργειας στα Δημόσια ΚΤΕΟ του περιοδικού τεχνικού ελέγχου (αρχικού και επανελέγχου) των υπόχρεων κατηγοριών οχημάτων, σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις, καθορίζονται ως ακολούθως: 7β. Μονώροφα μήκους άνω των 10 μέτρων 60,98 7,32 7γ. Αρθρωτά - Διώροφα 65,04 8,13 8. Ρυμουλκούμενα - Ημιρυμουλκούμενα (μέρη συρμού με ανεξάρτητο αριθμό κυκλοφορίας) 8α. Με μικτό βάρος που υπερβαίνει τους 3,5 τόνους αλλά δεν υπερβαίνει τους 10 τόνους 40,65 4,07 8β. Με μικτό βάρος που υπερβαίνει τους 10 τόνους 48,78 4,88 9. Συνδυασμοί οχημάτων (συρμοί) με τον ίδιο αριθμό κυκλοφορίας 69,11 8,13 10. Τουριστικά τρενάκια 60,98 7,32 11. Μοτοποδήλατα 16,26 1,63 12. Μοτοσυκλέτες 20,33 2,44 6. Φορτηγά αυτοκίνητα και ελκυστήρες (αυτοτελή ή μέρη συρμού με ανεξάρτητο αριθμό κυκλοφορίας) 6α. Με μικτό βάρος που υπερβαίνει τους 3,5 τόνους αλλά δεν υπερβαίνει τους 12 τόνους 55,28 6,50 6β. Με μικτό βάρος που υπερβαίνει τους 12 τόνους 61,79 7,32 7. Λεωφορεία 7α. Μονώροφα μήκους έως 10 μέτρα 52,85 5,69 2. Οι τιμές των τελών του πίνακα της παραγράφου 1 μειώνονται κατά: α. Δέκα τοις εκατό (10%) προκειμένου για οχήματα φυσικών η νομικών προσώπων τα οποία είναι κύριοι η κάτοχοι άνω των δέκα (10) και έως πενήντα (50) οχημάτων, ανεξαρτήτως κατηγορίας, και δηλώνουν ότι θα τα ελέγξουν στα Δημόσια ΚΤΕΟ ορισμένης Περιφέρειας της χώρας. Το ανωτέρω ποσό μείωσης διπλασιάζεται όταν ο αριθμός των ελεγχόμενων οχημάτων υπερβαίνει τα πενήντα (50). β. Εικοσιπέντε τοις εκατό (25%) για οχήματα φυσικών προσώπων κατόχων ισχύοντος Δελτίου Ανεργίας του Οργανισμού Απασχόλησης Εργατικού Δυναμικού (ΟΑΕΔ). γ. Δεκαπέντε τοις εκατό (15%) για οχήματα του Δημοσίου, των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ) πρώτου και δεύτερου βαθμού και των Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου (ΝΠΔΔ). 3. Οι τιμές των τελών, όπως προσδιορίζονται ανωτέρω, προσαυξάνονται με τον εκάστοτε ισχύοντα συντελεστή Φόρου Προστιθέμενης Αξίας (ΦΠΑ) και το τελικά προκύπτον ποσό στρογγυλοποιείται στην πλησιέστερη ακέραιη μονάδα. Στην περίπτωση στρογγυλοποίησης, το ποσό του ΦΠΑ και το τέλος υπολογίζονται με εσωτερική υφαίρεση, με ακρίβεια δύο (2) δεκαδικών της ακέραιης μονάδας του Ευρώ. 4. Όποιος προσκομίζει εκπρόθεσμα στα Δημόσια ΚΤΕΟ το όχημα του για αρχικό ή επαναληπτικό έλεγχο, πλέον του προβλεπόμενου από τις διατάξεις της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου τέλους διενέργειας του ελέγχου, υπόκειται και στην καταβολή πρόσθετου ειδικού τέλους, το οποίο καθορίζεται από τις διατάξεις του άρθρου 5 του ν. 1350/1983 (Α' 55), όπως κάθε φορά ισχύει. Άρθρο 2Τέλη διενέργειας ειδικού τεχνικού ελέγχου 1. Τα τέλη διενέργειας των ειδικών ελέγχων, σύμφωνα με τις ισχύουσες Κοινοτικές Οδηγίες ή Κανονισμούς της Οικονομικής Επιτροπής για την Ευρώπη (ΟΕΕ) του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ) στα διάφορα επί μέρους συστήματα, καθώς και των επανελέγχων οι οποίοι διενεργούνται προκειμένου να διαπιστωθεί αν έχουν αποκατασταθεί οι ελλείψεις, βλάβες ή ανωμαλίες οι οποίες είχαν σημειωθεί σε προηγούμενο ειδικό τεχνικό έλεγχο του οχήματος, καθορίζονται ως ακολούθως: α. Ενός πρότυπου οδικού οχήματος για τη χορήγηση του αντίστοιχου γενικού πιστοποιητικού ελέγχου ανάλογα με το είδος των ελέγχων: Είδος ελέγχου Τιμή σε ευρώ (€) Έλεγχος καυσαερίων Αρχικος ελεγχος 715,45 επανέλεγχος 178,86 Έλεγχος θορύβου 357,72 89,43 Έλεγχος της κατανάλωσης του κινητήρα 357,72 89,43 Άλλοι έλεγχοι 715,45 178,86 β. Ενός μεμονωμένου οδικού οχήματος για τη χορήγηση του αντίστοιχου μεμονωμένου πιστοποιητικού ελέγχου ανάλογα με το είδος των ελέγχων: Είδος έλεγχου Τιμή σε ευρώ (€) ΑΡΧΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΕΠΑΝΕΛΕΓΧΟΣ Έλεγχος καυσαερίων 243,90 60,98 Έλεγχος θορύβου 71,54 17,89 Έλεγχος της κατανάλωσης του κινητήρα 71,54 17,89 Άλλοι έλεγχοι 143,09 35,77 2. Τα τέλη διενέργειας ειδικού ελέγχου σε περίπτωση επιτρεπόμενης διασκευής οδικού οχήματος ισούνται: α. Με τα τέλη διενέργειας αρχικού περιοδικού τεχνικού ελέγχου, όπως αυτά καθορίζονται στην παράγραφο 1 του άρθρου 1 για την κατηγορία του οχήματος, σε περίπτωση διασκευής για την οποία απαιτείται μικρής εκτάσεως έλεγχος. β. Με το διπλάσιο των τελών διενέργειας αρχικού περιοδικού τεχνικού ελέγχου, όπως αυτά ορίζονται στην παράγραφο 1 του άρθρου 1 για την κατηγορία του οχήματος, σε περίπτωση διασκευής για την οποία απαιτείται μεσαίας εκτάσεως έλεγχος. γ. Με το τριπλάσιο των τελών διενέργειας αρχικού περιοδικού τεχνικού ελέγχου, όπως αυτά ορίζονται στην παράγραφο 1 του άρθρου 1 για την κατηγορία του οχήματος, σε περίπτωση διασκευής για την οποία απαιτείται μεγάλης εκτάσεως έλεγχος. Τα τέλη διενέργειας επανελέγχου ο οποίος διενεργείται προκειμένου να διαπιστωθεί αν έχουν αποκατασταθεί οι ελλείψεις, βλάβες ή ανωμαλίες οι οποίες είχαν σημειωθεί σε προηγούμενο ειδικό τεχνικό έλεγχο καθορίζονται στο ένα τέταρτο (1/4) των αντίστοιχων ποσών των προηγούμενων εδαφίων. δ. Κατάταξη των ελέγχων ανάλογα με την έκτασή τους: i) Στους ελέγχους μικρής εκτάσεως κατατάσσονται ο προβλεπόμενος στην υπ' αριθμ. 45199/3246/07/2008 απόφαση των Υπουργών Οικονομίας και Οικονομικών και Μεταφορών και Επικοινωνιών «Προσαρμογή της Ελληνικής νομοθεσίας προς τις διατάξεις της Οδηγίας 2007/38/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 11.7.2007 για το μετεξοπλισμό με κάτοπτρα των ταξινομημένων στην Κοινότητα βαρέων φορτηγών οχημάτων» (Β' 1703), όπως κάθε φορά ισχύει, για την απεγκατάσταση συστήματος υγραεριοκίνησης LPG ή φυσικού αερίου CNG, και άλλοι έλεγχοι ανάλογης έκτασης που καθορίζονται από την αρμόδια Υπηρεσία του Υπουργείου Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας, Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων. ii) Στους ελέγχους μεσαίας εκτάσεως κατατάσσονται: Ο έλεγχος ταξινόμησης που διενεργείται κατά τη διαδικασία της ταξινόμησης κυκλοφορούντος οχήματος με μετατροπή σύμφωνα με την υπ' αριθμ. 12641/1368/2011 (Β' 797) απόφαση του Υπουργού Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων, όπως κάθε φορά ισχύει. Ο έλεγχος για την έκδοση βεβαίωσης τοποθέτησης ΣΑΠ για την εκ των υστέρων τοποθέτηση συστήματος αντιεμπλοκής (ABS) σε όχημα σύμφωνα με την υπ' αριθμ. 28366/2098/2006 (Β' 441) απόφαση του Υπουργού Μεταφορών και Επικοινωνιών, όπως κάθε φορά ισχύει, και την υπ' αριθμ. 9527/535/25-9-2009 εγκύκλιο του Γενικού Γραμματέα του Υπουργείου Μεταφορών και Επικοινωνιών. Ο έλεγχος για την έγκριση της διασκευής οχήματος μετά την εγκατάσταση συστήματος υγραεριοκίνησης (LPG) σύμφωνα με την υπ' αριθμ. 18586/698/2000 (Β' 411) απόφαση του Υπουργού Μεταφορών και Επικοινωνιών, όπως κάθε φορά ισχύει. Ο έλεγχος για την έγκριση της διασκευής (μετασκευής) οχήματος μετά την εγκατάσταση συστήματος πεπιεσμένου φυσικού αερίου (CNG) σύμφωνα με την υπ' αριθμ. 35075/2205/09/2010 (Β' 1600) απόφαση του Υπουργού Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων, όπως κάθε φορά ισχύει, και άλλοι έλεγχοι ανάλογης έκτασης που καθορίζονται από την αρμόδια Υπηρεσία του Υπουργείου Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας, Υποδομών Μεταφορών και Δικτύων. iii) Στους ελέγχους μεγάλης εκτάσεως κατατάσσονται: Ο έλεγχος φορτηγών αυτοκινήτων για την έγκριση της προσθήκης ή της αφαίρεσης άξονα/ων σύμφωνα με την υπ' αριθμ. ΣΤ/20270/1973(Β'884) απόφαση του Υπουργού Ναυτιλίας, Μεταφορών και Επικοινωνιών, όπως κάθε φορά ισχύει. Ο έλεγχος μετατροπής που διενεργείται κατά την διαδικασία έκδοσης της έγκρισης της μετατροπής κυκλοφορούντος οχήματος με μετατροπή σύμφωνα με την υπ' αριθμ. 12641/1368/2011 (Β' 797) απόφαση του Υπουργού Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων, όπως κάθε φορά ισχύει, και άλλοι έλεγχοι ανάλογης έκτασης που καθορίζονται από την αρμόδια Υπηρεσία του Υπουργείου Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας, Υποδομών Μεταφορών και Δικτύων. 3. Το τέλος διενέργειας ειδικού ελέγχου σε περιπτώσεις αντικατάστασης ή διασκευής του κινητήρα, για τις οποίες απαιτείται πιστοποιητικό ελέγχου καυσαερίων, καθορίζεται σε 143,09 ευρώ. Το τέλος διενέργειας επανελέγχου ο οποίος διενεργείται προκειμένου να διαπιστωθεί αν έχουν αποκατασταθεί οι ελλείψεις, βλάβες ή ανωμαλίες οι οποίες είχαν σημειωθεί σε προηγούμενο ειδικό τεχνικό έλεγχο του οχήματος καθορίζεται σε 35,77 ευρώ. 4. Το τέλος διενέργειας ειδικού ελέγχου για την έκδοση πιστοποιητικού ελέγχου αμαξώματος (πρακτικού ελέγχου οχήματος), σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις, ενός πρότυπου οδικού οχήματος, για την έκδοση έγκρισης τύπου από την αρμόδια Διεύθυνση του Υπουργείου Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας, Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων, καθορίζεται σε 715,45 ευρώ. Το τέλος διενέργειας επανελέγχου ο οποίος διενεργείται προκειμένου να διαπιστωθεί αν έχουν αποκατασταθεί οι ελλείψεις, βλάβες ή ανωμαλίες οι οποίες είχαν σημειωθεί σε προηγούμενο ειδικό τεχνικό έλεγχο του οχήματος καθορίζεται σε 178,86 ευρώ. 5. Το τέλος διενέργειας ειδικού ελέγχου αμαξώματος οχήματος, προβλεπόμενου από τις ισχύουσες διατάξεις για διοικητικές πράξεις υλοποιούμενες από τις αρμόδιες Υπηρεσίες Μεταφορών και Επικοινωνιών των Περιφερειακών Ενοτήτων της χώρας (όπως πρώτη ταξινόμηση μεταχειρισμένων, μεταβίβαση κ.λπ.), ισούται με το τέλος διενέργειας αρχικού περιοδικού τεχνικού ελέγχου για την κατηγορία του οχήματος, όπως αυτό καθορίζεται στην παράγραφο 1 του άρθρου 1. Το τέλος διενέργειας επανελέγχου ο οποίος διενεργείται προκειμένου να διαπιστωθεί αν έχουν αποκατασταθεί οι ελλείψεις, βλάβες ή ανωμαλίες οι οποίες είχαν σημειωθεί σε προηγούμενο ειδικό τεχνικό έλεγχο καθορίζεται στο ένα τέταρτο (1/4) του αντίστοιχου ποσού του προηγούμενου εδαφίου. 6. Τα τέλη διενέργειας ειδικών ελέγχων μετά από αίτηση του κατόχου του οχήματος, καθώς και των επανελέγχων οι οποίοι διενεργούνται προκειμένου να διαπιστωθεί αν έχουν αποκατασταθεί οι ελλείψεις, βλάβες ή ανωμαλίες οι οποίες είχαν σημειωθεί σε προηγούμενο ειδικό τεχνικό έλεγχο του οχήματος, καθορίζονται ως ακολούθως: α. Σε περίπτωση που διενεργείται έλεγχος σε ένα σύστημα του οχήματος καταβάλλεται το ένα τέταρτο (1/4) του τέλους διενέργειας περιοδικού τεχνικού ελέγχου για την κατηγορία του οχήματος, όπως αυτό καθορίζεται στην παράγραφο 1 του άρθρου 1. β. Σε περίπτωση που διενεργείται έλεγχος σε δύο συστήματα του οχήματος καταβάλλεται το ένα δεύτερο (1/2) του τέλους διενέργειας περιοδικού τεχνικού ελέγχου για την κατηγορία του οχήματος, όπως αυτό καθορίζεται στην παράγραφο 1 του άρθρου 1. γ. Σε περίπτωση που διενεργείται έλεγχος σε τρία συστήματα του οχήματος καταβάλλονται τα τρία τέταρτα (3/4) του τέλους διενέργειας περιοδικού τεχνικού ελέγχου για την κατηγορία του οχήματος, όπως αυτό καθορίζεται στην παράγραφο 1 του άρθρου 1. δ. Σε περίπτωση που διενεργείται έλεγχος σε τέσσερα ή περισσότερα συστήματα του οχήματος καταβάλλεται ολόκληρο το τέλος διενέργειας περιοδικού τεχνικού ελέγχου για την κατηγορία του οχήματος, όπως αυτό καθορίζεται στην παράγραφο 1 του άρθρου 1. Ως συστήματα του οχήματος νοούνται: 1) Σύστημα πέδησης2) Σύστημα διεύθυνσης3) Ορατότητα4) Φανοί, ανακλαστήρες και ηλεκτρολογικός εξοπλισμός5) Άξονες, τροχοί, ελαστικά και ανάρτηση6) Πλαίσιο και εξαρτήματα πλαισίου7) Λοιπός εξοπλισμός8) Οχλήσεις. 7. Τα τέλη διενέργειας του ειδικού τεχνικού ελέγχου εκπαιδευτικών οχημάτων, καθώς και των επανελέγχων οι οποίοι διενεργούνται προκειμένου να διαπιστωθεί αν έχουν αποκατασταθεί οι ελλείψεις, βλάβες ή ανωμαλίες οι οποίες είχαν σημειωθεί σε προηγούμενο ειδικό τεχνικό έλεγχο του οχήματος, καθορίζονται ως ακολούθως Κατηγορία οχήματος Τιμή σε ευρώ (€) ΑΡΧΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΕΠΑΝΕΛΕΓΧΟΣ 1. Επιβατικά αυτοκίνητα 4,07 2,44 2. Φορτηγά αυτοκίνητα 8,13 3,25 3. Λεωφορεία 9,76 4,07 4. Συνδυασμοί οχημάτων (συρμοί) 9,76 4,07 5. Μοτοσικλέτες 1,63 0,41 Οι τιμές των τελών του παρόντος άρθρου προσαυξάνονται με τον εκάστοτε ισχύοντα συντελεστή Φόρου Προστιθέμενης Αξίας (ΦΠΑ) και το τελικά προκύπτον ποσό στρογγυλοποιείται στην πλησιέστερη ακέραιη μονάδα. Στην περίπτωση στρογγυλοποίησης, το ποσό του ΦΠΑ και το τέλος υπολογίζονται με εσωτερική υφαίρεση, με ακρίβεια δύο (2) δεκαδικών της ακέραιης μονάδας του Ευρώ. Άρθρο 3Τέλη έκδοσης εθνικών εγκρίσεων τύπου και δελτίων κοινοποίησης κοινοτικών εγκρίσεων τύπου των διαφόρων κατηγοριών οχημάτων 1. Για τη χορήγηση έγκρισης τύπου ΕΕ ή εθνικών (συμπεριλαμβανομένων και των μικρών σειρών) ή δελτίων κοινοποίησης εγκρίσεων τύπου ΕΕ, σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις, εισπράττεται ειδικό τέλος ως εξής: α. Οχήματα κατηγορίας M1, N1, Ο1 και Ο2: διακόσια (200) € ευρώ. β. Οχήματα κατηγορίας Μ2, Μ3, Ν2, Ν3, Ο3 και Ο4: τριακόσια είκοσι (320) € ευρώ. γ. Οχήματα κατηγορίας L1e, L2e, L3e, L4e, L5e, L6e και L7e: εκατόν είκοσι (120) € ευρώ. δ. Δεξαμενές μεταφοράς επικίνδυνων εμπορευμάτων σύμφωνα με τη συμφωνία ADR: διακόσια (200) € ευρώ. ε. Τουριστικά τρένα: τριακόσια είκοσι (320) € ευρώ. Οι ορισμοί των παραπάνω κατηγοριών δίνονται στην κ.υ.α. 29949/1841/2009 «Προσαρμογή της Ελληνικής Νομοθεσίας προς τις διατάξεις της Οδηγίας 2007/46/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 5.9.2007 για τη θέσπιση πλαισίου για την έγκριση των μηχανοκίνητων οχημάτων και των ρυμουλκούμενων τους, και των συστημάτων, κατασκευαστικών στοιχείων και χωριστών τεχνικών μονάδων που προορίζονται για τα οχήματα αυτά (οδηγία πλαίσιο)» (Β' 2112), όπως κάθε φορά ισχύει. 2. Για τη χορήγηση μεμονωμένων εγκρίσεων τύπου ή δελτίων κοινοποίησης μεμονωμένων εγκρίσεων άλλων χωρών των περιπτώσεων α', β', γ', δ', ε' της παραγράφου 1 εισπράττεται το ένα δεύτερο (1/2) του αντίστοιχου ειδικού τέλους. 3. Για τη συμπλήρωση ή επέκταση ή διόρθωση ή τροποποίηση εθνικών (συμπεριλαμβανομένων και των μικρών σειρών) ή ΕΕ εγκρίσεων τύπου εισπράττεται το αντίστοιχο ειδικό τέλος που καθορίζεται στην παράγραφο 1. 4. Για τη συμπλήρωση ή επέκταση ή διόρθωση ή τροποποίηση δελτίων κοινοποίησης ΕΕ εισπράττεται το ένα πέμπτο (1/5) του αντίστοιχου ειδικού τέλους που καθορίζεται στην παράγραφο 1. 5. Εάν στην αρχική εθνική (συμπεριλαμβανομένης και της μικρής σειράς) ή ΕΕ έγκριση τύπου περιλαμβάνονται παραπάνω από πέντε παραλλαγές, εισπράττεται επιπλέον ειδικό τέλος ίσο με το ένα πέμπτο (1/5) του αντίστοιχου παραβόλου που καθορίζεται στην παράγραφο 1, για κάθε επιπλέον παραλλαγή και μέχρι του πενταπλάσιου του ειδικού τέλους της παραγράφου 1. 6. Για τη συμπλήρωση ή επέκταση εθνικών (συμπεριλαμβανομένων και των μικρών σειρών) ή ΕΕ εγκρίσεων τύπου με περισσότερες από πέντε νέες παραλλαγές, εισπράττεται επιπλέον ειδικό τέλος ίσο με το ένα πέμπτο (1/5) του αντίστοιχου παραβόλου που καθορίζεται στην παράγραφο 1, για κάθε επιπλέον παραλλαγή και μέχρι του πενταπλάσιου του ειδικού τέλους της παραγράφου 1. 7. Για τη χορήγηση έγκρισης τύπου ΕΕ σε συστήματα, κατασκευαστικά στοιχεία ή χωριστές τεχνικές μονάδες σύμφωνα με οδηγία της ΕΕ ή κανονισμό της ΕΕ ή της ΟΕΕ του ΟΗΕ ή εθνική νομοθεσία εισπράττεται ειδικό τέλος διακοσίων (200) € ευρώ. Το αυτό τέλος εισπράττεται για τη συμπλήρωση ή επέκταση ή διόρθωση ή τροποποίηση των ανωτέρω εγκρίσεων τύπου. 8. Για τη χορήγηση δελτίων κοινοποίησης εγκρίσεων τύπου ΕΕ σε συστήματα, κατασκευαστικά στοιχεία ή χωριστές τεχνικές μονάδες σύμφωνα με οδηγία της ΕΕ ή κανονισμό της ΕΕ ή της ΟΕΕ του ΟΗΕ ή εθνική νομοθεσία εισπράττεται ειδικό τέλος πενήντα (50) € ευρώ. Το αυτό τέλος εισπράττεται για τη συμπλήρωση ή επέκταση ή διόρθωση ή τροποποίηση των ανωτέρω δελτίων κοινοποίησης. Άρθρο 4Διαδικασία επιβολής και είσπραξης των τελών διενέργειας τεχνικών ελέγχων και της έκδοσης εθνικών εγκρίσεων τύπου και δελτίων κοινοποίησης κοινοτικών εγκρίσεων τύπου των διαφόρων κατηγοριών οχημάτων: 1. Τα τέλη που αναφέρονται στα άρθρα 1, 2 και 3 της παρούσας απόφασης και ο αναλογών σ' αυτά ΦΠΑ, όπου αυτός προβλέπεται να επιβάλλεται: α. Καταβάλλονται πριν τη διενέργεια του τεχνικού ελέγχου του οχήματος ή την έκδοση της σχετικής πράξης. β. Αποτελούν έσοδο του Κρατικού Προϋπολογισμού και εισάγονται τα μεν τέλη στον Κωδικό Αριθμό Εσόδου (ΚΑΕ) 1375 με κατονομασία «Ειδικά τέλη διενέργειας τεχνικού ελέγχου οχημάτων», ο δε αναλογών σ' αυτά ΦΠΑ στον ΚΑΕ 1119 με κατονομασία «ΦΠΑ σε κάθε είδους λοιπές δραστηριότητες που εισπράττεται μέσω Δ.Ο.Υ.». 2. Τα ανωτέρω τέλη εισπράττονται ως ακολούθως: α. Είτε με διπλότυπο είσπραξης τύπου Β' ή τύπου Α'. β. Είτε με ειδικά έντυπα παραβόλων σε ευρώ, τα οποία κυκλοφορούν βάσει της υπ' αριθ μ. 1093246/5486/0016/16.10.2000 (Β' 1292) απόφασης του Υπουργού Οικονομικών και της υπ' αριθμ. 1073515/6068/Δ-0016/2007 (Β' 1370) απόφασης του Υφυπουργού Οικονομίας και Οικονομικών, όπως κάθε φορά ισχύουν. Άρθρο 5 Καταργούμενες διατάξεις Από την έναρξη ισχύος της παρούσας απόφασης καταργείται η υπ' αριθμ. Φ23/51193/5992/2007 (Β' 786) απόφαση των Υπουργών Οικονομίας και Οικονομικών και Μεταφορών και Επικοινωνιών.

Απαλλαγή απο φόρους και τέλη σε όσους κάνουν δωρεές στα Σώματα Ασφαλείας Απαλλαγή από τα τέλη κυκλοφορίας, καθώς και πάσης φύσεως φόρους ή άλλα τέλη, θα έχουν όσοι κάνουν δωρεές αυτοκινήτων ή πλωτών μέσων, προς τα Σώματα Ασφαλείας και της Ακτοφυλακής για την εξυπηρέτηση των αναγκών τους, προβλέπει τροπολογία που κατατέθηκε στο νομοσχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος. Με την ίδια ρύθμιση, απλοποιούνται οι χρονοβόρες διαδικασίες, ώστε κάθε χερσαίο, πλωτό ή εναέριο μέσο που έχει κατασχεθεί ως αντικείμενο λαθρεμπορίου ή ως μέσο παράνομης διακίνησης ναρκωτικών, μεταναστών, όπλων ή αρχαιοτήτων, να αξιοποιείται άμεσα προς όφελος του κοινωνικού συνόλου ή και να διατίθεται σε σωφρονιστικά καταστήματα για την κάλυψη των αναγκών τους.

Ελεγχοι και προστιμα για τα αυτοκινητα που δεν εχουν περασει ΚΤΕΟ Μέσω συσκευης που θα έχουν οι τροχονόμοι και στην οποία θα είναι ενσωματωμενη ειδική εφαρμογή ( που θα κατασκευαστει ) της ΓΓΠΣ θα γίνονται διασταυρωσεις για τα ανασφαλιστα οχηματα για τα τελη κυκλοφοριας αλλα και για το εαν το αυτοκινητο ή η μοτοσυκλετα εχει περάσει ΚΤΕΟ. Μπορεί να «άνοιξε» νομικά το «παράθυρο» για ελέγχους-εξπρές για τα ανασφάλιστα ΙΧ, το σχέδιο όμως προβλέπει και την επέκταση των ελέγχων για οχήματα που δεν εχουν περασει ΚΤΕΟ. Με τα δεδομένα αυτά, σύντομα, όποιος πέσει σε μπλόκο της Τροχαίας, δεν θα κινδυνεύει να δεχτεί πρόστιμο μόνον 250-500 ευρώ για το ανασφάλιστο όχημα (μηχανή, ΙΧ κλπ) αλλά και άλλα τόσα αν δεν έχει περάσει ΚΤΕΟ Σύμφωνα με πληροφορίες που δημοσιευει το ΠρωτοΘεμα το σχέδιο έχει ως εξής:Η εντολή που θα έχει κάθε πλήρωμα περιπολικού ή συνεργείο ελέγχου της τροχαίας που σταματάει οχήματα για έλεγχο, θα είναι να μην εξαντλείται απλώς να ζητάει άδεια και δίπλωμα, αλλά να συνδέεται on-line με τη βάση δεδομένων που θα δημιουργηθεί στην ΓΓΠΣ με στοιχεία από το υπουργείο Μεταφορών κι τις ασφαλιστικές εταιρίες, για να διαπιστώνει άμεσα: - αν ο ιδιοκτήτης έχει πληρώσει τα τέλη κυκλοφορίας- αν το όχημα είναι ασφαλισμένο- αν το όχημα έχει περάσει ΚΤΕΟ Σύμφωνα με πληροφορίες, τέτοιους είδους ελέγχους έχουν ήδη εντολή να διεξάγουν τα όργανα της Τάξεως, και πριν ακόμα λειτουργήσει η βάση δεδομένων και η ηλεκτρονική εφαρμογή. Μετά από διασταυρώσεις, σχεδιάζεται να ξεκινήσει η αποστολή ειδοποιητηρίων για να πληρώσουν 250 ευρώ και να ασφαλιστούν πάραυτα, όσοι διαπιστωθεί πως παρέλειψαν να ασφαλίσουν το όχημά τους, εάν δεν το έχουν δηλώσει σε ακινησία (σσ: αν σε έλεγχο στο δρόμο πιαστούν και να το κινούν, τότε τα πρόστιμα κλιμακώνονται σε 250, 500 ή 1.000 ευρώ, αναλόγως αν πρόκειται για μηχανή, ΙΧ ή λεωφορείο). Αν δεν σπεύσουν να ασφαλιστούν και να πληρώσουν παράβολο 250 ευρώ μέσα σε οκτώ μέρες από τη λήψη των ειδοποιητηρίων, τότε θα τους αναζητεί η Αστυνομία και θα αφαιρεί τις πινακίδες, ενώ το υπουργείο Οικονομικών θα τους επιβάλει και πάλι πρόστιμα, στον αντίστοιχο έλεγχο που θα διεξαγάγει κάθε χρόνο εφεξής.

Αρση ακινησιας αυτοκινητου μοτοσυκλετας δικαιολογητικα Ενέργειες που απαιτούνται για την άρση της ακινησίας επιβατικών ιδιωτικής χρήσης αυτοκινήτων και μοτοσικλετών και δικαιολογητικα Ο κάτοχος του οχήματος υποβάλλει αίτηση στην αρμόδια Δ.Ο.Υ.Καταβάλλει τα τέλη κυκλοφορίας, με την προμήθεια του ειδικού σήματος, καθόσον δεν αίρεται η ακινησία εάν ο κάτοχος του οχήματος δεν προμηθευτεί προηγουμένως το ειδικό σήμα τελών κυκλοφορίας του έτους κατά το οποίο γίνεται η άρση ακινησιας . Στην περίπτωση που η ακινησία έχει λάβει χώρα πριν από την έναρξη του έτους, κατά το οποίο πραγματοποιείται η άρση, και το όχημα παρέμεινε σε ακινησία για όλο το έτος, το ειδικό σήμα χορηγείται χωρίς πρόστιμο. Δικαιολογητικα για την αρση ακινησιας Φωτοαντίγραφο της Αστυνομικής σας Ταυτότητας ή του Διαβατηρίου Βεβαίωση ακινησίας οχήματος (βεβαιωση οταν κατατεθηκε η αιτηση ακινησιας από τη ΔΟΥ )

ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ ΓΙΑ ΑΔΕΙΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΥ Αμεα Αρμόδια Υπηρεσία Υπηρεσία Μεταφορών και Επικοινωνιών της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης του τόπου κατοικίας του ενδιαφερομένου.. Προϋποθέσεις Απαιτούμενα δικαιολογητικά για εκδοση αδειας αυτοκινητου Αμεα ● Πιστοποιητικά ταξινόμησης τελωνείων/κατασκευαστή/ΟΔΔΥ ● Επικυρωμένο φωτοαντίγραφο ισχύοντος δελτίου τεχνικού ελέγχου οχημάτων από ΚΤΕΟ (μόνον εφόσον το αυτοκίνητο είναι μεταχειρισμένο και κυκλοφορεί για πρώτη φορά στην Ελλάδα). ● Έντυπος κατάλογος εργοστασίου κατασκευής του αυτοκινήτου (μόνο για μεταχειρισμένα). ● Επικυρωμένο φωτοαντίγραφο ξένης άδειας κυκλοφορίας για μεταχειρισμένο αυτοκίνητο. ● Εφόσον πρόκειται για καινούριο αυτοκίνητο απαιτείται να έχει εκδοθεί δελτίο κοινοποίησης έγκρισης τύπου από τη Διεύθυνση Τεχνολογίας Οχημάτων του Υπουργείου Μεταφορών και Επικοινωνιών, να υποβληθεί δε το πιστοποιητικό συμμόρφωσης που συνοδεύει το όχημα. ● Αντίγραφο βεβαίωσης σύμφωνα με τη ΚΥΑ 31949/2725/99 (Β330) για τους εκπεμπόμενους ρύπους που έχει εκδοθεί από την Δ/νση Μεταφορών Ν.Α. (για μεταχειρισμένα αυτοκίνητα). ● Πιστοποιητικό θορύβου σύμφωνα με οδηγία της Ε.Ε. ή πρακτικό θορύβου από τη Δ/νση Μεταφορών Ν.Α., ή να προκύπτει η μέτρηση θορύβου από τα δικαιολογητικά που υποβάλλονται (για μεταχειρισμένα επιβατηγά έως 9 θέσεων). ● Έγκριση της αρμόδιας υπηρεσίας του Υπουργείου Οικονομικών για την ατελή εισαγωγή του οχήματος. ● Έγκριση της αρμόδιας υπηρεσίας του Υπουργείου Οικονομικών για την ατελή απαλλαγή από την υποχρέωση καταβολής τελών κυκλοφορίας. ● Πρακτικό επιθεώρησης του αυτοκινήτου. Διαδικασία Ο ενδιαφερόμενος υποβάλλει τα παραπάνω δικαιολογητικά στον αρμόδιο υπάλληλο της υπηρεσίας μας. Διάρκεια έκδοσης της πράξης Εξαρτάται από την αρμόδια Διεύθυνση Μεταφορών και Επικοινωνιών της Ν.Α. Διάρκεια ισχύος Για αόριστο χρόνο. Σημείωση Κατεβάστε το αντίστοιχο Έντυπο της υπηρεσίας

Συνεχίζεται και το 2013 η αποσυρση αυτοκινητων τι αλλάζει Έως το τέλος του 2013 συνεχιζεται το μέτρο της απόσυρσης αυτοκινητων, όπως διευκρινίζεται σε εγκύκλιο του υπουργείου Οικονομικών. Στην εγκύκλιο παρέχονται διευκρινίσεις σχετικά με την εφαρμογή της απόσυρσης αυτοκινητων, που περιλαμβάνεται στον τελευταίο φορολογικό νόμο. Οι προϋποθέσεις που πρέπει να συντρέχουν για την απόσυρση αυτοκινητων είναι η πρώτη άδεια κυκλοφορίας να έχει εκδοθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2000 και να έχουν καταβληθεί τα τέλη κυκλοφορίας του ΙΧ. Στον νόμο αυτόν προβλέπεται ακόμη η απαλλαγή από το τέλος ταξινόμησης ΙΧ αυτοκινήτων των πολύτεκνων οικογενειών και αναπήρων, ενώ πλέον ο φόρος πολυτελείας στα μεταχειρισμένα ΙΧ θα επιβάλλεται με την κλίμακα του φόρου που ισχύει για τα καινούργια και κυμαίνεται από 10% έως 40%. Διευκρινίζεται ακόμη ότι οι τρίτεκνοι αν γίνουν πολύτεκνοι δικαιούνται εκ νέου απαλλαγή από τα τέλη ταξινόμησης για αγορά αυτοκινήτου. πηγη:ΑΠΕ

Φορολογια Αυτοκινητων 2013 Σε εγκύκλιο του το υπουργείο Οικονομικών διευκρινίζει όλες τις αλλαγές στην φορολογία των αυτοκινήτων το 2013 που θεσπίζει ο νέος φορολογικός νόμος. Επίσης η εγκύκλιος αναγράφει και την διάταξη για την παράταση της απόσυρσης αυτοκινήτων για όλο το 2013 αλλά και άλλες ρυθμίσεις σε σχέση με τον φόρο πολυτελείας ,το τέλος ταξινόμησης για τους πολυτέκνους και των αναπηρικών αυτοκινήτων. Τι προβλέπει η εγκύκλιος για την φορολογία αυτοκινήτων 2013 Η απόσυρση αυτοκινήτων παίρνει παράταση έως το τέλος του 2013. Οι διατάξεις της απόσυρσης παρατείνονται και εφαρμόζονται για αυτοκίνητα που θα τελωνισθούν και θα καταβάλουν τις οφειλόμενες φορολογικές επιβαρύνσεις μέχρι και 31/12/2013. Οι διατάξεις της απόσυρσης, εφαρμόζονται για τα αυτοκίνητα που αποσύρονται από την κυκλοφορία για καταστροφή, για τα οποία η άδεια κυκλοφορίας έχει εκδοθεί στη χώρα μας μέχρι 31.12.2000 και έχουν καταβληθεί τα τέλη κυκλοφορίας του έτους διαγραφής, καθώς και τυχόν οφειλομένων προηγούμενων ετών. Φόρος πολυτελείας μεταχειρισμένων επιβατικών αυτοκινήτων .Η κλίμακα τιμών χονδρικής πώλησης για την επιβολή του φόρου πολυτελείας, δεν διαφοροποιείται από αυτή των καινούργιων επιβατικών αυτοκινήτων. Συγκεκριμένα, για μεταχειρισμένα επιβατικά αυτοκίνητα, το ποσοστό του φόρου καθορίζεται ως εξής: α) από 20.000 ευρώ μέχρι και 22.000 ευρώ, ποσοστό 10%, β) άνω των 22.000 ευρώ και μέχρι 28.000 ευρώ, ποσοστό 30%, γ) άνω των 28.000 ευρώ, ποσοστό 40%. Απαλλαγή από το τέλος ταξινόμησης αναπηρικών αυτοκινήτων αίρεται η παραπομπή στον ορισμό της φορολογικής κατοικίας και δικαιούχοι της απαλλαγής από το τέλος ταξινόμησης αυτοκινήτων ορίζονται οι ανάπηροι Έλληνες πολίτες και πολίτες των άλλων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης με κατοικία στην Ελλάδα. Από 1.1.2013 το ποσοστό αναπηρίας για την παραλαβή αυτοκινήτου με απαλλαγή από το τέλος ταξινόμησης καθορίζεται με βάση τη γνωμάτευση των οικείων υγειονομικών επιτροπών του Κέντρου Πιστοποίησης Αναπηρίας (ΚΕ.Π.Α.) του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ και ότι δεν γίνονται δεκτές από τις τελωνειακές αρχές Γνωματεύσεις άλλων επιτροπών. Απαλλαγή από το τέλος ταξινόμησης πολύτεκνων γονέων .Συγκεκριμένα οι πολύτεκνοι γονείς οι οποίοι έχουν ήδη υπαχθεί ως γονείς με τρία τέκνα στις ισχύουσες διατάξεις, με τις οποίες χορηγείται απαλλαγή από το τέλος ταξινόμησης για μία και μόνο φορά, δύνανται να παραλάβουν εκ νέου αυτοκίνητο με απαλλαγή από το τέλος ταξινόμησης, εάν γίνουν πολύτεκνοι.

Τα δικαιολογητικα για την πληρωμη αγροτων που εχουν ενταχθει στο Μετρο 121 Μ εαπόφαση που εκδόθηκε χθες απο το υπουργείο Αγροτικης Αναπτυξης καθορίζονται τα δικαιολογητικα που πρεπει να καταθεσουν οι αγροτες που εχουν ενταχθει στο μετρο 121 ενισχύσεων Εκσυγχρονισμός γεωργικών εκμεταλλεύσεων για την πληρωμη τους Καθορισμός λεπτομερειών δικαιολογητικών φακέλου πληρωμής για την παραλαβή των επενδύσεων και την καταβολή της αναλογούσας δημόσιας οικονομικής ενίσχυσης του Μέτρου 121 «Εκσυγχρονισμός γεωργικών εκμεταλλεύσεων» Καθορίσμος για τις λεπτομέρειες που αφορούν στα κατά περίπτωση επενδυτικών δαπανών δικαιολογητικά του φακέλου πληρωμής που υποβάλλεται για την καταβολή της δημόσιας οικονομικής ενίσχυσης των δικαιούχων του μέτρου 121 «Εκσυγχρονισμός γεωργικών εκμεταλλεύσεων».I – Γενικά Νομιμοποιητικά ΔικαιολογητικάΓια την τήρηση των όρων και προϋποθέσεων του καθεστώτος ενίσχυσης θα πρέπει να προσκομίζονται, όπου κάτι τέτοιο απαιτείται από την παραγωγική κατεύθυνση και δυναμικότητα της μονάδας, τα εξής:i) Άδεια εγκατάστασης, η οποία υποβάλλεται με την τελική αίτηση πληρωμής, εφόσον προβλέπεται ότι η εκμετάλλευση στην ολοκλήρωση θα διατηρεί κτηνοτροφική μονάδα. Στην περίπτωση που το επενδυτικό σχέδιο περιλαμβάνει δαπάνες ίδρυσης – επέκτασης –εκσυγχρονισμού – μετεγκατάστασης κλπ. κτηνοτροφικών εγκαταστάσεων, και εφόσον κατά την υποβολή της αίτησης πληρωμής δεν έχουν ολοκληρωθεί όλες οι παραπάνωεργασίες προσκομίζεται η προσωρινή άδεια εγκατάστασης. Η άδεια εγκατάστασης,καθώς επίσης και η προσωρινή άδεια εγκατάστασης, θα πρέπει να είναι στο όνομα του δικαιούχου, να είναι σε ισχύ και να καλύπτει το σύνολο της δυναμικότητας της εκμετάλλευσης όπως αυτή αναφέρεται στην αίτηση υποψηφιότητας στην ολοκλήρωση του σχεδίου. Στις περιπτώσεις κτηνοτροφικών εγκαταστάσεων οι οποίες διαθέτουν άδειαλειτουργίας και που δεν προέβλεπαν οποιαδήποτε ενέργεια (συγχρηματοδοτούμενη ή μη) που απαιτεί την τροποποίησή της, γίνεται αποδεκτή η υπάρχουσα άδεια λειτουργίας εφόσον αυτή είναι σε ισχύ και συνοδεύεται από τα απαιτούμενα κατά περίπτωση έγγραφαπεριβαλλοντικής αδειοδότησης.ii) Άδεια λειτουργίας κατά περίπτωση επενδυτικής δραστηριότητας και δυναμικότητας (π.χ.τυροκομείο, μονάδα φυτωριακού υλικού κ.λπ.). Η άδεια λειτουργίας προσκομίζεται κατά την υποβολή της τελικής αίτησης πληρωμής.iii) Βεβαίωση της οικείας ΔΑΟΚ ότι οι εγκαταστάσεις τηρούν τα κοινοτικά πρότυπα ή/και τις εθνικές προδιαγραφές. Για τις εγκαταστάσεις για τις οποίες δεν προβλέπονται κοινοτικά πρότυπα ή/και εθνικές προδιαγραφές, η βεβαίωση θα αναφέρει ότι οι εγκαταστάσεις είναι λειτουργικές και προσαρμόζονται στην δυναμικότητα της εκμετάλλευσης. Η βεβαίωση προσκομίζεται με τον τελευταίο φάκελο πληρωμής που αιτείται την ενίσχυση των εγκαταστάσεων ή με τον τελευταίο φάκελο πληρωμής του επενδυτικού σχεδίου βελτίωσης, εφόσον δεν προβλέπεται η ενίσχυση αντίστοιχωνεγκαταστάσεων. Ωστόσο, στην περίπτωση εγκαταστάσεων για τις οποίες υπάρχει έγκριση τύπου για τα κοινοτικά πρότυπα ή/και τις εθνικές προδιαγραφές, προσκομίζεται η έγκριση τύπου, από τ ην ο ποία θ α π ρέπει να π ροκύπτει α ) τ ο ε ίδος τ ων ζ ώων γ ια τ οοποίο έχει εκδοθεί και β) τον μέγιστο αριθμό ζώων που δύνανται ν α σταβλιστούν προκειμένου οι εγκαταστάσεις να συμμορφώνονται με τα κοινοτικά πρότυπα ή/και τις εθνικές προδιαγραφές.iv) Στις περιπτώσεις επενδυτικών Σχεδίων Βελτίωσης που ενισχύονται ενέργειες καθετοποίησης της παραγωγής μόνο σε προϊόντα ποιότητας, η δημόσια οικονομική ενίσχυση για τις σχετικές εγκαταστάσεις και εξοπλισμό, θα καταβάλλεται στο δικαιούχο εφόσον τεκμηριώνει ότι έχει εξασφαλίσει τουλάχιστον το 50% της πρώτης ύλης. Το υπόλοιπο 50% θα πρέπει να εξασφαλίζεται το αργότερο εντός 3ετίας από τηνολοκλήρωση της υλοποίησης του επενδυτικού Σχεδίου Βελτίωσης. Ειδικά στην περίπτωση της βιολογικής γεωργίας είναι δυνατή η καταβολή της δημόσιας οικονομικής ενίσχυσης και στην περίπτωση που η πρώτη ύλη προέρχεται από καλλιέργειες σε μεταβατικό στάδιο. Για το σκοπό αυτό προσκομίζεται η βεβαίωση του αρμόδιου φορέα πιστοποίησης και αντίγραφο της τελευταίας Αίτησης Ενιαίας Ενίσχυσης (ΑΕΕ).v) Ποσοστώσεις και άδειες φύτευσης, για όσες παραγωγικές δραστηριότητες απαιτούνται.vi) Πιστοποιητικό ISO 22000, όταν η εκμετάλλευση διαθέτει εγκαταστάσεις καθετοποίησης της παραγωγής. Για τις εγκαταστάσεις επεξεργασίας μελιού γίνεται αποδεκτό το σχέδιο HACCP. Το πιστοποιητικό ISO 22000 ή το σχέδιο HACCP προσκομίζονται κατά την υποβολή της τελικής αίτησης πληρωμής.vii) Σε εκμεταλλεύσεις που βρίσκονται σε νησιωτικές περιοχές και προβλέπουν ίδρυση ή επέκταση κτηνοτροφικών εγκαταστάσεων αιγοπροβάτων προσκομίζεται βεβαίωση της αρμόδιας υπηρεσίας για την δυνατότητα βόσκησης των αιγοπροβάτων της μονάδας στους βοσκοτόπους της περιοχής.viii)Ευκρινείς φωτογραφίες όλων των επενδύσεων που έχουν υλοποιηθεί και των οποίων αιτείται την ενίσχυση. Στις φωτογραφίες θα πρέπει να φαίνεται και το πινακίδιο με τα στοιχεία ταυτοποίησης της επένδυσης, εφόσον υπάρχει. Οι φωτογραφίες είναι απαραίτητο να προσκομίζονται όταν το αίτημα πληρωμής δεν συνοδεύεται από επιτόπια επίσκεψη.ix) Θεωρημένη από την Τράπεζα εκτύπωση του αριθμού λογαριασμού, του αριθμού λογαριασμού κατά ΙΒΑΝ και των στοιχείων του δικαιούχου του λογαριασμού στον οποίο επιθυμεί την κατάθεση της οικονομικής ενίσχυσης.x) Βεβαίωση Δημάρχου για το μόνιμο της κατοικίας (δεν προσκομίζεται για νομικά πρόσωπα).xi) Αντίγραφο του τελευταίου ισχύοντος καταστατικού καθώς και όλων των τροποποιήσεών του, συνοδευόμενο από πρόσφατο πιστοποιητικό μεταβολών εφόσον έχει τροποποιηθεί σε σχέση με αυτό που προσκομίστηκε με την αίτηση ενίσχυσης (προσκομίζεται μόνο για τα νομικά πρόσωπα).xii) Πιστοποιητικό του αρμόδιου φορέα περί μη λύσης, μη πτώχευσης αναγκαστική διαχείριση, εκκαθάριση κλπ. καθώς επίσης και μη κατάθεση αίτησης για όλα τα παραπάνω (προσκομίζεται μόνο για τα νομικά πρόσωπα).Δικαιολογητικά πιστοποίησης του φυσικού αντικειμένουII – ΚατασκευέςΑ. Γεωργικά κτίσματα και σιλό (συμπεριλαμβάνει και τις περιφράξεις τους).(Δεν αφορά θερμοκήπια για τα οποία ισχύουν τα αναγραφόμενα στην περίπτωση Β της παρούσας παραγράφου)1. Άδεια δόμησης, θεωρημένη από την Υπηρεσία Δόμησης συνοδευόμενη από πλήρη σειρά θεωρημένων αρχιτεκτονικών σχεδίων, σύμφωνα με τα οποία έχει εκδοθεί. Για τις εργασίες που δεν προβλέπεται άδεια δόμησης, προσκομίζεται άδεια εργασιών μικρήςκλίμακας συνοδευόμενη επίσης από πλήρη σειρά θεωρημένων αρχιτεκτονικών σχεδίων ή αντίγραφο της έγγραφης ενημέρωσης της αρμόδιας Υπηρεσία Δόμησης και το οποίο γνωστοποιήθηκε στο οικείο αστυνομικό τμήμα, όπως προβλέπεται από τη σχετικήνομοθεσία. Στις λοιπές περιπτώσεις που δεν προβλέπεται καμία από τις παραπάνω διαδικασίες, προσκομίζεται από την αρμόδια Υπηρεσία Δόμησης βεβαίωση απαλλαγής. Εφόσον η αίτηση πληρωμής αφορά σε μέρος των οικοδομικών εργασιών, τότε προσκομίζεται η άδεια δόμησης χωρίς θεώρηση από την Υπηρεσία Δόμησης, συνοδευόμενη επίσης από πλήρη σειρά θεωρημένων αρχιτεκτονικών σχεδίων. Στηνπερίπτωση αυτή, η θεωρημένη άδεια δόμησης, προσκομίζεται με την αίτηση πληρωμής η οποία συμπεριλαμβάνει τις εργασίες ολοκλήρωσης της κατασκευής, χωρίς να απαιτείται εκ νέου η προσκόμιση των αρχιτεκτονικών σχεδίων εκτός εάν έχουν τροποποιηθεί.Στις περιπτώσεις ανέγερσης κτιρίων σε ιδιόκτητο αγροτεμάχιο, η άδεια δόμησης εκδίδεται στο όνομα του δικαιούχου του σχεδίου βελτίωσης. Σε περιπτώσεις που η ανέγερση κτίσματος γίνεται σε μισθωμένο αγροτεμάχιο ή σε αγροτεμάχιο που ανήκει στον/στην σύζυγο, η νομιμότητα της κατασκευής είναι δυνατό να αποδειχθεί με την έκδοση της άδειας δόμησης στο όνομα του ιδιοκτήτη του αγροτεμαχίου. Στην περίπτωσηόμως που η άδεια δεν έχει εκδοθεί στο όνομα του δικαιούχου ή του/της συζύγου, η δαπάνη έκδοσής της δεν είναι επιλέξιμη.2. Αναλυτική επιμέτρηση υπογεγραμμένη από τον επιβλέπων μηχανικό. Η επιμέτρηση ελέγχεται και στην περίπτωση που δεν συμφωνεί με τη πιστοποίηση του φυσικού αντικειμένου γίνονται αιτιολογημένες περικοπές.3. Στις κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις που κατασκευάζονται με σκελετό θερμοκηπίου και για τις οποίες υπάρχει έγκριση τύπου, προσκομίζεται θεωρημένη από τον αρμόδιο φορέα η έγκριση κατασκευής.4. Οι αποθήκες θα πρέπει να έχουν κατασκευαστεί σύμφωνα με τις προδιαγραφές που ορίζονται στο Κεφάλαιο Γ, του Παραρτήματος 9 της ΥΑ 11308/16-11-2010. Επιπλέον για τις μελισσοκομικές αποθήκες θα πρέπει να πληρούνται οι προδιαγραφές της παραγράφου 7.7β του ιδίου Κεφαλαίου Γ. Δεν ενισχύονται αποθήκες για την αποθήκευση γεωργικών μηχανημάτων, εργαλείων και εξοπλισμού μεγαλύτερες των 100 τ.μ.5. Δεν ενισχύονται γεωργικά κτίσματα και κατασκευές, και ειδικότερα για εγκαταστάσεις καθετοποίησης, αποθήκες και χώρους εξαγωγής προϊόντων μελισσοκομίας για τα οποία προκύπτει ότι υφίστανται προϋποθέσεις αλλαγής χρήσης.Β. ΘερμοκήπιαΓια τα θερμοκήπια, προκειμένου να ενισχυθούν θα πρέπει να τεκμηριώνεται ότι πληρούν τις εθνικές προδιαγραφές. Για το σκοπό αυτό προσκομίζονται:i. Έγκριση τύπου του αρμόδιου φορέα προκειμένου για τυποποιημένα θερμοκήπια. ii. Για τα θερμοκήπια υψηλού τολ και για τα χωρικού τύπου, υπεύθυνη δήλωση του άρθρου 8 του ν.1599/1986 στην οποία δηλώνει ότι γνωρίζει τις σχετικές τεχνικέςπροδιαγραφές της ΥΑ 263195/24.03.2010 (ΦΕΚ 388/Β/2010).iii. Αναλυτική επιμέτρηση, η οποία ελέγχεται και στην περίπτωση που δεν συμφωνεί με τη πιστοποίηση του φυσικού αντικειμένου γίνονται αιτιολογημένες περικοπές. iv. Δεν ενισχύονται θερμοκήπια τύπου χαμηλά τολ (ύψους μικρότερο των 1,8 μέτρων).Γ. Έγγειες Βελτιώσεις1. Για τις περιφράξεις, προσκομίζονται:i. Άδεια δόμησης είτε πρόκειται για περιφράξεις αγροτεμαχίων όπου προβλέπεται η ανέγερση κτισμάτων είτε για περιφράξεις αγροτεμαχίων μονίμων φυτειών ή βοσκοτόπων. Δεν απαιτείται η προσκόμιση άδειας δόμησης όταν οι περιφράξεις κατασκευάζονται από ελαφρύ υλικό χωρίς χρήση σενάζ, γηπέδων σε εκτός σχεδίου περιοχές. Στην περίπτωση αυτή προσκομίζεται αντίγραφο της έγγραφης ενημέρωσης της αρμόδιας Υπηρεσία Δόμησης και το οποίο γνωστοποιήθηκε στο οικείο αστυνομικό τμήμα.ii. Τοπογραφικό διάγραμμα του αγροτεμαχίου με επισήμανση των πλευρών που έχουν περιφραχθεί.iii. Πράξη χαρακτηρισμού από το οικείο Δασαρχείο του αγροτεμαχίου που έχει περιφραχθεί, στις περιπτώσεις που δεν απαιτείται η προσκόμιση άδειας δόμησης.2. Για τις γεωτρήσεις προσκομίζονται:i. Άδεια ανόρυξης της γεώτρησης από την αρμόδια υπηρεσία.ii. Άδεια χρήσης νερού της γεώτρησης από την αρμόδια υπηρεσία.3. Για τις υπόλοιπες επενδύσεις εγγείων βελτιώσεων καθώς επίσης και για τιςυδατοδεξαμενές, προσκομίζονται οι κατά περίπτωση απαιτούμενες από την νομοθεσία αδειοδοτήσεις.III - Μηχανολογικός εξοπλισμόςΑ. Μελισσοκομικά – Ανθοκομικά αυτοκίνητα1. Φωτοτυπία της άδειας κυκλοφορίας του αυτοκινήτου στο όνομα του δικαιούχου και στην οποία θα πρέπει να αναγράφεται ότι το όχημα είναι για μελισσοκομική – ανθοκομική χρήση.2. Φωτοτυπία παραστατικών δαπάνης σύμφωνα με την παράγραφο IV.1 της παρούσας με τα πλήρη στοιχεία του οχήματος: είδος – τύπος – μικτό βάρος – αριθμός πλαισίου – αριθμός κινητήρα και ότι είναι καινούριο. Στην περίπτωση που το παραστατικό δαπάνης δεν αναγράφει τα πλήρη στοιχεία του οχήματος, θα προσκομίζεται βεβαίωση του πωλητή, για τ α σ τοιχεία α υτά, σ την ο ποία ε κτός τ ων α νωτέρω σ τοιχείων θ α α ναφέρεται κ αι οαριθμός του παραστατικού δαπάνης.Β. Γεωργικοί Ελκυστήρες και λοιπά αυτοκινούμενα οχήματα (πληνμελισσοκομικών – ανθοκομικών αυτοκινήτων)1. Φωτοτυπία της άδειας κυκλοφορίας του γεωργικού μηχανήματος στο όνομα του δικαιούχου. Οχήματα που στην άδεια κυκλοφορίας δεν χαρακτηρίζονται ως «ΓΕΩΡΓΙΚΟ»δεν ενισχύονται.2. Φωτοτυπία παραστατικών δαπάνης σύμφωνα με την παράγραφο IV.1 της παρούσας με τα πλήρη στοιχεία του οχήματος: είδος – τύπος – ιπποδύναμη (δυναμικότητα εφόσον αυτή αναφέρεται στην ατομική απόφαση έγκρισης) – αριθμός πλαισίου – αριθμόςκινητήρα, και ότι είναι καινούριο. Στην περίπτωση που το παραστατικό δαπάνης δεν αναγράφει τα πλήρη στοιχεία του οχήματος, θα προσκομίζεται βεβαίωση του πωλητή για τα στοιχεία αυτά, στην οποία εκτός των ανωτέρω στοιχείων θα αναφέρεται και ο αριθμός του παραστατικού δαπάνης.Γ. Ρυμουλκούμενα (ρυμούλκες και ρυμουλκούμενα μηχανήματα)1. Φωτοτυπία παραστατικών δαπάνης σύμφωνα με την παράγραφο IV.1 της παρούσας,στο οποίο αναγράφονται ο τύπος, το μικτό βάρος, ο αριθμός σειράς και ότι είναι καινούριο. Στην περίπτωση που τα ανωτέρω δεν αναγράφονται στο παραστατικό δαπάνης, αυτά θα βεβαιώνονται σε πρόσθετη βεβαίωση του πωλητή στην οποία θα αναφέρεται και ο αριθμός του παραστατικού δαπάνης.2. Βεβαίωση της αρμόδιας υπηρεσίας της ΔΑΟΚ, περί συμμόρφωσής τους με τις βασικές διατάξεις που διέπουν όλα τα ρυμουλκούμενα από τον Κ.Ο.Κ. (φωτισμός, πέδηση, διαστάσεις) και του ΠΔ 238/94 (Α΄135) σχετικά με το καθορισμό των μεγίστων ορίων διαστάσεων και βαρών αγροτικών μηχανημάτων. Δ. Λοιπός μηχανολογικός εξοπλισμός (συμπεριλαμβάνεται και ο εξοπλισμόςθερμοκηπίου)1. Φωτοτυπία παραστατικών δαπάνης σύμφωνα με την παράγραφο IV.1 της παρούσας τα οποία αναγράφουν αναλυτικά το είδος, τον τύπο, τη δυναμικότητα, τον αριθμό σειράς του μηχανήματος και ότι είναι καινούργιο. Για μηχανήματα αξίας μικρότερης των 300 ευρώ (μη συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ) δεν είναι απαραίτητη η αναγραφή του αριθμού σειράς.Σε περίπτωση που ο αριθμός σειράς δεν αναγράφεται στο παραστατικό δαπάνης (για ηχανήματα αξίας 300 ευρώ και άνω), αυτός προσδιορίζεται σε σχετική βεβαίωση του πωλητή στην οποία αναφέρεται το είδος του μηχανήματος, ο αριθμός σειράς και οαριθμός του παραστατικού δαπάνης. Στις περιπτώσεις που ένα μηχάνημα αποτελείται από περισσότερα τμήματα τα οποία έχουν ξεχωριστούς αριθμούς σειράς, τότε αναγράφονται οι αριθμοί σειράς των βασικών τμημάτων του μηχανήματος.2. Ειδικά για τα ψεκαστικά μηχανήματα, προσκομίζεται πιστοποιητικό συμμόρφωσης με το Ευρωπαϊκό Πρότυπο ΕΝ 12761.3. Ειδικά για τον εξοπλισμό αρδευτικών συστημάτων εξοικονόμησης ύδατος, θα πρέπει να τεκμηριώνεται ότι πρόκειται για συστήματα χαμηλών ή μεσαίων πιέσεων, με βεβαίωση από την κατασκευάστρια εταιρεία ότι η συνιστώμενη πίεση λειτουργίας δεν είναι μεγαλύτερη των 5 bar.Ε. Εξοπλισμός Φ/Β1. Φωτοτυπία της αίτησης σύνδεσης και της υπογεγραμμένης σύμβασης σύνδεσης με τη ΔΕΗ. Στην αίτηση σύνδεσης θα πρέπει να δηλώνεται ότι πρόκειται για αυτοπαραγωγό.2. Φωτοτυπία της υπογεγραμμένης σύμβασης συμψηφισμού αν πρόκειται για εγκατάσταση σε κτίριο ή σύμβαση πώλησης αν πρόκειται για εγκατάσταση σε γήπεδο (η σύμβαση πώλησης εφαρμόζεται όπως προβλέπεται ειδικά για αυτοπαραγωγούς).3. Φωτοτυπία του εγγράφου για την ενεργοποίηση της σύνδεσης ή του πρώτου λογαριασμού.4. Φωτοτυπία του ιδιωτικού συμφωνητικού που έχει συναφθεί με την εταιρεία που έχει αναλάβει την προμήθεια ή/και εγκατάσταση του Φ/Β συστήματος, θεωρημένο από τη ΔΟΥ, εφόσον υπάρχει τέτοιο. Στο ιδιωτικό συμφωνητικό θα πρέπει να αναφέρονταιεπιπλέον ο κατασκευαστής, οι τύποι και οι αριθμοί σειράς για τα πάνελς και τους inverters, ο πίνακας σύνδεσης, η εγγύηση και τα στοιχεία ασφάλειας (περίφραξη, κάμερες, συναγερμοί) και ότι ο εξοπλισμός είναι καινούριος. Εφόσον δεν υπάρχει ιδιωτικό συμφωνητικό, τότε προσκομίζεται βεβαίωση του πωλητή στην οποία αναφέρονται όλα τα παραπάνω στοιχεία.5. Φωτοτυπία παραστατικών δαπάνης σύμφωνα με την παράγραφο IV.1 της παρούσας,στα οποία θα πρέπει να μνημονεύεται και ο αριθμός και η ημερομηνία του ανωτέρω θεωρημένου ιδιωτικού συμφωνητικού.ΣΤ. Λοιπές Δαπάνες (Λογισμικό και Υπηρεσίες)Στην περίπτωση ενεργειών όπως η κατασκευή ιστοσελίδας ή η αγορά λογισμικού,προσκομίζονται φωτοτυπίες παραστατικών δαπάνης σύμφωνα με την παράγραφο IV.1 της παρούσας, τα οποία περιγράφουν αναλυτικά το είδος, την ηλεκτρονική διεύθυνση (της ιστοσελίδας), τον αριθμό αδείας (του λογισμικού) και ότι είναι καινούργια. Στην περίπτωση που τα ανωτέρω δεν αναγράφονται στο παραστατικό δαπάνης, αυτά θαβεβαιώνονται σε πρόσθετη βεβαίωση του πωλητή στην οποία θα αναφέρεται και ο αριθμός του παραστατικού δαπάνης. Ειδικότερα στην περίπτωση της κατασκευής ιστοσελίδας, είναι απαραίτητη η αναγραφή των τριών παρακάτω στοιχείων, σύμφωνα με το υπόδειγμα.ΠΑΑ 2007-2013 Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης:Η Ευρώπη επενδύει στις αγροτικές περιοχέςΔικαιολογητικά πιστοποίησης του οικονομικού αντικειμένουIV – ΓενικάΤα οριζόμενα στην παρούσα παράγραφο ισχύουν για την πιστοποίηση του οικονομικού αντικειμένου του συνόλου των επενδυτικών δαπανών, εκτός κι αν διαφορετικά ορίζεται κατά περίπτωση.1. Για την πιστοποίηση του οικονομικού αντικειμένου ο δικαιούχος προσκομίζει τα πρωτότυπα φορολογικά στοιχεία (παραστατικά δαπάνης) όπως τιμολόγια, δελτία αποστολής κλπ. και λοιπά δικαιολογητικά όπως αυτά ορίζονται σε κάθε περίπτωσηκαθώς και τα δικαιολογητικά με τα οποία αποδεικνύεται η εξόφλησή τους. Τα ανωτέρω παραστατικά θα πρέπει να έχουν εκδοθεί σύμφωνα με τον Κώδικα Βιβλίων και Στοιχείων (ΚΒΣ) έως την 31η/12/2012, ή με τον Κώδικα Φορολογικής Απεικόνισης Συναλλαγών (ΚΦΑΣ) για όσα εκδίδονται από την 1η/1/2013. Για τις περιπτώσεις εργατών γης, το δικαιολογητικό που προσκομίζεται είναι το αντίτυπο για τον εργοδότητου εργοσήμου, συμπληρωμένο με τα στοιχεία του εργαζόμενου, την ημερομηνία πληρωμής και την υπογραφή του (όπως προβλέπεται στην εγκύκλιο του ΟΓΑ με αρ. 9/2011). Με ευθύνη της Επιτροπής Παρακολούθησης όλα τα πρωτότυπα παραστατικάδαπανών, πριν επιστραφούν στο δικαιούχο για αναπαραγωγή και φύλαξη, σφραγίζονται σύμφωνα με τη διαδικασία της Υ.Α. 16270/23-11-2012, με την ένδειξη «Υποβλήθηκε για ενίσχυση στο πλαίσιο του Μέτρου 121 του ΠΑΑ 2007-2013».2. Επιλεξιμότητα Απόδειξης Πληρωμής (Εξόφλησης) Δαπανών: Για τον υπολογισμό της οικονομικής ενίσχυσης ελέγχονται τα πρωτότυπα παραστατικά δαπανών τα οποία θα πρέπει να είναι εξοφλημένα. Όλα τα παραστατικά δαπανών, ανεξαρτήτως του αν έχουνεκδοθεί με την ένδειξη «εξοφλήθη» ή «επί πιστώσει», θα πρέπει να συνοδεύονται από εξοφλητική απόδειξη (ή κατ’ ανάγκη από βεβαίωση είσπραξης του πωλητή) στην οποία θα μνημονεύεται ο αριθμός του παραστατικού στο οποίο αυτή αφορά και η οποία θα φέρει την σφραγίδα και την υπογραφή του πωλητή.Ειδικότερα, για παραστατικά που αφορούν σε αγορές από το εσωτερικό της χώρας και σύμφωνα με τον Ν. 3842/10 άρθρο 20, όπως ισχύει κάθε φορά, πρέπει: α) φορολογικά στοιχεία αξίας ή λοιπά έγγραφα που εκδίδονται ή συντάσσονται αντί φορολογικώνστοιχείων, συνολικής αξίας άνω των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ, τα οποία εκδίδονται για συναλλαγές μεταξύ επιτηδευματιών να εξοφλούνται μέσω επαγγελματικών τραπεζικών λογαριασμών του εκδότη − πωλητή αγαθών ή υπηρεσιών και του λήπτη τωναντίστοιχων στοιχείων ή επιταγών που εξοφλούνται μέσω των ίδιων λογαριασμών και β) τα φορολογικά στοιχεία συνολικής αξίας χιλίων πεντακοσίων (1.500) ευρώ και άνω, που εκδίδονται για πώληση αγαθών ή παροχή υπηρεσιών σε ιδιώτες, να εξοφλούνται απότους λήπτες τους, αγοραστές των αγαθών ή των υπηρεσιών, μέσω τράπεζας, με χρεωστικές ή πιστωτικές κάρτες ή μέσω τραπεζικού λογαριασμού και με επιταγές. Δεν επιτρέπεται εξόφληση των στοιχείων αυτών με μετρητά.3. Ο ΦΠΑ, καθώς και κάθε φόρος που περιλαμβάνεται στα παραστατικά δαπανών, δεν υπολογίζονται στο επιλέξιμο κόστος.4. Σε περιπτώσεις απώλειας πρωτότυπων παραστατικών δαπανών και εφόσον παραληφθεί και πιστοποιηθεί το φυσικό αντικείμενο, ζητείται συμπληρωματικά η προσκόμιση των παρακάτω:i. Υπεύθυνη Δήλωση του δικαιούχου. Σε αυτή θα δηλώνεται η απώλεια του πρωτότυπου παραστατικού καθώς και τα πλήρη στοιχεία του (εκδότης, τύπος, αριθμός και ημερομηνία έκδοσης παραστατικού). Θα δηλώνεται επίσης ότι το παραστατικό δεν θα κατατεθεί ούτε έχει κατατεθεί σε άλλη Υπηρεσία για λήψη επιδότησης και ότι θα προσκομισθεί για σφράγιση στην περίπτωση ανεύρεσης.ii. Φωτοτυπία του παραστατικού από το αρχείο που διατηρεί ο προμηθευτής οοποίος θα βεβαιώνει ότι αποτελεί ακριβές αντίγραφο του παραστατικού πουτηρείται στο αρχείο του.5. Η πιστοποίηση των δαπανών του εργατοτεχνικού προσωπικού αποδεικνύονται με την προσκόμιση:i. Της αναλυτικής περιοδικής δήλωσης οικοδομοτεχνικού έργου (ΑΠΔ).ii. Του γραμματίου είσπραξης του ΙΚΑ με το οποίο έχουν καταβληθεί οι συνολικέςεισφορές της ΑΠΔ (κωδικός 46).iii. Κατάσταση ημερομισθίων εργατοτεχνικού προσωπικού (βλέπε υπόδειγμα)υπογεγραμμένη από τους εργαζόμενους και τον εργοδότη.6. Στις περιπτώσεις απασχόλησης εργατών γης, αποκλειστικά για εργασίες πουπροβλέπεται να εκτελούνται από αυτούς, η απόδειξη της δαπάνης γίνεται με τηνπροσκόμιση:i. Ιδιωτικού συμφωνητικού, θεωρημένο για το γνήσιο της υπογραφής τωνσυμβαλλομένων. Το ιδιωτικό συμφωνητικό, θα περιλαμβάνει οπωσδήποτε ταστοιχεία των συμβαλλομένων (συμπεριλαμβανομένου και του ΑΜΚΑ του εργάτη),την ακριβή περιγραφή, τον τόπο, την αξία της συναλλαγής.ii. Φωτοτυπία του αντιτύπου για τον εργοδότη του εργοσήμου συμπληρωμένο με ταστοιχεία του εργαζόμενου, την ημερομηνία πληρωμής και υπογεγραμμένο από τηνεργαζόμενο.7. Σε περίπτωση που η προμήθεια εξοπλισμού γίνεται απευθείας από το εξωτερικό (χώρεςτης ΕΕ), απαιτείται η προσκόμιση τιμολογίου πώλησης του οίκου του εξωτερικού,παραστατικά διακίνησης και εξόδων (τα εκάστοτε προβλεπόμενα από την νομοθεσίασυνοδευτικά έγγραφα, πχ φορτωτικές, ναύλος μεταφοράς, ασφάλιστραμεταφοράς εξοπλισμού κ.λπ., ανεξάρτητα αν αυτά περιέχονται ή όχι στο τιμολόγιοπώλησης ανάλογα αν η πώληση είναι CIF ή FOB), αντίγραφο αποδεικτικού εξόφλησηςτων παραστατικών από τη μεσολαβούσα τράπεζα και εφόσον, απαιτείται εκτελωνισμός,(για χώρες εκτός ΕΕ) αντίγραφο της σχετικής άδειας εκτελωνισμού. Τα δικαιολογητικά θαείναι μεταφρασμένα στην Ελληνική γλώσσα.8. Σε περιπτώσεις έκδοσης Απόδειξης Λιανικής Πώλησης:i. Στις αποδείξεις λιανικής πώλησης που έχουν εκδοθεί χειρόγραφα ή με την χρήσηηλεκτρονικού υπολογιστή θα αναγράφονται όλα τα στοιχεία που προβλέπονται σταφορολογικά στοιχεία αξίας (πλήρη στοιχεία ονοματεπώνυμο, ΑΦΜ, ταχ. διεύθυνσηεκδότη και πελάτη) κ αθώς κ αι η π λήρης π εριγραφή κ αι η αξία του προϊόντος(είδος, ο τύπος, η δυναμικότητα και ο σειριακός αριθμός του). Ο ι α π ο δ ε ί ξ ε ι ςα υ τ έ ς συνοδεύονται απαραιτήτως από θεωρημένο Δελτίο Αποστολής.ii. Στις αποδείξεις λιανικής πώλησης που εκδίδονται από ταμειακή μηχανή θααναγράφεται η αξία του προϊόντος. Συνοδεύονται απαραιτήτως από θεωρημένοΔελτίο Αποστολής στο οποίο αναγράφονται αναλυτικά, όλα τα στοιχεία πουπροβλέπονται στα φορολογικά στοιχεία διακίνησης (πλήρη στοιχείαονοματεπώνυμο, ΑΦΜ, ταχ. διεύθυνση εκδότη και πελάτη) καθώς και η πλήρηςπεριγραφή του προϊόντος (είδος, ο τύπος, η δυναμικότητα και ο σειριακός αριθμόςτου). Επίσης το δελτίο αποστολής θα συσχετίζεται με την απόδειξη ταμειακήςμηχανής αναγράφοντας επί του δελτίου αποστολής τον αριθμό και την ημερομηνίατης απόδειξης.9. Η καταβολή της ενίσχυσης για την αμοιβή του συντάκτη γεωτεχνικού, τόσο για τησύνταξη του φακέλου υποψηφιότητας όσο και για την παροχή τεχνικής στήριξης στονΑΔΑ: ΒΕΙΩΒ-ΥΩΣ9δικαιούχο, θα γίνεται κατόπιν της προσκόμισης των αντίστοιχων αποδείξεων παροχήςυπηρεσιών, συνοδευόμενες από τα αποδεικτικά καταβολής 2% υπέρ ΓΕΩΤΕΕ επί τηςαμοιβής και η εξόφλησή τους θα γίνεται σύμφωνα με τα αναφερόμενα στο σημείο 2 τηςπαρούσας παραγράφου.Η αίτηση για την καταβολή της ενίσχυσης που αφορά στην δαπάνη τεχνικής στήριξηςμπορεί να γίνεται σε κάθε δόση πληρωμής με την προϋπόθεση ότι δεν υπερβαίνει το 1/3της συνολικής επιλέξιμης δαπάνης (όπως αυτή αναφέρεται στην οριστική απόφασηέγκρισης). Συνεπάγεται ότι στην περίπτωση που η αίτηση ενίσχυσης αφορά σε τελικήαίτηση πληρωμής είναι επιλέξιμο το σύνολο της υπολειπόμενης επιλέξιμης δαπάνης.10. Τα όργανα που εμπλέκονται στις διαδικασίες πιστοποίησης της ορθής εκτέλεσης τουφυσικού και οικονομικού αντικειμένου, καταβολής της ενίσχυσης και ελέγχου, εφόσον τοκρίνουν απαραίτητο, πέραν των οριζόμενων στην παρούσα, δύνανται να ελέγχουν μεκάθε πρόσφορο τρόπο το ρεαλιστικό κόστος υλοποίησης των επενδυτικών δαπανών καινα προχωρούν σε αιτιολογημένες περικοπές. Συνεπάγεται ότι δύνανται να ζητούν απότον δικαιούχο της ενίσχυσης, τον προμηθευτή ή και τρίτους πρόσθετα κατά την κρίσητους στοιχεία και πληροφορίες για την εξακρίβωση του ρεαλιστικού κόστους υλοποίησηςτων επενδυτικών δαπανών.11. Διακριτές φάσεις υλοποίησης των επενδύσεων: Η διακριτή και αυτοτελής φάσηυλοποίησης κάθε επένδυσης, αφορά την ολοκλήρωση ενός σταδίου των εργασιών τηςεπένδυσης, κατά το οποίο διασφαλίζεται η ακριβής αποτίμηση του κόστους και τηςολοκλήρωσής του. Ενδεικτικά αναφέρουμε διακριτές φάσεις επενδύσεων στην κατασκευήκτιριακών εγκαταστάσεων, τις εργασίες εκσκαφών (ολοκλήρωση τους), η ολοκλήρωσητων ε ργασιών γ ια τ ο σ κυρόδεμα, η ο λοκλήρωση τ ων ε ργασιών γ ια τ ην τ οιχοποιία, ηολοκλήρωση των ηλεκτρικών ή υδραυλικών εγκαταστάσεων κλπ.V – ΚατασκευέςΗ παράγραφος αυτή αφορά έργα γεωργικών κτιρίων και κατασκευών, συμπεριλαμβανομένουκαι των θερμοκηπίων και των εγγείων βελτιώσεων.1. Για την πιστοποίηση του οικονομικού αντικειμένου και την καταβολή της ενίσχυσης γιατην κατασκευή των έργων απαιτούνται τα κατά περίπτωση παραστατικά δαπάνης πουπροβλέπονται στην παράγραφο IV. Τα παραστατικά αυτά προσκομίζονται για κάθε ένανεπαγγελματία που προμήθευσε υλικά ή εκτέλεσε εργασίες (π.χ. εργολάβο οικοδομών,κτίστη, ηλεκτρολόγο, υδραυλικό, ξυλουργό, εργάτη κ.λπ.). Το κόστος των παραπάνωκατασκευών είναι το άθροισμα της δαπάνης των υλικών και της εργασίας.i. Υλικά: Θα πρέπει να ελέγχεται η αναλογία της ποσότητας των υλικών σε σχέση μετο εκτελεσθέν έργο και με την αναλυτική επιμέτρηση.ii. Εργασία: Εργασία είναι οι αμοιβές των εργολάβων, του εργατοτεχνικούπροσωπικού, καθώς και η ασφάλιση τους στο ΙΚΑ.2. Ο τρόπος εκτέλεσης του έργου μπορεί να είναι διαφορετικός στα επενδυτικά σχέδια,ανάλογα δε με το τρόπο εκτέλεσής του ελέγχουμε και τα σχετικά παραστατικά στοιχεία.Για το σκοπό αυτό, μπορεί να συντάσσεται ιδιωτικό συμφωνητικό μεταξύ του δικαιούχουκαι του εργολάβου, στο οποίο μεταξύ άλλων περιγράφονται οι αναλυτικά οι εργασίες πουπρόκειται να γίνουν και που αφορούν σε ολοκληρωμένο έργο ή σε ολοκληρωμένηδιακριτή φάση του έργου και το κόστος τους, και το οποίο πρέπει να θεωρείται σύμφωναμε τις ισχύουσες διατάξεις. Θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή ώστε στο ιδιωτικόσυμφωνητικό να διευκρινίζεται σαφώς εάν το εργατοτεχνικό προσωπικό θα επιβαρύνειτον εργολάβο (περίπτωση ii) ή τον επενδυτή (περίπτωση iii).Συνήθως διακρίνουμε τις παρακάτω περιπτώσεις εκτέλεσης έργων:ΑΔΑ: ΒΕΙΩΒ-ΥΩΣ10i. Ανάθεση εκτέλεσης του έργου ή μέρους του έργου σε εργολάβο με δικά τουυλικά και με δικό του εργατοτεχνικό προσωπικό.Το κόστος που είναι επιλέξιμο προς ενίσχυση είναι η αμοιβή του εργολάβου καιτο συνολικό ποσό των εισφορών που έχει καταβληθεί από τον δικαιούχο στο ΙΚΑ(κωδικός 46 της ΑΠΔ), εφόσον στο ιδιωτικό συμφωνητικό μεταξύ του δικαιούχουκαι του εργολάβου αναφέρεται ρητώς ότι στο κόστος κατασκευής δενσυμπεριλαμβάνονται οι ασφαλιστικές εισφορές του εργατοτεχνικού προσωπικού.Σε αντίθετη περίπτωση το επιλέξιμο κόστος προς ενίσχυση είναι η αμοιβή τουεργολάβου και το ποσό των εργοδοτικών εισφορών που έχει καταβληθεί από τονδικαιούχο στο ΙΚΑ (κωδικός 45 της ΑΠΔ). Για την αμοιβή του εργολάβου, ωςπαραστατικά δαπάνης προσκομίζονται Τιμολόγια, τα οποία αναφέρουν τον αριθμόθεώρησης στη Δ ΟΥ τ ου ιδιωτικού συμφωνητικού, συνοδευόμενα από αναλυτικήεπιμέτρηση των εργασιών που αφορούν, όπως προβλέπεται από τον ΚΒΣ ή ΚΦΑΣαντίστοιχα. Στην περίπτωση αυτή και γ ια τ ο τ μήμα τ ου έ ργου π ου α φορά, δεναπαιτείται η προσκόμιση των Δελτίων Αποστολής. Για το ποσό του ΙΚΑ,προσκομίζεται η Αναλυτική Περιοδική Δήλωση Οικοδομοτεχνικού Έργου (ΑΠΔ) καιτο αντίστοιχο ταμειακό παραστατικό εξόφλησής της.ii. Ανάθεση εκτέλεσης έργου ή μέρους του έργου σε εργολάβο, χωρίς δικά του υλικά,αλλά με δικό του εργατοτεχνικό προσωπικό.Το κόστος που είναι επιλέξιμο προς ενίσχυση είναι η αγορά των υλικών, η αμοιβήτου εργολάβου και το συνολικό ποσό των εισφορών που έχει καταβληθεί από τονδικαιούχο στο ΙΚΑ (κωδικός 46 της ΑΠΔ), εφόσον στο ιδιωτικό συμφωνητικό μεταξύτου δικαιούχου και του εργολάβου αναφέρεται ρητώς ότι στο κόστος κατασκευήςδεν συμπεριλαμβάνονται οι ασφαλιστικές εισφορές του εργατοτεχνικούπροσωπικού. Σε αντίθετη περίπτωση το επιλέξιμο κόστος προς ενίσχυση είναι ηαμοιβή τ ου ε ργολάβου κ αι τ ο ποσό τ ων ε ργοδοτικών ε ισφορών π ου έ χεικαταβληθεί από τον δικαιούχο στο ΙΚΑ (κωδικός 45 της ΑΠΔ). Ως παραστατικάδαπάνης για την αγορά των υλικών προσκομίζονται τα αναφερόμενα στηνπαράγραφο IV ,-1 της παρούσας. Για την αμοιβή του εργολάβου, προσκομίζονταιΤιμολόγια, τα οποία αναφέρουν τον αριθμό θεώρησης στη ΔΟΥ του ιδιωτικούσυμφωνητικού, συνοδευόμενα από αναλυτική επιμέτρηση των εργασιών πουαφορούν, όπως προβλέπεται από τον ΚΒΣ ή ΚΦΑΣ αντίστοιχα. Για το ποσό τουΙΚΑ, προσκομίζεται η Αναλυτική Περιοδική Δήλωση Οικοδομοτεχνικού Έργου(ΑΠΔ) και το αντίστοιχο ταμειακό παραστατικό εξόφλησής της.iii. Ανάθεση εκτέλεσης του έργου ή μέρους του έργου σε εργολάβο, χωρίς δικά τουυλικά, και χωρίς δικό του εργατοτεχνικό προσωπικό.Το κόστος που είναι επιλέξιμο προς ενίσχυση είναι η αγορά των υλικών, η αμοιβήτου εργολάβου και το κόστος του εργατοτεχνικού προσωπικού (κωδικοί 41+45 τηςΑΠΔ). Ως παραστατικά δαπάνης για την αγορά των υλικών προσκομίζονται τααναφερόμενα στην παράγραφο IV, παρ. 1 της παρούσας. Γ ια τ ην α μοιβή τ ουεργολάβου, προσκομίζονται Τιμολόγια Παροχής Υπηρεσιών, ή αντίστοιχαφορολογικά στοιχεία, στα οποία θα αναφέρεται ο αριθμός θεώρησης στη ΔΟΥ τουιδιωτικού συμφωνητικού, συνοδευόμενα από αναλυτική επιμέτρηση των εργασιώνπου αφορούν, όπως προβλέπεται από τον ΚΒΣ ή ΚΦΑΣ αντίστοιχα. Για το κόστοςτου εργατοτεχνικού προσωπικού, ισχύουν τα αναφερόμενα στην παράγραφο IV,παρ. 5 της παρούσας.iv. Εκτέλεσης του έργου ή μέρους του έργου με αυτεπιστασία του Δικαιούχου (χωρίςεργολάβο).Στην περίπτωση αυτή δεν προβλέπεται η σύνταξη ιδιωτικού συμφωνητικού. Τοκόστος που είναι επιλέξιμο προς ενίσχυση είναι η αγορά των υλικών και το κόστοςΑΔΑ: ΒΕΙΩΒ-ΥΩΣ11του εργατοτεχνικού προσωπικού (κωδικοί 41+45 της ΑΠΔ). Ως παραστατικάδαπάνης γ ια τ ην α γορά τ ων υ λικών προσκομίζονται τα αναφερόμενα στηνπαράγραφο IV, παρ. 1. Για το κόστος του εργατοτεχνικού προσωπικού, ισχύουν τααναφερόμενα στην παράγραφο IV, παρ. 5 της παρούσας.3. Στις περιπτώσεις που οι εισφορές ΙΚΑ δεν καταβάλλονται από τον δικαιούχο, η δαπάνηδεν μπορεί να ενισχυθεί.4. Τα έξοδα έκδοσης άδειας δόμησης, μελέτης και επίβλεψης του έργου αποδεικνύονται μεΑπόδειξη Παροχής Υπηρεσιών ή Τιμολόγιο Παροχής Υπηρεσιών καθώς και το διπλότυποτης τράπεζας (απόδειξη είσπραξης), στο οποίο αναγράφεται ο επιμερισμός του κόστουςκαι των εισφορών που υπολογίζονται ως ποσοστό του κόστους της άδειας δόμησης.Επισημαίνεται ότι οι εισφορές υπέρ τρίτων που καταβάλλουν οι μηχανικοί για την έκδοσητης άδειας δόμησης δεν περιλαμβάνονται στις επιλέξιμες δαπάνες.VI – ΦυτείεςΓια την πιστοποίηση του οικονομικού αντικειμένου και την καταβολή της ενίσχυσηςαπαιτούνται τα κατά περίπτωση παραστατικά δαπάνης που προβλέπονται στην παράγραφοIV.Επιπλέον θα πρέπει να προσκομίζεται Τριπλότυπο Δελτίο Διάθεσης ΠολλαπλασιαστικούΥλικού της φυτωριακής επιχείρησης, θεωρημένο από το ΚΕΠΠΥΕΛ του νομού της έδρας τουφυτωριούχου.Γενικές ΔιατάξειςVII – Τήρηση λογιστικών βιβλίων1. Για τη λογιστική παρακολούθηση του κύκλου εργασιών της γεωργικής εκμετάλλευσηςτηρούνται βιβλία και στοιχεία του ΚΒΣ ή του ΚΦΑΣ αντίστοιχα, από τις ατομικέςεπιχειρήσεις και τα νομικά πρόσωπα. Σε περιπτώσεις φυσικών προσώπων που δεν είναιυπόχρεα στη τήρηση βιβλίων του ΚΒΣ ή του ΚΦΑΣ αντίστοιχα, θα τηρούνται απλά βιβλίαλογιστικής, σύμφωνα με το Παράρτημα ΙΙ.2. Στα βιβλία λογιστικής καταχωρούνται όλα τα παραστατικά στοιχεία που έχει στη διάθεσήτου ο π αραγωγός α πό α γορές ή π ωλήσεις π ροϊόντων, π ρώτων υ λών κ .λπ., ε ίτε τ απαραστατικά είναι επίσημα του ΚΒΣ ή του ΚΦΑΣ αντίστοιχα είτε όχι.3. Τα απλά βιβλία λογιστικής φυλάσσονται στην γεωργική εκμετάλλευση και πιστοποιείται ητήρησή τους από την Επιτροπή Παραλαβής κατά την φάση παραλαβής των επενδύσεων.4. Τα βιβλία αυτά είναι αντικείμενο ελέγχου για το χρονικό διάστημα της πενταετίας πουδιαρκούν οι υποχρεωτικές δεσμεύσεις του δικαιούχου.VIII - Τοποθέτηση επεξηγηματικής πινακίδας1. Στις επεξηγηματικές πινακίδες που προβλέπονται στην παράγραφο 4, σημείο ε) τουάρθρου 24 της αριθ. 4985/21.06.2010 ΚΥΑ (ΦΕΚ 1026/Β/2010) και στην παράγραφο 2του άρθρου 26 της ΥΑ 11308/16.11.2010 (ΦΕΚ 1964/Β/2010) και αφορούν σε επενδύσειςσυνολικού κόστους μεγαλύτερου των 50.000 € πρέπει να περιλαμβάνονται τα ακόλουθαστοιχεία:• Τα βασικά στοιχεία περιγραφής του έργου (δικαιούχος, μέτρο, τίτλος έργου).ΑΔΑ: ΒΕΙΩΒ-ΥΩΣ12• Ο προϋπολογισμός του έργου, καθώς επίσης και η εθνική και η κοινοτικήσυμμετοχή.• Η σημαία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η επωνυμία του ΕΓΤΑΑ συνοδευόμενηαπό το σύνθημα «η Ευρώπη επενδύει στις αγροτικές περιοχές».• Η σημαία της Ελλάδας και η επωνυμία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης &Τροφίμων.• Το λογότυπο του ΠΑΑ το οποίο βρίσκεται στην ιστοσελίδαhttp://www.agrotikianaptixi.gr.• Τα ανωτέρω θα πρέπει να καταλαμβάνουν το 25% τουλάχιστον της επιφάνειάςτους.2. Η τοποθέτηση των επεξηγηματικών πινακίδων θα πρέπει να γίνεται στο ευκρινέστεροδυνατό σημείο.3. Υπόδειγμα των επεξηγηματικών πινακίδων καθώς και σχετικές οδηγίες κατασκευής τουςπαρουσιάζεται ακολούθως.Διαστάσεις:• Για επενδύσεις με συνολικό προϋπολογισμό από €50.000 έως €100.000, οιδιαστάσεις της επεξηγηματικής πινακίδας μπορεί να είναι 0,60 m πλάτος Χ 0,40m ύψος.• Για επενδύσεις με συνολικό προϋπολογισμό άνω των €100.000, οι διαστάσειςτης επεξηγηματικής πινακίδας πρέπει να είναι 0,90 m πλάτος Χ 0,70 m ύψος.Γραφικά επεξηγηματικής πινακίδας:• Αυτοκόλλητα βινύλια υψηλής αντοχής• Γραμματοσειρά: Arial μαύρη• Υπόβαθρο (φόντο): λευκόIX - Τελικές διατάξεις1. Η παρούσα ισχύει για τη παραλαβή των επενδύσεων και την καταβολή της δημόσιαςοικονομικής ενίσχυσης των δικαιούχων του «Καθεστώτος ενίσχυσης για την ενθάρρυνσητων επενδύσεων στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις» του Μέτρου 121 “Εκσυγχρονισμόςγεωργικών εκμεταλλεύσεων» του ΠΑΑ 2007-2013.ΑΔΑ: ΒΕΙΩΒ-ΥΩΣ132. Πρόσθετα δικαιολογητικά που προβλέπονται σε εγκυκλίους και αποφάσεις που έχουνεκδοθεί από όργανα στα οποία δεν έχει γίνει παραχώρηση της αρμοδιότητας έκδοσηςανάλογων πράξεων δεν είναι εν ισχύ και ως εκ τούτου δεν λαμβάνονται υπόψη.

Μέτρα για τις ελλείψεις φαρμάκων θα πάρει το υπουργείο Υγείας Οι ελλείψεις φαρμάκων που παρατηρούνται στην αγορά, καθώς και το πλαίσιο των εγκρίσεων κυκλοφορίας νέων φαρμάκων, βρέθηκαν στο επίκεντρο σύσκεψης, στα γραφεία του Εθνικού Οργανισμού Φαρμάκων, στην οποία συμμετείχαν ο αναπληρωτής υπουργός Υγείας Μάριος Σαλμάς, η διοίκηση του ΕΟΦ και υπηρεσιακοί παράγοντες. «Για τις ελλείψεις των φαρμακευτικών προϊόντων, μια από τις βασικές αιτίες είναι οι μειωμένες τιμές των φαρμάκων που υπάρχουν πλέον στη χώρα μας. Αυτό οδηγεί σε αύξηση των παράλληλων εξαγωγών από φαρμακαποθήκες και, στη συνέχεια, οδηγεί τις φαρμακευτικές εταιρείες, προκειμένου να καταπολεμήσουν αυτό το φαινόμενο, να περιορίζουν τη διάθεση των φαρμακευτικών σκευασμάτων στις φαρμακαποθήκες και τα φαρμακεία. Είναι ένας φαύλος κύκλος» δήλωσε ο κ. Σαλμάς. Σημείωσε ότι παρατηρήθηκε κάποια δυσλειτουργία στην αγορά και τόνισε ότι γίνεται κατάχρηση αυτής της διαδικασίας των παράλληλων εξαγωγών, κατάχρηση η οποία δημιουργεί πρόβλημα σε πολλά φαρμακευτικά σκευάσματα, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να τα βρει ο ασθενής. «Είμαστε αποφασισμένοι να αντιμετωπίσουμε αυτό το φαινόμενο και πολύ συγκεκριμένα θα ζητήσουμε απόλυτο, λεπτομερή έλεγχο από τις πωλήσεις για το 2012, για όλα τα φαρμακεία, ώστε να ελέγξουμε ποια φαρμακεία πώλησαν παράνομα, ως μη δικαιούντο, σε φαρμακαποθήκες φαρμακευτικά προϊόντα. Δεύτερον, θα επιβληθεί απαγόρευση παράλληλων εξαγωγών για τρεις μήνες, τουλάχιστον σε όσα φαρμακευτικά προϊόντα διαπιστωθεί από τον Εθνικό Οργανισμό Φαρμάκων ότι βρίσκονται σε έλλειψη. Τρίτον, οι φαρμακαποθήκες θα υποχρεώνονται να τηρούν εφ΄εξής τον νόμο και την κοινοτική οδηγία- που δεν την τηρούν- και θα στέλνουν στον Εθνικό Οργανισμό Φαρμάκων κάθε μήνα τις αγορές και τις πωλήσεις τους και, βεβαίως από προχθές, είναι υποχρεωμένες να τηρούν τον νόμο, κάτι το οποίο δεν ίσχυε έως σήμερα. Ο νόμος λέει για τα φάρμακα, τα οποία εξάγονται παράλληλα, θα πρέπει να διαγράφονται με ανεξίτηλο μελάνι οι ταινίες γνησιότητας, να αποκολλώνται και να πηγαίνουν στον Εθνικό Οργανισμό Φαρμάκων. Αυτό δεν γίνεται μέχρι σήμερα. Δεν τηρούν τον νόμο και εφ' εξής θα επιβληθούν αυστηρότατες ποινές αν δεν συμβεί αυτό. Αυτό τελειώνει. Συζητήσαμε και το πώς θα αλλάξουμε την εκτύπωση της ταινίας γνησιότητας στο κουτί. Αλλάζει αυτό το σύστημα, ώστε να μην δίνεται η δυνατότητα σε κανένα να ξαναδημιουργήσει φαινόμενα σαν αυτά που είδαμε από τους ελέγχους, τόσο του ΣΔΟΕ όσο και των άλλων αρμοδίων οργάνων, ταινίες γνησιότητας που προέρχονται από κουτιά τα οποία εξάγονται, να έρχονται παρανόμως και να κολλώνται πάνω σε συνταγές και να τις πληρώνει το ασφαλιστικό σύστημα δύο και τρεις φορές» ανέφερε αναλυτικά ο αναπληρωτής υπουργός. Σε ό,τι αφορά τα μέτρα για τη βελτίωση της αδειοδότησης φαρμακευτικών σκευασμάτων, ο αναπληρωτής υπουργός Υγείας τόνισε ότι ο ΕΟΦ αναβαθμίζεται με διοικητικό προσωπικό, ώστε να συντομεύεται η διαδικασία έγκρισης αδειοδότησης κυκλοφορίας των φαρμακευτικών προϊόντων των νέων φακέλων, που υποβάλλονται στον ΕΟΦ και με στόχο ο ΕΟΦ και η Ελλάδα να γίνει χώρα αναφοράς εγκρίσεων και αδειοδοτήσεων φαρμακευτικών προϊόντων για όλη την Ευρώπη». Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του ΕΟΦ Γιάννης Τούντας, δήλωσε ότι, με βάση και τις δικές του οδηγίες, έχουν ήδη απαγορευτεί οι εξαγωγές 30 προϊόντων, τα οποία ήταν σε έλλειψη. «Τώρα διερευνούμε τις νέες καταγγελίες για ελλείψεις που έδωσε στη δημοσιότητα ο Φαρμακευτικός Σύλλογος Αττικής» είπε και διευκρίνισε: «Είναι για 140 φάρμακα, αυτά τα οποία αναφέρονται από τον ΦΣΑ. Μέσα στις επόμενες μία με δύο μέρες, ο ΕΟΦ θα ξέρει ποια από αυτά είναι πραγματικά σε έλλειψη και θα προχωρήσουμε σε απαγόρευση εξαγωγών των φαρμάκων αυτών τουλάχιστον για τρεις μήνες». Πρόσθεσε, τέλος, ότι στο θέμα των ελλείψεων, ευθύνη φέρουν και ορισμένες φαρμακευτικές εταιρείες που, για διάφορους λόγους, έχουν μειωμένη τροφοδοσία της αγοράς με προϊόντα τους, το τελευταίο διάστημα. «Αν διαπιστώσουμε ότι αυτή η μειωμένη προμήθεια δεν αποκαθίσταται άμεσα και ότι δεν μπορεί να δικαιολογηθεί με βάση τον νόμο, θα εισηγηθούμε στο υπουργείο Υγείας να επιβληθούν κυρώσεις, όπως κάναμε και στο παρελθόν σε αυτές τις φαρμακευτικές εταιρείες. Επίσης, θα προχωρήσουμε στο να ερευνήσουμε, γιατί υπάρχουν καταγγελίες και γι αυτό, ότι υπάρχουν φαρμακεία που παρανόμως συμμετέχουν σε αγοροπωλησίες φαρμάκων, με παράνομες ή νόμιμες φαρμακαποθήκες, για εξαγωγική δραστηριότητα, κάτι το οποίο δεν επιτρέπεται» κατέληξε. πηγη:ΑΠΕ

Χαριστική βολή για την αγορά αυτοκινήτου ο φόρος πολυτελείας «Η απόφαση του υπουργείου Οικονομικών για το φόρο πολυτελείας στα αυτοκίνητα κυβισμού άνω των 1929 κυβικών εκατοστών, θα δώσει τη χαριστική βολή στην χειμαζόμενη αγορά αυτοκινήτου, προκαλώντας σωρεία νέων λουκέτων και κατακόρυφη αύξηση της ανεργίας σε ένα κλάδο που μέχρι πριν μερικά χρόνια ήταν από τους δυναμικότερους της ελληνικής οικονομίας». Αυτό αναφέρει ο πρόεδρος της Κεντρικής Ένωσης Επιμελητηρίων Ελλάδος και του ΕΒΕΑ Κ. Μίχαλος σε επιστολή του προς τον υπουργό Οικονομικών Ι. Στουρνάρα, μετά από τις συνεχείς και έντονες διαμαρτυρίες επιχειρήσεων μελών του ΕΒΕΑ που δραστηριοποιούνται στον κλάδο πωλήσεων αυτοκινήτων, για την επιβολή φόρου πολυτελούς διαβίωσης σε μεσαίου και μεγάλου κυβισμού αυτοκίνητα. Ο κ. Μίχαλος ζητάει την αναστολή του μέτρου. Ο κ. Μίχαλος υπενθυμίζει «ότι τα τελευταία πέντε χρόνια, ο συνδυασμός της δραματικής μείωσης των εισοδημάτων των πολιτών και της κατακόρυφης αύξησης φόρων και τελών στα αυτοκίνητα, έχει ως αποτέλεσμα την εξαΰλωση των πωλήσεων αυτοκινήτων, ιδιαίτερα μεσαίου και μεγάλου κυβισμού, με συνέπεια να έχουν χαθεί περισσότερες από 25.000 θέσεις εργασίας και να έχουν κλείσει χιλιάδες σημεία πώλησης τόσο των επίσημων δικτύων όσο και ανεξάρτητων εμπόρων σε όλη τη χώρα». Η ΚΕΕΕ θεωρεί ότι η απόφαση για επιβολή φόρου πολυτελούς διαβίωσης, στερείται κοινής λογικής, καθώς θα οξύνει περισσότερο την κρίση στην αγορά αυτοκινήτου, ενώ ταυτόχρονα θα επιφέρει αρνητικά αποτελέσματα στο πεδίο της είσπραξης εσόδων και όπως σημειώνεται στην επιστολή: «από την υπερφορολόγηση των αυτοκινήτων όχι μόνο δεν αυξήθηκαν τα έσοδα, αντίθετα χάθηκαν για το 2013 περισσότερα από 150 εκατομμύρια ευρώ μόνο από τέλη κυκλοφορίας, λόγω της ακινησίας 700.000 αυτοκινήτων. Όσον αφορά το φόρο πολυτελείας που ήδη επιβάλλεται δεν απέφερε και αυτός το αναμενόμενο δημοσιονομικό αποτελέσματα αποδίδοντας μόλις 2,2 εκατ. ευρώ από 70 εκατ. ευρώ που είχε προϋπολογισθεί. πηγη:ΑΠΕ

Δικαιολογητικά Κάρτα Στάθμευσης Μόνιμου Κατοίκου Δημος Πεντέλης Περιοχή Εφαρμογής: Η περιοχή της εφαρμογής του συστήματος στάθμευσης μονίμου κατοίκου καθορίζεται από τις οδούς της Δημοτικής Κοινότητας Μελισσίων: Ιπποκράτους (στο τμήμα της μεταξύ των οδών Παν. Τσαλδάρη και Περικλέους), Φειδίου (στο τμήμα της μεταξύ των οδών Παν. Τσαλδάρη και Περικλέους), Πραξιτέλους (στο τμήμα της μεταξύ των οδών Παν. Τσαλδάρη και Περικλέους) και Ζαΐμη (στο τμήμα της μεταξύ των οδών Παν. Τσαλδάρη και Πηγής). Οι κάτοικοι που διαμένουν στα συγκεκριμένα τμήματα των ανωτέρω οδών θα μπορούν να σταθμεύουν τα οχήματα τους δωρεάν και χωρίς χρονικό περιορισμό. Ο αριθμός των θέσεων στάθμευσης που έχουν χωροθετηθεί στις ανωτέρω οδούς είναι 43 και οι κάρτες που θα χορηγηθούν προφανώς και θα είναι περισσότερες ανάλογα με τη ζήτηση για θέση στάθμευσης των κατοίκων της περιοχής. Συνεπώς, είναι δυνατό να παρατηρηθεί αυξημένη ζήτηση σε σχέση με την προσφορά θέσεων παρά την οδό. Έκδοση κάρτας σταθμευσης Μονίμου Κατοίκου: Δικαίωμα για κατοχή κάρτας μονίμου κατοίκου έχει κάθε πολίτης που διαμένει μόνιμα στα συγκεκριμένα τμήματα των οδών εφαρμογής του μέτρου. Η κάρτα σταθμευσης Μονίμου Κατοίκου ισχύει μόνο για το συγκεκριμένο όχημα για το οποίο έχει εκδοθεί η κάρτα και δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί από άλλο όχημα. Κάθε νοικοκυριό δικαιούται μία (1) μόνο κάρτα, εάν δεν έχει θέση στάθμευσης εντός της ιδιοκτησίας του. Δεν δικαιούνται θέση στάθμευσης οι εργαζόμενοι της περιοχής ακόμα και αν διαθέτουν επαγγελματική στέγη στο όνομα τους είτε ως ιδιοκτήτες είτε ως ενοικιαστές. Η κάρτα μονίμου κατοίκου εκδίδεται μετά από αίτηση του ενδιαφερομένου από τη Δ/νση Περιβάλλοντος, Πολεοδομίας & Λειτουργιών Πόλης του Δήμου Πεντέλης συνοδευόμενη με τα απαιτούμενα δικαιολογητικά. Η κάρτα μονίμου κατοίκου έχει ισχύ ενός έτους και ανανεώνεται μετά τη λήξη της κατόπιν αιτήσεως του ενδιαφερομένου και χωρίς ειδοποίηση. Αντικατάσταση της κάρτας γίνεται σε περίπτωση αλλαγής του αρχικά δηλωθέντος οχήματος με ταυτόχρονη κατάθεση της παλαιάς κάρτας. Τα δικαιολογητικά, που απαιτούνται για την καρτα σταθμευσης μονιμου κατοίκου είναι: Επικυρωμένο αντίγραφο της άδειας κυκλοφορίας του αυτοκινήτου. Αντίγραφο συμβολαίου οικίας ή συμβολαίου ενοικίασης, στην περίπτωση ενοικιαστών. Αντίγραφο πρόσφατου λογαριασμού ΔΕΗ, ΕΥΔΑΠ κ.τ.λ, στον οποίο αναγράφεται η ταχυδρομική διεύθυνση Επικυρωμένο αντίγραφο εκκαθαριστικού Ε1, όπου θα φαίνεται η διεύθυνση μόνιμης κατοικίας Υπεύθυνη δήλωση του ν.1599/1986 στην οποία θα δηλώνεται η τρέχουσα διεύθυνση κατοικίας και τα προσκομισθέντα στοιχεία είναι αληθή και ότι ο αιτών δεν διαθέτει θέση στάθμευσης εντός κτιρίου που βρίσκεται στις συγκεκριμένες οδούς Οι θέσεις μόνιμων κατοίκων θα σημανθούν με πληροφορική πινακίδα Ρ-70 στην οποία θα αναγράφεται «ΜΟΝΙΜΟΙ ΚΑΤΟΙΚΟΙ», καθώς και με οριζόντια σήμανση (διαγράμμιση με μπλε χρώμα). Τα ανωτέρω δικαιολογητικά θα υποβάλλονται από τη Δευτέρα 21 Ιανουαρίου 2012 με αίτηση του ενδιαφερόμενου προς την αρμόδια υπηρεσία του Δήμου, Διεύθυνση Περιβάλλοντος, Πολεοδομίας & Λειτουργιών Πόλης. Η κάρτα θα εκδίδεται χωρίς οικονομική επιβάρυνση. Πληροφορίες - Επικοινωνία Δήμος Πεντέλης Δ/νση Περιβάλλοντος, Πολεοδομίας & Λειτουργιών ΠόληςΤηλέφωνο: 2132050030, 2132050026 Επισυνάπτονται: 1. Σχετικό έγγραφο ανακοίνωσης Διεύθυνσης Περιβάλλοντος Δήμου Πεντέλης 2. Έντυπο Υπ. Δήλωσης προς συμπλήρωση 3. Έντυπο Αίτησης

Φορολογικος Οδηγός 2013 Αλλαζουν τα δεδομένα για ολους τους φορολογουμένους με τον νεο φορολογικο νόμο αφου με τις νέες διατάξεις που ισχύουν από την 1η Ιανουαρίου 2013, μισθωτοί και συνταξιούχοι θα κληθούν να πληρώσουν για τα εισοδήματα του έτους 2013 φόρους υψηλότερους απο το 2012, λόγω της κατάργησης των πρόσθετων αφορολογήτων ορίων για τα προστατευόμενα παιδιά και την εφαρμογή της νέας φορολογικής κλίμακας.Επίσης σημαντικη αλλαγη επερχεται στους υπόχρεους υποβολης φορολογικης δήλωσης αφου πλεον ολοι είναι υποχρεωμενοι να υποβάλους φορολογικη δήλωση. Σας παρουσιάζουμε εναν συντομο φορολογικο οδηγό για το 2013 με τις αλλαγες του φορολογικου νομου και τις νεες κλιμακες για τους φορολογούμενους ΚΑΤΕΒΑΣΤΕ ΤΟΝ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟ ΟΔΗΓΟ 2013 ΕΔΩ Φορολογικος Οδηγός 2013 ΚΛΙΜΑΚΑ ΜΙΣΘΩΤΩΝ – ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΩΝ Το εισόδημα από μισθούς, συντάξεις και μισθούς με έκδοση τιμολογίου ή απόδειξης για παροχή υπηρεσιών υποβάλλεται σε φόρο σύμφωνα με την ακόλουθη κλίμακα: Κλιμάκιο εισοδήματος (ευρώ) Φορολογικός συντελεστής % Φόρος κλιμακίου (ευρώ) Σύνολο Εισοδήματος (ευρώ) Φόρου (ευρώ) 25.000 22% 5.500 25.000 5.500 17.000 32% 5.440 42.000 10.940 Υπερβάλλον 42% β) Το δηλωθέν εισόδημα από ατομική επιχείρηση, εκτός της περίπτωσης γ) της παρούσας παραγράφου και ελευθέριο επάγγελμα υποβάλλεται σε φόρο σύμφωνα με την ακόλουθη κλίμακα: ΚΛΙΜΑΚΑ ΜΗ ΜΙΣΘΩΤΩΝ Κλιμάκιο εισοδήματος (ευρώ) Φορολογικός συντελεστής % Φόρος κλιμακίου (ευρώ) Σύνολο Εισοδήματος (ευρώ) Φόρου (ευρώ) 50.000 26% 13.000 50.000 13.000 Υπερβάλλον 33% Για νέες ατομικές εμπορικές επιχειρήσεις ή νέους ελεύθερους επαγγελματίες με πρώτη δήλωση έναρξης επιτηδεύματος από 1η Ιανουαρίου 2013 και για τα τρία (3) πρώτα έτη άσκησης της δραστηριότητάς τους ο φορολογικός συντελεστής του πρώτου κλιμακίου της παραπάνω κλίμακας μειώνεται κατά πενήντα τοις εκατό (50%) και μέχρι δέκα χιλιάδες (10.000) ευρώ εισόδημα. γ) Το δηλωθέν εισόδημα από ατομική γεωργική επιχείρηση υποβάλλεται σε φόρο με συντελεστή δεκατρία τοις εκατό (13%). Ειδικά για το οικονομικό έτος 2014 (χρήση 2013) για το δηλωθέν εισόδημα από ατομική γεωργική επιχείρηση εφαρμόζεται αυτοτελώς η κλίμακα μισθωτών- συνταξιούχων. δ) Τα εισοδήματα από μισθώσεις ακινήτων υποβάλλονται σε αυτοτελή φορολόγηση βάσει της παρακάτω κλίμακας: ΚΛΙΜΑΚΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΩΝ ΑΠΟ ΑΚΙΝΗΤΑ Κλιμάκιο εισοδήματος (ευρώ) Φορολογικός συντελεστής % Φόρος κλιμακίου (ευρώ) Σύνολο Εισοδήματος (ευρώ) Φόρου (ευρώ) 12.000 10% 1.200 12.000 1.200 Υπερβάλλον 33% Το ακαθάριστο ποσό από ακίνητα υποβάλλεται και σε συμπληρωματικό φόρο, ο οποίος υπολογίζεται με συντελεστή ενάμισι τοις εκατό (1,5%). Ειδικώς, ο συντελεστής του προηγούμενου εδαφίου αυξάνεται σε τρία τοις εκατό (3%), εφόσον η επιφάνεια κατοικίας υπερβαίνει τα τριακόσια (300) τετραγωνικά μέτρα ή πρόκειται για επαγγελματική μίσθωση. Εισόδημα από επιχειρήσεις – Εκπτώσεις δαπανών επιχειρήσεων «Το συνολικό καθαρό εισόδημα των υπόχρεων που αναφέρονται στην παράγραφο 4 του άρθρου 2, όπως αυτό προσδιορίζεται με βάση τις διατάξεις αυτού του Κώδικα, μετά την αφαίρεση των κερδών τα οποία απαλλάσσονται από το φόρο ή φορολογούνται αυτοτελώς καθώς και των κερδών τα οποία προέρχονται από μερίσματα ημεδαπών ανωνύμων εταιριών ή συνεταιρισμών και των κερδών από μερίδια ημεδαπής εταιρίας περιορισμένης ευθύνης ή από τη συμμετοχή σε υπόχρεους που αναφέρονται στην παράγραφο 4 του άρθρου 2, φορολογείται ως εξής: Προκειμένου για ομόρρυθμες εταιρείες (Ο.Ε.), ετερόρρυθμες εταιρείες (Ε.Ε.)., κοινωνίες αστικού δικαίου που ασκούν επιχείρηση ή επάγγελμα, αστικές ή μη κερδοσκοπικές εταιρείες, συμμετοχικές ή αφανείς καθώς και κοινοπραξίες, με την ακόλουθη κλίμακα : Κλιμάκιο εισοδήματος (ευρώ) Φορολογικός συντελεστής % Φόρος κλιμακίου (ευρώ) Σύνολο Εισοδήματος (ευρώ) Φόρου (ευρώ) 50.000 26% 13.000 50.000 13.000 Υπερβάλλον 33% Αποδείξεις Το ποσό των αποδείξεων δαπανών, που απαιτείται να προσκομισθούν, ορίζεται σε ποσοστό είκοσι πέντε τοις εκατό (25%) του δηλούμενου και φορολογούμενου με την κλίμακα της παραγράφου αυτής ατομικού εισοδήμα- τος. Το ποσό των αποδείξεων που προσκομίζεται δεν απαιτείται να υπερβαίνει τις δέκα χιλιάδες πεντακόσια (10.500) ευρώ. Οι δαπάνες που έχουν πραγματοποιηθεί γίνονται αποδεκτές μόνον εφόσον έχουν περιληφθεί στην εμπρόθεσμη δήλωση, λογίζονται συνολικά και για τους δύο συζύγους και επιμερίζονται μεταξύ τους ανάλογα με το δηλούμενο και φορολογούμενο σύμφωνα με την κλίμακα της παραγράφου αυτής ατομικό εισόδημα. Στην περίπτωση που δεν προσκομίζεται το απαιτούμενο ποσό αποδείξεων αγορών, τότε ο φόρος προσαυξάνεται κατά τη θετική διαφορά μεταξύ του απαιτούμενου ποσού αποδείξεων, με ανώτατο όριο τις δέκα χιλιάδες πεντακόσια (10.500) ευρώ και του προσκομισθέντος ποσού αποδείξεων, η οποία πολλαπλασιάζεται με συντελεστή 22%. Εξαιρούνται της υποχρέωσης προσκόμισης αποδείξεων οι δημόσιοι υπάλληλοι που υπηρετούν στην αλλοδαπή εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης και τα λοιπά πρόσωπα που αναφέρονται στην παράγραφο 3 του άρθρου Φορολογικος Οδηγός απο το TAXISNET 2013 εδω 47 του ΚΦΕ, όσοι διαμένουν σε οίκο ευγηρίας, σε ψυχιατρικά καταστήματα και οι φυλακισμένοι. Δεν μετράνε αποδείξεις που αφορούν σε δαπάνες για: - προμήθεια πετρελαίου θέρμανσης, υγραερίου και φυσικού αερίου - ενοίκια κύριας κατοικίας και ενοίκια παιδιών που σπουδάζουν σε άλλη πόλη - ασφάλιστρα κάθε είδους (ζωής, πυρός, μεταφορών κ.λπ.) - αγορά φωτοβολταϊκών συστημάτων - ύδρευση - αποχέτευση - ηλεκτρικό ρεύμα - δημοτικά τέλη - ιατρικές, οδοντιατρικές και παραϊατρικές υπηρεσίες - νοσοκομειακή περίθαλψη - αγορά αυτοκινήτων - αγορά ακινήτων - αγορά λοιπών αντικειμένων αξίας άνω των 10.000 ευρώ, που λαμβάνονται υπόψη για τον τεκμαρτό προσδιορισμό του εισοδήματος - εισιτήρια λεωφορείων, τρένων, πλοίων και αεροπλάνων - ταχυδρομικές υπηρεσίες - τηλεφωνικές υπηρεσίες - υπηρεσίες συνδρομητικής τηλεόρασης - τυχερά παιχνίδια - τέλη κυκλοφορίας. Για όλες τις υπόλοιπες δαπάνες αγοράς αγαθών και λήψης υπηρεσιών οι σχετικές αποδείξεις λαμβάνονται υπόψη για την κάλυψη του 25% του ετήσιου εισοδήματος από μισθωτές υπηρεσίες. Ποιες αποδείξεις μετρουν Διατροφή - ποτά Oλα τα τρόφιμα Μη αλκοολούχα ποτά Kαφές Τσάι Kακάο Αναψυκτικά Μεταλλικό νερό Χυμοί Αλκοολούχα ποτά, καπνός Kρασιά Μπίρες Ούζο Ουίσκι Βότκα Τσιγάρα Πούρα 2 Ενδυση - Υπόδηση Υφάσματα Ρούχα Αξεσουάρ ένδυσης Παπούτσια Επιδιορθώσεις υποδημάτων Μεταποίηση ρούχων Καθαρισμός ενδυμάτων 3 Είδη νοικοκυριού Επιπλα Φωτιστικά Διακοσμητικά Χαλιά - μοκέτες Υφάσματα κουρτίνας Ριχτάρια Στρώμα Μαξιλάρια Σεντόνια Κουβέρτες Ηλεκτρικές συσκευές (ψυγεία, πλυντήρια, κουζίνες, φούρνοι, κλιματιστικά και θερμάστρες) Μικρές οικιακές συσκευές Επισκευή ηλεκτρικών συσκευών Πιάτα - μαχαιροπήρουνα Υαλικά Σκεύη κουζίνας Εργαλεία Είδη κηπουρικής Εξαρτήματα (π.χ. λαμπτήρες, μπαταρίες) Είδη καθαρισμού Οικιακές υπηρεσίες (οικιακή βοηθός, φύλαξη παιδιών στο σπίτι) Φύλαξη και καθαρισμός χαλιών 4 Επισκευή και συντήρηση κατοικίας Υλικά οικοδομής (π.χ. χρώματα στόκος) Εργασίες υδραυλικού Εργασίες ηλεκτρολόγου Κλειδαράς Εργασίες ελαιοχρωματιστή 5 Μεταφορές Ανταλλακτικά αυτοκινήτου Ελαστικά Λιπαντικά Πυροσβεστήρας Καύσιμα. Σέρβις αυτοκινήτου - μοτοσικλέτας. Πλύσιμο αυτοκινήτου. Βαφή αυτοκινήτου Βουλκανιζατέρ Μίσθωση ταξί Μεταφορές πραγμάτων 6 Εκπαίδευση Δίδακτρα νηπιαγωγείου - δημοτικού Δίδακτρα γυμνασίου - λυκείου Δίδακτρα φροντιστηρίων ξένων γλωσσών 7 Αναψυχή - Πολιτιστικές δραστηριότητες Ράδιο CD Τηλεοράσεις Δορυφορική κεραία Αποκωδικοποιητής Συσκευή GPS Ψηφιακή κορνίζα Φωτογραφική μηχανή Βιντεοκάμερες Ηλεκτρονικοί Υπολογιστές Μέσα εγγραφής ήχου - εικόνας Επισκευές συσκευών Μουσικά όργανα Μεγάλα είδη αναψυχής (εξωλέμβια μηχανή, γουίντ - σέρφινγκ) Ηλεκτρονικά παιχνίδια Παιχνίδια (κούκλες, ποδήλατα, παζλ) Είδη άθλησης Ανθη Τροφές και είδη για κατοικίδια ζώα Κτηνιατρικές υπηρεσίες Εισιτήρια αθλητικών δραστηριοτήτων (ποδόσφαιρο, μπάσκετ κ.ά.) Γυμναστήρια Σχολές χορού Ωδεία Μαθήματα ποδοσφαίρου - μπάσκετ Μαθήματα κολύμβησης Λούνα παρκ Internet Cafe Κινηματογράφος Θέατρα Μουσεία Εκτυπώσεις φωτογραφίας Ενοικίαση DVD Βιβλία Εφημερίδες Περιοδικά Γραφική ύλη Σχολικά είδη Πακέτο διακοπών 8 Εστιατόρια, καφέ, ξενοδοχεία Εστιατόρια Ταβέρνες Ζαχαροπλαστεία Καφενεία Μπαρ Νυχτερινά κέντρα Εξοδα ξενοδοχείων 9 Διάφορα αγαθά, υπηρεσίες Κουρεία - κομμωτήρια Ηλεκτρική ξυριστική μηχανή Πιστολάκι μαλλιών Είδη ατομικής φροντίδας Κοσμήματα - ρολόγια Είδη ταξιδιού . Είδη καπνιστού Παιδικό καροτσάκι Παιδικό κάθισμα αυτοκινήτου Βρεφονηπιακοί σταθμοί Οίκοι ευγηρίας Βοήθεια ηλικιωμένων στο σπίτι Τραπεζικές υπηρεσίες Υπηρεσίες χρηματιστών Υπηρεσίες συμβούλων φορολογίας Δικηγόροι Εξοδα θρησκευτικών τελετών (κηδείες) Υπηρεσίες μεσιτικών γραφείων Αγγελίες σε εφημερίδες Φωτοτυπίες Τι καταργείται με τον νεο φορολογικο νόμο Καταργούνται τα αφορολόγητα όρια (πρόσθετα) για τα τέκνα του φορολογούμενου (2.000 € για το Α΄ τέκνο, 4.000 € για το Β΄ τέκνο, 7.000 € για το Γ΄ τέκνο κ.λπ.) και αντικαθίσταται με χορηγούμενα ειδικά επιδόματα (στήριξης τέκνων), με βάση εισοδηματικά κριτήρια. 9. Καταργούνται για όλα τα φυσικά πρόσωπα οι φοροαπαλλαγές για τόκους στεγαστικών δανείων πρώτης κατοικίας, ενοίκια, δίδακτρα φροντιστηρίων, ασφάλιστρα κ.λπ. Διατηρείται η έκπτωση 10% από τον φόρο και μόνο για τους μισθωτούς και συνταξιούχους για τις δαπάνες των εξόδων ιατρικής και νοσοκομειακής περίθαλψης εφόσον τα έξοδα αυτά υπερβαίνουν το 5% του φορολογούμενου εισοδήματος και μέχρι 3.000 €, των εξόδων διατροφής, δωρεών προς το Δημόσιο κ.λπ., δωρεών προς κοινωφελή ιδρύματα και χορηγίες. 10. Προβλέπεται μείωση από τον φόρο 200 € για τον φορολογούμενο και τα πρόσωπα που συνοικούν και τον βαρύνουν, εφόσον είναι ανάπηροι, , θύματα πολέμου, θύματα εθνικής αντίστασης κ.λπ. 11. Καταργείται η μείωση φόρου των 60 € για κάθε τέκνο μισθωτού που εργάζεται για τουλάχιστον 9 μήνες σε παραμεθόριες περιοχές. 12. Αυξάνεται η φορολογία για τους αξιωματικούς και το κατώτερο πλήρωμα του εμπορικού ναυτικού: · Προβλέπεται αναλογικός συντελεστής 15% (από 6%) για τους αξιωματικούς.· Προβλέπεται αναλογικός συντελεστής 10% (από 3%) για το κατώτερο πλήρωμα. 13. Θεωρείται εισόδημα από μισθωτές υπηρεσίες και το εισόδημα από ατομική επιχείρηση παροχής υπηρεσιών ή από ελευθέριο επάγγελμα, εφόσον συντρέχουν αθροιστικά οι ακόλουθες δύο (2) προϋποθέσεις: · Έχουν έγγραφη σύμβαση με τα φυσικά ή και νομικά πρόσωπα τα οποία λαμβάνουν τις υπηρεσίες τους.· Τα φυσικά ή και νομικά πρόσωπα τα οποία λαμβάνουν τις υπηρεσίες δεν υπερβαίνουν τα τρία (3) ή εφόσον υπερβαίνουν τον αριθμό αυτό ποσοστό 75% των ακαθαρίστων εσόδων να προέρχονται από ένα (1) από τα πρόσωπα αυτά. 14. Καταργείται η ελάχιστη ετήσια αντικειμενική δαπάνη (3000 € για άγαμους & 5000 € για έγγαμους) για τους φορολογούμενους που δεν έχουν πραγματικό ή τεκμαρτό εισόδημα. (άρθρο 1) ισχύει από το οικονομικό έτος 2014 (χρήση 2013) και μετά Αυξάνεται το τέλος επιτηδεύματος: · Για νομικά πρόσωπα που ασκούν εμπορική επιχείρηση και έχουν την έδρα τους σε τουριστικούς τόπους και σε πόλεις ή χωριά με πληθυσμό έως 200.000 κατοίκους σε 800€ ετησίως (από 400€). · Για νομικά πρόσωπα που ασκούν εμπορική επιχείρηση και έχουν την έδρα τους σε πόλεις με πληθυσμό πάνω από 200.000 κατοίκους σε 1.000€ (από 500€). · Για ατομικές εμπορικές επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες σε 650€ (από 500€). · Για κάθε υποκατάστημα σε 600€ (από 300€).

ΓΕΦ Γραφεία Εξυπηρέτησης Φορολογουμένων διαδικασίες αρμοδιότητες Στο πλαίσιο της αναδιοργάνωσης του φοροεισπρακτικού και ελεγκτικού μηχανισμού, δημιουργούνται Γραφεία Εξυπηρέτησης Φορολογουμένων ΓΕΦ, τα οποία έρχονται να καλύψουν το όποιο κενό δημιουργείται από τη συγχώνευση των Δημόσιων Οικονομικών Υπηρεσιών που έχει ξεκινήσει και συνεχίζεται σε όλη τη χώρα. Τα Γραφεία Εξυπηρέτησης Φορολογουμένων ΓΕΦ , που λειτουργούν με αποκλειστικό σκοπό τη διεκπεραίωση των υποθέσεων των πολιτών, στεγάζονται σε χώρους των ΟΤΑ και λειτουργούν κατ’ αντιστοιχία με τα Κέντρα Εξυπηρέτησης Πολιτών (Κ.Ε.Π.). Ειδικότερα οι πολίτες μπορούν να διεκπεραιώνουν πλέον στα ΓΕΦ τις ακόλουθες υπηρεσίες, που μέχρι πρόσφατα διενεργούνταν μόνον από τις εφορίες: Χορήγηση κάθε είδους φορολογικών εντύπων και παραλαβή τους Παροχή οδηγιών και υποστήριξη των πολιτών στη συμπλήρωση φορολογικών εντύπων, όπως τα ακόλουθα: α. φορολογικές δηλώσεις από συνταξιούχους β. δηλώσεις φόρου κληρονομιάς, δωρεών και γονικών παροχών γ. δηλώσεις μεταβίβασης ακινήτων δ. αιτήσεις επιστροφής ΦΠΑ σε αγρότες ε. δηλώσεις έναρξης εργασιών φυσικών προσώπων Χορήγηση φορολογικών πιστοποιητικών, όπως φορολογικές ενημερότητες Παραλαβή αδειών και πινακίδων κυκλοφορίας οχημάτων Χορήγηση Α.Φ.Μ. σε φυσικά πρόσωπα Παραλαβή και διαβίβαση κάθε είδους αιτήματος προς τις Δ.Ο.Υ. στις οποίες υπάγονται τα ΓΕΦ Επισημαίνεται ότι: Η πλειονότητα των πληρωμών διενεργούνται πλέον και στις Τράπεζες Σημαντικός αριθμός εργασιών υλοποιούνται πλέον και στα Κ.Ε.Π. Μεγάλος αριθμός εργασιών υλοποιούνται πλέον μέσω διαδικτύου – TAXISnet Αναλυτικότερα, σύμφωνα με την Υ.Α. Δ6Α 1157277 ΕΞ 2012/ 15-11-2012 (ΦΕΚ Β’ 3042/2012), οι αρμοδιότητες των Γραφείων Εξυπηρέτησης Φορολογουμένων ΓΕΦ είναι: «1δ) Οι αρμοδιότητες των Τμημάτων των Δ.Ο.Υ., οι οποίες ασκούνται και από τα Γραφεία Εξυπηρέτησης Φορολογουμένων, κατά Τμήμα, είναι οι εξής: Ι. ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΑΚΙΝΗΤΗΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ α) Παραλαβή φορολογικών δηλώσεων (αρχικών, συμπληρωματικών, τροποποιητικών) και διαβίβασή τους στην αρμόδια Δ.Ο.Υ., στις περιπτώσεις μη υποχρεωτικής ηλεκτρονικής υποβολής. β) Χορήγηση εντύπων φορολογίας εισοδήματος (ενδεικτικά, Ε1, Ε2, Ε3, Ε5, Ε7), παροχή οδηγιών και διευκρινίσεων για την συμπλήρωσή τους και την συνυποβολή των απαραίτητων δικαιολογητικών. γ) Παραλαβή φορολογικών αιτημάτων και διαβίβαση στις Δ.Ο.Υ.. δ) Ενημέρωση των φορολογουμένων βάσει των ερμηνευτικών εγκυκλίων και των Υπουργικών Αποφάσεων και χορήγηση αντιγράφων αυτών στους ενδιαφερομένους. ΙΙ. ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ α) Παραλαβή (προσωρινή) δηλώσεων φόρου κληρονομιών, δωρεών, γονικών παροχών, κερδών από λαχεία και μεταβίβασης ακινήτων, έλεγχος των στοιχείων των δηλούντων, καταχώρηση των δηλώσεων στο βιβλίο πρωτοκόλλου, χορήγηση βεβαίωσης για την κατάθεση της δήλωσης με την καταγραφή επί αυτής, αναλυτικά, όλων των συνυποβαλλόμενων στοιχείων και δικαιολογητικών, αποστολή των δηλώσεων στην Δ.Ο.Υ. και χορήγηση των αντιγράφων αυτών μετά από την επιστροφή τους από την Δ.Ο.Υ.. Η διαδικασία αυτή μπορεί να ακολουθηθεί μόνο για τις περιπτώσεις, στις οποίες δεν απαιτείται άμεση καταβολή του αναλογούντα φόρου με την υποβολή (όπως, φ.μ.α. ) ή όταν δεν προκύπτει φόρος για καταβολή. β) Παραλαβή αιτήσεων για χορήγηση των πιστοποιητικών του άρθρου 105 του Κώδικα Φορολογίας Κληρονομιών, Δωρεών και Γονικών Παροχών (ο οποίος κυρώθηκε με το ν. 2961/2001) και του άρθρου 48 του ν. 3842/2010, καταχώρηση των αιτήσεων στο βιβλίο πρωτοκόλλου, χορήγηση βεβαίωσης για την κατάθεση της αίτησης, αποστολή της αίτησης στην Δ.Ο.Υ. με τηλεομοιοτυπία, παραλαβή των πιστοποιητικών από την αρμόδια Δ.Ο.Υ., με αντίστοιχο τρόπο, χορήγηση κυρωμένου αντιγράφου αυτών στον νομίμως αιτούντα, μετά από έλεγχο των στοιχείων του και φύλαξη των αιτήσεων και των πιστοποιητικών σε ειδικό φάκελο. Αντίστοιχη διαδικασία ακολουθείται και για τη χορήγηση κυρωμένου αντιγράφου της υπεύθυνης δήλωσης που προβλέπεται στην απόφαση του Υπουργού Οικονομικών (ΠΟΛ 1265/2011). ΙΙΙ.ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΕΜΜΕΣΩΝ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΩΝ ΦΟΡΩΝ i. ΘΕΜΑΤΑ Φ.Π.Α. α) Παραλαβή αιτήσεων επιστροφής αγροτών, με τα σχετικά δικαιολογητικά και αποστολή τους στην Δ.Ο.Υ. β) Παραλαβή γραπτών ερωτημάτων και διαβίβασή τους στην Δ.Ο.Υ. γ) Χορήγηση όλων των σχετικών εντύπων. ii. ΘΕΜΑΤΑ ΤΕΛΩΝ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΩΝ ΦΟΡΟΛΟΓΙΩΝ α) Παραλαβή αιτημάτων, μαζί με όλα τα εκάστοτε προβλεπόμενα δικαιολογητικά, προκειμένου να διαβιβαστούν στην Δ.Ο.Υ. προς εξέταση, όπως ενδεικτικά η αίτηση για χορήγηση απαλλαγών από τέλη κυκλοφορίας (απαλλαγές αναπήρων πολιτών). β) Παραλαβή της άδειας και των πινακίδων κυκλοφορίας για τη θέση των οχημάτων σε προσωρινή ακινησία. IV. ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΚΩΔΙΚΑ BIΒΛΙΩΝ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ α) Παραλαβή αιτήσεων και αποστολή τους στην Δ.Ο.Υ. β) Χορήγηση των απαντητικών εγγράφων που αποστέλλονται από την Δ.Ο.Υ. V.ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΕΣΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΜΗΤΡΩΟΥ α) Διαδικασίες χορήγησης Α.Φ.Μ.: Δήλωση χορήγησης Α.Φ.Μ φυσικού προσώπου (έντυπο Μ1) β) Διαδικασίες Έναρξης Εργασιών: αα) Δήλωση έναρξης εργασιών φυσικού προσώπου (έντυπο Μ2) ββ) Δήλωση υπό ίδρυση επιχείρησης (έντυπο Μ5) γ) Διαδικασίες Μεταβολής Εργασιών αα) Δήλωση μεταβολής ατομικών στοιχείων φυσικού προσώπου, επιτηδευματία και μη (έντυπο Μ1) ββ) Δήλωση Μεταβολής εργασιών σε φυσικό πρόσωπο επιτηδευματία (έντυπο Μ2), μόνο για τις ακόλουθες μεταβολές : - - μεταφορά έδρας της επιχείρησης - - μεταφορά έδρας υποκαταστήματος - - αλλαγή κατηγορίας βιβλίων καθώς και τρόπο ένταξης, τρόπο και τόπο τήρησης αυτών, εκτός από τις μεταβολές που απαιτείται απόφαση του Προϊσταμένου της Δ.Ο.Υ. - - αλλαγή καθεστώτος Φ.Π.Α. και τρόπο ένταξης - - άσκηση ενδοκοινοτικών συναλλαγών και παύση ενδοκοινοτικών συναλλαγών - - θέση της επιχείρησης σε αδράνεια και την επαναφορά της σε ενεργή επιχείρηση - - υπαγωγή ή μη στον ειδικό φόρο κατανάλωσης - -τρόπο άσκησης της δηλούμενης δραστηριότητας (συνέχεια – εποχικά – πλανόδια) - - ίδρυση και διακοπή εγκατάστασης εξωτερικού γγ) Δήλωση Μεταβολής Εργασιών Νομικού Προσώπου (έντυπο Μ3), μόνο για τις ακόλουθες μεταβολές: - θέση της επιχείρησης σε αδράνεια και την επαναφορά της σε ενεργή επιχείρηση - παράταση του χρόνου διάρκειας της επιχείρησης - αύξηση ή μείωση του κεφαλαίου της επιχείρησης - έναρξη και διακοπή εγκατάστασης εξωτερικού δδ) Δήλωση μεταβολής στοιχείων υπό ίδρυση επιχείρησης (έντυπο Μ5) Η εκπρόθεσμη υποβολή των παραπάνω δηλώσεων δεν γίνεται δεκτή από τα Γραφεία, τα οποία παραλαμβάνουν δηλώσεις έναρξης και μεταβολής εργασιών μόνο εφόσον υποβάλλονται εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών (εμπρόθεσμα), με τα αντίστοιχα, κατά περίπτωση, έντυπα και δικαιολογητικά, σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις. δ) Αιτήσεις αα) Αίτηση για επανεκτύπωση Βεβαίωσης Απόδοσης Α.Φ.Μ. Φυσικού Προσώπου ββ) Αίτηση για επανεκτύπωση Βεβαίωσης Μεταβολής Ατομικών Στοιχείων Φυσικού Προσώπου γγ) Αίτηση για επανεκτύπωση Βεβαίωσης Έναρξης Εργασιών φυσικού και μη Φυσικού Προσώπου δδ) Αίτηση για επανεκτύπωση Βεβαίωσης Διακοπής Εργασιών Φυσικού και μη Φυσικού Προσώπου εε) Αίτηση για ένταξη στο Ειδικό Καθεστώς Αγροτών στστ) Αίτηση για έκδοση πιστοποιητικού, για τις υπηρεσίες Μεταφορών και Επικοινωνιών των Περιφερειακών Ενοτήτων της Χώρας Μετά από τον έλεγχο των υποβαλλόμενων δηλώσεων και δικαιολογητικών και αφού ελεγχθεί η ταυτότητα του υποβάλλοντος το αίτημα και καταγραφούν τα στοιχεία επικοινωνίας, χορηγείται από το Γραφείο στον ενδιαφερόμενο, συμπληρωμένο ως προς τις δηλώσεις και τα δικαιολογητικά, αντίγραφο του «Αποδεικτικού Παραλαβής Δηλώσεων Μητρώου και Δικαιολογητικών» (έντυπο Μ) και το πρωτότυπο αποστέλλεται, στη συνέχεια, με τα συνημμένα σε αυτό δικαιολογητικά, στην Δ.Ο.Υ., για διεκπεραίωση του αιτήματος. VI. ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ α) Παραλαβή αιτήσεων μερικής ή ολικής άρσης απαγορευτικών μέτρων, σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου 4 του άρθρου 14 του ν.2523/1997, όπως ισχύουν. Οι αιτήσεις εν συνεχεία διαβιβάζονται απευθείας στην Διεύθυνση Παρακολούθησης Νομικών Υποθέσεων Ελέγχου και Αναγκαστικής Είσπραξης β) Παραλαβή και διαβίβαση αιτημάτων: αα) Απαλλαγής από προσαυξήσεις με βάση το άρθρ.6 του ΚΕΔΕ λόγω μη γνώσης της οφειλής. ββ) Διαγραφής χρεών άρθρου 82 του ΚΕΔΕ λόγω οικονομικής αδυναμίας. γγ) Άρσης ή περιορισμού κατασχέσεων. δδ) Εξάλειψης ή περιορισμού υποθηκών. εε) Υποβολής δηλώσεων συμψηφισμού με απαίτηση κατά του Δημοσίου ή γνωστοποιήσεων. στστ) Υποβολής προσφυγών κατά αποφάσεων των προϊσταμένων της Δ.Ο.Υ του άρθρου 9 του ν. 2386/96 για ακάλυπτες επιταγές του άρθρ.6 και του άρθρ. 82 του ΚΕΔΕ. ζζ) Χορήγηση Αποδεικτικού Ενημερότητας μηνιαίας ισχύος ή Βεβαίωσης οφειλής. ηη) Επιστροφής αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών. γ) Παραλαβή, έλεγχος και διαβίβαση φακέλων μετά των αιτημάτων αα) Ρυθμίσεων χρεών, πτωχών οφειλετών κατά άρθρο 62 Α του ΚΕΔΕ ββ) Διοικητικής επίλυσης φορολογικών διαφορών προς την επιτροπή του άρθρου 70Α του ν.2238/94. δ) Χορήγηση εντύπων ε)Παροχή πληροφοριών».

Ο νόμος για τον Φόρο Πολυτελείας 2013 1.α. Επιβάλλεται φόρος πολυτελούς διαβίωσης στα ποσά της ετήσιας αντικειμενικής δαπάνης που προκύπτουν από την κυριότητα ή κατοχή επιβατικών αυτοκινήτων ιδιωτικής χρήσης μεγάλου κυβισμού, αεροσκαφών, ελικοπτέρων και ανεμοπτέρων, καθώς και δεξαμενών κολύμβησης, όπως αυτά προκύπτουν από τις δηλώσεις φο-ρολογίας εισοδήματος και τα λοιπά επιπλέον στοιχεία που έχει στη διάθεσή της η ΓΓΠΣ.β. Ο φόρος πολυτελειάς αυτής της παραγράφου που επιβάλλεται στα ποσά της ετήσιας αντικειμενικής δαπάνης της προηγούμενης υποπαραγράφου, υπολογίζεται αναλυτικά ως εξής:i) Για επιβατικά αυτοκίνητα από χίλια εννιακόσια είκοσι εννέα (1.929) κυβικά εκατοστά έως δυόμιση χιλιάδες (2.500) κυβικά, ο φόρος ισούται με το γινόμενο του ποσού της ετήσιας αντικειμενικής δαπάνης επί συντελεστή πέντε τοις εκατό (5%).ii) Για επιβατικά αυτοκίνητα από δυόμιση χιλιάδες (2.500) κυβικά εκατοστά και άνω, ο φόρος ισούται με το γινόμενο του ποσού της ετήσιας αντικειμενικής δαπάνης επί συντελεστή δέκα τοις εκατό (10%).Από την επιβολή του φόρου πολυτελούς διαβίωσης εξαιρούνται τα επιβατικά αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης με παλαιότητα άνω των δέκα (10) ετών από το έτος πρώτης κυκλοφορίας τους στην Ελλάδα, καθώς και τα επιβατικά 31 αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης αναπήρων, τα οποία απαλλάσσονται από τα τέλη κυκλοφορίας.iii) Για αεροσκάφη, ελικόπτερα και ανεμόπτερα, ο φόρος ισούται με το γινόμενο του ποσού της ετήσιας αντικειμενικής δαπάνης επί συντελεστή δέκα τοις εκατό(10%).iv) Για δεξαμενές κολύμβησης, εσωτερικές και εξωτερικές, ο φόρος ισούται με το γινόμενο του ποσού της ετήσιας αντικειμενικής δαπάνης επί συντελεστή δέκατοις εκατό (10%).γ. Ο φόρος πολυτελούς διαβίωσης, βεβαιώνεται με βάση τις δηλώσεις που υποβάλλονται και εμφανίζεται στο εκκαθαριστικό σημείωμα υπολογισμού του φόρου εισοδήματος κάθε οικονομικού έτους. Βεβαιώνεται επίσης με φύλλα ελέγχου, εφόσον αυτά έχουν οριστικοποιηθεί με διοικητική επίλυση της διαφοράς ή λόγω μη άσκησης ήεκπρόθεσμης άσκησης προσφυγής και με οριστικές αποφάσεις διοικητικών δικαστηρίων ή πρακτικών δικαστικού συμβιβασμού. Για την καταβολή του ποσού του φόρου της παρούσας παραγράφου εφαρμόζονται οι διατάξεις περί καταβολής του φόρου εισοδήματος για τα φυσικά πρόσωπα.δ. Η προθεσμία άσκησης της προσφυγής ή υποβολής αίτησης για διοικητική επίλυση της διαφοράς, καθώς και η άσκηση της προσφυγής ενώπιον του αρμόδιου διοικητικού πρωτοδικείου, δεν αναστέλλουν τη βεβαίωση και την είσπραξη της οφειλής που προκύπτει από την εφαρμογή των διατάξεων των περιπτώσεων α΄, β΄ και γ΄ τουπαρόντος.ε. Με αποφάσεις του Υπουργού Οικονομικών μπορεί να καθορίζονται τυχόν απαιτούμενες πρόσθετες λεπτομέρειες και θέματα της διαδικασίας εφαρμογής των δια-τάξεων του φόρου πολυτελούς διαβίωσης.στ. Οι διατάξεις της παρούσας παραγράφου έχουν εφαρμογή για τα εισοδήματα που δηλώνονται με τις φορολογικές δηλώσεις οικονομικού έτους 2014 και μετά.

Τελη κυκλοφοριας πρόστιμα σε οσους δεν τα πλήρωσαν Ειδοποιητήρια σε 29.000 ιδιοκτήτες αυτοκινήτων που δεν πλήρωσαν τα τέλη κυκλοφορίας μέχρι και τις 8 Ιανουαρίου, οπότε έληξε η σχετική προθεσμία θα σταλουν τις επόμενες ημέρες απο την Γενικη Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων. Συγκεκριμένα, όσοι δεν πληρωσαν μεσα στην προθεσμια τα τέλη κυκλοφορίας 2013 θα κληθούν με τα ειδοποιητήρια να πληρώσουν ουσιαστικά πρόστιμο το διπλάσιο της αξίας.Οσοι δεν προβουν στην πληρωμή των τελών κυκλοφορίας υπάρχει ενδεχόμενο να μην μπορούν να κάνουν φορολογική δήλωση .

Ηλεκτρονικά τελη κυκλοφορίας μεγαλο το οφελος Σημαντικά οφέλη για τους πολίτες και το Δημόσιο απέφεραν τα ηλεκτρονικά τέλη κυκλοφορίας και συγκεκριμένα η αποϋλοποίηση του σήματος κυκλοφορίας και η πληρωμή των τελών αποκλειστικά μέσω τραπεζών και ΕΛΤΑ, σημειώνει με ανακοίνωσή του το υπουργείο Οικονομικών. Σύμφωνα με την ίδια ανακοίνωση, συνολικά εισπράχθηκαν έως την 8η Ιανουαρίου 2013, 1.130 εκατ. ευρώ, έναντι 1.080 εκατ. ευρώ που είχαν εισπραχθεί κατά το ίδιο διάστημα πέρυσι. Όπως υποστηρίζει το υπουργείο, δεδομένου ότι το ύψος των τελών κυκλοφορίας παρέμεινε το ίδιο, αποδεικνύεται ότι η αλλαγή από έντυπη ειδοποίηση σε ηλεκτρονική πληροφόρηση είχε τόσο υψηλή αποδοχή, που δεν επηρέασε ουσιαστικά τα προσδοκώμενα έσοδα, ενώ προϊδεάζει για την επέκταση του μέτρου, σημειώνοντας ότι η επιτυχία του αποτελεί οδηγό εκσυγχρονισμού των υπηρεσιών της ΓΓΠΣ και του Υπουργείου Οικονομικών για μελλοντικές παρόμοιες υπηρεσίες προς τους πολίτες. Σημαντικό ποσοστό κοντά στο 7% των πληρωμών έγινε μέσω εναλλακτικών δικτύων των τραπεζών, με συνέπεια τη σημαντική μείωση της ταλαιπωρίας των πολιτών. Όσοι υιοθέτησαν αποκλειστικά ηλεκτρονικούς τρόπους υπολογισμού και πληρωμής των τελών, δεν ξόδεψαν παρά ελάχιστο χρόνο για να εκπληρώσουν την υποχρέωσή τους. Υπολογίζεται πως η φετινή διαδικασία εξοικονόμησε 500 χιλιάδες ανθρωποώρες στην εθνική οικονομία. Ακόμη, η κατάργηση της διαδικασίας φυσικής εκτύπωσης και μεταφοράς των σημάτων στις τράπεζες, εξοικονόμησε στο Δημόσιο περίπου 15 εκατ. ευρώ. Σε αυτά θα πρέπει να προστεθούν σημαντικά οφέλη από την κατάργηση της κοστοβόρου και πολύπλοκης διαδικασίας διάθεσης στο κοινό (τήρηση ταμείων, ειδικοί κανόνες ασφαλείας καθώς τα σήματα φέρουν αξία), την εξάλειψη της δυνατότητας φοροδιαφυγής (κλοπή σημάτων, αναντιστοιχία σήματος με όχημα) και την αποσυμφόρηση των ΔΟΥ από τις πληρωμές και εκκαθαρίσεις τελών κυκλοφορίας. Χαρακτηριστικά, 1 εκατ. πληρωμές που πέρυσι έγιναν στις ΔΟΥ, φέτος έγιναν μέσω των τραπεζών και των ΕΛΤΑ. Τέλος, αξιοσημείωτο είναι ότι η αλλαγή αυτή στηρίχθηκε σε εφαρμογές και διαδικτυακές υπηρεσίες που υλοποιήθηκαν με ίδιους πόρους από τη ΓΓΠΣ. Μέρος της υλοποίησης αποτελεί η υπηρεσία υπολογισμού τελών κυκλοφορίας που είναι προσβάσιμη από τις τράπεζες και το ευρύ κοινό μέσω διαδικτύου, ακόμη και από κινητά τηλέφωνα ή ταμπλέτες, καταλήγει η ίδια ανακοίνωση. πηγη:ΑΠΕ

Φορος Πολυτελειας Αυτοκινητων 2013 Ξαναεπανερχεται ο φόρος πολυτελείας ο λεγόμενος φόρος πολυτελους διαβίωσης σε δίαταξη πράξης νομοθετικού περιεχομενου που ψηφίζεται στην βουλή την Δευτέρα.

Φόρος Πολυτελείας επανερχεται ποιούς αφορά ποια αυτοκίνητα Ξαναεπανερχεται ο φόρος πολυτελείας ο λεγόμενος φόρος πολυτελους διαβίωσης σε δίαταξη πράξης νομοθετικού περιεχομενου που ψηφίζεται στην βουλή την Δευτέρα. Το αρθρο για τον φόρο πολυτελείας προβλέπει: 1. α. Επιβάλλεται φόρος πολυτελούς διαβίωσης στα ποσά της ετήσιας αντικειμενικής δαπάνης που προκύπτουν από την κυριότητα ή κατοχή επιβατικών αυτοκινήτων ιδιωτικής χρήσης μεγάλου κυβισμού, σκαφών αναψυχής ιδιωτικής χρήσης, αεροσκαφών,ελικοπτέρων και ανεμοπτέρων, καθώς και δεξαμενών κολύμβησης, όπως αυτά προκύπτουν από τις δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος και τα λοιπά επιπλέον στοιχεία που έχει στη διάθεσή της η ΓΓΠΣ. β. Ο φόρος αυτής της παραγράφου που επιβάλλεται στα ποσά της ετήσιας αντικειμενικής δαπάνης της προηγούμενης υποπαραγράφου, υπολογίζεται αναλυτικά ως εξής: ι) Για επιβατικά αυτοκίνητα από χίλια εννιακόσια είκοσι εννέα (1.929) κυβικά εκατοστά έως δυόμιση χιλιάδες (2.500) κυβικά, ο φόρος ισούται με το γινόμενο του ποσού της ετήσιας αντικειμενικής δαπάνης επί συντελεστή πέντε τοις εκατό (5%). ιι) Για επιβατικά αυτοκίνητα από δυόμιση χιλιάδες (2.500) κυβικά εκατοστά και άνω, ο φόρος ισούται με το γινόμενο του ποσού της ετήσιας αντικειμενικής δαπάνης επί συντελεστή δέκα τοις εκατό (10%). Από την επιβολή του φόρου πολυτελούς διαβίωσης εξαιρούνται τα επιβατικά αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης με παλαιότητα άνω των δέκα (10) ετών από το έτος πρώτης κυκλοφορίας τους στην Ελλάδα, καθώς και τα επιβατικά αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης αναπήρων, ταοποία απαλλάσσονται από τα τέλη κυκλοφορίας. ιιι) Για σκάφη αναψυχής ιδιωτικής χρήσης, ο φόρος ισούται με το γινόμενο του ποσού της ετήσιας αντικειμενικής δαπάνης του σκάφους επί συντελεστή δέκα τοις εκατό (10%). Δεν λαμβάνεται υπόψη η δαπάνη για την αμοιβή του πληρώματος. Από την επιβολή του φόρου εξαιρούνται τα μηχανοκίνητα σκάφη ανοικτού τύπου, ταχύπλοα ή μη, ολικού μήκους μέχρι έξι (6) μέτρα.ϊν) Για αεροσκάφη, ελικόπτερα και ανεμόπτερα, ο φόρος ισούται με το γινόμενο του ποσού της ετήσιας αντικειμενικής δαπάνης επί συντελεστή δέκα τοις εκατό (10%). ν) Για δεξαμενές κολύμβησης, εσωτερικές και εξωτερικές, ο φόρος ισούται με το γινόμενο του ποσού της ετήσιας αντικειμενικής δαπάνης επί συντελεστή δέκα τοις εκατό (10%). γ. Ο φόρος πολυτελούς διαβίωσης, βεβαιώνεται με βάση τις δηλώσεις που υποβάλλονται και εμφανίζεται στο εκκαθαριστικό σημείωμα υπολογισμού του φόρου εισοδήματος κάθε οικονομικού έτους. Βεβαιώνεται επίσης με φύλλα ελέγχου, εφόσον αυτά έχουνοριστικοποιηθεί με διοικητική επίλυση της διαφοράς ή λόγω μη άσκησης ή εκπρόθεσμης άσκησης προσφυγής και με οριστικές αποφάσεις διοικητικών δικαστηρίων ή πρακτικών δικαστικού συμβιβασμού. Για την καταβολή του ποσού του φόρου της παρούσαςπαραγράφου εφαρμόζονται οι διατάξεις περί καταβολής του φόρου εισοδήματος για τα φυσικά πρόσωπα. δ. Η προθεσμία άσκησης της προσφυγής ή υποβολής αίτησης για διοικητική επίλυση της διαφοράς, καθώς και η άσκηση της προσφυγής ενώπιον του αρμόδιου διοικητικού πρωτοδικείου, δεν αναστέλλουν τη βεβαίωση και την είσπραξη της οφειλής που προκύπτει από την εφαρμογή των διατάξεων των περιπτώσεων α, β και γ του παρόντος. ε. Με αποφάσεις του Υπουργού Οικονομικών μπορεί να καθορίζονται τυχόν απαιτούμενες πρόσθετες λεπτομέρειες και θέματα της διαδικασίας εφαρμογής των διατάξεων του φόρου πολυτελούς διαβίωσης. στ. Οι διατάξεις της παρούσας παραγράφου έχουν εφαρμογή για τα εισοδήματα που δηλώνονται με τις φορολογικές δηλώσεις οικονομικού έτους 2014 και μετά.

Εξετάσεις για δίπλωμα οδηγησης τι αλλαζει το 2013 Αλλαγες στις εξετάσεις για δίπλωμα οδηγησης προβλέπει η υπουργική απόφαση που εκδόθηκε σήμερα 11.01.2013 οπου θα ισχύσουν απο την 14.01.2013 Το dikaiologitika.gr σας παρουσίαζει όλες τις λεπτομέρειες των εξετάσεων για δίπλωμα οδήγησης απο το 2013 αφου ο νομος ενσωματώνει Ευρωπαικη νομοθεσία που αφορά τα διπλώματα οδήγησης. ΕΞΕΤΑΣΗ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΟΔΗΓΩΝ Θεωρητικες εξετάσεις για διπλωμα οδηγησης 1. Για την απόκτηση άδειας οδήγησης οποιαδήποτε κατηγορίας, ο υποψήφιος υποβάλλεται σε θεωρητική εξέταση για να διαπιστωθεί αν έχει την απαιτούμενη γνώση των θεμάτων που απαριθμούνται στο Παράρτημα ΙΙ του π.δ. 51/2012 (Α΄ 101), όπως ισχύει κάθε φορά και των κανόνων οδικής κυκλοφορίας, καθώς και στα Τμήματα 1 και 2 του Παραρτήματος I του π.δ. 74/2008 (Α΄ 112). 2. Ο προγραμματισμός της θεωρητικής εξέτασης γί­νεται από την Υπηρεσία Μεταφορών και Επικοινωνιών της οικείας Περιφέρειας, αφού προσκομισθεί το Δελτίο Εκπαίδευσης Εξέτασης (Δ.Ε.Ε.) του υποψηφίου, από τον ίδιο ή από το νόμιμο εκπρόσωπο του και προσκομιστεί απόδειξη της Εθνικής Τράπεζας για την καταβολή του προβλεπόμενου ποσού για την εξέταση ύψους δέκα (10) ευρώ υπέρ του ειδικού λογαριασμού του ν.δ. 638/1970, όπως ισχύει (όπως εμφανίζεται στον συνημμένο Πίνακα 3 του Παραρτήματος V). Ο προγραμματισμός της θεωρητικής εξέτασης γίνεται εφόσον ο υποψήφιος έχει ολοκληρώσει τις ελάχιστες προβλεπόμενες από την παρούσα απόφαση ώρες θεωρητικής εκπαίδευσης για την αιτούμενη κατηγορία άδειας οδήγησης και υποβληθούν σχετικές υπεύθυνες δηλώσεις του υποψηφίου και της Σχολής Οδηγών ή του ΚΕ.Θ.Ε.Υ.Ο. που αφορούν στις πραγματοποιηθείσες ώρες θεωρητικών μαθημάτων. Συγκεκριμένα στην υπεύθυνη δήλωση του υποψηφίου θα αναγράφεται το σύνολο των πραγματοποιημένων μαθημάτων θεωρητικής εκπαίδευσης για την αιτούμενη κατηγορία άδειας οδήγησης, ενώ η υπεύθυνη δήλωση της Σχολής Οδηγών ή του ΚΕ.Θ.Ε.Υ.Ο. θα συνοδεύεται από αναλυτική ωριαία κατάσταση της θεωρητικής εκ- παίδευσης στην οποία θα αναγράφονται το σύνολο μαθημάτων θεωρητικής εκπαίδευσης και ανά ώρα εκ­παίδευσης τα εξής: α) Ημερομηνία και ώρα εκπαίδευσης, β) Περιεχόμενο εκπαίδευσης, γ) Εκπαιδευτής, δ) Αριθμός σελίδας και γραμμής από μητρώο υπο­ψηφίου, 3. Σε θεωρητική εξέταση υποβάλλονται: α) Όσοι ζητούν για πρώτη φορά άδεια οδήγησης κα­τηγορίας ΑΜ ή Α1 ή Α2 ή Α ή Β, στο Ερωτηματολόγιο 2 (Θεωρητική Εκπαίδευση Υποψηφίων Οδηγών Αυτοκινήτων), σε 30 ερωτήσεις. β) Όσοι ζητούν για πρώτη φορά άδεια οδήγησης κα­τηγορίας ΑΜ ή Α1 ή Α2 ή Α, στο Ερωτηματολόγιο 1 (Θεωρητική Εκπαίδευση Υποψηφίων Οδηγών Μοτοσικλετών), σε 10 ερωτήσεις. γ) Όσοι ζητούν για πρώτη φορά άδεια οδήγησης κα­τηγορίας C1 ή C, στο Ερωτηματολόγιο 4 (Θεωρητική Εκπαίδευση Υποψηφίων Οδηγών Φορτηγών), σε 10 ερω­τήσεις. δ) Όσοι ζητούν για πρώτη φορά άδεια οδήγησης κα­τηγορίας D1 ή D, στο Ερωτηματολόγιο 5 (Θεωρητική Εκπαίδευση Υποψηφίων Οδηγών Λεωφορείων), σε 10 ερωτήσεις. ε) Στο εξεταστικό σύστημα τα ερωτηματολόγια 1, 2, 4, 5 διατίθενται πέραν της ελληνικής γλώσσας και στην αγγλική, αλβανική και ρώσικη. Επίσης διατίθενται στην ελληνική με χρήση ακουστικών με ήχο. Στη θεωρητική εξέταση, ο υποψήφιος θεωρείται ότι πέτυχε, αν απαντήσει σωστά σε όλες τις ερωτήσεις του ερωτηματολογίου ή σημειώσει το πολύ μία λανθασμένη απάντηση σε αυτό. Όσοι υποψήφιοι επιτυγχάνουν σε οποιοδήποτε ΕΡΩ­ΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ 1, 2, 4 και 5, κατά περίπτωση κατοχυ­ρώνουν το αποτέλεσμα και επανεξετάζονται στα ερω­τηματολόγια που απέτυχαν μέχρι τη λήξη του Δ.Ε.Ε.. 4. Η θεωρητική εξέταση διεξάγεται σε ειδικό χώρο της Υπηρεσίας και διαρκεί τριανταπέντε (35) λεπτά της ώρας για συμπλήρωση του Ερωτηματολογίου 1 και δεκαπέντε (15) λεπτά της ώρας για τη συμπλήρωση των Ερωτηματολογίων 2, 4 και 5. Η θεωρητική εξέ­ταση διενεργείται με τη χρήση του Μηχανογραφικού Συστήματος Θεωρητικής Εξέτασης Υποψηφίων Οδηγών (Μ.Σ.Θ.Ε.Υ.Ο.), ενώπιον της επιτροπής που προβλέπεται στο Άρθρο 20 (Συγκρότηση Εξεταστικών Επιτροπών, και πραγματοποιείται ως εξής: α) Την ημέρα των εξετάσεων, ο προϊστάμενος της υπηρεσίας ορίζει τουλάχιστον δύο (2) υπαλλήλους, ως επιτροπή εξετάσεων. Σε περίπτωση που ο προϊστά­μενος χρησιμοποιήσει υπαλλήλους άλλων υπηρεσιών της Περιφερειακής Ενότητας πλην των υπηρετούντων στην οικεία Διεύθυνση Μεταφορών και Επικοινωνιών τότε αυτοί ορίζονται και ειδοποιούνται σχετικά από τον ίδιο από την προηγούμενη μέρα. Υπεύθυνος της αίθουσας ορίζεται ο μεγαλύτερος σε κατηγορία και βαθμό και στην περίπτωση ισόβαθμων ο αρχαιότερος εξεταστής/επιτηρητής. β) Ο υπεύθυνος για τον προγραμματισμό υπάλληλος εισάγει στον εξυπηρετητή του συστήματος (Server), τα στοιχεία των υποψηφίων που θα εξετασθούν. Κατά τον προγραμματισμό, λαμβάνεται μέριμνα για τη διάθεση ενός (1) Η/Υ ως εφεδρικού. Οι πίνακες των προγραμματισθέντων υποψηφίων αναρτώνται σε εμφανές μέρος έξω από την αίθουσα, κατά την ημέρα των εξετάσεων, προκειμένου οι υποψήφιοι να ελέγχουν την ορθότητα των στοιχείων τους, πριν εισέλθουν στην αίθουσα. Πριν την έναρξη της εξέτασης, οι υποψήφιοι υπογράφουν στις συγκεντρωτικές καταστάσεις (αντίγραφο αυτών που αναρτώνται έξω από την αίθουσα), προκειμένου να επιβεβαιωθεί η παρουσία τους στην εξέταση. Οι καταστάσεις αυτές επισυνάπτονται στο συγκεντρωτικό πρακτικό εξέτασης (αυτό που φέρει την υπογραφή των εξεταστών). γ) Για τη σωστή εκκίνηση του συστήματος, θα πρέπει να τίθεται σε λειτουργία πρώτα ο εξυπηρετητής (server) και στη συνέχεια τα τερματικά (clients). Με την εκκί­νηση του προγράμματος, το σύστημα επιλέγει τυχαία τη θέση/τερματικό του κάθε υποψηφίου, εμφανίζει την πρώτη οθόνη σε κάθε τερματικό, ενώ παράλληλα εκτυ­πώνει μία κατάσταση με τα ονόματα των υποψηφίων. δ) Ο υποψήφιος προσέρχεται στην αίθουσα των εξετάσεων, την ημέρα και ώρα που αναγράφεται στο Δ.Ε.Ε. (Δελτίο Εκπαίδευσης Εξέτασης) και απευθύνεται στην επιτροπή των εξετάσεων με το Δ.Ε.Ε. και την ταυτότητά του ή τη σχετική προσωρινή βεβαίωση της αρμόδιας αστυνομικής αρχής ή το διαβατήριό του, ή και εφόσον είναι Έλληνας πολίτης την άδεια οδή­γησης ή το ατομικό βιβλιάριο υγείας οποιουδήποτε ασφαλιστικού φορέα και καταλαμβάνει τη θέση του. Εξυπακούεται ότι τα προαναφερόμενα δικαιολογητικά είναι τα πρωτότυπα. Ακολουθεί έλεγχος ταυτοπροσωπίας, αφενός βάσει του ονόματος και των άλλων στοιχείων του υποψηφίου που εμφανίζονται στην οθόνη του και αφετέρου του Δ.Ε.Ε. και των προαναφερομένων εγγράφων, που πρέπει να φέρει μαζί του κάθε υποψήφιος. Σε περίπτωση που κατά τον έλεγχο ταυτοπροσωπίας διαπιστωθούν ήσσο­νος σημασίας διαφορές στα στοιχεία των υποψηφίων (όπως αναγραμματισμός ονόματος) αυτές διορθώνο­νται χειρόγραφα από την επιτροπή, στο Δ.Ε.Ε. και στο πρακτικό που εκτυπώνεται στο τέλος της εξέτασης. Σε περίπτωση που διαπιστωθούν ουσιώδεις διαφορές στις καταστάσεις των υποψηφίων (όπως λανθασμένη αναγραφή πατρώνυμου, κατηγορίας άδειας οδήγησης προς εξέταση), η διόρθωση γίνεται με τη βοήθεια της τηλεϋποστήριξης, πριν τη διενέργεια της εξέτασης. Ο υπεύθυνος της αίθουσας μεριμνά για τη σωστή τακτοποίηση των υποψηφίων στις θέσεις τους - σε περίπτωση μη προσέλευσης όλων των προγραμματισθέντων υποψηφίων θα υπάρχουν κενές θέσεις εξέτασης - ενημερώνει τους εξεταζόμενους για τη διαδικασία της εξέτασης και τον τρόπο απάντησης των ερωτήσεων. Ενημερώνει τους υποψηφίους ότι κατά τη διάρκεια της θεωρητικής εξέτασης απαγορεύεται: δα) η χρησιμοποίηση οποιωνδήποτε βιβλίων και ση­μειώσεων δβ) η συνεργασία ή συνομιλία μεταξύ των δγ) οποιαδήποτε παρέμβαση στους ηλεκτρονικούς υπολογιστές (όπως, σβήσιμο, πάτημα κουμπιών, απο­μάκρυνση καλωδίων) δε) η χρησιμοποίηση κινητών τηλεφώνων, ακουστι­κών ή οποιασδήποτε συσκευής επικοινωνίας. Ειδικά τα κινητά τηλέφωνα πρέπει να είναι τοποθετημένα από τον υποψήφιο πάνω στο γραφείο εξέτασης, απενερ­γοποιημένα, δστ) η χρησιμοποίηση οποιασδήποτε άλλης ηλεκτρο­νικής συσκευής, όπως κομπιούτερ χειρός δζ) η απομάκρυνσή των από τη θέση εξέτασης για οποιοδήποτε λόγο, πριν την ολοκλήρωση της θεωρη­τικής εξέτασης όλων των υποψηφίων δη) η πλοήγηση στο internet ή σε άλλα προγράμματα. Κατόπιν ενεργοποιεί το σύστημα. Στην οθόνη εμ­φανίζεται η εικόνα της ερώτησης με τις απαντήσεις. Μπροστά από κάθε υποψήφιο, εκτός από την οθόνη αφής (touch screen) υπάρχει εφεδρικά και ένα ποντίκι (mouse). Ο υποψήφιος αφού διαβάσει ή ακούσει την ερώτηση με τις απαντήσεις επιλέγει τη σωστή απάντηση. Αμέσως μετά (αυτόματα) εμφανίζεται η επόμενη ερώτηση και επαναλαμβάνεται η ίδια διαδικασία. Το σύστημα επι­τρέπει στον εξεταζόμενο να προχωρήσει στην επόμενη ερώτηση, χωρίς να απαντήσει αυτή την οποία επεξεργάζεται εκείνη τη στιγμή. Αφού φτάσει ο εξεταζόμενος στην τελευταία ερώτηση, το σύστημα επιστρέφει αυτό­ματα στην πρώτη μη απαντημένη ερώτηση και συνεχίζει ο υποψήφιος κατά τον ίδιο τρόπο μέχρι να απαντηθούν όλες οι ερωτήσεις ή να εξαντληθεί ο χρόνος που αντι­στοιχεί στην κατηγορία που εξετάζεται. Για κάθε υποψήφιο το σύστημα δημιουργεί με τυχαίο τρόπο ένα ερωτηματολόγιο, με τον προβλεπόμενο αριθ­μό ερωτήσεων. Οι απαντήσεις της κάθε ερώτησης δεν έχει πάντα την ίδια σειρά με αυτή που εμφανίζεται στο ερωτηματολόγιο των σχετικών εγχειριδίων. Σε περίπτωση που ο υποψήφιος εξετάζεται και σε δεύτερη κατηγορία, οι ερωτήσεις της δεύτερης εξέτα­σης εμφανίζονται αφού ολοκληρωθεί η διαδικασία της πρώτης εξέτασης. Οι ερωτήσεις του δεύτερου ερωτη­ματολογίου επιλέγονται και αυτές από το σύστημα, σύμφωνα με τον προαναφερθέντα τρόπο. Με τη συμπλήρωση του αριθμού των ερωτήσεων που αντιστοιχεί σε κάθε ερωτηματολόγιο ή του χρόνου εξέτασης εμφανίζεται στην οθόνη η ένδειξη «ΤΕΛΟΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ». Για κάθε ομάδα εξεταζόμενων το σύστημα εκτυπώνει, στο τέλος της διαδικασίας, κατάσταση αποτελεσμάτων (πρακτικό εξέτασης) με τα στοιχεία του υποψηφίου, τις ερωτήσεις του ερωτηματολογίου στο οποίο εξετάστηκε, τις απαντήσεις που αυτός έδωσε, την ορθότητα ή όχι αυτών, καθώς και το τελικό αποτέλεσμα της πραγματοποιηθείσας εξέτασης. Το πρακτικό αυτό υπογράφεται από την επιτροπή των εξετάσεων και καταχωρείται στο φάκελο του υποψηφίου. Αντίγραφο του πρακτι­κού, ομοίως υπογεγραμμένο, δίδεται και στον υποψήφιο εφόσον ζητηθεί. Το σύστημα εκδίδει επίσης συνολικό κατάλογο με τα στοιχεία των εξετασμένων και τα τελικά αποτελέσματα που καταχωρίζεται σε αρχείο της Υπηρεσίας. ε) Στην περίπτωση που από τους υποψηφίους που είχαν προγραμματιστεί προσέλθει μόνο ένας, αυτός δεν μπορεί να εξεταστεί και υποχρεωτικά μεταφέρεται σε άλλη εξεταστική επιτροπή χρησιμοποιώντας έστω και στην ύστατη περίπτωση τον εφεδρικό Η/Υ της άλλης εξεταστικής επιτροπής. στ) Η επιτροπή εξετάσεων αναγράφει στο Δ.Ε.Ε. του υποψηφίου το αποτέλεσμα της εξέτασης «ΕΠΕΤΥΧΕ» ή «ΑΠΕΡΡΙΦΘΗ» και υπογράφει. Οι απορριπτόμενοι σε θεωρητικές εξετάσεις, δεν έχουν δικαίωμα επανεξέτασης, για το ίδιο ερωτηματο­λόγιο, σε χρόνο προγενέστερο της έβδομης (7) ημέρας από την ημέρα της εκάστοτε απόρριψής τους, αυτής προσμετρούμενης. Όσοι δεν προσέλθουν για οποιον­δήποτε λόγο στις θεωρητικές εξετάσεις την προγραμματισμένη ημέρα, δεν έχουν δικαίωμα εξέτασης πριν την παρέλευση δεκατεσσάρων (14) ημερών από αυτήν. 5. Μετά την επιτυχή θεωρητική εξέταση των υποψηφί­ων οδηγών των περιπτώσεων (γ)/(δ) της παραγράφου 3 του παρόντος άρθρου ή και όσοι επιθυμούν να αποκτή­σουν ΠΕΙ προκειμένου να οδηγήσουν οχήματα μεταφο­ράς εμπορευμάτων/επιβατών, υποβάλλονται επιπλέον σε θεωρητική εξέταση, με την εφαρμογή του μηχανο­γραφικού συστήματος θεωρητικών εξετάσεων υποψη­φίων οδηγών για χορήγηση πιστοποιητικού επαγγελμα­τικής ικανότητας αρχικής επιμόρφωσης (Μ.Σ.Θ.Ε.Π.Ε.Ι.), όπως αυτή περιγράφεται στις υπουργικές αποφάσεις 72048/9666/08/2009 (Β΄ 216) και 49522/6046/2009 (Β΄ 2024) όπως έχουν τροποποιηθεί και ισχύουν. 6. Υποψήφιος που καταλαμβάνεται να υποβοηθείται με οποιοδήποτε τρόπο ή να παραβαίνει τις διατάξεις της περίπτωσης 4δ του παρόντος άρθρου, θεωρείται ότι απέτυχε και δεν έχει δικαίωμα επανεξέτασης για το ίδιο ερωτηματολόγιο πριν περάσουν έξι (6) μήνες με σχετική σημείωση επί του Δ.Ε.Ε. 7. Θεωρητικές εξετάσεις δύνανται να μην πραγματοποι­ούνται για συγκεκριμένα διαστήματα του έτους, με αιτι­ολογημένη απόφαση του οικείου Περιφερειάρχη (όπως, περίοδοι θέρους, εορτών, δυσμενών καιρικών συνθηκών). Άρθρο 6 Θεωρητική εξέταση αγραμμάτων, ατόμων με μαθησιακές δυσκολίες (δυσλεξία), κωφών και όσων δε γνωρίζουν την ελληνική γλώσσα Πέραν των προβλεπομένων στο Άρθρο 5 (Θεωρητική εξέταση υποψηφίων οδηγών) της παρούσας για τη θε­ωρητική εξέταση αγραμμάτων, ατόμων με μαθησιακές δυσκολίες (δυσλεξία), κωφών και όσων δε γνωρίζουν την ελληνική γλώσσα εφαρμόζονται τα παρακάτω: 1. Οι αγράμματοι υποψήφιοι για την απόκτηση άδειας οδήγησης αυτοκινήτων ή μοτοσικλετών, υποβάλλονται σε θεωρητική εξέταση με τη βοήθεια προσωπικών ακου­στικών του Μ.Σ.Θ.Ε.Υ.Ο., με εκφώνηση των αντίστοιχων ερωτηματολογίων. Ο διαθέσιμος χρόνος καθορίζεται σε πενήντα (50) λεπτά της ώρας για το Ερωτηματολόγιο 2 και σε εικοσιπέντε (25) λεπτά της ώρας για τη συμπλή­ρωση των Ερωτηματολογίων 1, 4 και 5. 2. Αγράμματοι για την εφαρμογή της προηγούμενης πα­ραγράφου του παρόντος άρθρου, θεωρούνται όσοι Έλλη­νες και αλλοδαποί καταθέσουν σχετική υπεύθυνη δήλω­ση, ταυτόχρονα με την αίτηση για αρχική έκδοση Δελτίου Εκπαίδευσης Εξέτασης (Δ.Ε.Ε.), στην αρμόδια Υπηρεσία. 3. Οι υποψήφιοι που είναι κωφοί και αγράμματοι εξε­τάζονται με τη ίδια διαδικασία με αυτή της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου και με την παρουσία διερμηνέα κωφών, ο οποίος διαθέτει σχετική πιστοποίηση που επιδεικνύει στην επιτροπή εξετάσεων και προσέρχεται με φροντίδα του ενδιαφερόμενου. Αντί ο υποψήφιος να χρησιμοποιήσει τα προσωπικά ακουστικά, ο διερμηνέ­ας εξηγεί στον κωφό τα σχήματα και το κείμενο που εμφανίζεται στην οθόνη στη νοηματική γλώσσα και ο υποψήφιος επιλέγει τη σωστή απάντηση. 4. Οι υποψήφιοι που προέρχονται από την αλλοδαπή ανεξαρτήτως υπηκοότητας (έλληνες ή ξένοι) και δε γνω­ρίζουν την ελληνική γλώσσα, δύνανται να εξετάζονται μέσω του Μ.Σ.Θ.Ε.Υ.Ο., σε μία από τις ξένες γλώσσες που είναι διαθέσιμες. Υποψήφιοι που προέρχονται από την αλλοδαπή και δε γνωρίζουν κάποια από τις διαθέσιμες ξένες γλώσσες του συστήματος, δύνανται να εξετάζο­νται με την ίδια διαδικασία που ακολουθείται για τους αγράμματους της παραγράφου1 του παρόντος άρθρου (εκφώνηση ερωτηματολογίων στα ελληνικά). 5. Η θεωρητική εξέταση των υποψηφίων οδηγών οι οποίοι παρουσιάζουν μαθησιακή δυσκολία (δυσλεξία) πραγματοποιείται όπως ακριβώς και η θεωρητική εξέ­ταση των αγραμμάτων της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου. 6. Για κάθε μία από τις προαναφερόμενες περιπτώσεις των παραγράφων 1 και 4, ο εκπαιδευτής υποψηφίων οδη­γών θα δηλώνει σε υπεύθυνη δήλωση του ν. 1599/1986 ότι για εκπαίδευση του υποψηφίου χρησιμοποιήθηκε το σύστημα με ακουστικά και ήχο. Άρθρο 7 Δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς υποψηφίων οδηγών 1. Για τον έλεγχο της ικανότητας, την αξιολόγηση των προσόντων και της συμπεριφοράς, τη διάρκεια και τον τόπο της εξέτασης των υποψηφίων οδηγών, έχουν εφαρμογή όσα αναφέρονται στο Παράρτημα ΙΙ του π.δ. 51/2012 (Α΄ 101), όπως ισχύει κάθε φορά και οι διαδικασίες που προβλέπονται στα Παραρτήματα Ι, ΙΙ και ΙΙΙ της παρούσας απόφασης και περιλαμβάνονται στο Τμήμα ΙΙΙ του Δελτίου Εκπαίδευσης Εξέτασης (Δ.Ε.Ε), «ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ 1» και «ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ 2», υποψηφίου οδη­γού. Για του υποψηφίους που επιθυμούν να αποκτήσουν ΠΕΙ προκειμένου να οδηγήσουν οχήματα μεταφοράς εμπορευμάτων/επιβατών, ακολουθείται η διαδικασία που περιγράφεται στο Τμήμα 2 του Παραρτήματος I του π.δ. 74/2008 (Α΄ 112), καθώς και στις υπουργικές απο­φάσεις 72048/9666/08/2009 (Β΄ 216) και 49522/6046/2009 (Β΄ 2024), όπως έχουν τροποποιηθεί και ισχύουν. 2. Η δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς των υποψηφίων οδηγών, καθώς και των οδηγών που επιθυ­μούν την επέκταση της άδειάς τους σε άλλη ή άλλες κατηγορίες ή επανεξετάζονται για οποιονδήποτε λόγο, γίνεται σε εκπαιδευτικό όχημα της κατηγορίας για την οποία ο εξεταζόμενος έχει ζητήσει την άδεια οδήγησης με την υποχρεωτική παρουσία εκπαιδευτή που έχει την κατάλληλη άδεια για τον σκοπό αυτό. Σε περίπτωση πρόκλησης οποιασδήποτε αξιόποινης πράξης κατά το χρόνο της πρακτικής εκπαίδευσης ή της δοκιμασίας προσόντων και συμπεριφοράς η ευθύνη βαρύνει τον εκπαιδευτή, χωρίς να αποκλείεται η συνυπαιτιότητα του υποψηφίου οδηγού, εφόσον υφίσταται τέτοια. 3. Ο προγραμματισμός της πρωτοβάθμιας και δευτε­ροβάθμιας δοκιμασίας προσόντων και συμπεριφοράς γίνεται από την οικεία Υπηρεσία Μεταφορών και Επικοινωνιών, αφού προσκομισθεί το Δελτίο Εκπαίδευσης Εξέτασης (Δ.Ε.Ε.) του υποψηφίου, από τον ίδιο ή από το νόμιμο εκπρόσωπό του και προσκομιστεί απόδει­ξη της Εθνικής Τράπεζας για την καταβολή του προ­βλεπόμενου ποσού για την εξέταση ύψους δέκα (10) ευρώ υπέρ του ειδικού λογαριασμού του ν.δ. 638/1970, όπως ισχύει (όπως εμφανίζεται στον συνημμένο Πίνακα 3 του Παραρτήματος V). Το ποσό αυτό καταβάλλεται για κάθε δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς. Ο προγραμματισμός της πρωτοβάθμιας δοκιμασίας προ­σόντων και συμπεριφοράς γίνεται εφόσον πληρείται η προϋπόθεση της παραγράφου 1 του άρθρου 3 της παρούσας και ο ενδιαφερόμενος έχει ολοκληρώσει τις ελάχιστες προβλεπόμενες, από την παρούσα απόφαση, ώρες πρακτικής εκπαίδευσης και υποβληθούν σχετικές υπεύθυνες δηλώσεις του υποψηφίου και της Σχολής Οδηγών που αφορούν στις πραγματοποιηθείσες ώρες πρακτικής εκπαίδευσης, καθώς και της θεωρητικής εκ­παίδευσης εφόσον δεν απαιτείται η θεωρητική εξέταση (όπως επέκταση από κατηγορία Α1 σε Α2). Συγκεκριμένα στην υπεύθυνη δήλωση του υποψηφίου θα αναγράφεται το σύνολο των πραγματοποιημένων μαθημάτων πρακτικής εκπαίδευσης για την αιτούμενη κατηγορία άδειας οδήγησης, ενώ στην υπεύθυνη δήλω­ση της Σχολής Οδηγών θα βεβαιώνεται, σύμφωνα με την παράγραφο 3 του άρθρου 13 του ΚΟΚ, ότι ο υποψήφιος είναι ικανός για την οδήγηση και έχει τις αναγκαίες γνώ­σεις και επιδεξιότητα της αιτούμενης κατηγορίας και θα συνοδεύεται από αναλυτική ωριαία κατάσταση της πρακτικής εκπαίδευσης στην οποία θα αναγράφονται το σύνολο μαθημάτων πρακτικής εκπαίδευσης και ανά ώρα εκπαίδευσης ως εξής: α) Ημερομηνία και ώρα εκπαίδευσης, β) Εκπαιδευτής, γ) Αριθμός θεωρητικών μαθημάτων εφόσον δεν απαι­τείται η θεωρητική εξέταση, δ) Αριθμός σελίδας και γραμμής από μητρώο υπο­ψηφίου, Ο προγραμματισμός πρέπει να γίνεται εντός δεκαπέ­ντε (15) ημερών από την ημερομηνία που προσκομίζεται το Δ.Ε.Ε. Όσοι απορρίπτονται κατά τη δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς δεν έχουν δικαίωμα επανεξέτασης, σε χρόνο προγενέστερο της έβδομης (7) ημέρας από την ημέρα απόρριψής τους (αυτής προσμετρούμενης). Όσοι από τους υποψηφίους αυτούς απορρίπτονται στις ΟΜΑΔΕΣ Α ή Γ του Δ.Ε.Ε. και επιθυμούν, έχουν δικαίωμα να ζητήσουν από τους εξεταστές, αμέσως μόλις τους ανακοινωθεί το απορριπτικό αποτέλεσμα, την επανεξέτασή τους από δευτεροβάθμια επιτροπή, η οποία πραγματοποιείται εντός δύο (2), το πολύ, εργάσιμων ημερών. Όσοι από τους υποψηφίους αυτούς απορρίπτονται από τη δευτεροβάθμια επιτροπή, έχουν δικαίωμα νέας εξέτασης από πρωτοβάθμια επιτροπή μετά από επτά (7) ημέρες (αυτής προσμετρούμενης) από την ημέρα απόρριψής τους. 4. Ο προγραμματισμός των υποψηφίων οδηγών που δεν εμφανίζονται, για οποιονδήποτε λόγο, ενώπιον της πρωτοβάθμιας ή δευτεροβάθμιας εξεταστικής επιτρο­πής, την προγραμματισμένη ημέρα για την πρακτική εξέτασή τους, γίνεται σε χρόνο όχι προγενέστερο των εξήντα (60) ημερών από την ημέρα που δεν προσήλθαν στην προαναφερόμενη επιτροπή. Απουσία υποψηφίου οδηγού ή εκπαιδευτή για λόγους υγείας, ατυχήματος ή οποιονδήποτε άλλο προσωπικό λόγο που καθιστά ανυπέρβλητη την παρουσία τους, στην προγραμματισμένη πρακτική εξέταση του υπο­ψηφίου από πρωτοβάθμια ή δευτεροβάθμια επιτροπή πρέπει να δηλώνεται με αίτησή του στην αρμόδια υπηρεσία το αργότερο μέχρι και την προηγούμενη ημέρα από την προγραμματισμένη ημέρα πρακτικής εξέτασης. Στην περίπτωση αυτή προγραμματίζεται για εξέταση σε χρόνο όχι προγενέστερο των επτά (7) ημερών και στο Δ.Ε.Ε. τίθεται σχετική εγγραφή στη στήλη του απο­τελέσματος «Αδυναμία εξέτασης. Αριθμ. πρωτοκόλλου αίτησης/ημερομηνία» και δεν καταβάλλεται ξανά το προβλεπόμενο παράβολο Δημοσίου Ταμείου. Όταν με απόφαση του οικείου Περιφερειάρχη η δο­κιμασία προσόντων και συμπεριφοράς αναβληθεί για ανυπέρβλητους λόγους (όπως παγετός ή καύσωνας ή απαγορευτικό απόπλου) για τον προγραμματισμό για τη δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς δεν έχουν εφαρμογή οι διατάξεις του πρώτου εδαφίου της παρούσας παραγράφου. Υποψήφιος που παρουσιάζεται την προγραμματισμένη ημέρα για τη δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς χωρίς τα απαραίτητα για τον έλεγχο της ταυτοπροσωπίας δικαιολογητικά ή χωρίς τον εκπαιδευτή του και το εκπαιδευτικό όχημα θεωρείται μη προσελθών και προγραμματίζεται μετά από εξήντα (60) ημέρες. Σε περίπτωση που υποψήφιος προσέλθει χωρίς τα απαραίτητα ιατρικά βοηθήματα (όπως γυαλιά οράσεως, ακουστικά βαρηκοΐας, όπως αυτά αναγράφονται στις παρατηρήσεις του Δ.Ε.Ε.) δεν διενεργείται η εξέταση, σημειώνεται σχετική παρατήρηση στο Δ.Ε.Ε., ο υποψή­φιος θεωρείται μη προσελθών και προγραμματίζεται μετά από εξήντα (60) ημέρες. Σε περίπτωση που η επιτροπή έχει βάσιμες ενδείξεις για πιθανούς περιορισμούς για την ικανότητα οδήγησης του υποψηφίου, παρά τη μη αναγραφή τους στο Δ.Ε.Ε., δεν διενεργείται ή διακόπτεται η εξέταση και σημειώ­νεται σχετική παρατήρηση στο Δ.Ε.Ε. και στο πρακτικό εξέτασης. Η οικεία Υπηρεσία οφείλει να ελέγξει τα αναγραφόμενα στο Δ.Ε.Ε. και να προβεί στις απαραίτητες κατά περίπτωση ενέργειες. 5. Στην περίπτωση που ο παριστάμενος εκπαιδευτής υποψηφίων οδηγών αποχωρήσει αδικαιολόγητα ή δηλώ­σει κώλυμα ή δεν προσκομίσει τα απαραίτητα για την παράστασή του δικαιολογητικά ήτοι άδεια εκπαιδευτή ή αναγγελία έναρξης άσκησης επαγγέλματος εκπαιδευτή ή ανανέωση άδειας άσκησης επαγγέλματος εκπαιδευ­τή, υπεύθυνη δήλωση εκπαιδευτή και δελτίο ισχύοντος τεχνικού ελέγχου ΚΤΕΟ ή δελτίου καταλληλότητας τα οποία πρέπει να είναι σε ισχύ ή τα κατάλληλα εξαρτή­ματα (όπως εγκεκριμένα κράνη κλειστού τύπου, συσκευ­ές επικοινωνίας, ενδεικτική λυχνία ή βομβητή, πινακίδες, γιλέκα), ο προγραμματισμός του υποψηφίου οδηγού γίνεται μετά από τριάντα (30) ημέρες και σημειώνε­ται σχετική παρατήρηση στο Δ.Ε.Ε. και στο πρακτικό εξέτασης. 6. Στην περίπτωσης βλάβης του οχήματος (είτε αρ­χικά είτε κατά την διάρκεια της εξέτασης) που έχει σαν συνέπεια την αδυναμία έναρξης ή συνέχισής της ή εμφανούς ακαταλληλότητας του οχήματος η οποία είναι δυνατόν να οδηγήσει σε ατύχημα, ο πρώτος εξετα­στής θα αναγράψει στο Δ.Ε.Ε. του υποψηφίου «Άμεσος προγραμματισμός λόγω βλάβης του οχήματος» οπότε ο προγραμματισμός θα γίνεται ανάλογα με τη διαθε­σιμότητα προγραμματισμού της οικείας υπηρεσίας το συντομότερο δυνατόν αλλά με την προσκόμιση νέου ισχύοντος δελτίου καταλληλότητας του οχήματος. Στην εμπρόσθια πλευρά του Δελτίου Τεχνικού Ελέγχου ή του Δελτίου Καταλληλότητας τίθεται από τον πρώτο εξεταστή η ένδειξη «Όχημα ακατάλληλο για εξέταση λόγω ……………. Απαιτείται επανέλεγχος». Η σημείωση αυτή καθιστά το δελτίο άκυρο και ως εκ τούτου δεν θα γίνε­ται δεκτό από επόμενους εξεταστές ως ισχύον. Στην περίπτωση που ο υποψήφιος επιθυμεί τη συνέχι­ση της εξέτασής του με άλλο όχημα της ίδιας Σχολής Οδηγών, τότε στο Τμήμα ΙΙ του Δ.Ε.Ε. τίθεται η σφραγίδα της σχολής που κατέχει το νέο όχημα, η υπογραφή του εκπαιδευτή και ο αριθμός κυκλοφορίας του νέου οχήματος. 7. Υποψήφιος ο οποίος μέσα σε τρία (3) χρόνια από την ημερομηνία έκδοσης του Δελτίου Εκπαίδευσης Εξέ­τασης (Δ.Ε.Ε.), δεν ολοκληρώσει επιτυχώς τις σχετικές διαδικασίες εξέτασης, υποχρεούται να υποβάλει εκ νέου αίτηση με όλα τα απαιτούμενα δικαιολογητικά και να υποστεί εκ νέου θεωρητική και πρακτική εκπαίδευση και εξέταση. Το χρονικό περιθώριο των τριών (3) ετών δεν μπορεί να επεκταθεί πέραν της τριετίας για οποιοδή­ποτε λόγο, ακόμα και για λόγους ανωτέρας βίας (όπως αναβολή προγραμματισμένων εξετάσεων λόγω απερ­γιών, σεισμού, παγετού, καύσωνα, πλημμύρας). Άδεια οδήγησης εκδίδεται μόνο όταν η εξέταση προσόντων και συμπεριφοράς γίνεται εμπρόθεσμα δηλαδή μέχρι την τελευταία εργάσιμη ημέρα πριν την λήξη της ισχύος του Δ.Ε.Ε.. 8. Ο υποψήφιος οδηγός μπορεί, εφόσον επιθυμεί, να εξετασθεί σε εκπαιδευτικό όχημα χωρίς ποδόπληκτρο ή χειρομοχλό συμπλέκτη. Στις περιπτώσεις αυτές, κατά την έκδοση του Δ.Ε.Ε, αναγράφεται στη θέση «ΠΑΡΑΤΗ­ΡΗΣΕΙΣ» του Τμήματος Ι η ένδειξη «Εξέταση με όχημα χωρίς ποδόπληκτρο ή χειρομοχλό συμπλέκτη» ή ο «Κω­δικός 78». Στην περίπτωση κατά την οποία Δ.Ε.Ε. δεν φέρει τέτοια ένδειξη στον χώρο των παρατηρήσεων και η εξέταση πραγματοποιείται με όχημα χωρίς ποδόπληκτρο ή χειρομοχλό συμπλέκτη ο πρώτος εξεταστής αναγράφει στο Δ.Ε.Ε. του υποψηφίου την προαναφερό­μενη παρατήρηση. Όσοι κατέχουν άδεια οδήγησης οχήματος με τους παραπάνω περιορισμούς «Κωδικός 78» και θέλουν να την μετατρέψουν σε άδεια οδήγησης οχήματος χωρίς τους περιορισμούς αυτούς (άρση περιορισμού), υποχρεού­νται, εκτός από την πρακτική εκπαίδευση που ορίζεται στο Άρθρο 13 (Πρακτική Εκπαίδευση) της παρούσας, να υποστούν δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς σε εκπαιδευτικό όχημα με ποδόπληκτρο ή χειρομοχλό συμπλέκτη, της αντίστοιχης κατηγορίας, σύμφωνα με τη διαδικασία που ορίζεται στην παρούσα απόφαση. 9. Η δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς υπο­ψηφίου οδηγού, όπως και η πρακτική εκπαίδευσή του, πρέπει να γίνεται σε αστικούς δρόμους οι οποίοι πρέπει να παρουσιάζουν τις διάφορες δυσκολίες που ενδέχε­ται να συναντήσει ο οδηγός και αν είναι δυνατόν, σε δρόμους που βρίσκονται έξω από τις πόλεις, σε δρό­μους ταχείας κυκλοφορίας και σε αυτοκινητόδρομους. Είναι επίσης υποχρεωτική η πρακτική εκπαίδευση και επιθυμητή η δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς υπό διαφορετικές συνθήκες πυκνότητας κυκλοφορίας και κατά τη διάρκεια της νύκτας. 10. Οι ειδικές δοκιμασίες προσόντων και συμπεριφο­ράς πραγματοποιούνται υποχρεωτικά στις Πίστες Εκ­παίδευσης και Εξέτασης Υποψηφίων Οδηγών, εφόσον υφίστανται τέτοιες πίστες σε όλες τις Περιφερειακές Ενότητες της Επικράτειας. Όταν δημιουργηθούν και τεθούν σε λειτουργία οι πίστες, θα πραγματοποιού­νται οι ειδικές δοκιμασίες από τον υποψήφιο μόνο του στο όχημα (χωρίς την παρουσία του εκπαιδευτή και της εξεταστικής επιτροπής) αφού πρώτα θα έχει πραγματοποιηθεί με επιτυχία η δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς στο δρόμο σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου 2 του παρόντος άρθρου. Επιτρέπεται η χρήση και ηλεκτρονικών συστημάτων για την αυτό­ματη καταγραφή των αποτελεσμάτων της πρακτικής εξέτασης του υποψηφίου. Όπου υφίστανται πίστες και έως τη δημιουργία των υπολοίπων σε όλη την Επικρά­τεια, αυτές μπορούν να χρησιμοποιούνται για σκοπούς εκπαίδευσης. 11. Οι ξενόγλωσσοι υποψήφιοι οδηγοί, ανεξαρτήτως σε ποια γλώσσα εξετάστηκαν θεωρητικά, θα πρέπει να αντιλαμβάνονται τις οδηγίες και τις παρατηρήσεις των εξεταστών στην ελληνική γλώσσα, κατά την διάρκεια της δοκιμασίας προσόντων και συμπεριφοράς (όπως, κατανόηση παραγγελμάτων). Ο εξεταστής μπορεί να διακόψει την εξέταση και σημειώνει στο Τμήμα ΙΙ του Δ.Ε.Ε. και στο πρακτικό εξέτασης «Απόρριψη λόγω αδυναμίας εξέτασης του υποψηφίου στην ελληνική γλώσσα». 12. Δοκιμασίες προσόντων και συμπεριφοράς δύνανται να μην πραγματοποιούνται για συγκεκριμένα διαστήμα­τα του έτους, με αιτιολογημένη απόφαση του οικείου Περιφερειάρχη (όπως περίοδοι θέρους, εορτών, δυσμε­νών καιρικών συνθηκών). Άρθρο 8 Δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς ατόμων με αναπηρία Πέραν των προβλεπομένων στο Άρθρο 7 (Δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς υποψηφίων οδηγών) της παρούσας για τη δοκιμασία προσόντων και συμπεριφο­ράς ατόμων με αναπηρία εφαρμόζονται τα παρακάτω: 1. Η δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς υποψη­φίων οδηγών με αναπηρία, ή επανεξέταση ήδη κατόχων άδειας οδήγησης, για την οποία απαιτείται διασκευή του οχήματος, γίνεται από δύο (2) υπαλλήλους εξεταστές, της οικείας Υπηρεσίας Μεταφορών και Επικοινωνιών ή Κ.Τ.Ε.Ο., εκ των οποίων ο ένας τουλάχιστον, πρέπει να εί­ναι τεχνικός του κλάδου ΠΕ ή του κλάδου ΤΕ. Η δοκιμασία μπορεί να γίνει και με εκπαιδευτικό όχημα που φέρει την απαιτούμενη συγκεκριμένη διασκευή ή με διασκευασμένο όχημα του υποψηφίου (όχι διθέσιο), θεωρούμενο για τη συγκεκριμένη δοκιμασία ως εκπαιδευτικό το οποίο φέρει τη διακριτική πινακίδα της σχολής οδηγών και δεύτερα ποδόπληκτρα (φρένο, συμπλέκτη και προαιρετικά επιταχυντήρα) στη θέση του συνοδηγού. Κατά τη δοκιμασία παρίσταται, υποχρεωτικά, εκπαιδευτής. Στο πρακτικό της Δ.Ι.Ε. ή του Κέντρου Ηνίοχος/Ε.Ι.Α.Α. αναγράφεται αν ο υποψήφιος κρίνεται ικανός (σύμφωνα με τις ισχύουσες για τα ιατρικά δεδομένα διατάξεις) να οδηγεί διασκευασμένο όχημα. Επίσης αναγράφεται, ποια πρέπει να είναι η διασκευή του οχήματος. Οι εξετα­στές πρέπει να διαπιστώσουν από το προαναφερόμενο πιστοποιητικό αν το χρησιμοποιούμενο όχημα φέρει τις αναφερόμενες διασκευές. 2. Εφόσον ο υποψήφιος κρίνεται ικανός για την οδή­γηση του οχήματος με τις διασκευές, αναγράφεται από τους εξεταστές στο Δ.Ε.Ε., η παρατήρηση «Εξετάστηκε σε όχημα με τις εξής διασκευές: ........ ». Αν η δοκιμασία γίνεται, με επιθυμία του υποψηφίου, σε όχημα χωρίς ποδόπληκτρο ή χειρομοχλό συμπλέ­κτη, θα αναγράφεται και η παρατήρηση «Εξετάστηκε σε όχημα χωρίς ποδόπληκτρο ή χειρομοχλό συμπλέκτη» ή ο «Κωδικός 78», κατά περίπτωση. 3. Στην άδεια οδήγησης, καταχωρίζονται οι κοινοτικοί κωδικοί αριθμοί των διασκευών ή εθνικοί κωδικοί, κατά περίπτωση, σύμφωνα με όσα αναγράφονται στο Παράρ­τημα ΙΙ του π.δ. 51/2012 (Α΄ 101), όπως ισχύει. Άρθρο 9 Δελτίο εκπαίδευσης εξέτασης (Δ.Ε.Ε.) με ενσωματωμένο μνημόνιο 1. Για τη θεωρητική εξέταση και τη δοκιμασία προ­σόντων και συμπεριφοράς υποψηφίου οδηγού χρησι­μοποιείται το Δελτίο Εκπαίδευσης Εξέτασης (Δ.Ε.Ε.) με ενσωματωμένο μνημόνιο δοκιμασιών προσόντων και συμπεριφοράς. Το Δ.Ε.Ε. είναι έντυπο που πρέπει να φέρει μαζί του ο ενδιαφερόμενος κάθε φορά που πραγματοποιεί θεωρητική ή πρακτική εκπαίδευση και εξέταση, είναι δύο (2) τύπων: • Το Υπόδειγμα 1 για τις κατηγορίες ΑΜ, Α1, Α2 και Α. • Το Υπόδειγμα 2 για τις κατηγορίες Β, ΒΕ, C1, C1E, C, CE, D1, D1E, D, DE. Το κάθε υπόδειγμα περιέχει τρία (3) Τμήματα (Ι, ΙΙ, ΙΙΙ). Στο Τμήμα Ι περιέχονται όλα τα απαραίτητα στοιχεία του ενδιαφερομένου. Το Τμήμα ΙΙ συμπληρώνεται σε κάθε θεωρητική εξέτα­ση και δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς. Το Τμήμα ΙΙΙ, περιλαμβάνει μνημόνιο όλων των δοκι­μασιών προσόντων και συμπεριφοράς. Το Δ.Ε.Ε. έχει διαστάσεις 210 Χ 297 χιλιοστών (Α4), με απόκλιση +/- πέντε τοις χιλίοις (+ 5 ‰) και χρώμα λευκό (όχι γυαλιστερό), πρέπει δε το πάχος του χαρτιού να είναι τέτοιο, ώστε να μην είναι εύκολο το τσάκισμά του, για να βοηθούνται οι εξεταστές στη συμπλήρωσή του κατά την δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς και βάρους χαρτιού τουλάχιστον 200 g/m2). 2. Η συμπλήρωση του Δ.Ε.Ε. γίνεται ως εξής: Τμήμα Ι: Συμπληρώνεται από την οικεία Υπηρεσία Μεταφορών και Επικοινωνιών, με τα στοιχεία του ενδιαφερομένου. Αν ο ενδιαφερόμενος είναι ξένος υπήκοος, τα στοιχεία του αναγράφονται όπως ακριβώς περιέχονται στο διαβατήριό του, ή στην άδεια διαμονής ή παραμονής ή στο ισοδύναμο με αυτά έγγραφο. Σε ομογενή τα στοι­χεία λαμβάνονται από το Ειδικό δελτίο Ταυτότητας ομογενούς με πρώτη καταγραφή αυτή στην ελληνική γλώσσα. Στο Δ.Ε.Ε. εκτυπώνεται το επώνυμο και το όνομα και με λατινικούς χαρακτήρες. Η μεταγραφή σε λατινικούς χαρακτήρες γίνεται αυτόματα. Αν κάποια στοιχεία είναι γραμμένα διαφορετικά μπορεί να διορθωθούν σύμφωνα με την λατινική γραφή που υπάρχει στο δελτίο ομογενούς. Η φωτογραφία τύπου διαβατηρίου στηρίζεται με «πρι-τσίνια» και σφραγίζεται με τη σφραγίδα της υπηρεσίας. Τμήμα ΙΙ: Στην πρώτη στήλη του Τμήματος ΙΙ που αφορά στην θεωρητική εξέταση, συμπληρώνεται η ημερομηνία, η ώρα και η αίθουσα της εξέτασης, καθώς και το είδος της θεωρητικής εξέτασης, δηλαδή «Ερωτ.1» που σημαίνει «Ερωτηματολόγιο 1» ή «Ερωτ. 2» που σημαίνει «Ερωτη­ματολόγιο 2» ή «Ερωτ. 4» που σημαίνει «Ερωτηματολόγιο 4» ή «Ερωτ. 5» που σημαίνει «Ερωτηματολόγιο 5». Η στήλη αυτή συμπληρώνεται από την υπηρεσία που προγραμματίζει τη συγκεκριμένη εξέταση και ο αρμό­διος υπάλληλος της υπηρεσίας αυτής υπογράφει στην δεύτερη κατακόρυφη στήλη συμπληρώνοντας κάτω από την υπογραφή του ολογράφως το ονοματεπώνυμό του ή με σφραγίδα, καθώς και τον αριθμό απόδειξης της Ε.Τ.Ε. του ποσού των δέκα (10) ευρώ για την εξέταση και την ημερομηνία έκδοσής της. Η Υπηρεσία προγραμμα­τισμού οφείλει να φυλάσσει το σύνολο των αποδείξεων όλων των υποψηφίων σε δύο ξεχωριστούς φακέλους, ένα για τη θεωρητική εξέταση και ένα για την εξέταση προσόντων και συμπεριφοράς, ταξινομημένες κατά την ημερομηνία έκδοσής τους. Στην τρίτη κατακόρυφη στήλη αναγράφεται το απο­τέλεσμα της θεωρητικής εξέτασης με την ένδειξη «ΕΠΕ­ΤΥΧΕ» ή «ΑΠΕΡΡΙΦΘΗ», ενώ στην τέταρτη κατακόρυφη στήλη, τίθενται τα ονοματεπώνυμα και οι υπογραφές των εξεταστών της αίθουσας. Με την ίδια διαδικασία συμπληρώνονται οι τέσσε­ρις πρώτες στήλες του Τμήματος ΙΙ που αφορά στην δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς. Στην πρώτη κατακόρυφη στήλη τίθεται η ημερομηνία, η επιτροπή, και η ώρα προσέλευσης κατά την οποία γίνεται η δο­κιμασία προσόντων και συμπεριφοράς. Όμοια, στη δεύτερη κατακόρυφη στήλη, τίθεται η υπογραφή του υπαλλήλου και το ονοματεπώνυμό του ή με σφραγίδα. Στην τρίτη κατακόρυφη στήλη αναγράφεται το απο­τέλεσμα της δοκιμασίας προσόντων και συμπεριφοράς με την ένδειξη «ΕΠΕΤΥΧΕ» ή «ΑΠΕΡΡΙΦΘΗ». Στην τέταρτη κατακόρυφη στήλη του τίθενται οι υπογραφές των εξεταστών και ολογράφως τα ονομα-τεπώνυμά τους. Η υπογραφή του δεύτερου εξεταστή στην τέταρτη κατακόρυφη στήλη πιστοποιεί ότι έγινε έλεγχος της νομιμότητας του εκπαιδευτή και του εκ­παιδευτικού οχήματος, καθώς και της ταυτοπροσωπίας υποψηφίου. Στην πέμπτη κατακόρυφη στήλη που συμπληρώνεται μόνο στην δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς, στην οποία τίθεται η σφραγίδα της σχολής οδηγών στην οποία ανήκει το όχημα, ο αριθμός κυκλοφορίας του οχήματος, το ονοματεπώνυμο και η υπογραφή του παριστάμενου εκπαιδευτή και ο αριθμός αδείας του. Τμήμα ΙΙΙ: Στην πρώτη οριζόντια γραμμή συμπληρώνεται από το δεύτερο εξεταστή η ημερομηνία της δοκιμασίας προ­σόντων και συμπεριφοράς. Στη οριζόντια γραμμή με την ένδειξη «ώρα έναρξης» συμπληρώνεται από το δεύτερο εξεταστή, η ώρα έναρ­ξης της δοκιμασίας προσόντων και συμπεριφοράς ή της πορείας ειδικά για τις κατηγορίες ΑΜ, Α1, Α2 και Α. Δίπλα σε κάθε δοκιμασία της ΟΜΑΔΑΣ Α, που πραγ­ματοποιείται επιτυχώς τίθεται το σήμα « ». Αν κάποια από τις δοκιμασίες της ομάδας αυτής δεν είναι επιτυ­χής, διακόπτεται η εξέταση και ο υποψήφιος απορρί­πτεται. Δίπλα από την δοκιμασία που απέτυχε τίθεται η ένδειξη «ΑΠ». Αν ο υποψήφιος υποπέσει σε οποιαδήποτε σφάλμα της ΟΜΑΔΑΣ Β, τότε ο υποψήφιος απορρίπτεται. Δίπλα στο σφάλμα αυτό γράφεται η ένδειξη «ΑΠ». Σε κάθε σφάλμα της ΟΜΑΔΑΣ Γ, σημειώνεται δίπλα το γράμμα «Σ» (Σφάλμα). Αν ο υποψήφιος υποπέσει σε περισσότερα από τέσσερα, διαφορετικά κάθε φορά, σφάλματα «Σ», διακόπτεται η εξέταση και ο υποψήφιος απορρίπτεται. Επίσης απορρίπτεται αν ο υποψήφιος υποπέσει δύο φορές στο ίδιο σφάλμα «ΣΣ». Στην οριζόντια γραμμή του μνημονίου με την ένδει­ξη «ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΕΞΕΤΑΣΗΣ», ο δεύτερος εξεταστής αναγράφει την ένδειξη «ΕΠΕΤΥΧΕ» ή «ΑΠΕΡΡΙΦΘΗ» αν ο υποψήφιος επέτυχε ή απορρίφθηκε, αντίστοιχα. Ο ίδιος εξεταστής συμπληρώνει στην επόμενη γραμμή την ώρα λήξης της δοκιμασίας προσόντων και συμπεριφοράς. Ο κάθε εξεταστής υπογράφει στην αντίστοιχη θέση του Τμήματος ΙΙΙ του Δ.Ε.Ε. και θέτει το ονοματεπώνυμό του ολογράφως. 3. Αντικατάσταση του Δ.Ε.Ε, γίνεται όταν συμπληρω­θούν όλες οι διαθέσιμες στήλες ή γραμμές του. Στην περίπτωση αυτή, μαζί με το νέο Δ.Ε.Ε επισυνάπτεται και το παλαιό. Η εξέταση δεν πραγματοποιείται αν παρου­σιαστεί υποψήφιος μόνο με το νέο Δ.Ε.Ε. Οι εξεταστές αναγράφουν «Η εξέταση δεν πραγματοποιήθηκε λόγω έλλειψης του παλαιού Δ.Ε.Ε.». Ο νέος προγραμματισμός του γίνεται μετά από τριάντα (30) ημέρες. 4. Αντικατάσταση του Δ.Ε.Ε., σύμφωνα με την εκά­στοτε ισχύουσα διαδικασία, γίνεται και στην περίπτω­ση που ο υποψήφιος, για οποιοδήποτε λόγο και μετά από αίτησή του, ζητάει αλλαγή της αρχικά αιτούμενης κατηγορίας άδειας οδήγησης σε άλλη κατηγορία από αυτή για την οποία έχει εκδοθεί το αρχικό Δ.Ε.Ε, εφό­σον πληρούνται οι ίδιες ιατρικές προϋποθέσεις. Στην περίπτωση αυτή το νέο Δ.Ε.Ε είναι ταυτάριθμο με το παλαιό, το οποίο ακυρώνεται και επισυνάπτεται στο νέο. Η ημερομηνία ισχύος της τριετίας του νέου Δ.Ε.Ε είναι αυτή του παλαιού. 5. Σε περίπτωση απώλειας του Δ.Ε.Ε χορηγείται νέο ταυτάριθμο, έπειτα από υποβολή Αίτησης - Υπεύθυνης δήλωσης περί της απώλειας. Στην περίπτωση αυτή, η θεωρητική εξέταση ή η δοκιμασία προσόντων και συ­μπεριφοράς του υποψηφίου, δεν μπορεί να προγραμ­ματισθεί αν δεν περάσουν τουλάχιστον τριάντα (30) ημέρες από την ημέρα υποβολής της Αίτησης - Υπεύ­θυνης δήλωσης. Για τον λόγο αυτό επάνω στο Δ.Ε.Ε. αναγράφεται «Αντίγραφο λόγω απώλειας. Προγραμμα­τισμός εξέτασης μετά από τριάντα (30) ημέρες». 6. Το Δ.Ε.Ε. παύει να ισχύει όταν συμπληρωθεί ο χρό­νος της τριετίας από την ημερομηνία έκδοσής του (η οποία πρέπει να είναι η ίδια με την ημερομηνία κατάθε­σης αίτησης και δικαιολογητικών), χωρίς εν τω μεταξύ ο ενδιαφερόμενος να έχει ολοκληρώσει με επιτυχία όλες τις απαιτούμενες εξετάσεις. Αν η ημερομηνία λήξης του Δ.Ε.Ε. συμπίπτει με αργία η τελευταία ημέρα χρήσης του είναι η αμέσως προηγούμενη εργάσιμη της αργίας. Όταν το Δ.Ε.Ε. λήξει, ο ενδιαφερόμενος πρέπει να υποβάλλει εκ νέου όλα τα προβλεπόμενα δικαιολογητικά για την έκδοση νέου Δ.Ε.Ε. 7. Επιτρέπεται η ταυτόχρονη έκδοση Δ.Ε.Ε. για την απόκτηση αδειών οδήγησης που διέπονται από τις ίδιες ελάχιστες ιατρικές προϋποθέσεις, με τη χρήση των ίδιων πιστοποιητικών υγείας (όπως για κατηγορία Α1 και Β) συσχετισμένα μεταξύ τους στο μηχανογρα­φικό σύστημα. 8. Επιτρέπεται η έκδοση Δ.Ε.Ε., χωρίς την κατάθεση νέων ιατρικών πιστοποιητικών υγείας, εφόσον ο ενδι­αφερόμενος κατέχει ήδη ισχύον Δ.Ε.Ε. για κατηγορία άδειας οδήγησης η οποία διέπεται από τις ίδιες ελάχι­στες ιατρικές προϋποθέσεις, με την αντίστοιχη κατη­γορία άδειας οδήγησης που αιτείται. Στην περίπτωση αυτή, στο φάκελο του ενδιαφερόμενου θα συμπεριλαμ­βάνεται αντίγραφο του ισχύοντος Δ.Ε.Ε. Η λήξη του νε­ότερου Δ.Ε.Ε. (τριετία) καθορίζεται από την ημερομηνία έκδοσης του παλαιότερου. Άρθρο 10 Δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς για τις κατηγορίες ΑΜ, Α1, Α2 και Α 1. Η δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς περι­λαμβάνει τις δοκιμασίες και τον έλεγχο γνώσεων και ικανοτήτων, που αναφέρονται στο Τμήμα ΙΙΙ του Δ.Ε.Ε. (ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ 1). Οι δοκιμασίες αυτές περιγράφονται αναλυτικά στο Παράρτημα Ι της παρούσας. 2. Η δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς του υποψηφίου αρχίζει από την ΟΜΑΔΑ Α «Προετοιμασία οχήματος, ειδικές δοκιμασίες» και συνεχίζεται με τις ΟΜΑΔΕΣ Β και Γ «Πορεία». Οι δοκιμασίες της ΟΜΑΔΑΣ Α εκτελούνται μόνο μία φορά. 3. Οι δοκιμασίες της ΟΜΑΔΑΣ Α μπορούν να γίνονται και μέσα σε ειδικά εξεταστικά πάρκα (πίστες), εφόσον υπάρχει κατάλληλος χώρος και διατίθεται για το σκοπό αυτό. Οι παραπάνω δοκιμασίες δύνανται να διενεργού­νται και με τη χρήση ηλεκτρονικού συστήματος αυτό­ματης εξαγωγής και καταγραφής του αποτελέσματος της εξέτασης. 4. Η διαδικασία εξέτασης διακόπτεται και ο υποψήφιος απορρίπτεται αν: • αποτύχει έστω και σε μία (1) ειδική δοκιμασία της ΟΜΑΔΑΣ Α ή • υποπέσει έστω και σε ένα (1) σφάλμα της ΟΜΑΔΑΣ Β ή • υποπέσει σε πέντε (5) σφάλματα (Σ) της ΟΜΑΔΑΣ Γ (διαφορετικά κάθε φορά) ή • υποπέσει δύο (2) φορές στο ίδιο σφάλμα «ΣΣ» της ΟΜΑΔΑΣ Γ. 5. Η διάρκεια εξέτασης της δοκιμασίας «Πορεία», εφό­σον αυτή δεν διακοπεί λόγω απόρριψης του υποψηφίου, δεν επιτρέπεται να είναι μικρότερη των 25 λεπτών της ώρας. Η σημειούμενη στο Δ.Ε.Ε. ώρα έναρξης αφορά στην εξέταση των ομάδων Β και Γ (επιτυχόντες ομάδας Α). Για τους απορριπτόμενους στην ομάδα Α δεν τίθεται ώρα έναρξης και λήξης της εξέτασης. 6. Η καθοδήγηση του υποψηφίου οδηγού στη δο­κιμασία «Πορεία» (ΟΜΑΔΕΣ Β και Γ) γίνεται από τον εξεταστή με ασύρματη επικοινωνία. Η εκπαιδευτική μοτοσικλέτα της σχολής οδηγών, με την οποία γίνεται η δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς του υποψη­φίου, ακολουθείται από εκπαιδευτικό όχημα κατηγορίας Β στο οποίο επιβαίνει, εκτός από τον εκπαιδευτή ο οποίος οδηγεί το όχημα αυτό και η εξεταστική επιτρο­πή. Επιτρέπεται η χρήση οχήματος κατηγορίας Β για το οποίο όμως διατίθενται όλα τα έγγραφα για τη νόμιμη κυκλοφορία του (Άδεια κυκλοφορίας, Δελτίο Τεχνικού Ελέγχου, Κάρτα Καυσαερίων, Ασφαλιστήριο Συμβόλαιο, Τέλη κυκλοφορίας). Τα οχήματα αυτά φέρουν στο πίσω μέρος τους και σε εμφανές σημείο τους μία (1) πινακίδα με το διεθνές διακριτικό σήμα «L» ερυθρού χρώματος και τη με φράση «Προσοχή – Προπορεύεται Εκπαιδευ­τική Μοτοσικλέτα». Η σχολή οδηγών υποχρεούται να διαθέτει σύστημα ραδιοεπικοινωνίας ή οποιοδήποτε άλλο εγκεκριμένο σύστημα ασύρματης επικοινωνίας ή κινητό τηλέφωνο, προκειμένου, μέσω του συστήματος αυτού να επικοινωνούν ο εξεταζόμενος και ο πρώτος εξεταστής για να δίνονται οι οδηγίες. Το σύστημα ασύρ­ματης επικοινωνίας μεταξύ του υποψηφίου οδηγού και εξεταστή πρέπει να είναι τέτοιο ώστε ο υποψήφιος να μην αποσπά το χέρι του από το τιμόνι, προκειμένου να κάνει οποιοδήποτε χειρισμό για να μιλήσει ή να ακούσει τον εξεταστή. Ο υποψήφιος οδηγός οφείλει να διαθέτει εγκεκριμένο κράνος ασφαλείας κλειστού τύπου (full face) και για τις κατηγορίες Α1, Α2 και Α επενδύτη (μπουφάν) μοτοσικλέτας εγκεκριμένου τύπου, το οποίο να φέρει εσωτε­ρικά προστατευτικά στους ώμους, αγκώνες, βραχίονες και χέρια, παντελόνι με προστατευτικά σε γοφούς και γόνατα σύμφωνα με το πρότυπο ΕΝ1621.1., γάντια τα οποία να εξασφαλίζουν προστασία από τις καιρικές συνθήκες (όπως κρύο, βροχή), προστασία από την τριβή και τέλος καλή αίσθηση των χειριστηρίων κατά την οδήγηση. Επίσης ο υποψήφιος οδηγός των κατηγοριών αυτών πρέπει να φορά κατά τη δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς μπότες με αντιολισθητικό πέλμα, οι οποίες να προστατεύουν τουλάχιστον το πόδι έως το ύψος των αστραγάλων. Οι σχολές οδηγών υποχρεούνται να παρέχουν στους υποψηφίους οδηγούς, αντανακλαστικό γιλέκο χρώματος κίτρινου φθορίζοντος που θα φέρει στη πλάτη του την ένδειξη «L - ΣΧΟΛΗ ΟΔΗΓΩΝ». Ο προαναφερόμενος εξοπλισμός (κράνος, γιλέκο, μπουφάν, παντελόνι, γάντια) πρέπει να είναι κατάλληλος για το σωματότυπο του υποψηφίου οδηγού και εγκεκρι­μένου τύπου και ο οδηγός πρέπει να τα προσαρμόζει στο σώμα του, πριν ξεκινήσει η δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς. Σε περίπτωση που υποψήφιος δε φέρει τον προανα­φερόμενο εξοπλισμό, δεν πραγματοποιείται η δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς, σημειώνεται σχετική πα­ρατήρηση στο Δ.Ε.Ε., θεωρείται μη προσελθών και προ­γραμματίζεται για εξέταση μετά από εξήντα (60) ημέρες. Η διαδικασία της δοκιμασίας καθορίζεται ως εξής: Ο πρώτος εξεταστής κάθεται δίπλα στον εκπαιδευτή, ο οποίος οδηγεί το εκπαιδευτικό όχημα, ώστε να έχει πλήρη οπτική επαφή με την εκπαιδευτική μοτοσικλέτα. Ο πρώτος εξεταστής που δίνει τις εντολές εκτέλεσης των δοκιμασιών υποχρεούται να είναι σαφής, σύντομος και να μιλάει καθαρά. Μόλις δοθεί συγκεκριμένη εντολή όπως «στρίψε δεξιά όπου επιτρέπεται» ο υποψήφιος υποχρεούται να την εκτελέσει άμεσα. Αν ο υποψήφιος δεν ακούσει καλά την εντολή απαντά: «Δεν άκουσα. Επανέλαβε». Αμέσως ο πρώτος εξεταστής επαναλαμ­βάνει την εντολή. Έτσι συνεχίζει η εξέταση δίνοντας την επόμενη εντολή δοκιμασίας. Αν μεταξύ των εξεταστών και του υποψηφίου διακοπεί η οπτική επαφή, τότε ο πρώτος εξεταστής διακόπτει την πορεία μέχρι να αποκατασταθεί η οπτική επαφή με τον υποψήφιο. Όταν ολοκληρωθεί η εξέταση, τότε ο πρώτος εξεταστής ανακοινώνει στον υποψήφιο το αποτέλεσμα της εξέτασης. 7. Ειδικά για τους υποψηφίους οι οποίοι είναι κωφά­λαλοι, η δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς στην πορεία πραγματοποιείται ως εξής: Προεπιλέγεται, από τον πρώτο εξεταστή, μια συγκεκριμέ­νη διαδρομή, ενημερώνεται ο υποψήφιος για τη διαδρομή που πρέπει να ακολουθήσει και στη συνέχεια ο υποψήφιος ξεκινάει οδηγώντας μέχρι το τέρμα της διαδρομής αυτής. Πίσω του ακολουθεί το εκπαιδευτικό όχημα με την επιτροπή. Στο τέλος της διαδρομής και εφόσον ο υποψήφιος απορριφθεί, ο πρώτος εξεταστής τον ενημερώνει για τα σφάλματα, βάσει των οποίων απορρίφθηκε. 8. Κάθε Υπηρεσία Μεταφορών και Επικοινωνιών, επι­λέγει την τοποθεσία συνάντησης των υποψηφίων με τα μέλη των πρωτοβάθμιων και δευτεροβάθμιων επιτρο­πών δοκιμασίας προσόντων και συμπεριφοράς. Στην αφετηρία της συγκεκριμένης περιοχής, θα πραγματο­ποιούνται οι δοκιμασίες της ΟΜΑΔΑΣ Α, για όλους τους υποψηφίους και για όσους υποψηφίους επιτύχουν, συνε­χίζεται η εξέτασή τους στην πορεία (ΟΜΑΔΕΣ Β και Γ). Άρθρο 11 Δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς στις κατηγορίες B, BE, C1, C1E, C, CE, D1, D1E, D, DE 1. Η δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς περι­λαμβάνει τις δοκιμασίες και τον έλεγχο γνώσεων και ικανοτήτων του υποψηφίου οδηγού, που αναφέρονται στο Τμήμα ΙΙΙ του Δ.Ε.Ε. (ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ 2). Οι δοκιμασίες αυτές περιγράφονται αναλυτικά στο Παράρτημα ΙΙ της παρούσας. 2. Η δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς του υποψηφίου αρχίζει από την ΟΜΑΔΑ Α «Προετοιμασία οχήματος» και συνεχίζεται με τις «Ειδικές δοκιμασίες» της «ΟΜΑΔΑΣ Α» που πραγματοποιούνται ταυτόχρονα με τη διαδικασία της «Πορείας» ΟΜΑΔΕΣ Β και Γ. Οι δοκιμασίες της ΟΜΑΔΑΣ Α εκτελούνται μόνο μία φορά. 3. Οι δοκιμασίες της ΟΜΑΔΑΣ Α μπορούν να γίνονται και μέσα σε ειδικά εξεταστικά πάρκα (πίστες), εφόσον υπάρχει κατάλληλος χώρος και διατίθεται για το σκοπό αυτό. Οι παραπάνω δοκιμασίες δύνανται να διενεργούνται και με τη χρήση ηλεκτρονικού συστήματος αυτόματης εξαγωγής και καταγραφής του αποτελέσματος της εξέτασης. Στην περίπτωση αυτή η δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς του υποψηφίου οδηγού πραγματοποι­είται πρώτα στις ΟΜΑΔΕΣ Β και Γ (πορεία) παρου­σία του εκπαιδευτή και της εξεταστικής επιτροπής και στη συνέχεια στην ΟΜΑΔΑ Α, χωρίς την παρουσία του εκπαιδευτή και της εξεταστικής επιτροπής μέσα στο εκπαιδευτικό όχημα. 4. Η διαδικασία εξέτασης διακόπτεται και ο υποψήφιος απορρίπτεται εάν: • αποτύχει έστω και σε μία (1) ειδική δοκιμασία της ΟΜΑΔΑΣ Α ή • υποπέσει έστω και σε ένα (1) σφάλμα της ΟΜΑΔΑΣ Β ή • υποπέσει σε πέντε (5) σφάλματα (Σ) της ΟΜΑΔΑΣ Γ (διαφορετικά κάθε φορά) ή • υποπέσει δύο (2) φορές στο ίδιο σφάλμα «ΣΣ» της ΟΜΑΔΑΣ Γ. 5. Η διάρκεια εξέτασης, εφόσον αυτή δε διακοπεί λόγω απόρριψης του υποψηφίου, δεν επιτρέπεται να είναι μικρότερη: α) των εικοσιπέντε (25) λεπτών της ώρας για τις ΟΜΑ­ΔΕΣ Β και Γ, καθώς και των πέντε (5) λεπτών της ώρας για την ΟΜΑΔΑ Α, για τις κατηγορίες Β και ΒΕ καθώς και για την κατηγορία Β με «Κωδικό 96». β) των σαράντα πέντε (45) λεπτών της ώρας για τις ΟΜΑΔΕΣ Β και Γ, καθώς και των δεκαπέντε (15) λε­πτών της ώρας για την ΟΜΑΔΑ Α, για τις υπόλοιπες κατηγορίες. 6. Η καθοδήγηση του υποψηφίου οδηγού στη δοκιμα­σία προσόντων και συμπεριφοράς γίνεται από τον πρώ­το εξεταστή ο οποίος δίνει τις εντολές εκτέλεσης των δοκιμασιών και υποχρεούται να είναι σαφής, σύντομος και να μιλάει καθαρά. Μόλις δοθεί συγκεκριμένη εντολή όπως «στρίψε δεξιά όπου επιτρέπεται» ο υποψήφιος υποχρεούται να την εκτελέσει άμεσα. Αν ο υποψήφιος δεν ακούσει καλά την εντολή απαντά: «Δεν κατάλαβα. Παρακαλώ επαναλάβετε». Αμέσως ο πρώτος εξεταστής επαναλαμβάνει την εντολή. Έτσι συνεχίζει η εξέταση δίνοντας την επόμενη εντολή δοκιμασίας. Καθόλη τη διάρκεια της δοκιμασίας προσόντων και συμπεριφοράς ο υποψήφιος είναι υποχρεωμένος να φορά τη ζώνη ασφαλείας. Όταν ολοκληρωθεί η εξέταση, τότε ο πρώτος εξετα­στής ανακοινώνει στον υποψήφιο το αποτέλεσμα της εξέτασης. 7. Ειδικά για τους υποψηφίους οι οποίοι είναι κωφά­λαλοι, η δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς στην πορεία πραγματοποιείται ως εξής: Προεπιλέγεται, από τον πρώτο εξεταστή, μια συγκε­κριμένη διαδρομή, ενημερώνεται ο υποψήφιος για τη διαδρομή που πρέπει να ακολουθήσει και στη συνέχεια ο υποψήφιος ξεκινάει οδηγώντας μέχρι το τέρμα της διαδρομής αυτής. Στο τέλος της διαδρομής και εφόσον ο υποψήφιος απορριφθεί, ο πρώτος εξεταστής τον ενημερώνει για τα σφάλματα, βάσει των οποίων απορρίφθηκε. 8. Κάθε Υπηρεσία Μεταφορών και Επικοινωνιών, επι­λέγει την τοποθεσία συνάντησης των υποψηφίων με τα μέλη των πρωτοβάθμιων και δευτεροβάθμιων επιτρο­πών δοκιμασίας προσόντων και συμπεριφοράς, καθώς και μία εναλλακτική τοποθεσία. Οι αναμένοντες την εξέταση υποψήφιοι και οι εκπαιδευτές τους δεν πρέπει να μετακινούνται και να αναμένουν σε άλλο σημείο διαφορετικό του ορισθέντος. 9. Για τις κατηγορίες BE, C1, C1E, C, CE, D1, D1E, D, DE καθώς για την Β96, πρέπει ο υποψήφιος, εκτός από τις δοκιμασίες που περιγράφονται παραπάνω, να εξετάζε­ται και σε επί πλέον δοκιμασίες όπως αυτές περιγράφο­νται στο Παράρτημα ΙΙΙ της παρούσας και αναφέρονται στο Τμήμα ΙΙΙ του Δ.Ε.Ε. Άρθρο 12 Υποχρεώσεις εξεταστών δοκιμασίας προσόντων και συμπεριφοράς 1. Ο δεύτερος εξεταστής, πριν αρχίσει η δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς υποχρεούται: α) Να ελέγξει την ταυτοπροσωπία του υποψηφίου, μέσω της ταυτότητας ή ισχύοντος διαβατηρίου ή άδειας οδήγησης ή βιβλιαρίου υγείας ή αν ο υποψήφιος είναι αλλοδαπός από οποιοδήποτε ισχύον έγγραφο με το οποίο πιστοποιείται η ταυτοπροσωπία του. β) Να ελέγξει αν ο παριστάμενος εκπαιδευτής έχει ισχύουσα άδεια οδήγησης, άδεια εκπαιδευτή ή αναγ­γελία έναρξης άσκησης επαγγέλματος εκπαιδευτή ή ανανέωση άδειας άσκησης επαγγέλματος εκπαι­δευτή. γ) Να ελέγξει την αναγραφή στο Δ.Ε.Ε., του ονοματε­πώνυμου του παριστάμενου εκπαιδευτή και την ύπαρ­ξη της υπογραφής του, του αριθμού κυκλοφορίας του οχήματος και της σφραγίδας της σχολής οδηγών στην οποία ανήκει το όχημα. δ) Να ελέγξει το δελτίο καταλληλότητας του εκπαι­δευτικού οχήματος, το οποίο πρέπει να είναι σε ισχύ (Δελτίο Τεχνικού Ελέγχου ή Δελτίο Καταλληλότητας για τις μοτοσικλέτες μέχρις ότου εφαρμοστεί ο Τεχνικός έλεγχος των δικύκλων). ε) Να ελέγξει το ισχύον ασφαλιστήριο συμβόλαιο για την ύπαρξη ασφάλισης αστικής ευθύνης έναντι τρίτων από την κυκλοφορία του εκπαιδευτικού οχήματος. στ) Να ελέγξει τις υπεύθυνες δηλώσεις εκπαιδευτή και υποψηφίου αντίστοιχα. ζ) Μετά τον έλεγχο των ανωτέρω υπογράφει στην εμπρόσθια πλευρά του Δ.Ε.Ε. και συγκεκριμένα στην τέταρτη κατακόρυφη στήλη του Τμήματος ΙΙ του Δ.Ε.Ε. θέτοντας και το ονοματεπώνυμό του ολογράφως ή με σφραγίδα και αρχίζει η εξέταση. 2. Ο δεύτερος εξεταστής, μόλις ξεκινήσει η δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς υποχρεούται: α) Να συνεργάζεται με τον πρώτο εξεταστή, ο οποίος πραγματοποιεί την δοκιμασία προσόντων και συμπε­ριφοράς, σύμφωνα με όσα ορίζονται στην παρούσα απόφαση. β) Να συμπληρώσει την ημερομηνία και την ώρα έναρ­ξης της δοκιμασίας προσόντων και συμπεριφοράς, στις αντίστοιχες στήλες του μνημονίου. γ) Να συμπληρώνει άμεσα στο Δ.Ε.Ε. τα σφάλματα του υποψηφίου που υποδεικνύει ο πρώτος εξεταστής με την ένδειξη «ΑΠ» ή «Σ» στην αντίστοιχη θέση και στήλη. δ) Να συμπληρώσει στο τέλος της εξέτασης τη λέξη «ΕΠΕΤΥΧΕ» αν ο υποψήφιος επέτυχε ή τη λέξη «ΑΠΕΡ­ΡΙΦΘΗ» αν απορρίφθηκε, στις δύο θέσεις του μνημονίου (στην εμπρόσθια και οπίσθια πλευρά του) με την ένδειξη «ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΕΞΕΤΑΣΗΣ». ε) Να συμπληρώσει την ώρα λήξης της εξέτασης στην σχετική οριζόντια γραμμή του μνημονίου. στ) Να θέσει την υπογραφή του και το ονοματεπώνυμό του ολογράφως στο πίσω μέρος του Δ.Ε.Ε. στην οριζό­ντια στήλη του μνημονίου με την ένδειξη «ΔΕΥΤΕΡΟΣ ΕΞΕΤΑΣΤΗΣ», μετά την ολοκλήρωση της εξέτασης. ζ) Να συμπληρώσει με ευανάγνωστα γράμματα, μετά την εξέταση, το ονοματεπώνυμο του υποψηφίου στο Πρακτικό εξετάσεων υποψηφίων οδηγών (ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ 3) στην αντίστοιχη θέση ως επιτυχόντα ή απορριφθέ­ντα, ενώ συμπληρώνει τη φράση «ΔΕΝ ΠΡΟΣΗΛΘΕ» σε περίπτωση μη προσέλευσης υποψηφίου, ή «ΔΕΝ ΕΞΕ­ΤΑΣΤΗΚΕ» σε όλη την έκταση των δύο στηλών κατά περίπτωση, καθώς και όλα τα αναφερόμενα σε αυτό στοιχεία. η) Να επιστρέψει το Δ.Ε.Ε. στον υποψήφιο μόνο στην περίπτωση που αυτός απορριφθεί. Εάν ο υποψήφιος επι­τύχει, υποχρεούται να το παραδώσει ή να το αποστείλει μαζί με το πρακτικό εξετάσεων υποψηφίων οδηγών, στην Υπηρεσία που είναι αρμόδια για την έκδοση της άδειας οδήγησης την πρώτη εργάσιμη ημέρα μετά την δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς. Η παραπάνω διαδικασία γίνεται από τον πρώτο εξεταστή μόνο στην περίπτωση που είναι υπάλληλος της ανωτέρω Υπηρε­σίας ενώ ο δεύτερος δεν είναι. θ) Να συμπληρώσει, όλα τα στοιχεία, στο πρακτικό εξετάσεων υποψηφίων οδηγών (ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ 3), μετά το τέλος των εξετάσεων, αριθμητικώς και ολογράφως τον αριθμό των επιτυχόντων, απορριφθέντων, μη προσελθόντων και μη εξετασθέντων υποψηφίων και να υπογράψει στην αντίστοιχη θέση θέτοντας και το ονοματεπώνυμό του ολογράφως ή με σφραγίδα. Στη πίσω πλευρά του πρακτικού εξέτασης υποχρεούται επίσης να συμπληρώσει στην αντίστοιχη θέση τα στοιχεία του απορριφθέντος που ζήτησε δευτεροβάθμια εξέταση. Στο σημείο αυτό τίθενται οι υπογραφές των εξεταστών και του υποψηφίου που απορρίφθηκε. Η παρατήρηση «Επιθυμώ εξέταση από δευτεροβάθμια επιτροπή» αναγράφεται και στο Δ.Ε.Ε και υπογράφεται από τους εξεταστές και τον υποψήφιο. 3. Ο πρώτος εξεταστής, υποχρεούται: α) Να συνεργάζεται με το δεύτερο εξεταστή. β) Να δίνει τα παραγγέλματα και τις οδηγίες για την διεξαγωγή της δοκιμασίας προσόντων και συμπεριφοράς. γ) Να ενημερώνει άμεσα τον υποψήφιο όταν αυτός υποπέσει σε σφάλμα. δ) Να θέσει μετά την ολοκλήρωση της εξέτασης, την υπογραφή του και το ονοματεπώνυμό του ολογράφως ή με σφραγίδα στην τέταρτη κατακόρυφη στήλη του Τμήματος ΙΙ του Δ.Ε.Ε., καθώς και στην οριζόντια γραμμή του μνημονίου με την ένδειξη «ΠΡΩΤΟΣ ΕΞΕΤΑΣΤΗΣ». ε) Να ενημερώσει τον υποψήφιο που απορρίφθηκε, στις ΟΜΑΔΕΣ Α ή Γ, για τη δυνατότητα επανεξέτασής του από δευτεροβάθμια επιτροπή. Σε καταφατική απάντηση του υποψηφίου να τον πληροφορήσει ότι οφείλει εντός μίας εργάσιμης ημέρα να απευθυνθεί στην οικεία Υπηρεσία Μεταφορών και Επικοινωνιών για τον προ­γραμματισμό της επανεξέτασής του. ζ) Να μην επιτρέπει και να απομακρύνει από το χώρο που διενεργούνται οι δοκιμασίες της Ομάδας Α, όταν αυτές πραγματοποιούνται μέσα σε ειδικά εξεταστικά πάρκα (πίστες), εφόσον υπάρχει κατάλληλος χώρος και διατίθεται για το σκοπό αυτό, κάθε πρόσωπο που δεν συμμετέχει στη συγκεκριμένη εξέταση. Επίσης τόσο ο ίδιος όσο και ο δεύτερος εξεταστής να βρίσκονται σε απόσταση ασφαλείας από το κινούμενο εκπαιδευτικό όχημα και σε κάθε περίπτωση ποτέ σε θέση μπροστά από τη φορά κίνησής του. 4. Όταν εκπαιδευτικό όχημα των κατηγοριών C1, C1E, C και CE έχει θάλαμο οδήγησης τριών (3) θέσεων, εκτός από τον υποψήφιο και τον εκπαιδευτή επιβαίνει στο όχημα μόνο ο πρώτος εξεταστής κατά τη δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς. Επιτρέπεται να πραγμα­τοποιεί τη δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς ο δεύτερος εξεταστής εφόσον είναι άντρας και ο πρώτος εξεταστής που είναι γυναίκα το ζητήσει και συναινεί προς τούτο ο δεύτερος εξεταστής. Στην περίπτωση αυτή στη θέση του πρώτου εξεταστή υπογράφει αυτός που πραγματοποιεί την εξέταση αυτή. 5. Κατά τη δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς στη πρωτοβάθμια επιτροπή και σε περίπτωση διχο­γνωμίας των δύο εξεταστών, υπερισχύει η άποψη του πρώτου εξεταστή, με την υποχρέωση του δεύτερου εξεταστή να καταγράψει την άποψή του στο Τμήμα ΙΙ του Δ.Ε.Ε. Σε κάθε περίπτωση, στο Δ.Ε.Ε. πρέπει να υπάρχουν οι υπογραφές και των δύο εξεταστών. Σε αυτή την περίπτωση ο υποψήφιος έχει δικαίωμα επα­νεξέτασης από δευτεροβάθμια επιτροπή ανεξάρτητα από την ΟΜΑΔΑ στην οποία απερρίφθη. 6. Οι εξεταστές υποχρεούνται να βρίσκονται στο ση­μείο συνάντησης την προκαθορισμένη, από την οικεία Υπηρεσία, ώρα έναρξης των εξετάσεων. Μετά την πα­ρέλευση τριάντα (30) λεπτών της ώρας, ειδοποιούνται οι αναπληρωτές εξεταστές, οι οποίοι και διενεργούν την δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς ανεξάρτητα εάν στο μεταξύ παρουσιασθούν οι αρχικά ορισθέντες εξεταστές. Οι εξεταστές υποχρεούνται να μην αποχωρήσουν από το σημείο συνάντησης των εξετάσεων πριν από την πάροδο τριάντα (30) λεπτών της ώρας από την προκαθορισμένη ώρα έναρξης των εξετάσεων στην περίπτωση που διαπιστώσουν απουσία υποψηφίου ή εκπαιδευτή. 7. Στη δευτεροβάθμια επιτροπή, οι παραπάνω υποχρε­ώσεις ασκούνται ομοίως από τα δύο μέλη της επιτρο­πής, θεωρουμένου ως πρώτου εξεταστή του ανώτερου σε κατηγορία και βαθμό και στην περίπτωση ισόβαθμων, του αρχαιότερου υπαλλήλου στο έργο των εξετάσεων. Σε περίπτωση διχογνωμίας των εξεταστών, ο υποψή­φιος απορρίπτεται. 8. Όταν εξεταστής παραβαίνει αποδεδειγμένα τις υποχρεώσεις και δεν ασκεί τα καθήκοντά του εφαρμό­ζοντας πλήρως τις διατάξεις της απόφασης αυτής, απομακρύνεται υποχρεωτικά, από το έργο της δοκιμασίας προσόντων και συμπεριφοράς, την πρώτη φορά για έξι (6) μήνες, τη δεύτερη φορά για δώδεκα (12) μήνες και την τρίτη φορά οριστικά. Αρμοδιότητα για την εφαρμογή της παρούσας δι­άταξης, έχει ο οικείος Περιφερειάρχης ύστερα από αιτιολογημένη πρόταση του Προϊσταμένου της οι­κείας Υπηρεσίας Μεταφορών και Επικοινωνιών. Για τους υπαλλήλους – εξεταστές που υπηρετούν στο ΥΠΑΝΑΝΥΜΕΔΙ την αρμοδιότητα αυτή έχει ο Γενικός Γραμματέας Μεταφορών ύστερα από αιτιολογημένη πρόταση του Προϊσταμένου της οικείας Υπηρεσίας Μεταφορών και Επικοινωνιών της Περιφέρειας Ατ­τικής. Άρθρο 13 Αριθμός υποψηφίων 1. Ο αριθμός των υποψηφίων οδηγών για κάθε πρω­τοβάθμια επιτροπή δοκιμασίας προσόντων και συμπε­ριφοράς των κατηγοριών ΑΜ, Α1, Α2, Α, Β, ΒΕ, καθώς και της Β96, κυμαίνεται από έναν (1) έως έξι (6). Επιτρέ­πεται ο ορισμός έως οκτώ (8) υποψηφίων οδηγών ανά επιτροπή, προκειμένου να μην γίνεται υπέρβαση του μέγιστου αριθμού αμειβόμενων συμμετοχών κατά μήνα των εξεταστών μιας Υπηρεσίας. 2. Ο αριθμός των υποψηφίων οδηγών για κάθε πρω­τοβάθμια επιτροπή δοκιμασίας προσόντων και συμπερι­φοράς των κατηγοριών C1, C1E, C, CE, D1, D1E, D και DE, κυμαίνεται από έναν (1) έως τρείς (3). Στην περίπτωση εξέτασης υποψήφιου που έχει αιτηθεί και χορήγηση αντίστοιχου Πιστοποιητικού Επαγγελματικής Ικανό­τητας (ΠΕΙ) τότε η επιτροπή συμπληρώνεται με έναν υποψήφιο των παραπάνω κατηγοριών. 3. Στη δευτεροβάθμια επιτροπή, ο αριθμός των υπο­ψηφίων δεν επιτρέπεται να υπερβαίνει τους τρείς (3) για κάθε επιτροπή για τις κατηγορίες της παραγράφου 1 του παρόντος και τους ενός (1) για τις κατηγορίες της παραγράφου 2 του παρόντος. 4. Αν υπάρχει απόλυτη ανάγκη για την δοκιμασία προ­σόντων και συμπεριφοράς μεγάλου αριθμού υποψηφί­ων οδηγών, τότε αυξάνεται ο αριθμός των επιτροπών, απαγορευμένης της υπέρβασης του ανώτατου αριθμού για κάθε επιτροπή, τηρουμένων και των διαλαμβανομέ­νων στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου περί του ελαχίστου αριθμού. 5. Επιτρέπεται ο προγραμματισμός «μικτών» επιτρο­πών, δηλαδή εξέτασης υποψηφίων σε διαφορετικές κα­τηγορίες οχημάτων ταυτόχρονα από την ίδια επιτροπή, μόνο όταν συμπίπτει το σημείο συνάντησης των επιτρο­πών και ο ελάχιστος χρόνος εξέτασης δεν υπερβαίνει τον ελάχιστο χρόνο των αμιγών επιτροπών. 6. Με απόφαση του οικείου Περιφερειάρχη ορίζεται για κάθε Υπηρεσία Μεταφορών και Επικοινωνιών, ο ανώτατος ημερήσιος αριθμός επιτροπών για κάθε μήνα του έτους λαμβάνοντας υπόψη των αριθμό των εξεταστών και το συνολικό αριθμό επιτροπών του αντίστοιχου περσινού μήνα. Ο αναγκαίος αριθμός επιτροπών θα κατανέμεται ισόποσα στις ημέρες της εβδομάδας και σε περίπτωση αυξημένων αναγκών επιτρέπεται η υπέρβαση του αριθμού των επιτροπών μέχρι 20%. Άρθρο 14 Προδιαγραφές εκπαιδευτικών οχημάτων 1. Από 19 Ιανουαρίου 2013, τα εκπαιδευτικά οχήματα των κατηγοριών AM, A1, A2, A που χρησιμοποιούνται στην εκπαίδευση και στη δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς υποψηφίων οδηγών και οδηγών, πρέπει να είναι σύμφωνα με τις ελάχιστες προδιαγραφές που καθορίζονται στο Παράρτημα ΙΙ του π.δ. 51/2012 (Α΄ 101) όπως ισχύει. Για τις κατηγορίες Α1, Α2 και Α μπορούν να χρησι­μοποιηθούν και μοτοσικλέτες σύμφωνα με τις προδια­γραφές που καθορίζονται στην Οδηγία 2012/36/ΕΕ της Επιτροπής της 19ης Νοεμβρίου 2012. 2. Μετά την προαναφερόμενη ημερομηνία, κάθε εκ­παιδευτικό όχημα των ανωτέρω κατηγοριών θα πρέπει να εφοδιαστεί με Δελτίο Τεχνικού Ελέγχου ή Δελτίο Καταλληλότητας, στο οποίο θα αναφέρεται συγκεκρι­μένα και η Κατηγορία για την οποία είναι κατάλληλο, καθώς και ότι πληροί τις απαιτήσεις του Παραρτήματος ΙΙ του π.δ. 51/2012 (Α΄ 101) ή ότι πληροί τις απαιτήσεις της Οδηγίας 2012/36/ΕΕ. Άρθρο 15 Παραρτήματα και Υποδείγματα Προσαρτώνται και αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα της παρούσας απόφασης: α) Το ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι: «ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΥΠΟΨΗ­ΦΙΩΝ ΟΔΗΓΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΚΤΗΣΗ ΑΔΕΙΑΣ ΟΔΗΓΗΣΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ ΑΜ, Α1, Α2, Α». β) Το ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: «ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΥΠΟΨΗ­ΦΙΩΝ ΟΔΗΓΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΚΤΗΣΗ ΑΔΕΙΑΣ ΟΔΗΓΗΣΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ Β, ΒΕ, C1, C1E, C, CE, D1, D1E, D, DE». γ) Το ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ: «ΠΡΟΣΘΕΤΕΣ ΔΟΚΙΜΑΣΙΕΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΟΔΗΓΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΚΤΗΣΗ ΑΔΕΙΑΣ ΟΔΗΓΗΣΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ ΒΕ, C1, C1E, C, CE, D1, D1E, D, DE». δ) Το ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙV: «ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΙ­ΝΑΚΙΔΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΟΧΗΜΑΤΟΣ». ε) Το ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ V: «ΠΟΣΑ ΠΑΓΙΩΝ ΤΕΛΩΝ ΧΑΡΤΟ­ΣΗΜΟΥ & ΕΙΣΦΟΡΩΝ ΥΠΕΡ ΤΡΙΤΩΝ». στ) Το ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ 1: «ΔΕΛΤΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΞΕ­ΤΑΣΗΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥ ΟΔΗΓΟΥ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ ΑΜ, Α1, Α2, Α». ζ) Το ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ 2: «ΔΕΛΤΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΞΕ­ΤΑΣΗΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥ ΟΔΗΓΟΥ ΚΑΤΗΓΟΡΙΩΝ Β, ΒΕ, C1, C1E, C, CE, D1, D1E, D, DE,». η) Το ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ 3: «ΠΡΑΚΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΥΠΟ­ΨΗΦΙΩΝ ΟΔΗΓΩΝ». Άρθρο 16 Καταργούμενες διατάξεις Από την ισχύ της παρούσας απόφασης, καταργούνται τα κεφάλαια Β και Γ της υ.α.58930/480/1999 (Β΄ 526). Άρθρο 17 Ισχύς Η ισχύς της παρούσας απόφασης αρχίζει από 19 Ια­νουαρίου 2013, πλην του λόγου απόρριψης «Μη χρήση ή η μη σωστή χρήση του προβλεπόμενου προστατευ­τικού ρουχισμού» του σημείου 1 της Ομάδας Α του Παραρτήματος Ι, καθώς και των σημείων 6 και 7 της ίδιας Ομάδας που τίθενται σε ισχύ ένα μήνα από τη δημοσίευσή της. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΟΔΗΓΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΚΤΗΣΗ ΑΔΕΙΑΣ ΟΔΗΓΗΣΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ AM, Α1, Α2, Α Η πρακτική εξέταση περιλαμβάνει τις δοκιμασίες και τον έλεγχο προσόντων και συμπεριφοράς, που αναφέρονται στο Τμήμα III του Δ.Ε.Ε. (ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ 1). ΟΜΑΔΑ Α - ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΟΧΗΜΑΤΟΣ, ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΟΚΙΜΑΣΙΕΣ Για όλες τις δοκιμασίες που πραγματοποιούνται στους ειδικά διαμορφωμένους χώρους τηρούνται οι διατάξεις του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (KO.Κ.), όπως χρήση δεικτών αλλαγής κατεύθυνσης, φώτων διασταύρωσης. Τα σφάλματα κατά την εκτέλεση των δοκιμασιών της Ομάδας Α που εμπίπτουν στην εφαρμογή των διατάξεων του Κ.Ο.Κ. δεν σημειώνονται ως σφάλματα και δεν αποτελούν λόγο απόρριψης του υποψηφίου. 1) Έλεγχος οχήματος, χρήση κράνους και προστατευτικών Γνώσεις επί των παρακάτω αναφερομένων συστημάτων, χειρισμός και διενέργεια ελέγχων για την οδική ασφάλεια στα: ελαστικά και κατάσταση αυτών, φρένα και κατάσταση αυτών, χειριστήρια και διακόπτες, ιμάντας ή αλυσίδα, λιπαντικά και λοιπά υγρά του δικύκλου (όπως στάθμη λαδιού, στάθμη υγρών φρένων, στάθμη υγρών μπαταρίας, στάθμη ψυκτικού υγρού), φώτα, δείκτες κατεύθυνσης και ηχητικό όργανο, καθρέπτες και νεκρές γωνίες, καθώς και των υποχρεωτικών εγγράφων οδηγού και οχήματος. Επιπλέον, ο υποψήφιος πρέπει να γνωρίζει, τη χρήση και λειτουργία του εγκεκριμένου προστατευτικού κράνους κλειστού τύπου, να τo φορά σωστά, να το ασφαλίζει και να το απασφαλίζει σωστά, να το αφαιρεί με ευκολία και να έχει την προστατευτική ζελατίνα κατεβασμένη. Επίσης ο υποψήφιος σε όλη τη διάρκεια της εξέτασης θα πρέπει να φορά το προστατευτικό κράνος, το αντανακλαστικό γιλέκο, καθώς και προστατευτικό ρουχισμό και συγκεκριμένα επενδύτη (μπουφάν), παντελόνι, γάντια και μπότες μοτοσικλέτας. Λόγοι απόρριψης είναι: • Η μη γνώση των απαραίτητων ελέγχων των βασικών συστημάτων της μοτοσικλέτας και των υποχρεωτικών εγγράφων οδηγού και οχήματος. Οι γνώσεις αυτές δεν απαιτείται να απαριθμούνται όλες από τον υποψήφιο αλλά αρκεί να απαντήσει σωστά σε τρείς (3) τουλάχιστον από τις τέσσερις (4) ερωτήσεις του εξεταστή. • Η μη σωστή χρήση του εγκεκριμένου προστατευτικού κράνους κλειστού τύπου • Η μη σωστή χρήση του αντανακλαστικού γιλέκου • Η μη χρήση ή η μη σωστή χρήση του προβλεπόμενου προστατευτικού ρουχισμού • Η μη στερέωση του δικύκλου στο στήριγμα (πλαϊνό ή κεντρικό). • Η ανατροπή του δικύκλου. 2) Κίνηση και ακινητοποίηση δικύκλου χωρίς λειτουργία κινητήρα Το δίκυκλο στηρίζεται στο κεντρικό ή πλαϊνό στήριγμα. Ο υποψήφιος στέκεται δίπλα στο δίκυκλο, πιάνει το τιμόνι με τα δύο χέρια, κατεβάζει το δίκυκλο από το κεντρικό ή το πλαϊνό στήριγμα, βγάζει ταχύτητα και περπατάει περίπου 10 μέτρα μεταφέροντας το όχημα, χωρίς να λειτουργεί ο κινητήρας του και χωρίς να απαιτείται τα φώτα διασταύρωσης να είναι αναμμένα. Στο τέλος της δοκιμασίας τοποθετεί το δίκυκλο στο στήριγμα του. Λόγοι απόρριψης είναι: • Η ανατροπή του δικύκλου. • Η κίνηση του δικύκλου με το πλαϊνό στήριγμα μη αναδιπλωμένο. • Η μη στήριξη του δικύκλου στο στήριγμα του. 3) Ελικοειδής διαδρομή με μικρή ταχύτητα (slalom) Ο υποψήφιος πρέπει να οδηγήσει το δίκυκλο με κατάλληλη ταχύτητα, ανάμεσα από επτά (7) κώνους τοποθετημένους σε σειρά ανά τέσσερα (4) μέτρα (διαδρομή slalom) στο μέσο μιας λωρίδας πλάτους έξι (6) μέτρων χωρίς να απαιτείται η χρήση δεικτών αλλαγής κατεύθυνσης. Στην περίπτωση εξέτασης των κατηγοριών AM και Α1 η παραπάνω απόσταση μεταξύ των κώνων περιορίζεται στα τρεισήμισι (3,5) μέτρα. Λόγοι απόρριψης είναι: • Το πάτημα του ποδιού του υποψηφίου στο έδαφος. • Το μη κράτημα των ποδιών πάνω στα υποπόδια. • Το πάτημα των οριογραμμών της λωρίδας. • Η ανατροπή του δικύκλου. • Το άγγιγμα των κώνων. 4) Κίνηση με μικρή ταχύτητα Ο υποψήφιος πρέπει να οδηγήσει το δίκυκλο σε μια απόσταση εικοσιπέντε (25) μέτρων, σε οριζόντιο έδαφος, σε ευθεία πορεία εντός λωρίδας πλάτους σαράντα (40) εκατοστών. Η απόσταση αυτή πρέπει να διανυθεί σε χρόνο μεγαλύτερο των δεκαπέντε (15) δευτερολέπτων. Ο χρόνος αρχίζει με την είσοδο του εμπρόσθιου τροχού στη λωρίδα και τελειώνει με την έξοδο του ίδιου τροχού από τη λωρίδα αυτή. Ο χρόνος ελέγχεται με χρονόμετρο χειρός ή με ηλεκτρονικό χρονόμετρο που λαμβάνει ενδείξεις από επαφές στο έδαφος. Η εκκίνηση γίνεται σε απόσταση όχι μεγαλύτερη των τριών (3) μέτρων από την είσοδο στην αναφερόμενη λωρίδα. Λόγοι απόρριψης είναι: • Το πάτημα του ποδιού του υποψηφίου στο έδαφος. • Το μη κράτημα των ποδιών πάνω στα υποπόδια. • Το πάτημα των οριογραμμών της λωρίδας. • Η ανατροπή του δικύκλου • Η κάλυψη της απόστασης σε χρόνο μικρότερο ή ίσο των 15 δευτερολέπτων. 5) Επιτάχυνση οχήματος με αλλαγή ταχυτήτων Ο υποψήφιος πρέπει να διανύσει με το δίκυκλο μια απόσταση πενήντα (50) μέτρων σε οριζόντιο έδαφος και επιταχύνοντας σε όλο το μήκος της ειδικής λωρίδας, κινούμενος με ταχύτητα τουλάχιστον 30 km/h με δεύτερη ή τρίτη σχέση μετάδοσης σε ευθεία πορεία και εντός λωρίδας πλάτους σαράντα (40) εκατοστών. Η εκκίνηση γίνεται σε απόσταση όχι μεγαλύτερη των τριών (3) μέτρων από την είσοδο στην αναφερόμενη λωρίδα. Λόγοι απόρριψης είναι: • Η μη αλλαγή μιας τουλάχιστον ταχύτητας εντός της ειδικής λωρίδας. • Η μη επιτάχυνση σε όλο το μήκος της ειδικής λωρίδας. • Το πάτημα των οριογραμμών της λωρίδας. • Η ανατροπή του δικύκλου. • Το πάτημα του ποδιού του υποψηφίου στο έδαφος. • Το μη κράτημα των ποδιών πάνω στα υποπόδια. 6) Κίνηση με αποφυγή εμποδίου (εκτός της κατηγορίας AM) Ο υποψήφιος πρέπει να διανύσει με το δίκυκλο εντός ειδικής λωρίδας, κλίσης έως 2%, πλάτους δύο (2) μέτρων μια απόσταση πενήντα πέντε (55) μέτρων και επιταχύνοντας σε όλο το μήκος της και σε χρόνο μικρότερο των οκτώ (8) δευτερολέπτων για την κατηγορία Α1 και μια απόσταση σαράντα (40) μέτρων και σε χρόνο μικρότερο των πέντε (5) δευτερολέπτων αντίστοιχα, για τις κατηγορίες Α2 και Α. Επιτρέπεται δεύτερη προσπάθεια για την επίτευξη των παραπάνω. Εξερχόμενος από την παραπάνω λωρίδα, αποφεύγει ένα σταθερό εμπόδιο πλάτους δύο (2) μέτρων, οριοθετούμενο από κώνους, το οποίο βρίσκεται σε απόσταση επτά (7) μέτρων και αξονικά με την λωρίδα αυτή, από δεξιά ή από αριστερά. Στη συνέχεια και σε απόσταση επτά (7) μέτρων, εισέρχεται σε μία άλλη ειδική λωρίδα αρχικού πλάτους τεσσάρων (4) μέτρων, η οποία βρίσκεται αξονικά με την πρώτη και καταλήγει σε πλάτος δύο (2) μέτρων μετά από απόσταση επτά (7) μέτρων. Η εκκίνηση γίνεται στην αρχή της ειδικής λωρίδας των πενήντα πέντε (55) ή σαράντα (40) μέτρων αντίστοιχα και η δοκιμασία ολοκληρώνεται μετά την έξοδο του δικύκλου από τη δεύτερη ειδική λωρίδα δέκα (10) μέτρων. Λόγοι απόρριψης είναι: • Το πάτημα των οριογραμμών των λωρίδων. • Η ανατροπή του δικύκλου. • Το πάτημα του ποδιού του υποψηφίου στο έδαφος. • Το μη κράτημα των ποδιών πάνω στα υποπόδια. • Υπέρβαση του χρόνου κίνησης εντός της ειδικής λωρίδας των πενήντα πέντε (55) ή σαράντα (40) σε χρόνο μεγαλύτερο των οκτώ (8) ή πέντε (5) δευτερολέπτων κατά περίπτωση. • Το άγγιγμα του εμποδίου. 7) Πέδηση εκτάκτου ανάγκης (εκτός της κατηγορίας AM) Ο υποψήφιος πρέπει να διανύσει με το δίκυκλο εντός ειδικής λωρίδας, κλίσης έως 2%, πλάτους δύο (2) μέτρων μια απόσταση πενήντα πέντε (55) μέτρων και επιταχύνοντας σε όλο το μήκος της και σε χρόνο μικρότερο των οκτώ (8) δευτερολέπτων για την κατηγορία Α1 και μια απόσταση σαράντα (40) μέτρων και σε χρόνο μικρότερο των πέντε (5) δευτερολέπτων αντίστοιχα, για τις κατηγορίες Α2 και Α. Επιτρέπεται δεύτερη προσπάθεια για την επίτευξη των παραπάνω. Μετά την έξοδο από την λωρίδα των πενήντα πέντε (55) μέτρων ή των σαράντα (40) μέτρων, πρέπει να φρενάρει και να ακινητοποιήσει το δίκυκλο μετά από απόσταση δεκαοκτώ (18) μέτρων για την κατηγορία Α1 και δεκαπέντε (15) μέτρων για τις κατηγορίες Α2 και Α. Λόγοι απόρριψης είναι: • Το πάτημα των οριογραμμών της λωρίδας. • Η ανατροπή του δικύκλου. • Το πάτημα του ποδιού του υποψηφίου στο έδαφος. • Το μη κράτημα των ποδιών πάνω στα υποπόδια. • Υπέρβαση του χρόνου κίνησης εντός της ειδικής λωρίδας των πενήντα πέντε (55) ή σαράντα (40) σε χρόνο μεγαλύτερο των οκτώ (8) ή πέντε (5) δευτερολέπτων κατά περίπτωση. • Μη ακινητοποίηση του δικύκλου μετά από απόσταση δεκαοκτώ (18) και δεκαπέντε (15) μέτρων κατά περίπτωση. 8) Ακινητοποίηση, στάθμευση οχήματος και ασφαλής απομάκρυνση από αυτό Ο υποψήφιος πρέπει να ακινητοποιήσει το δίκυκλο στη θέση στάθμευσης χρησιμοποιώντας τον κατάλληλο δείκτη αλλαγής κατεύθυνσης, μετά να σβήσει τον κινητήρα (όχι από τον διακόπτη έκτακτης ανάγκης), να θέσει την 1η σχέση μετάδοσης στο κιβώτιο ταχυτήτων, να εκτείνει το πλάγιο στήριγμα, να αφαιρέσει τα κλειδιά από τον κεντρικό διακόπτη, να κατέβει από το δίκυκλο, και αφού βεβαιωθεί ότι το όχημα είναι σταθμευμένο, να απομακρυνθεί με ασφάλεια από αυτό. Λόγοι απόρριψης είναι η μη ορθή εκτέλεση οποιασδήποτε από τις παραπάνω ενέργειες. ΟΜΑΔΑ Β - ΠΟΡΕΙΑ, ΣΟΒΑΡΑ ΣΦΑΛΜΑΤΑ Ο υποψήφιος κατά την πορεία ελέγχεται στη συμπεριφορά του σε φυσιολογικές συνθήκες κυκλοφορίας και απορρίπτεται εάν υποπέσει σε οποιαδήποτε από τα σφάλματα - παραβάσεις που αναφέρονται παρακάτω. 1) Παραβίαση σηματοδότη, οριζόντιας και κατακόρυφης σήμανσης και μη συμμόρφωση σε σήμα τροχονόμου Ο υποψήφιος πρέπει να οδηγεί τηρώντας τις διατάξεις του ΚΟΚ που αφορούν τη σηματοδότηση, την κατακόρυφη και οριζόντια σήμανση και τα σήματα των τροχονόμων. Λόγοι απόρριψης είναι η παραβίαση οποιουδήποτε από τα παραπάνω. 2) Είσοδος στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας Είσοδος στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας, θεωρείται η κίνηση του οχήματος σε οδόστρωμα ή σε τμήμα οδοστρώματος που προορίζεται για την αντίθετη, προς την κατεύθυνση του κυκλοφορία. Εφόσον η κίνηση στο οδόστρωμα επιβάλλεται να γίνει από τον υποψήφιο για προσπέρασμα σταματημένου οχήματος (εκτός λεωφορείου που εκτελεί συγκοινωνία ή σχολικού λεωφορείου που αποβιβάζει ή επιβιβάζει παιδιά) ή λόγω αδυναμίας κίνησης στο κανονικό ρεύμα κυκλοφορίας, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που αυτή επιτρέπεται από τις σχετικές διατάξεις του Κ.Ο.Κ. και δεν παραβιάζεται η προτεραιότητα του αντιθέτως ερχόμενου οχήματος, τούτο δηλώνεται υποχρεωτικά από τον υποψήφιο στον εξεταστή. Σε οδόστρωμα που δεν υπάρχει σήμανση μονόδρομου ο υποψήφιος κινείται υποχρεωτικά στη δεξιά πλευρά του δρόμου, διαφορετικά θεωρείται ότι εισέρχεται στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας, εκτός εάν γνωρίζει τον δρόμο και προτίθεται να στρίψει αριστερά και ενημερώσει τους εξεταστές. Όταν δεν υπάρχει σήμανση μονόδρομου και ο εξεταστής δώσει παράγγελμα στροφής αριστερά είναι υποχρεωμένος να ειδοποιήσει τον υποψήφιο για κίνηση σε μονόδρομο, προκειμένου να καταλάβει τη σωστή θέση στο οδόστρωμα. Λόγοι απόρριψης είναι: • Η είσοδος στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας σε δρόμο όπου υπάρχει διπλή ή μονή συνεχόμενη γραμμή. • Η κίνηση στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας, σε δρόμο χωρίς σήμανση μονόδρομου εκτός αν ο υποψήφιος το γνωρίζει και το έχει δηλώσει στους εξεταστές. • Η είσοδος στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας λόγω προσπέρασης σταματημένου, σε στάση, λεωφορείου που εκτελεί συγκοινωνία ή σχολικού λεωφορείου που επιβιβάζει ή αποβιβάζει παιδιά ακόμα και αν δηλωθεί στους εξεταστές. • Οποιαδήποτε άλλη ενέργεια με την οποία πραγματοποιείται είσοδος στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας. 3) Ανέβασμα σε πεζοδρόμιο ή διαχωριστική νησίδα ή κίνηση σε διακεκριμένο τμήμα του δρόμου όπου απαγορεύεται η χρήση του από τα οχήματα Ανέβασμα στο πεζοδρόμιο ή σε διαχωριστική νησίδα θεωρείται οποτεδήποτε ο ένας τουλάχιστον τροχός χάσει την επαφή του με το οδόστρωμα και τεθεί επί του πεζοδρομίου ή της διαχωριστικής νησίδας. Κίνηση στο πλαϊνό ρείθρο (το τμήμα της οδού μεταξύ του πεζοδρομίου και της ασφάλτου) δεν απαγορεύεται. Κίνηση σε τμήματα της οδού όπου έχουν σχεδιαστεί ειδικές διαγραμμίσεις, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 5 του ΚΟΚ, απαγορεύεται. Λόγοι απόρριψης είναι: η παραβίαση οποιουδήποτε από τα παραπάνω. 4) Πρόκληση ατυχήματος Θεωρείται η πρόκληση οποιουδήποτε ατυχήματος με υπαιτιότητα του υποψηφίου. Πρόκληση ατυχήματος θεωρείται και η αποτροπή ατυχήματος με παρέμβαση τρίτου ή για λόγους που δεν ανάγονται στον ίδιο τον υποψήφιο. Λόγοι απόρριψης είναι: • Η πρόκληση ατυχήματος όπως πρόσκρουση σε άλλο όχημα, ή έστω απλή επαφή με οποιοδήποτε σταθερό ή κινητό αντικείμενο. • Η αποτροπή ατυχήματος όπως η αποτροπή σύγκρουσης με πεζό που απεφεύχθη λόγω μετακίνησης του ίδιου του πεζού ή αποτροπή σύγκρουσης με όχημα μετά από ελιγμό του οδηγού του άλλου οχήματος. • Η παρέμβαση του εκπαιδευτή με οποιοδήποτε τρόπο για αποφυγή ατυχήματος. 5) Παραβίαση της προτεραιότητας Ο υποψήφιος κατά την πορεία κινείται σύμφωνα με τις διατάξεις του Κ.Ο.Κ. και τηρεί υποχρεωτικά τη σηματοδότηση και την οριζόντια και κατακόρυφη σήμανση των οδών, ενώ όταν αυτές δεν υφίστανται ισχύει ο γενικός κανόνας της εκ δεξιών προτεραιότητας με τις εξαιρέσεις που αναφέρονται αναλυτικά παρακάτω. Στην περίπτωση όμοιας (ισοδύναμης) σήμανσης σε κόμβο (όπως πινακίδα STOP σε δρόμο και στο συμβαλλόμενο σε αυτό δρόμο δεξιά) τότε ισχύει η εκ δεξιών προτεραιότητα ή κατόπιν συνεννόησης. Στην περίπτωση όμοιας (ισοδύναμης) σήμανσης σε κόμβο (όπως πινακίδα STOP στον ίδιο δρόμο αλλά στις αντίθετες κατευθύνσεις) τότε για αριστερή στροφή και των δύο οχημάτων της αυτής κατηγορίας γίνεται κατόπιν συνεννόησης. Από τις διατάξεις του Κ.Ο.Κ. προβλέπεται επίσης ότι οι οδηγοί οχημάτων που εισέρχονται σε ισόπεδο κυκλικό κόμβο (πλατεία) έχουν προτεραιότητα εκτός αν καθορίζεται διαφορετικά με σηματοδότηση ή και σήμανση. Λόγοι απόρριψης είναι: • Η παραβίαση της εκ δεξιών προτεραιότητας των οχημάτων σε κόμβους χωρίς σηματοδότηση ή και σήμανση. • Η μη σωστή και έγκαιρη ακινητοποίηση του οχήματος στον κόμβο για την παραχώρηση της προτεραιότητας σε οχήματα που εισέρχονται από δεξιά είσοδο με προτεραιότητα. • Η παραβίαση προτεραιότητας αντιθέτως ερχόμενου οχήματος σε δρόμο με διπλή ή μονή συνεχόμενη γραμμή ακόμη και στην περίπτωση ενημέρωσης των εξεταστών στην περίπτωση που πραγματοποιείται προσπέρασμα σε σταματημένο όχημα. • Η μη παραχώρηση της προτεραιότητας σε οχήματα άμεσης ανάγκης. • Η παραβίαση γενικότερα προτεραιότητας πεζών (ή κινουμένων ή εχόντων την πρόθεση να διασχίσουν τον δρόμο) και οχημάτων συμπεριλαμβανομένων και των διατάξεων της παραγράφου 3 του άρθρου 17, καθώς και των παραγράφων 1, 2 και 3 του άρθρου 18 του ΚΟΚ. ΟΜΑΔΑ Γ- ΠΟΡΕΙΑ, ΑΠΛΑ ΣΦΑΛΜΑΤΑ Κάθε φορά που υποψήφιος υποπέσει σε οποιοδήποτε σφάλμα, ο εξεταστής πρέπει να τον ενημερώνει με ευγενικό τρόπο σχετικά και να καταγράφει το σφάλμα στην αντίστοιχη θέση στο μνημόνιο. Για να απορριφθεί ένας υποψήφιος πρέπει να σημειωθούν δύο (2) σφάλματα «Σ» στην ίδια θέση του μνημονίου ή πέντε (5) συνολικά σφάλματα «Σ» σε διαφορετικές θέσεις του μνημονίου, για τις παρακάτω περιπτώσεις: 1) Εκκίνηση από θέση στάσης ή στάθμευσης Ελέγχεται εάν ο υποψήφιος ξεκινάει σωστά το όχημα (έλεγχος με στροφή της κεφαλής μέχρι το ύψος του ώμου, χρήση δεικτών αλλαγής κατεύθυνσης, τυχόν παραχώρηση προτεραιότητας, κ.λπ.) χωρίς απότομη ή ανώμαλη εκκίνηση και σβήσιμο του κινητήρα. Σφάλματα είναι: • η μη χρήση του σωστού δείκτη αλλαγής κατεύθυνσης, • ο μη ορθός έλεγχος με τη χρήση του καθρέπτη και τη στροφή του κεφαλιού μέχρι το ύψος του ώμου, • το σβήσιμο του κινητήρα, • η μη ορθή χρήση του κιβωτίου ταχυτήτων (χρήση άλλης σχέσης ταχύτητας εκτός της 1ης σχέσης), • η απότομη ή ανώμαλη εκκίνηση λόγω κακής χρήσης των χειρομοχλών συμπλέκτη και επιταχυντή H μη παραχώρηση προτεραιότητας σε άλλο κινούμενο όχημα, αποτελεί σοβαρό σφάλμα της ΟΜΑΔΑΣ Β και λόγο απόρριψης του υποψηφίου. 2) Τρόπος αλλαγής λωρίδας κυκλοφορίας Ελέγχεται εάν ο υποψήφιος κατά την αλλαγή λωρίδας κυκλοφορίας κάνει ορθή χρήση των καθρεπτών, ενεργοποιεί τον κατάλληλο δείκτη αλλαγής κατεύθυνσης, παραχωρεί τυχόν προτεραιότητα και την τελευταία στιγμή με στροφή του κεφαλιού στο ύψος του ώμου επανελέγχει και εισέρχεται στην λωρίδα κυκλοφορίας που επιθυμεί. Σφάλμα είναι η παραβίαση οποιουδήποτε από τα παραπάνω. H μη παραχώρηση προτεραιότητας σε άλλο κινούμενο όχημα, αποτελεί σοβαρό σφάλμα της ΟΜΑΔΑΣ Β και λόγο απόρριψης του υποψηφίου. 3) Χρήση φωτών, δεικτών αλλαγής κατεύθυνσης και φωτών έκτακτης ανάγκης Ελέγχεται εάν ο υποψήφιος σε κάθε αλλαγή κατεύθυνσης, στροφής (δεξιά ή αριστερά), ή στάθμευσης κάνει χρήση των δεικτών αλλαγής κατεύθυνσης βάσει του Κ.Ο.Κ., και αν έχει την ικανότητα να δίνει τα αντίστοιχα σήματα με το χέρι, αν δοθεί από τον εξεταστή, στην υποθετική περίπτωση βλάβης των δεικτών, παρόμοια εντολή. Η χρήση από τον υποψήφιο οδηγό των φωτών έκτακτης ανάγκης ελέγχεται μόνο στην περίπτωση ακινητοποίησης του εκπαιδευτικού οχήματος μετά από τροχοπέδηση λόγω απότομης επιβράδυνσης ή λόγω βλάβης του και δημιουργείται κίνδυνος από την ακινησία του. Σφάλματα είναι : • η μη σωστή χρήση των κατάλληλων φωτών. • η μη σωστή χρήση του κατάλληλου δείκτη αλλαγής κατεύθυνσης κατά την εκκίνηση, στάθμευση και κατά τις αλλαγές κατεύθυνσης που πραγματοποιεί ο υποψήφιος με το όχημα του. • η μη σωστή χρήση των φώτων έκτακτης ανάγκης στις περιπτώσεις που επιβάλλεται η χρήση τους και διαθέτει τέτοια φώτα το όχημα. 4) Κίνηση οχήματος και σωστή συμπεριφορά οδηγού ανάλογα με τις υπάρχουσες συνθήκες Ελέγχεται εάν ο υποψήφιος κινεί το όχημα του ορθά σύμφωνα με τις διατάξεις του ΚΟΚ και συμπεριφέρεται ανάλογα με τις υπάρχουσες συνθήκες της οδού (όπως κίνηση άλλων οχημάτων, μέσων μαζικής μεταφοράς, οχημάτων άμεσης βοήθειας, σεβασμός των πεζών), χωρίς να παρεμποδίζει την ομαλή πορεία άλλων οχημάτων κινούμενος με ασυνήθιστη βραδύτητα χωρίς αιτία. Σφάλμα είναι η παραβίαση οποιουδήποτε από τα παραπάνω. 5) Σωστή θέση στο οδόστρωμα Ελέγχεται εάν ο υποψήφιος μπορεί να κινεί το όχημα, σε ευθεία πορεία και στη σωστή θέση σύμφωνα με όσα ορίζονται στον Κ.Ο.Κ., να πάρει έγκαιρα τη σωστή θέση μετά από το παράγγελμα για να στρίψει δεξιά ή αριστερά, σε μονόδρομους ή σε δρόμους διπλής κατεύθυνσης, και να εισέλθει στη σωστή θέση μετά την είσοδο του στο δρόμο που έστριψε. Σφάλμα είναι η παραβίαση οποιουδήποτε από τα παραπάνω. H μη παραχώρηση προτεραιότητας σε άλλο κινούμενο όχημα, αποτελεί σοβαρό σφάλμα της ΟΜΑΔΑΣ Β και λόγο απόρριψης του υποψηφίου. 6) Τήρηση σωστών αποστάσεων από τα άλλα οχήματα Ελέγχεται εάν ο υποψήφιος τηρεί τις απαραίτητες αποστάσεις από τα οχήματα που προηγούνται ή που κινούνται παράλληλα με το όχημα του ή είναι σταθμευμένα. Σφάλμα είναι η παραβίαση οποιουδήποτε από τα παραπάνω. 7) Προσπέρασμα εμποδίου ή προπορευόμενου οχήματος Ελέγχεται εάν ο υποψήφιος κατά την προσπέραση εμποδίου ή προπορευόμενου οχήματος κάνει ορθή χρήση των καθρεπτών, ενεργοποιεί τον αριστερό δείκτη αλλαγής κατεύθυνσης, παραχωρεί τυχόν προτεραιότητα, επανελέγχει την τελευταία στιγμή με στροφή του κεφαλιού στο ύψος του ώμου, εισέρχεται στην προς τα αριστερά του λωρίδα κυκλοφορίας, προσπερνά το εμπόδιο ή το προπορευόμενο όχημα και επανέρχεται ενεργοποιώντας το δεξί δείκτη αλλαγής κατεύθυνσης στην λωρίδα κυκλοφορίας στην οποία αρχικά κινείτο. Σφάλμα είναι η παραβίαση οποιουδήποτε από τα παραπάνω. H μη παραχώρηση προτεραιότητας σε άλλο κινούμενο όχημα, αποτελεί σοβαρό σφάλμα της ΟΜΑΔΑΣ Β και λόγο απόρριψης του υποψηφίου. 8) Κίνηση σε ισόπεδο κυκλικό κόμβο (πλατεία) Ελέγχεται εάν ο υποψήφιος κατά την είσοδο ή έξοδο από κυκλικό κόμβο (πλατεία) καταλαμβάνει τη σωστή θέση στο οδόστρωμα και κάνει τους σωστούς χειρισμούς (όπως χρήση κατάλληλων δεικτών κατεύθυνσης). Συγκεκριμένα, αν δεν έχει δοθεί εντολή εξόδου στον υποψήφιο, αυτός υποχρεούται να κινείται εσωτερικά στην πλατεία, ενώ αν πρόκειται να εξέλθει του κόμβου υποχρεούται να κινείται εξωτερικά. Κατά την εξέταση πρέπει να δίδεται έγκαιρα και με σαφήνεια το παράγγελμα του εξεταστή για την αποφυγή παρερμηνειών. Σφάλματα είναι: • η μη ορθή προσέγγιση στον κυκλικό κόμβο (όπως με υψηλή ταχύτητα), • η μη ορθή κίνηση μέσα στον κυκλικό κόμβο, • η μη ορθή και έγκαιρη χρήση του δείκτη αλλαγής κατεύθυνσης κατά την έξοδο από τον κυκλικό κόμβο. H μη παραχώρηση προτεραιότητας σε άλλο κινούμενο όχημα, αποτελεί σοβαρό σφάλμα της ΟΜΑΔΑΣ Β και λόγο απόρριψης του υποψηφίου. 9) Σωστή αλλαγή ταχυτήτων ανάλογα με τις υπάρχουσες συνθήκες Ελέγχεται εάν ο υποψήφιος κάνει ορθή επιλογή των σχέσεων μετάδοσης της κίνησης (ταχύτητες), ανάλογα με τις συνθήκες (όπως σε δρόμους με κλίσεις ανωφέρειας ή κατωφέρειας). Ο υποψήφιος οφείλει να χρησιμοποιεί, εφόσον οι συνθήκες κυκλοφορίας το επιτρέπουν, όλες τις ταχύτητες. Σφάλματα είναι: • η μη ορθή και έγκαιρη αλλαγή ταχυτήτων • η συνεχής χρήση της 1ης ταχύτητας εν κινήσει 10) Σβήσιμο κινητήρα Ελέγχεται εάν ο υποψήφιος κάνει ορθή χρήση των εξαρτημάτων του οχήματος ώστε να μην σβήσει ο κινητήρας. 11) Πέδηση και ακινητοποίηση Κατά την πορεία ελέγχεται η έγκαιρη επιβράδυνση, πέδηση ή ακινητοποίηση σύμφωνα με τις περιστάσεις και η πρόβλεψη των κινήσεων των υπολοίπων χρηστών της οδού. Σφάλματα είναι η μη τήρηση των παραπάνω. 12) Τήρηση των διατάξεων του Κ.Ο.Κ. Ελέγχεται εάν ο υποψήφιος καθόλη τη διάρκεια της δοκιμασίας προσόντων και συμπεριφοράς γνωρίζει και εφαρμόζει ορθά τις διατάξεις του ΚΟΚ, πέραν αυτών που ειδικά περιγράφονται παραπάνω στις ΟΜΑΔΕΣ Β και Γ. 13) Αδικαιολόγητη παρέμβαση παριστάμενου εκπαιδευτή Η οποιαδήποτε παρέμβαση του παριστάμενου εκπαιδευτή (όπως λεκτικά ή/και συνθηματικά) εκτός της περίπτωσης που η παρέμβαση σκοπό έχει την πρόληψη ατυχήματος, θεωρείται βοήθεια προς τον υποψήφιο και σημειώνεται ως σφάλμα. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΟΔΗΓΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΚΤΗΣΗ ΑΔΕΙΑΣ ΟΔΗΓΗΣΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ Β, C1, C, D1, D, BE, C1E, CE, D1E, DE Η πρακτική εξέταση περιλαμβάνει τις δοκιμασίες και τον έλεγχο γνώσεων και ικανοτήτων, που αναφέρονται στο Τμήμα III του Δ.Ε.Ε. (ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ 2). ΟΜΑΔΑ Α - ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΟΧΗΜΑΤΟΣ, ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΟΚΙΜΑΣΙΕΣ Οι παρακάτω δοκιμασίες μπορούν να πραγματοποιούνται και μέσα σε ειδικά εξεταστικά κέντρα (πίστες) όπου πρέπει να τηρούνται οι διατάξεις του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (Κ.Ο.Κ.), όπως χρήση δεικτών αλλαγής κατεύθυνσης, και φώτων διασταύρωσης. Η μη ορθή εκτέλεση οποιασδήποτε από τις παρακάτω δοκιμασίες συνεπάγεται την απόρριψη του υποψηφίου. Τα σφάλματα κατά την εκτέλεση των δοκιμασιών της Ομάδας Α που εμπίπτουν στην εφαρμογή των διατάξεων του Κ.Ο.Κ. σημειώνονται ως σφάλματα της ΟΜΑΔΑΣ Γ. 1) Έλεγχος του οχήματος πριν ξεκινήσει Γνώσεις επί των παρακάτω αναφερομένων συστημάτων, χειρισμός και διενέργεια ελέγχων για την οδική ασφάλεια στα: ελαστικά και κατάσταση αυτών, φρένα και κατάσταση αυτών, λιπαντικά και λοιπά υγρά του οχήματος (όπως στάθμη λαδιού, στάθμη υγρών φρένων, στάθμη υγρών μπαταρίας, στάθμη αντιψυκτικού, υγρά συμπλέκτη, υγρό υαλοκαθαριστήρων), φώτα, δείκτες κατεύθυνσης και ηχητικό όργανο, λοιπού εξοπλισμού στο ταμπλό του οχήματος, καθώς και των υποχρεωτικών εγγράφων οδηγού και οχήματος. Επιπλέον, ο υποψήφιος ελέγχεται στην προσαρμογή του καθίσματος, των καθρεπτών, των ζωνών ασφαλείας και προσκέφαλων (εφόσον υπάρχουν) για όλους τους επιβάτες, στην ασφάλιση των θυρών. Ο υποψήφιος πρέπει να βεβαιωθεί ότι ο εκπαιδευτής και οι εξεταστές φορούν σωστά τις ζώνες ασφαλείας. Λόγοι απόρριψης είναι η μη γνώση των απαραίτητων ελέγχων των βασικών συστημάτων και εξαρτημάτων, εντός και εκτός του οχήματος και των υποχρεωτικών εγγράφων οδηγού και οχήματος. Οι γνώσεις αυτές δεν απαιτείται να απαριθμούνται όλες από τον υποψήφιο αλλά αρκεί να απαντά σωστά σε τρεις (3) τουλάχιστον από τέσσερις (4) ερωτήσεις του εξεταστή. 2) Οπισθοπορεία με στροφή Η δοκιμασία αυτή γίνεται σε οδούς με μικρή πυκνότητα κυκλοφορίας. Κατά την εκτέλεση του ελιγμού και σε όλη τη διάρκεια του, χρησιμοποιείται ο δείκτης αλλαγής κατεύθυνσης. Σε περίπτωση που αυτός απενεργοποιηθεί πρέπει ο υποψήφιος να τον ενεργοποιήσει εκ νέου. Ο ελιγμός πραγματοποιείται ως εξής : Ο υποψήφιος, αφού χρησιμοποιήσει τον κατάλληλο δείκτη αλλαγής κατεύθυνσης, ακινητοποιεί το όχημα στο δεξιό μέρος, ή στο αριστερό μόνο σε περίπτωση μονόδρομου, του πρώτου δρόμου της επιλογής του εξεταστή και σε απόσταση όχι μεγαλύτερη του ενός (1) μέτρου από το κράσπεδο του πεζοδρομίου. Το όχημα πρέπει να βρίσκεται μέσα στη λωρίδα κυκλοφορίας του και το πίσω άκρο του να απέχει από την τομή των κρασπέδων των δύο πεζοδρομίων περίπου πέντε (5) μέτρα. Στη συνέχεια ο υποψήφιος κινεί το όχημα προς τα πίσω, με αναμμένα τον κατάλληλο δείκτη κατεύθυνσης συνεχώς ενεργοποιημένο στρίβοντας το, ώστε να εισέλθει στον κάθετο δρόμο, όπου πρέπει να διανύσει απόσταση, από την τομή των δύο κρασπέδων, τουλάχιστον το διπλάσιο του συνολικού μήκους του οχήματος και να σταματήσει σε θέση σχεδόν παράλληλη προς το πεζοδρόμιο, χωρίς κανένας από τους προς το κράσπεδο του πεζοδρομίου τροχούς του, να απέχει περισσότερο του ενός (1) μέτρου. Η προς τα πίσω πορεία γίνεται παραχωρώντας την προτεραιότητα στα κινούμενα οχήματα και επιτρέποντας στους πεζούς και τα ζώα να κινηθούν με ασφάλεια ακόμα και επάνω στο οδόστρωμα. Κατά την προς τα πίσω κίνηση, δεν επιτρέπεται: α) Να σταματήσει ο υποψήφιος το όχημα περισσότερο από δύο (2) φορές, εκτός αν λόγοι ασφαλείας το επιβάλλουν (όπως κίνηση πεζού, οχήματος). β) Η οδήγηση του οχήματος πρέπει να γίνεται υποχρεωτικά μέσω των προς τα πλάγια του οχήματος κατόπτρων. Ο υποψήφιος έχει δικαίωμα να κοιτάξει προς τα πίσω, προκειμένου να ελέγξει τη θέση του οχήματος, μόνο κατά τη διάρκεια των στάσεων που επιτρέπεται να γίνουν. Ειδικότερα για την κατηγορία Β, ο έλεγχος γίνεται κοιτάζοντας υποχρεωτικά προς τα πίσω ελέγχοντας ταυτόχρονα οπτικά προς όλες τις κατευθύνσεις μέσω των καθρεπτών του οχήματος. Κατά την πραγματοποίηση του ελιγμού της οπισθοπορείας με συρμό ή αρθρωτό όχημα, επιτρέπεται ο έλεγχος της θέσης του οχήματος μέσα από το παράθυρο της καμπίνας οδήγησης, μόνο κατά την διάρκεια των δύο επιτρεπόμενων στάσεων του οχήματος. γ) Να έρθει οποιοσδήποτε προς το πεζοδρόμιο τροχός σε επαφή με το κράσπεδο του πεζοδρομίου. δ) Να απέχει ο πίσω προς το πεζοδρόμιο τροχός και καθόλη τη διάρκεια του ελιγμού, περισσότερο από: • 1,00 μέτρο για κατηγορία Β • 1,50 μέτρο για κατηγορίες C1, C, D1, D, BE • 2,00 μέτρα για την κατηγορία CE, DE Όταν πρόκειται για συρμό ή αρθρωτό όχημα, ο πίσω προς το πεζοδρόμιο τροχός, νοείται ο τελευταίος του ρυμουλκούμενου ή του ημιρυμουλκούμενου αντίστοιχα. ε) Να σβήσει η μηχανή του οχήματος του περισσότερες από μία φορά. στ) Η προς τα εμπρός κίνηση του οχήματος. Λόγοι απόρριψης είναι : • το σβήσιμο του κινητήρα περισσότερες από μια φορά, • το σταμάτημα του οχήματος περισσότερο από δύο (2) φορές χωρίς να υπάρχει ιδιαίτερος λόγος για την ασφάλεια των λοιπών χρηστών του δρόμου, • η προς τα εμπρός κίνηση για την ευθυγράμμιση του οχήματος, αφού έχει ξεκινήσει η διαδικασία της οπισθοπορείας με γωνία, • η επαφή οποιουδήποτε τροχού με το κράσπεδο του πεζοδρομίου • η απομάκρυνση πέραν του επιτρεπομένου ορίου από το πεζοδρόμιο, • η μη ορθή τελική θέση του οχήματος ως προς το πεζοδρόμιο (όπως, η μη παράλληλη θέση του οχήματος η οποία εκτιμάται ότι πρέπει είναι τέτοια, ώστε η διαφορά των αποστάσεων των εμπρόσθιων, ενδιάμεσων και οπίσθιων εσωτερικών προς το πεζοδρόμιο τροχών να είναι μεγαλύτερη των 30 εκατοστών), • η μη παραχώρηση προτεραιότητας στους οδηγούς των κινούμενων οχημάτων και η μη διευκόλυνση των πεζών και ζώων να κινηθούν με ασφάλεια ακόμα και αν αυτοί διασχίζουν ή κινούνται στο οδόστρωμα. 3) Στάθμευση δεξιά ή αριστερά Η δοκιμασία περιλαμβάνει μία στάθμευση δίπλα στο κράσπεδο του δεξιού ή στην περίπτωση μονόδρομου του αριστερού πεζοδρομίου, της επιλογής του εξεταστή σε επίπεδο χώρο ή σε μικρή ανωφέρεια ή κατωφέρεια. Όλη η δοκιμασία γίνεται παραχωρώντας την προτεραιότητα στα κινούμενα οχήματα και επιτρέποντας στους πεζούς και τα ζώα να κινηθούν με ασφάλεια ακόμα και επάνω στο οδόστρωμα. Δεν επιτρέπεται ο εξεταστής να δώσει εντολή για είσοδο του υποψηφίου σε οδό όπου απαγορεύεται από την κατακόρυφη ή/και οριζόντια σήμανση η είσοδος οχημάτων, προκειμένου να πραγματοποιηθεί ο ελιγμός. Κατά την εκτέλεση του ελιγμού χρησιμοποιείται ο δείκτης αλλαγής κατεύθυνσης καθόλη την διάρκεια του και σε περίπτωση που απενεργοποιηθεί πρέπει να ενεργοποιηθεί και πάλι. Η οδήγηση του οχήματος πρέπει να γίνεται υποχρεωτικά μέσω των προς τα πλάγια του οχήματος κατόπτρων. Ο υποψήφιος έχει δικαίωμα να κοιτάξει προς τα πίσω, προκειμένου να ελέγξει τη θέση του οχήματος, μόνο κατά τη διάρκεια των στάσεων που επιτρέπεται να γίνουν. Για την κατηγορία Β, ο έλεγχος γίνεται κοιτάζοντας υποχρεωτικά προς τα πίσω ελέγχοντας ταυτόχρονα οπτικά προς όλες τις κατευθύνσεις μέσω των κατόπτρων του οχήματος. Κατά την πραγματοποίηση του ελιγμού της οπισθοπορείας με συρμό ή αρθρωτό όχημα, επιτρέπεται ο έλεγχος της θέσης του οχήματος μέσα από το παράθυρο της καμπίνας οδήγησης, μόνο κατά την διάρκεια των δύο επιτρεπομένων στάσεων του οχήματος. Η δοκιμασία πραγματοποιείται ως εξής: Ο υποψήφιος, χρησιμοποιώντας τον κατάλληλο δείκτη αλλαγής κατεύθυνσης ακινητοποιεί το εκπαιδευτικό όχημα δίπλα σε άλλο όχημα, ήδη σταθμευμένο δίπλα στο κράσπεδο του πεζοδρομίου. Στη συνέχεια έχοντας ενεργοποιημένο τον κατάλληλο δείκτη αλλαγής κατεύθυνσης, κινεί το εκπαιδευτικό όχημα προς τα πίσω, κάνοντας τους απαραίτητους ελιγμούς για να το σταθμεύσει ανάμεσα σε δύο αυτοκίνητα που απέχουν μεταξύ τους απόσταση ίση με το ένα και μισό του συνολικού μήκους του οχήματος του. Αν η εξεύρεση κατάλληλου χώρου μεταξύ δύο αυτοκινήτων δεν είναι εφικτή, η δοκιμασία γίνεται πίσω από σταθμευμένο όχημα στην ήδη αναφερθείσα κατάλληλη απόσταση. Κατά τη δοκιμασία αυτή οφείλει ο υποψήφιος: α) Να σταθμεύσει με τέσσερις το πολύ κινήσεις του οχήματος του (πίσω - εμπρός - πίσω - εμπρός). Κίνηση νοείται κάθε αλλαγή φοράς κίνησης του οχήματος. Η δεύτερη κίνηση μπορεί να γίνει είτε μέσα στον χώρο είτε να αποτελέσει την έξοδο του εκπαιδευτικού οχήματος και πάλι δίπλα στο σταθμευμένο όχημα (η έξοδος δηλαδή είναι συνέχεια της δεύτερης προς τα εμπρός κίνησης και δεν μπορεί να αποτελέσει μια ξεχωριστή κίνηση από τις τέσσερις συνολικά επιτρεπόμενες). β) Να μη σβήσει ο κινητήρας του οχήματος του περισσότερες από μία φορά. γ) Να μη χτυπήσει οποιοδήποτε από τα σταθμευμένα γύρω του αυτοκίνητα. δ) Να μην ανέβει το όχημα στο πεζοδρόμιο δηλαδή κανένας τροχός να χάσει την επαφή του με το οδόστρωμα και τεθεί επί του πεζοδρομίου. ε) Να τηρείται, αφού έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία του ελιγμού, μια λογική απόσταση από το πίσω μέρος του εμπρόσθιου οχήματος ώστε να είναι επιτρεπτή η διάβαση πεζού. Η απόσταση αυτή δεν μπορεί να είναι μικρότερη από μισό μέτρο. στ) Να μην απέχει η προς το πεζοδρόμιο επιφάνεια όλων των τροχών του οχήματος από το κράσπεδο του πεζοδρομίου απόσταση μεγαλύτερη των: • τριάντα πέντε (35) εκατοστών για την κατηγορία Β. • σαράντα πέντε (45) εκατοστών για όλες τις άλλες κατηγορίες. ζ) Να εξέλθει από το χώρο στάθμευσης με τέσσερις το πολύ κινήσεις (πίσω - εμπρός - πίσω -εμπρός), ώστε να ολοκληρωθεί η διαδικασία. Λόγοι απόρριψης είναι : • το σβήσιμο του κινητήρα περισσότερες από μια φορά, • η στάθμευση με περισσότερες από τέσσερις κινήσεις, • η σύγκρουση ή το απλό άγγιγμα σταθμευμένου οχήματος, • η απομάκρυνση της προς το πεζοδρόμιο επιφάνειας όλων των τροχών του οχήματος από το κράσπεδο του πεζοδρομίου και απόσταση μεγαλύτερη της επιτρεπόμενης • το ανέβασμα στο κράσπεδο του πεζοδρομίου, • η μη παραχώρηση της προτεραιότητας στους οδηγούς των κινούμενων οχημάτων και η μη διευκόλυνση των πεζών και ζώων να κινηθούν με ασφάλεια ακόμα και αν αυτοί διασχίζουν ή κινούνται στο οδόστρωμα και • η έξοδος από τον χώρο στάθμευσης με περισσότερες από τέσσερις κινήσεις. 4) Εκκίνηση σε ανήφορο κλίσης περίπου 10% Ο υποψήφιος υποχρεούται να εκκινήσει από θέση στάθμευσης σε ανήφορο κλίσης 10% περίπου χωρίς το όχημα να οπισθοχωρήσει πάνω από σαράντα (40) εκατοστά και χωρίς να σβήσει ο κινητήρας. Η δοκιμασία αυτή γίνεται χωρίς τη χρήση χειρόφρενου και επιτρέπεται δεύτερη δοκιμή. Αν ο υποψήφιος επιθυμεί, μπορεί να εκτελέσει τη δοκιμασία με τη χρήση χειρόφρενου, στην περίπτωση όμως αυτή απαγορεύεται η οπισθοπορεία του οχήματος. Λόγοι απόρριψης είναι : • το σβήσιμο του κινητήρα του οχήματος περισσότερες από μία φορά, • η οπισθοχώρηση του οχήματος περισσότερο από σαράντα (40) εκατοστά ή έστω και λίγο αν χρησιμοποιείται το χειρόφρενο • η μη παραχώρηση προτεραιότητας στους οδηγούς των κινούμενων οχημάτων ή στους πεζούς και τα ζώα να κινηθούν με ασφάλεια ακόμα και αν αυτοί διασχίζουν ή κινούνται στο οδόστρωμα. 5) Λήψη μέτρων ασφαλείας κατά την έξοδο από το όχημα Ο υποψήφιος, αφού χρησιμοποιήσει τον κατάλληλο δείκτη αλλαγής κατεύθυνσης σταθμεύει το όχημα, σβήνει τις λοιπές ηλεκτρικές καταναλώσεις όπως φώτα και κλιματισμό, σβήνει τον κινητήρα, ασφαλίζει το όχημα μέσω του χειρόφρενου, θέτει την πρώτη σχέση μετάδοσης στο κιβώτιο όταν το εμπρός μέρος του αυτοκινήτου έχει κατεύθυνση στον ανήφορο ή την όπισθεν όταν το εμπρός μέρος του αυτοκινήτου έχει κατεύθυνση προς τον κατήφορο, βγάζει τη ζώνη ασφαλείας και αποβιβάζεται ελέγχοντας την κυκλοφορία δίπλα και πίσω του πριν ανοίξει την πόρτα. Λόγος απόρριψης είναι η μη ορθή εκτέλεση οποιασδήποτε από τις παραπάνω κινήσεις. ΟΜΑΔΑ Β - ΠΟΡΕΙΑ, ΣΟΒΑΡΑ ΣΦΑΛΜΑΤΑ Ο υποψήφιος κατά την πορεία ελέγχεται στη συμπεριφορά του σε φυσιολογικές συνθήκες κυκλοφορίας και απορρίπτεται εάν υποπέσει σε οποιαδήποτε από τα σφάλματα - παραβάσεις που αναφέρονται παρακάτω. 1) Παραβίαση σηματοδότη, οριζόντιας και κατακόρυφης σήμανσης και μη συμμόρφωση σε σήμα τροχονόμου Ο υποψήφιος πρέπει να οδηγεί τηρώντας τις διατάξεις του Κ.Ο.Κ. που αφορούν τη σηματοδότηση, την κατακόρυφη και οριζόντια σήμανση και τα σήματα των τροχονόμων. Λόγοι απόρριψης είναι η παραβίαση οποιουδήποτε από τα παραπάνω. 2) Είσοδος στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας Είσοδος στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας, θεωρείται η κίνηση του οχήματος σε οδόστρωμα ή σε τμήμα οδοστρώματος που προορίζεται για την αντίθετη, προς την κατεύθυνση του κυκλοφορία. Εφόσον η κίνηση στο οδόστρωμα επιβάλλεται να γίνει από τον υποψήφιο για προσπέρασμα σταματημένου οχήματος (εκτός λεωφορείου που εκτελεί συγκοινωνία ή σχολικού λεωφορείου που αποβιβάζει ή επιβιβάζει παιδιά) ή λόγω αδυναμίας κίνησης στο κανονικό ρεύμα κυκλοφορίας, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που αυτή επιτρέπεται από τις σχετικές διατάξεις του Κ.Ο.Κ. και δεν παραβιάζεται η προτεραιότητα του αντιθέτως ερχόμενου οχήματος, τούτο δηλώνεται υποχρεωτικά από τον υποψήφιο στον εξεταστή. Σε οδόστρωμα που δεν υπάρχει σήμανση μονόδρομου ο υποψήφιος κινείται υποχρεωτικά στη δεξιά πλευρά του δρόμου, διαφορετικά θεωρείται ότι εισέρχεται στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας, εκτός εάν γνωρίζει τον δρόμο και προτίθεται να στρίψει αριστερά και ενημερώσει τους εξεταστές. Όταν δεν υπάρχει σήμανση μονόδρομου και ο εξεταστής δώσει παράγγελμα στροφής αριστερά είναι υποχρεωμένος να ειδοποιήσει τον υποψήφιο για κίνηση σε μονόδρομο, προκειμένου να καταλάβει σωστή θέση στο οδόστρωμα. Λόγοι απόρριψης είναι: • Η είσοδος στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας σε δρόμο όπου υπάρχει διπλή ή μονή συνεχόμενη γραμμή. • Η κίνηση στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας, σε δρόμο χωρίς σήμανση μονόδρομου εκτός αν ο υποψήφιος το γνωρίζει και το έχει δηλώσει στους εξεταστές. • Η είσοδος στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας λόγω προσπέρασης σταματημένου, σε στάση, λεωφορείου που εκτελεί συγκοινωνία ή σχολικού λεωφορείου που επιβιβάζει ή αποβιβάζει παιδιά ακόμα και αν δηλωθεί στους εξεταστές. • Οποιαδήποτε άλλη ενέργεια με την οποία πραγματοποιείται είσοδος στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας. 3) Ανέβασμα σε πεζοδρόμιο ή διαχωριστική νησίδα ή κίνηση σε διακεκριμένο τμήμα του δρόμου όπου απαγορεύεται η χρήση του από τα οχήματα Ανέβασμα στο πεζοδρόμιο ή σε διαχωριστική νησίδα θεωρείται οποτεδήποτε ο ένας τουλάχιστον τροχός χάσει την επαφή του με το οδόστρωμα και τεθεί επί του πεζοδρομίου ή της διαχωριστικής νησίδας. Κίνηση στο πλαϊνό ρείθρο (το τμήμα της οδού μεταξύ του πεζοδρομίου και της ασφάλτου) δεν απαγορεύεται. Κίνηση σε τμήματα της οδού όπου έχουν σχεδιαστεί ειδικές διαγραμμίσεις, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 5 του ΚΟΚ, απαγορεύεται. Λόγοι απόρριψης είναι: η παραβίαση οποιουδήποτε από τα παραπάνω. 4) Πρόκληση ατυχήματος θεωρείται η πρόκληση οποιουδήποτε ατυχήματος με υπαιτιότητα του υποψηφίου. Πρόκληση ατυχήματος θεωρείται και η αποτροπή ατυχήματος με παρέμβαση τρίτου ή για λόγους που δεν ανάγονται στον ίδιο τον υποψήφιο. Λόγοι απόρριψης είναι: • Η πρόκληση ατυχήματος όπως πρόσκρουση σε άλλο όχημα, ή έστω απλή επαφή με οποιοδήποτε σταθερό ή κινητό αντικείμενο. • Η αποτροπή ατυχήματος όπως η αποτροπή σύγκρουσης με πεζό που απεφεύχθη λόγω μετακίνησης του ίδιου του πεζού ή αποτροπή σύγκρουσης με όχημα μετά από ελιγμό του οδηγού του άλλου οχήματος. • Η παρέμβαση του εκπαιδευτή με οποιοδήποτε τρόπο για αποφυγή ατυχήματος. 5) Παραβίαση της προτεραιότητας Ο υποψήφιος κατά την πορεία κινείται σύμφωνα με τις διατάξεις του ΚΟΚ και τηρεί υποχρεωτικά τη σηματοδότηση και την οριζόντια και κατακόρυφη σήμανση των οδών, ενώ όταν αυτές δεν υφίστανται ισχύει ο γενικός κανόνας της εκ δεξιών προτεραιότητας με τις εξαιρέσεις που αναφέρονται αναλυτικά παρακάτω. Στην περίπτωση όμοιας (ισοδύναμης) σήμανσης σε κόμβο (όπως πινακίδα STOP σε δρόμο και στο συμβαλλόμενο σε αυτό δρόμο δεξιά) τότε ισχύει η εκ δεξιών προτεραιότητα ή κατόπιν συνεννόησης. Στην περίπτωση όμοιας (ισοδύναμης) σήμανσης σε κόμβο (όπως πινακίδα STOP στον ίδιο δρόμο αλλά στις αντίθετες κατευθύνσεις) τότε η αριστερή στροφή και των δύο οχημάτων της αυτής κατηγορίας γίνεται κατόπιν συνεννόησης. Από τις διατάξεις του Κ.Ο.Κ. προβλέπεται επίσης ότι οι οδηγοί οχημάτων που εισέρχονται σε κυκλικό κόμβο (πλατεία) έχουν προτεραιότητα εκτός αν καθορίζεται διαφορετικά με σηματοδότηση ή και σήμανση. Λόγοι απόρριψης είναι: • Η παραβίαση της εκ δεξιών προτεραιότητας των οχημάτων σε κόμβους χωρίς σηματοδότηση ή και σήμανση. • Η μη σωστή και έγκαιρη ακινητοποίηση του οχήματος στον κόμβο για την παραχώρηση της προτεραιότητας σε οχήματα που εισέρχονται από δεξιά είσοδο με προτεραιότητα. • Η παραβίαση προτεραιότητας αντιθέτως ερχόμενου οχήματος σε δρόμο με διπλή ή μονή συνεχόμενη γραμμή ακόμη και στην περίπτωση ενημέρωσης των εξεταστών στην περίπτωση που πραγματοποιείται προσπέρασμα σε σταματημένο όχημα. • Η μη παραχώρηση της προτεραιότητας σε οχήματα άμεσης ανάγκης. • Η παραβίαση γενικότερα προτεραιότητας πεζών (ή κινουμένων ή εχόντων την πρόθεση να διασχίσουν τον δρόμο) και οχημάτων συμπεριλαμβανομένων και των διατάξεων της παραγράφου 3 του άρθρου 17, καθώς και των παραγράφων 1, 2 και 3 του άρθρου 18 του ΚΟΚ. ΟΜΑΔΑ Γ- ΠΟΡΕΙΑ, ΑΠΛΑ ΣΦΑΛΜΑΤΑ Κάθε φορά που υποψήφιος υποπέσει σε οποιοδήποτε σφάλμα, ο εξεταστής πρέπει να τον ενημερώνει με ευγενικό τρόπο σχετικά και να καταγράφει το σφάλμα στην αντίστοιχη θέση στο μνημόνιο. Για να απορριφθεί ένας υποψήφιος πρέπει να σημειωθούν δύο (2) σφάλματα «Σ» στην ίδια θέση του μνημονίου ή πέντε (5) συνολικά σφάλματα «Σ» σε διαφορετικές θέσεις του μνημονίου, για τις παρακάτω περιπτώσεις: 1) Εκκίνηση από θέση στάσης ή στάθμευσης Ελέγχεται εάν ο υποψήφιος ξεκινάει σωστά το όχημα (έλεγχος με στροφή της κεφαλής μέχρι το ύψος του ώμου, χρήση δεικτών αλλαγής κατεύθυνσης, τυχόν παραχώρηση προτεραιότητας, κ.λπ.) χωρίς απότομη ή ανώμαλη εκκίνηση και σβήσιμο του κινητήρα. Σφάλματα είναι: • η μη χρήση του σωστού δείκτη αλλαγής κατεύθυνσης, • ο μη ορθός έλεγχος με τη χρήση του καθρέπτη και τη στροφή του κεφαλιού μέχρι το ύψος του ώμου, • το σβήσιμο του κινητήρα, • η μη ορθή χρήση του κιβωτίου ταχυτήτων (χρήση άλλης σχέσης ταχύτητας εκτός της κατάλληλης σχέσης), • η απότομη ή ανώμαλη εκκίνηση λόγω κακής χρήσης των ποδομοχλών συμπλέκτη και επιταχυντή H μη παραχώρηση προτεραιότητας σε άλλο κινούμενο όχημα, αποτελεί σοβαρό σφάλμα της ΟΜΑΔΑΣ Β και λόγο απόρριψης του υποψηφίου. 2) Τρόπος αλλαγής λωρίδας κυκλοφορίας Ελέγχεται εάν ο υποψήφιος κατά την αλλαγή λωρίδας κυκλοφορίας κάνει ορθή χρήση των καθρεπτών, ενεργοποιεί τον κατάλληλο δείκτη αλλαγής κατεύθυνσης, παραχωρεί τυχόν προτεραιότητα και την τελευταία στιγμή με στροφή του κεφαλιού στο ύψος του ώμου επανελέγχει και εισέρχεται στην λωρίδα κυκλοφορίας που επιθυμεί. Σφάλμα είναι η παραβίαση οποιουδήποτε από τα παραπάνω. H μη παραχώρηση προτεραιότητας σε άλλο κινούμενο όχημα, αποτελεί σοβαρό σφάλμα της ΟΜΑΔΑΣ Β και λόγο απόρριψης του υποψηφίου. 3) Χρήση φωτών, δεικτών αλλαγής κατεύθυνσης και φωτών έκτακτης ανάγκης Ελέγχεται εάν ο υποψήφιος σε κάθε αλλαγή κατεύθυνσης, στροφής (δεξιά ή αριστερά), ή στάθμευσης κάνει χρήση των δεικτών αλλαγής κατεύθυνσης βάσει του Κ.Ο.Κ., και αν έχει την ικανότητα να δίνει τα αντίστοιχα σήματα με το χέρι, αν δοθεί από τον εξεταστή, στην υποθετική περίπτωση βλάβης των δεικτών, παρόμοια εντολή. Η χρήση από τον υποψήφιο οδηγό των φωτών έκτακτης ανάγκης ελέγχεται μόνο στην περίπτωση ακινητοποίησης του εκπαιδευτικού οχήματος μετά από τροχοπέδηση λόγω απότομης επιβράδυνσης ή λόγω βλάβης του και δημιουργείται κίνδυνος από την ακινησία του. Σφάλματα είναι : • η μη σωστή χρήση των κατάλληλων φωτών. • η μη σωστή χρήση του κατάλληλου δείκτη αλλαγής κατεύθυνσης κατά την εκκίνηση, στάθμευση και κατά τις αλλαγές κατεύθυνσης που πραγματοποιεί ο υποψήφιος με το όχημα του. • η μη σωστή χρήση των φώτων έκτακτης ανάγκης στις περιπτώσεις που επιβάλλεται η χρήση τους. 4) Κίνηση οχήματος και σωστή συμπεριφορά οδηγού ανάλογα με τις υπάρχουσες συνθήκες Ελέγχεται εάν ο υποψήφιος κινεί το όχημα του ορθά σύμφωνα με τις διατάξεις του Κ.Ο.Κ. και συμπεριφέρεται ανάλογα με τις υπάρχουσες συνθήκες της οδού (όπως κίνηση άλλων οχημάτων, μέσων μαζικής μεταφοράς, οχημάτων άμεσης βοήθειας, σεβασμός των πεζών), χωρίς να παρεμποδίζει την ομαλή πορεία άλλων οχημάτων κινούμενος με ασυνήθιστη βραδύτητα χωρίς αιτία. Σφάλμα είναι η παραβίαση οποιουδήποτε από τα παραπάνω. 5) Σωστή θέση στο οδόστρωμα Ελέγχεται εάν ο υποψήφιος μπορεί να κρατήσει το όχημα, σε ευθεία πορεία και στη σωστή θέση σύμφωνα με όσα ορίζονται στον ΚΟΚ, να πάρει έγκαιρα τη σωστή θέση μετά από το παράγγελμα για να στρίψει δεξιά ή αριστερά, σε μονόδρομους ή σε δρόμους διπλής κατεύθυνσης, και να εισέλθει στη σωστή θέση μετά την είσοδο του στο δρόμο που έστριψε. Σφάλμα είναι η παραβίαση οποιουδήποτε από τα παραπάνω. H μη παραχώρηση προτεραιότητας σε άλλο κινούμενο όχημα, αποτελεί σοβαρό σφάλμα της ΟΜΑΔΑΣ Β και λόγο απόρριψης του υποψηφίου. 6) Τήρηση σωστών αποστάσεων από τα άλλα οχήματα Ελέγχεται εάν ο υποψήφιος τηρεί τις απαραίτητες αποστάσεις από τα οχήματα που προηγούνται ή που κινούνται παράλληλα με το όχημα του ή είναι σταθμευμένα. Σφάλμα είναι η παραβίαση οποιουδήποτε από τα παραπάνω. 7) Προσπέρασμα εμποδίου ή προπορευόμενου οχήματος Ελέγχεται εάν ο υποψήφιος κατά την προσπέραση εμποδίου ή προπορευόμενου οχήματος κάνει ορθή χρήση των καθρεπτών, ενεργοποιεί τον αριστερό δείκτη αλλαγής κατεύθυνσης, παραχωρεί τυχόν προτεραιότητα, επανελέγχει την τελευταία στιγμή με στροφή του κεφαλιού στο ύψος του ώμου, εισέρχεται στην προς τα αριστερά του λωρίδα κυκλοφορίας, προσπερνά το εμπόδιο ή το προπορευόμενο όχημα και επανέρχεται ενεργοποιώντας το δεξί δείκτη αλλαγής κατεύθυνσης στην λωρίδα κυκλοφορίας στην οποία αρχικά κινείτο. Σφάλμα είναι η παραβίαση οποιουδήποτε από τα παραπάνω. H μη παραχώρηση προτεραιότητας σε άλλο κινούμενο όχημα, αποτελεί σοβαρό σφάλμα της ΟΜΑΔΑΣ Β και λόγο απόρριψης του υποψηφίου. 8) Κίνηση σε ισόπεδο κυκλικό κόμβο (πλατεία) Ελέγχεται εάν ο υποψήφιος κατά την είσοδο ή έξοδο από κυκλικό κόμβο (πλατεία) καταλαμβάνει τη σωστή θέση στο οδόστρωμα και κάνει τους σωστούς χειρισμούς (όπως χρήση κατάλληλων δεικτών κατεύθυνσης). Συγκεκριμένα, αν δεν έχει δοθεί εντολή εξόδου στον υποψήφιο, αυτός υποχρεούται να κινείται εσωτερικά στην πλατεία, ενώ αν πρόκειται να εξέλθει του κόμβου υποχρεούται να κινείται εξωτερικά. Κατά την εξέταση πρέπει να δίδεται έγκαιρα και με σαφήνεια το παράγγελμα του εξεταστή για την αποφυγή παρερμηνειών. Σφάλματα είναι: • η μη ορθή προσέγγιση στον κυκλικό κόμβο (όπως με υψηλή ταχύτητα), • η μη ορθή κίνηση μέσα στον κυκλικό κόμβο, • η μη ορθή και έγκαιρη χρήση του δείκτη αλλαγής κατεύθυνσης κατά την έξοδο από τον κυκλικό κόμβο. H μη παραχώρηση προτεραιότητας σε άλλο κινούμενο όχημα, αποτελεί σοβαρό σφάλμα της ΟΜΑΔΑΣ Β και λόγο απόρριψης του υποψηφίου. 9) Σωστή αλλαγή ταχυτήτων ανάλογα με τις υπάρχουσες συνθήκες Ελέγχεται εάν ο υποψήφιος κάνει ορθή επιλογή των σχέσεων μετάδοσης της κίνησης (ταχύτητες), ανάλογα με τις συνθήκες (όπως σε δρόμους με κλίσεις ανωφέρειας ή κατωφέρειας). Ο υποψήφιος οφείλει να χρησιμοποιεί, εφόσον οι συνθήκες κυκλοφορίας το επιτρέπουν, όλες τις ταχύτητες. Σφάλματα είναι: • η μη ορθή και έγκαιρη αλλαγή ταχυτήτων • η συνεχής χρήση της 1ης ταχύτητας εν κινήσει εκτός αν επιβάλλεται από την κατάσταση της οδού ή της συνθήκες κυκλοφορίας • χρήση της 1ης ταχύτητας για μείωση της ταχύτητας 10) Σβήσιμο κινητήρα Ελέγχεται εάν ο υποψήφιος κάνει ορθή χρήση των εξαρτημάτων του οχήματος ώστε να μην σβήσει ο κινητήρας. 11) Πέδηση και ακινητοποίηση Κατά την πορεία ελέγχεται η έγκαιρη επιβράδυνση, πέδηση ή ακινητοποίηση σύμφωνα με τις περιστάσεις και η πρόβλεψη των κινήσεων των υπολοίπων χρηστών της οδού. Ειδικότερα για τις κατηγορίες C, D, CE, DE, ελέγχεται η χρήση των συστημάτων πέδησης, η χρήση των συστημάτων πέδησης, άλλων εκτός των πεδών. Σφάλματα είναι η μη τήρηση των παραπάνω. 12) Τήρηση των διατάξεων του Κ.Ο.Κ. Ελέγχεται εάν ο υποψήφιος καθόλη τη διάρκεια της δοκιμασίας προσόντων και συμπεριφοράς γνωρίζει και εφαρμόζει ορθά τις διατάξεις του ΚΟΚ, πέραν αυτών που ειδικά περιγράφονται παραπάνω στις ΟΜΑΔΕΣ Β και Γ. 13) Αδικαιολόγητη παρέμβαση παριστάμενου εκπαιδευτή Η οποιαδήποτε παρέμβαση του παριστάμενου εκπαιδευτή (όπως λεκτικά ή/και συνθηματικά) εκτός της περίπτωσης που η παρέμβαση σκοπό έχει την πρόληψη ατυχήματος, θεωρείται βοήθεια προς τον υποψήφιο και σημειώνεται ως σφάλμα. 14) Οικονομική - Οικολογική οδήγηση Ελέγχεται εάν ο υποψήφιος κατέχει τις βασικές αρχές της οικολογικής - οικονομικής οδήγησης, όπως: αλλαγή ταχυτήτων στις 2.000 - 2.500 στροφές, οδήγηση με σταθερή ταχύτητα, αποφυγή άσκοπων φρεναρισμάτων, παρατήρηση και πρόβλεψη συνθηκών κυκλοφορίας. Σφάλμα είναι η παραβίαση οποιουδήποτε από τα παραπάνω. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III ΠΡΟΣΘΕΤΕΣ ΔΟΚΙΜΑΣΙΕΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΟΔΗΓΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΚΤΗΣΗ ΑΔΕΙΑΣ ΟΔΗΓΗΣΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ C1, C, D1, D, BE, C1E, CE, D1E, DE Για τις κατηγορίες C1, C, D1, D, BE, C1E, CE, D1E, DE πρέπει ο υποψήφιος, εκτός από τις δοκιμασίες που περιγράφονται στο ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II, να εξετάζεται και σε όλες τις επιπλέον δοκιμασίες όπως αυτές περιγράφονται παρακάτω και αναφέρονται στο Τμήμα III του Δ.Ε.Ε. (ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ 2). ΟΜΑΔΑ Α - ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΟΧΗΜΑΤΟΣ, ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΟΚΙΜΑΣΙΕΣ Οι παρακάτω δοκιμασίες μπορούν να πραγματοποιούνται και μέσα σε ειδικά εξεταστικά κέντρα (πίστες) όπου πρέπει να τηρούνται όλες οι διατάξεις του ΚΟΚ (όπως, χρήση των δεικτών αλλαγής κατεύθυνσης, χρήση της ζώνης ασφαλείας). 1) Έλεγχος του οχήματος πριν ξεκινήσει Ο υποψήφιος ελέγχεται στην σωστή προετοιμασία του οχήματος. Ο υποψήφιος πρέπει να έχει γνώση βασικών στοιχείων των εξαρτημάτων των συστημάτων ασφαλείας και του ελέγχου αυτών. Από τις παρακάτω ενότητες επιλέγονται από τον εξεταστή τέσσερεις (4) και ο υποψήφιος πρέπει να απαντήσει σε τρεις (3) τουλάχιστον, αλλιώς απορρίπτεται. α) Ταυτοποίηση του οχήματος Έλεγχος ταυτοποίησης του οχήματος με την άδεια κυκλοφορίας του (πινακίδες κυκλοφορίας, εγχάρακτος αριθμός πλαισίου και πινακιδάκι κατασκευαστή). β) Απαραίτητα έγγραφα του οδηγού και του οχήματος Έλεγχος των απαραίτητων εγγράφων (κατάλληλη και ισχύουσα άδεια οδήγησης, πιστοποιητικό επαγγελματικής ικανότητας όπως, για ADR, Δελτίο Τεχνικού Ελέγχου, Ασφαλιστήριο συμβόλαιο, βεβαίωση καλής λειτουργίας ταχογράφου). γ) Περιμετρικός έλεγχος Έλεγχος περιμετρικά και κάτω από το αυτοκίνητο, για τυχόν διαρροές (καυσίμου - λαδιών - υγρών – βαλβολίνες) ή για ύπαρξη εμποδίου που να εμποδίζει την προς τα πίσω ή μπροστά κίνηση του οχήματος (όπως, ζώα, ξύλα, καρφιά, γυαλιά, πέτρες). Έλεγχος της λειτουργίας του συστήματος πλυστικής συσκευής ανεμοθώρακα, κατάσταση μάκτρων των υαλοκαθαριστήρων. Καθαρισμός εξωτερικών καθρεπτών και φωτιστικών σωμάτων. δ) Πινακίδες - σύμβολα - εξαρτήματα Έλεγχος ειδικών συμβόλων και σημάτων που προβλέπονται από τον ΚΟΚ, ανάλογα με το όχημα, όπως αναγραφή ανώτατου ορίου ταχύτητας, μικτής μάζας, αναγνώρισης οχήματος άνω των 13 μέτρων, αντανακλαστικές πινακίδες, λασπωτήρες, αντισφηνωτική προστασία). ε) Έλεγχος ελαστικών Έλεγχος των ελαστικών για καταλληλότητα σύμφωνα με τα αναγραφόμενα στην άδεια κυκλοφορίας, τη βεβαίωση του ταχογράφου και περιοριστή ταχύτητας, το χρόνο παραγωγής τους, το βάθος πέλματος, την κανονική πίεση αέρα, τους δείκτες κατάλληλης επιλογής ελαστικών και δείκτες φόρτωσης μονού και διπλού ελαστικού, τις φθορές, τα εξογκώματα, αποκολλήσεις και την ανάμιξη ελαστικών. Έλεγχος της κατάστασης και της πίεσης της ρεζέρβας, έλεγχος της κατάστασης των ζαντών (όπως φθορές, ρωγμές, σπασίματα, παραμορφώσεις). Γνώσεις για την αναγόμωση και επαναχάραξη ελαστικών. στ) Έλεγχος φωτών Έλεγχος της σωστής λειτουργίας των φωτών (θέσης, διασταύρωσης, πορείας, όγκου, έκτακτης ανάγκης, πέδησης, ομίχλης, δεικτών αλλαγής κατεύθυνσης, πινακίδας κυκλοφορίας) και των ανακλαστήρων. ζ) Σύστημα πέδησης - βαλβίδες - έλεγχοι στο πνευματικό σύστημα Έλεγχος της κανονικής πίεσης λειτουργίας του συστήματος πέδησης μέσω των μανομέτρων, πτώση πίεσης λόγω βλαβών, αφύγρανση αεροφυλακίων. Γενικές γνώσεις λειτουργίας του συστήματος πέδησης προς αποφυγή κινδύνων (όπως, ρήξη σωληνώσεων, πτώση πίεσης και αυτόματη πέδηση, συνεχής και προοδευτική πέδηση, πέδη στάθμευσης, εξασφάλιση ακινητοποίησης βαρέος οχήματος). η) Έλεγχος υγρών και λοιπών εξαρτημάτων Ελέγχονται τα λάδια του κινητήρα, το υγρό του ψυγείου, τα λάδια του υδραυλικού τιμονιού, τα υγρά του συμπλέκτη, τα υγρά της μπαταρίας, οι ανοχές του τιμονιού, το δυναμό, οι αναρτήσεις (μηχανικού ή πνευματικού τύπου) και το σύστημα κλιματισμού. θ) Θέση οδήγησης - καμπίνα Ρυθμίζεται η θέση οδήγησης και οι πλαϊνοί καθρέπτες ώστε να έχει πλήρη ορατότητα και πλήρη έλεγχο στα χειριστήρια και στα όργανα του οχήματος. Έλεγχος των ενδεικτικών λυχνιών στον πίνακα οργάνων (όπως, φώτα διασταύρωσης, φώτα πορείας, δείκτες κατεύθυνσης, φώτα έκτακτης ανάγκης, χειρόφρενο, μανόμετρο πίεσης λαδιού, μανόμετρο πίεσης αέρα, δείκτης θερμοκρασίας, δείκτης στάθμης καυσίμου) και των ποδομοχλών, πρώτα με ανοικτό διακόπτη, και στη συνέχεια, βάζοντας σε κίνηση τον κινητήρα. Επιπλέον, για τα λεωφορεία, ελέγχεται ο εξοπλισμός ασφαλείας και άνεσης των επιβατών (όπως, εσωτερικός φωτισμός των επιβατών, οι κλίμακες προσβάσεων εισόδου - εξόδου, οι ζώνες ασφαλείας, τα παράθυρα έκτακτης ανάγκης). ι) Υποχρεωτικός και προαιρετικός εξοπλισμός Έλεγχος του υποχρεωτικού εξοπλισμού (σφήνες αναστολής κύλισης, προειδοποιητικό τρίγωνο, φαρμακείο, πυροσβεστήρες, αντιολισθητικές αλυσίδες, σφυρί θραύσης παραθύρου για τα λεωφορεία, εργαλεία αντικατάστασης ελαστικών) και του προαιρετικού εξοπλισμού (γάντια, ιμάντες για το φορτίο, γιλέκο και χάρτες). 6) Υποβοηθητικοί μηχανισμοί πέδησης και διεύθυνσης Η δοκιμασία αυτή πραγματοποιείται μόνο για τις κατηγορίες C, D, CE, DE: Ο υποψήφιος εξετάζεται εάν γνωρίζει να χειρίζεται και να ελέγχει τον υποβοηθητικό μηχανισμό του συστήματος πέδησης (κλαπέτο ή μηχανόφρενο ή ritarder) και το υποβοηθητικό μηχανισμό του συστήματος διεύθυνσης (σύστημα υποβοήθησης του υδραυλικού τιμονιού) με έλεγχο του τζόγου του. Λόγοι απόρριψης είναι η μη γνώση της λειτουργία των παραπάνω. 7) Συσκευή του ταχογράφου Η δοκιμασία αυτή πραγματοποιείται μόνο για τις κατηγορίες C1, C, D1, D, C1E, CE, D1E, DE: Ο υποψήφιος εξετάζεται εάν γνωρίζει τα εξαρτήματα, τη λειτουργία της συσκευής, τη συμπλήρωση των φύλλων καταγραφής του ταχογράφου, τη συμβατότητα του φύλλου καταγραφής, την τοποθέτηση του, την ανάγνωση και ερμηνεία των καταγεγραμμένων στοιχείων, τη χρησιμότητα και αξιοποίηση των στοιχείων, τις ενέργειες που πρέπει να κάνει σε περίπτωση που διαπιστωθεί βλάβη και τους χρόνους φύλαξης των φύλλων καταγραφής. Η τοποθέτηση του φύλλου καταγραφής γίνεται από τον υποψήφιο με την έναρξη της πρακτικής εξέτασης, παραμένει στη θέση του μέχρι το τέλος της εξέτασης αυτής και στη συνέχεια αφαιρείται από την συσκευή του ταχογράφου και, αφού ολοκληρωθεί η συμπλήρωση του, παραδίδεται στον εξεταστή Α που το επισυνάπτει στο Δ.Ε.Ε. του υποψηφίου. Ανάλογη εφαρμογή γίνεται και στην περίπτωση ψηφιακού ταχογράφου. Λόγοι απόρριψης είναι: • η μη σωστή καταγραφή από τον υποψήφιο ακόμη και ενός εκ των απαραίτητων στοιχείων που απαιτούνται στο φύλλο καταγραφής του ταχογράφου, • η μη τοποθέτηση φύλλου καταγραφής στην συσκευή του ταχογράφου, • η μη σωστή τοποθέτηση του φύλλου καταγραφής στην συσκευή του ταχογράφου, • η μη γνώση της συσκευής, των μηχανισμών μεταγωγής με τους οποίους ρυθμίζονται οι σχετικές εργασίες των οδηγών και των στοιχείων που καταγράφονται στο φύλλο καταγραφής και • η μη γνώση των χρόνων εργασίας και των ενεργειών σε περίπτωση βλάβης. 8) Απόζευξη και ζεύξη Η δοκιμασία αυτή πραγματοποιείται για τις κατηγορίες BE, C1E, CE, D1E, DE και για την κατηγορία Β με «Κωδικό 96». Ο υποψήφιος εξετάζεται αν είναι σε θέση να αποζεύξει και να ζεύξει το ρυμουλκούμενο όχημα, να το απομακρύνει από την ίδια ευθεία, έτσι ώστε να αξιολογείται η ικανότητα του οδηγού να ευθυγραμμίζει με ασφάλεια ρυμουλκό και ρυμουλκούμενο. Κατά την οπισθοπορεία στη διαδικασία της ζεύξης, μπορεί να σταματήσει όσες φορές θελήσει προκειμένου να ελέγξει τη θέση του, δεν επιτρέπεται όμως να κινηθεί καθόλου εμπρός. Καθόλη την διαδικασία πρέπει ο υποψήφιος να φορά αντανακλαστικό γιλέκο. Παρακάτω περιγράφονται αναλυτικά οι απαραίτητες ενέργειες για την απόζευξη και ζεύξη αρθρωτών οχημάτων και συρμών. I. Ενέργειες για την απόζευξη αρθρωτού οχήματος: Για την απόζευξη αρθρωτού οχήματος ακολουθείται η παρακάτω σειρά ενεργειών: α) Σταθμεύεται το αρθρωτό όχημα υποχρεωτικά σε ευθεία γραμμή, όπου επιτρέπεται, αφού ληφθούν τα απαραίτητα μέτρα ασφάλειας (φώτα έκτακτης ανάγκης) για τη προστασία των λοιπών χρηστών της οδού. β) Τίθεται ο μηχανισμός μεταγωγής του ταχογράφου στο σύμβολο της δραστηριότητας «Λοιπές Εργασίες», ενεργοποιείται η πέδη στάθμευσης, τίθεται εκτός λειτουργίας ο κινητήρας και αποβιβάζεται ο υποψήφιος οδηγός από το όχημα. Τοποθετείται το προειδοποιητικό τρίγωνο επισήμανσης στην προβλεπόμενη απόσταση. γ) Ασφαλίζεται το επικαθήμενο τοποθετώντας τις δύο σφήνες αναστολής κύλισης (τάκους) στους τροχούς του τελευταίου οπίσθιου άξονα σε θέσεις επί των τροχών (διαγώνια, μπροστά ή πίσω) ανάλογα με τη κλίση του εδάφους και «δένεται» το μηχανόφρενο, εφόσον οι κύλινδροι πέδησης του συστήματος πέδησης του δεν είναι διπλής ενέργειας. δ) Χρησιμοποιείται ο μηχανισμός ανύψωσης (μανιβέλα) για να κατέβουν οι δύο τηλεσκοπικές στηρίξεις (ποδαρικά), έως ότου αυτές πατήσουν σε ανθεκτικό έδαφος ώστε να μην βυθιστούν. Εάν το όχημα διαθέτει κατάλληλο ηλεκτρικό σύστημα, το κατέβασμα των ποδαρικών πραγματοποιείται από την καμπίνα οδήγησης. Σε περίπτωση που το έδαφος στο οποίο πραγματοποιείται η απόζευξη δεν είναι σταθερό, τοποθετούνται κατάλληλα υποστηρίγματα. Στη συνέχεια με τη χρήση της μανιβέλας ανασηκώνεται λίγο το επικαθήμενο, έτσι ώστε να είναι δυνατή η απασφάλιση του πείρου από τη «πλάκα επικάθησης». Σε περίπτωση που το ρυμουλκό διαθέτει σύστημα ανάρτησης με αερόσουστες, η παραπάνω διαδικασία πραγματοποιείται και με τη βοήθεια συμπίεσης ή αποσυμπίεσης των αερόσουστων. ε) Διακόπτεται η παροχή, όπου υπάρχει, πεπιεσμένου αέρα μέσω των ταχυσυνδέσμων των σωληνώσεων παροχής πεπιεσμένου αέρα και στη συνέχεια αποσυνδέονται διαδοχικά η εντολή παροχής (κόκκινος αγωγός) και η εντολή πέδησης (κίτρινος αγωγός). Τοποθετούνται και καλύπτονται οι αγωγοί στις αναμονές, όπου υπάρχουν, με τα ειδικά προστατευτικά για να αποφευχθεί η είσοδος ξένων σωμάτων ή νερού. Για την αποφυγή εμπλοκής τους οι αγωγοί δεν πρέπει να αιωρούνται. στ) Αποσυνδέεται η ηλεκτρική παροχή (ρευμοτοδότης) του ρυμουλκού. Σε περίπτωση που το σύστημα πέδησης του ρυμουλκού ενισχύεται με ABS αποσυνδέεται και ο αντίστοιχος ρευματοδότης. η) Απασφαλίζεται ο πείρος από τη πλάκα επικάθησης τραβώντας την ειδική χειρολαβή ασφάλισης του, για να είναι δυνατή η αποσύνδεση των δύο οχημάτων. θ) Επιβιβάζεται ο υποψήφιος οδηγός στο ρυμουλκό και το μετακινεί με μικρή ταχύτητα σε απόσταση ικανή (περίπου 30 εκατοστά) ώστε αυτό να αποσυνδεθεί από το ημιρυμουλκούμενο εξασφαλίζοντας ταυτόχρονα την ορθή στήριξη του επικαθήμενου στα ποδαρικά. Στη συνέχεια ο υποψήφιος οδηγός απομακρύνει το ρυμουλκό και αποβιβάζεται. Σε περίπτωση που το ρυμουλκό διαθέτει αερόσουστες, υποχρεούται πριν το μετακινήσει να χαμηλώσει με τις αερόσουστες τον πίσω άξονα του. ι) Αποβιβάζεται ο υποψήφιος οδηγός από το ρυμουλκό ασφαλίζοντας (τάκοι, χειρόφρενο) και σημαίνοντας (προειδοποιητικό τρίγωνο ασφαλείας) το επικαθήμενο. Σε περίπτωση που οι κύλινδροι πέδησης του επικαθήμενου δεν είναι διπλής ενέργειας, ο υποψήφιος οδηγός οφείλει να σφίξει και το μηχανόφρενο. ια) Επιβιβάζεται ο υποψήφιος οδηγός στο ρυμουλκό και θέτει το μηχανισμό μεταγωγής του ταχογράφου, όπου υπάρχει, στο σύμβολο που αντιστοιχεί στη δραστηριότητα «οδήγηση» και στη συνέχεια τηρώντας τους κανόνες του Κ.Ο.Κ. εισέρχεται στην κυκλοφορία. II. Ενέργειες για την ζεύξη αρθρωτού οχήματος Για τη ζεύξη αρθρωτού οχήματος ακολουθείται η παρακάτω σειρά ενεργειών: α) Επιβιβάζεται ο υποψήφιος οδηγός στο ρυμουλκό και το οδηγεί με όπισθεν και σε ευθεία πορεία προς το σταθμευμένο επικαθήμενο, σταματώντας το σε μικρή απόσταση μπροστά από αυτό. Κατά τη διάρκεια των ελιγμών πρέπει να εξασφαλίζονται τα κατάλληλα μέτρα ασφαλείας για τη προστασία των λοιπών χρηστών της οδού (έλεγχος, ενεργοποίηση κατάλληλων δεικτών αλλαγής κατεύθυνσης). β) Τίθεται ο μηχανισμός μεταγωγής του ταχογράφου στο σύμβολο της δραστηριότητας «Άλλες Εργασίες» και αφού ενεργοποιηθεί η πέδη στάθμευσης, απενεργοποιείται ο κινητήρας και αποβιβάζεται ο υποψήφιος οδηγός από το ρυμουλκό. Στη συνέχει και πριν συνεχίσει τις υπόλοιπες ενέργειες ζεύξης, ελέγχει εάν το επικαθήμενο και η πλάκα επικάθησης, εάν αυτή είναι ρυθμιζόμενη, είναι στη σωστή θέση και ασφαλισμένα. γ) Επιβιβάζεται στο ρυμουλκό και συνεχίζοντας την οπισθοπορεία, με μικρή ταχύτητα, προσεγγίζει το επικαθήμενο κατά τρόπο ώστε ο πείρος του να ‘’ευθυγραμμισθεί’’ με τη θέση ασφάλισης του στη πλάκα επικάθησης. Κατά την οπισθοπορεία μπορεί να σταματήσει όσες φορές χρειαστεί και να αποβιβαστεί για να ελέγξει, εάν ο πείρος οδηγείται σωστά στη θέση του. Για την ασφαλή εφαρμογή του πείρου στη τερματική του θέση ανεβάζει ή κατεβάζει, κατά περίπτωση, τις δύο τηλεσκοπικές στηρίξεις (ποδαρικά). Η παραπάνω διαδικασία, σε περίπτωση που το ρυμουλκό διαθέτει σύστημα ανάρτησης με αερόσουστες, πραγματοποιείται με τη βοήθεια συμπίεσης ή αποσυμπίεσης των αερόσουστων. Στο τέλος της διαδικασίας ζεύξης, οφείλει να αποκαταστήσει τη σωστή πίεση στο σύστημα πνευματικής ανάρτησης. Κατά τη διάρκεια της σύμπλεξης οι βάσεις των ποδαρικών, που βρίσκονται σε επαφή με το έδαφος, δεν θα πρέπει να μετακινηθούν καθόλου από την αρχική τους θέση. δ) Ενεργοποιείται από τον υποψήφιο οδηγό η πέδη στάθμευσης του ρυμουλκού, όταν ο πείρος εφαρμόσει χωρίς ανοχές στη πλάκα επικάθησης και ακουστεί ο χαρακτηριστικός μεταλλικός ήχος, φροντίζοντας η πίεση του συστήματος πέδησης να φτάσει σε κανονικά επίπεδα. Στη συνέχεια ασφαλίζει τον πείρο με την ειδική χειρολαβή ασφάλισης, ώστε να είναι πρακτικά αδύνατη η αποσύνδεση των δύο οχημάτων. Επιβιβάζεται στο όχημα και προσπαθεί να εκκινήσει το όχημα , με την πιο «αργή» ταχύτητα στο κιβώτιο, ελέγχοντας την ασφαλή ζεύξη του επικαθήμενου. Ενεργοποιεί την πέδη στάθμευσης του ρυμουλκού, φροντίζοντας η πίεση του συστήματος πέδησης να φτάσει σε κανονικά επίπεδα και αφού απενεργοποιήσει τον κινητήρα, αποβιβάζεται. ε) Συνδέεται η ηλεκτρική παροχή (ρευμοτοδότης) του ρυμουλκού. Σε περίπτωση που το σύστημα πέδησης του ρυμουλκού ενισχύεται με ABS συνδέεται και ο αντίστοιχος ρευματοδότης. στ) Συνδέονται οι σωληνώσεις παροχής πεπιεσμένου αέρα του ρυμουλκού με τους αντίστοιχους ταχυσύνδεσμους του επικαθήμενου και ανοίγοντας τις παροχές, όπου υπάρχουν, διαδοχικά της εντολή πέδησης (κίτρινου αγωγού) και της εντολής παροχής (κόκκινος αγωγός). Σε περίπτωση συνδυασμένου μηχανισμού η σύνδεση γίνεται ταυτόχρονα. ζ) Χρησιμοποιείται ο μηχανισμός ανύψωσης (μανιβέλα) για να ανυψωθούν οι δύο τηλεσκοπικές στηρίξεις (ποδαρικά) μέχρι τη τελική τους θέση και ασφαλίζεται η μανιβέλα. Εάν το όχημα διαθέτει κατάλληλο ηλεκτρικό σύστημα, η ανύψωση των ποδαρικών πραγματοποιείται από την καμπίνα οδήγησης. Σε περίπτωση που το ρυμουλκό διαθέτει σύστημα ανάρτησης με αερόσουστες, η παραπάνω διαδικασία πραγματοποιείται και με τη βοήθεια συμπίεσης ή αποσυμπίεσης των αερόσουστων. η) Αφαιρούνται οι σφήνες αναστολής κύλισης (τάκοι) από τους τροχούς του επικαθήμενου και ελέγχεται εάν το επικαθήμενο έχει συνδεθεί με ασφάλεια με το ρυμουλκό, εφόσον έχει απελευθερωθεί το μηχανόφρενο, εάν το ρυμουλκό δεν διαθέτει κυλίνδρους πέδησης διπλής ενέργειας. Τέλος τοποθετούνται στη θέση τους οι σφήνες αναστολής κύλισης και το προειδοποιητικό τρίγωνο. ι) Επιβιβάζεται στο ρυμουλκό, θέτει σε λειτουργία τον κινητήρα μέχρι η πίεση στα αερόφρενα να φτάσει στη μέγιστη τιμή της και ελέγχει τον πίνακα οργάνων για τυχόν ενδείξεις κακής λειτουργίας (όπως, πτώση πίεσης, λειτουργία της φωτεινής ένδειξης του ABS κυρίως του επικαθήμενου). ια) Τίθεται ο μηχανισμός μεταγωγής του ταχογράφου στο σύμβολο της δραστηριότητας «Οδήγηση» και ο υποψήφιος οδηγός μετακινεί με μικρή ταχύτητα το αρθρωτό όχημα σε μικρή απόσταση, και αφού διαπιστώσει ότι η πέδηση και τα λοιπά συστήματα λειτουργούν αποτελεσματικά και το ρυμουλκό έλκει ασφαλώς το επικαθήμενο, εισέρχεται στην κυκλοφορία τηρώντας τους κανόνες του Κ.Ο.Κ.. III. Ενέργειες αττόζευξης συρμού Για την απόζευξη συρμού ακολουθείται η παρακάτω σειρά ενεργειών: α) Σταθμεύεται ο συρμός υποχρεωτικά, όπου επιτρέπεται, σε ευθεία γραμμή, αφού ληφθούν τα απαραίτητα μέτρα ασφάλειας (φώτα έκτακτης ανάγκης) για τη προστασία των λοιπών χρηστών της οδού. β) Τίθεται ο μηχανισμός μεταγωγής του ταχογράφου στο σύμβολο της δραστηριότητας «Λοιπές Εργασίες», ενεργοποιείται η πέδη στάθμευσης, τίθεται εκτός λειτουργίας ο κινητήρας και αποβιβάζεται ο υποψήφιος οδηγός από το όχημα. Τοποθετείται το προειδοποιητικό τρίγωνο επισήμανσης στην προβλεπόμενη απόσταση. γ) Ασφαλίζεται το ρυμουλκούμενο όχημα τοποθετώντας τις δύο σφήνες αναστολής κύλισης (τάκους) στους τροχούς του τελευταίου οπίσθιου άξονα σε θέσεις επί των τροχών (διαγώνια, μπροστά ή πίσω) ανάλογα με τη κλίση του εδάφους και «δένεται» το μηχανόφρενο, εφόσον οι κύλινδροι πέδησης του συστήματος πέδησης του δεν είναι διπλής ενέργειας. δ) Στηρίζεται το ρυμουλκούμενο, εάν είναι μονοαξονικό ή με δύο άξονες κεντροαξονικό, στην τηλεσκοπική του στήριξη (ποδαρικό), και ακολουθείται για το κατέβασμα του η αντίστοιχη διαδικασία των επικαθήμενων. ε) Διακόπτεται η παροχή, όπου υπάρχει, πεπιεσμένου αέρα μέσω των ταχυσυνδέσμων των σωληνώσεων παροχής πεπιεσμένου αέρα και στη συνέχεια αποσυνδέονται διαδοχικά η εντολή παροχής (κόκκινος αγωγός) και η εντολή πέδησης (κίτρινος αγωγός). Τοποθετούνται και καλύπτονται οι αγωγοί στις αναμονές, όπου υπάρχουν, με τα ειδικά προστατευτικά για να αποφευχθεί η είσοδος ξένων σωμάτων ή νερού. Για την αποφυγή εμπλοκής τους οι αγωγοί δεν πρέπει να αιωρούνται. στ) Αποσυνδέεται η ηλεκτρική παροχή (ρευμοτοδότης) του ρυμουλκού. Σε περίπτωση που το σύστημα πέδησης του ρυμουλκού ενισχύεται με ABS αποσυνδέεται και ο αντίστοιχος ρευματοδότης. ζ) Απασφαλίζεται ο κοτσαδόρος με τη χειρολαβή απασφάλισής του, ώστε να είναι δυνατή η αποσύνδεση των δύο οχημάτων. Δεν αποκλείεται η ελαφρά μετακίνηση του συρμού εάν διαπιστωθεί ότι ο πείρος εμποδίζει την απασφάλισή του. η) Επιβιβάζεται ο υποψήφιος οδηγός στο ρυμουλκό και το μετακινεί με μικρή ταχύτητα σε μικρή απόσταση, μέχρις ότου αυτό αποσυνδεθεί από το ρυμουλκούμενο. ι) Αποβιβάζεται ο υποψήφιος οδηγός από το φορτηγό ασφαλίζοντας (τάκοι, χειρόφρενο) και σημαίνοντας (προειδοποιητικό τρίγωνο ασφαλείας) το ρυμουλκούμενο. Σε περίπτωση που οι κύλινδροι πέδησης του ρυμουλκούμενου δεν είναι διπλής ενέργειας, ο υποψήφιος οδηγός οφείλει να σφίξει και το μηχανόφρενο. ια) Επιβιβάζεται ο υποψήφιος οδηγός στο φορτηγό και θέτει το μηχανισμό μεταγωγής του ταχογράφου, όπου υπάρχει, στο σύμβολο που αντιστοιχεί στη δραστηριότητα «οδήγηση» και στη συνέχεια τηρώντας τους κανόνες του Κ.Ο.Κ. εισέρχεται στην κυκλοφορία. IV. Ενέργειες ζεύξης συρμού Για τη ζεύξη συρμού ακολουθείται η παρακάτω σειρά ενεργειών: α) Επιβιβάζεται ο υποψήφιος οδηγός στο φορτηγό και το οδηγεί με όπισθεν και σε ευθεία πορεία προς το σταθμευμένο ρυμουλκούμενο, σταματώντας το σε μικρή απόσταση μπροστά από αυτό. Κατά τη διάρκεια των ελιγμών πρέπει να εξασφαλίζονται τα κατάλληλα μέτρα ασφαλείας για τη προστασία των λοιπών χρηστών της οδού (έλεγχος, ενεργοποίηση κατάλληλων δεικτών αλλαγής κατεύθυνσης). β) Τίθεται ο μηχανισμός μεταγωγής του ταχογράφου στο σύμβολο της δραστηριότητας «Άλλες Εργασίες» και αφού ενεργοποιηθεί η πέδη στάθμευσης, απενεργοποιείται ο κινητήρας και αποβιβάζεται ο υποψήφιος οδηγός από το φορτηγό. Στη συνέχει και πριν συνεχίσει τις υπόλοιπες ενέργειες ζεύξης, ελέγχει εάν το ρυμουλκούμενο είναι σωστά ασφαλισμένο. Απασφαλίζεται ο πείρος του κοτσαδόρου του φορτηγού σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή (είτε χειροκίνητο σύστημα με ελατήριο είτε με αέρα) και ελέγχεται το «μάτι» της μπάρας ή του τρίγωνου έλξης για τυχόν φθορές. γ) Επιβιβάζεται στο φορτηγό και συνεχίζοντας την οπισθοπορεία, με μικρή ταχύτητα, προσεγγίζει το ρυμουλκούμενο κατά τρόπο ώστε το τρίγωνο έλξης του να ευθυγραμμισθεί με το κοτσαδόρο του φορτηγού σταματώντας περίπου στα 30 έως 50 εκατοστά. Το τρίγωνο έλξης συγκρατείται, μέσω των ελατηρίων του, σε οριζόντια θέση με τη βοήθεια του μηχανισμού ανύψωσης του και ελέγχεται εάν βρίσκεται στο σωστό ύψος και εάν χρειάζεται ρύθμιση είτε ανεβάζοντας το μπροστινό ποδαρικό του ρυμουλκούμενου είτε ρυθμίζοντας την αερανάρτηση, εφόσον υπάρχει, του φορτηγού. Κατά την οπισθοπορεία μπορεί ο υποψήφιος οδηγός να σταματήσει όσες φορές χρειαστεί και να αποβιβαστεί για να ελέγξει αν το τρίγωνο έλξης οδηγείται σωστά στον κοτσαδόρο. Για τη σωστή και ασφαλή εφαρμογή του τριγώνου έλξης στη τερματική του θέση στον κοτσαδόρο συνεχίζει την οπισθοπορεία έως ότου ακουστεί ο χαρακτηριστικός μεταλλικός ήχος της λειτουργίας ασφάλισης του κοτσαδόρου. Στους κοτσαδόρους με ασφάλιση ενεργοποιούμενη με αέρα ή ελατήριο, ο πείρος ασφαλίζει αυτόματα, ενώ στους μηχανικούς θα πρέπει ο υποψήφιος οδηγός να τοποθετήσει τον πείρο χειροκίνητα. Ελέγχεται η ασφάλιση και εάν ο πείρος δεν έχει ασφαλιστεί, επαναλαμβάνονται οι προηγούμενες ενέργειες ώστε να είναι αδύνατη η αποσύνδεση των δύο οχημάτων. δ) Συνδέεται η ηλεκτρική παροχή (ρευμοτοδότης) του φορτηγού. Σε περίπτωση που το σύστημα πέδησης του φορτηγού ενισχύεται με ABS συνδέεται και ο αντίστοιχος ρευματοδότης. ε) Συνδέονται οι σωληνώσεις παροχής πεπιεσμένου αέρα του φορτηγού με τους αντίστοιχους ταχυσύνδεσμους του ρυμουλκούμενου και ανοίγοντας τις παροχές, όπου υπάρχουν, διαδοχικά της εντολή πέδησης (κίτρινου αγωγού) και της εντολής παροχής (κόκκινος αγωγός). Σε περίπτωση συνδυασμένου μηχανισμού η σύνδεση γίνεται ταυτόχρονα. στ) Στηρίζεται το ρυμουλκούμενο, εάν είναι μονοαξονικό ή με δύο άξονες κεντροαξονικό, στην τηλεσκοπική του στήριξη (ποδαρικό), και ακολουθείται για την ανύψωση του η αντίστοιχη διαδικασία των επικαθήμενων. ζ) Αφαιρούνται οι σφήνες αναστολής κύλισης (τάκοι) από τους τροχούς του ρυμουλκούμενου και ελέγχεται ότι το ρυμουλκούμενο έχει συνδεθεί με ασφάλεια με το φορτηγό, εφόσον έχει απελευθερωθεί το μηχανόφρενο, εάν το ρυμουλκούμενο δεν διαθέτει κυλίνδρους πέδησης διπλής ενέργειας. Τέλος τοποθετεί στη θέση τους τις σφήνες αναστολής κύλισης και το προειδοποιητικό τρίγωνο. η) Επιβιβάζεται στο συρμό, θέτει σε λειτουργία τον κινητήρα μέχρι η πίεση στα αερόφρενα να φτάσει στη μέγιστη τιμή της και ελέγχει τον πίνακα οργάνων για τυχόν ενδείξεις κακής λειτουργίας (όπως, πτώση πίεσης, λειτουργία της φωτεινής ένδειξης του ABS κυρίως του ρυμουλκούμενου). θ) Τίθεται ο μηχανισμός μεταγωγής του ταχογράφου στο σύμβολο της δραστηριότητας «Οδήγηση» και ο υποψήφιος οδηγός μετακινεί με μικρή ταχύτητα το συρμό σε μικρή απόσταση, και αφού διαπιστώσει ότι η πέδηση και τα λοιπά συστήματα λειτουργούν αποτελεσματικά και το φορτηγό έλκει ασφαλώς το ρυμουλκούμενο, εισέρχεται στην κυκλοφορία τηρώντας τους κανόνες του Κ.Ο.Κ.. V. Πρόσθετοι έλεγχοι ζεύξης και αττόζευξης Μετά τη ζεύξη και απόζευξη του ρυμουλκού και του επικαθήμενου ή του φορτηγού και του ρυμουλκούμενου και πριν από την κυκλοφορία τους, είτε ως ενιαίες μονάδες (αρθρωτό όχημα ή συρμός), είτε μεμονωμένα (ρυμουλκό ή φορτηγό), είναι απαραίτητο να διενεργηθούν πρόσθετοι έλεγχοι της λειτουργικής κατάστασης τους, για την ασφάλεια της οδικής κυκλοφορίας: α) Των συστημάτων πέδησης ρυμουλκών και ρυμουλκούμενων και συγκεκριμένα: • έλεγχος διαρροής πεπιεσμένου αέρα, • έλεγχος των αγωγών σύνδεσης πεπιεσμένου αέρα με τους ταχυσυνδέσμους τους, • έλεγχος πέδησης ρυμουλκούμενου ή επικαθήμενου οχήματος κατά τη λειτουργία της κύριας πέδης (πέδη πορείας), • έλεγχος ενεργοποίησης της διαρκούς πέδησης ρυμουλκούμενου ή επικαθήμενου οχήματος, • έλεγχος των ενδείξεων των μανομέτρων, εάν η πίεση στο σύνδεσμο των αγωγών για την πέδηση του ρυμουλκού δε συμβιβάζεται με αυτήν του συστήματος πέδησης του ρυμουλκούμενου οχήματος, • έλεγχος του χρόνου πλήρωσης των αεροφυλακίων, • έλεγχος της λειτουργίας των φωτεινών ενδείξεων του ABS για το ρυμουλκό και το ρυμουλκούμενο. β) Των συστημάτων φωτισμού ρυμουλκών και ρυμουλκούμενων και συγκεκριμένα: • έλεγχος των αγωγών παροχής ηλεκτρικού ρεύματος, • έλεγχος της λειτουργίας των φώτων ρυμουλκών και ρυμουλκούμενων, • έλεγχος της λειτουργίας των δεικτών αλλαγής κατεύθυνσης (φλας) ρυμουλκών και ρυμουλκούμενων, • έλεγχος της λειτουργίας των φώτων έκτακτης ανάγκης. γ) Μετά τη ζεύξη ελέγχεται τυχόν μετακίνηση του φορτίου και γενικότερα η ασφαλής πρόσδεση του. δ) Για λόγους ασφαλείας ο υποψήφιος οδηγός: • πρέπει να φέρει τα κλειδιά μαζί του, όποτε τίθεται εκτός λειτουργίας ο κινητήρας και αποβιβάζεται από το όχημα για οποιαδήποτε εργασία της διαδικασίας ζεύξης ή απόζευξης • δεν επιτρέπεται να εισέρχεται κάτω από το ρυμουλκούμενο ούτε να επιτρέπει σε άλλους να προσεγγίζουν το χώρο που πραγματοποιείται η ζεύξη ή απόζευξη, • δεν επιτρέπεται να τοποθετεί τα χέρια του ή τα δάχτυλα του στους μηχανισμούς ασφάλισης του πείρου ή στα σημεία ασφάλισης της πλάκας επικάθησης. • πρέπει να βεβαιωθεί ότι τα ποδαρικά δεν «βυθίζονται» στο έδαφος, πριν απομακρυνθεί από το ρυμουλκούμενο μετά την απόζευξη. Λόγοι απόρριψης είναι η μη ορθή και με την απαιτούμενη σειρά εκτέλεση των παραπάνω ενεργειών. ΟΜΑΔΑ Γ- ΠΟΡΕΙΑ, ΑΠΛΑ ΣΦΑΛΜΑΤΑ Οι παρακάτω επιπλέον δοκιμασίες πραγματοποιούνται κατά περίπτωση και μόνο για τις κατηγορίες C1, C, D1, D, C1E, CE, D1E, DE, BE: 15) Προσαρμογή της τροχιάς του οχήματος στις στροφές Ο υποψήφιος ελέγχεται εάν είναι σε θέση, λαμβάνοντας υπόψη το μήκος και τα εξέχοντα τμήματα του οχήματος του, να προσαρμόσει την τροχιά του οχήματος, προκειμένου να αποφευχθεί τυχόν ατύχημα με τα λοιπά οχήματα ή τους λοιπούς χρήστες της οδού ή τυχόν προεξέχοντα εμπόδια. Σφάλμα είναι η μη σωστή θέση και τροχιά του οχήματος. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IV ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΙΝΑΚΙΔΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΟΧΗΜΑΤΟΣ Οι προδιαγραφές που απαιτούνται για τις ειδικές πινακίδες των εκπαιδευτικών οχημάτων είναι: 1. Τα οχήματα των κατηγοριών AM, Α1, Α2 και Α πρέπει να: α) Φέρουν πινακίδα λευκή από υλικό που δεν παραμορφώνεται εύκολα, με οριζόντια και κατακόρυφη διάσταση δεκαπέντε (15) εκατοστών. β) Να υπάρχει πάνω στην πινακίδα και με κόκκινο χρώμα το γράμμα «L» με οριζόντια διάσταση δέκα (10) εκατοστών και αντίστοιχη κατακόρυφη δώδεκα (12) εκατοστών, ενώ το πλάτος των σκελών του γράμματος «L» ορίζεται σε δύο (2) εκατοστά. γ) Να στερεώνεται η πινακίδα στο πίσω μέρος της μοτοσικλέτας κατακόρυφα, πάνω ή κάτω από την πινακίδα του αριθμού κυκλοφορίας, ώστε: • Να είναι ορατή από τα όργανα της Τροχαίας και τους λοιπούς χρήστες του δρόμου, • Να μην καλύπτει την πινακίδα του αριθμού κυκλοφορίας και τα πίσω φώτα. 2. Τα οχήματα της κατηγορίας Β πρέπει να: α) Φέρουν πινακίδα λευκή από υλικό που δεν παραμορφώνεται εύκολα, με οριζόντια διάσταση πενήντα (50) εκατοστών και αντίστοιχη κατακόρυφη τριάντα (30) εκατοστών. β) Να υπάρχει πάνω στην πινακίδα και με κόκκινο χρώμα το γράμμα «L» με οριζόντια διάσταση δεκαπέντε (15) εκατοστών και αντίστοιχη κατακόρυφη είκοσι (20) εκατοστών, ενώ το πλάτος των σκελών του γράμματος «L» ορίζεται σε τέσσερα (4) εκατοστά. γ) Να υπάρχει δίπλα στο γράμμα «L» η φράση «ΣΧΟΛΗ ΟΔΗΓΩΝ» με μαύρο χρώμα γραμμάτων και ύψος τέσσερα (4) έως έξι (6) εκατοστά. δ) Να αποτυπώνεται με μαύρο ή μπλε χρώμα γραμμάτων, κάτω από τη φράση «ΣΧΟΛΗ ΟΔΗΓΩΝ», η επωνυμία της σχολής και σε ύψος τρία (3) έως έξι (6) εκατοστά ε) Να αποτυπώνεται με μαύρο ή μπλε χρώμα γραμμάτων ο αριθμός αδείας της σχολής με ύψος γραμμάτων και αριθμών τέσσερα (4) εκατοστά. στ) Να τοποθετείται και να στερεώνεται στην οροφή του αυτοκινήτου, πινακίδα διπλής όψεως, ώστε να είναι ευκρινώς ορατές οι ενδείξεις από την οπίσθια και εμπρόσθια πλευρά του. 3. Τα οχήματα των κατηγοριών C1, C, D1, D, C1E, CE, D1 E, DE, BE πρέπει να: α) Φέρουν πινακίδα λευκή από υλικό που δεν παραμορφώνεται εύκολα, με οριζόντια διάσταση εξήντα (60) εκατοστών και αντίστοιχη κατακόρυφη σαράντα (40) εκατοστών. β) Να υπάρχει πάνω στην πινακίδα και με κόκκινο χρώμα το γράμμα «L» με οριζόντια διάσταση είκοσι (20) εκατοστών και αντίστοιχη κατακόρυφη τριάντα (30) εκατοστών, ενώ το πλάτος των σκελών του γράμματος «L» ορίζεται σε έξι (6) εκατοστά. γ) Να υπάρχει δίπλα στο γράμμα «L» η φράση «ΣΧΟΛΗ ΟΔΗΓΩΝ» με μαύρο χρώμα γραμμάτων και ύψος έξι (6) έως οκτώ (8) εκατοστά. δ) Να αποτυπώνεται με μαύρο ή μπλε χρώμα γραμμάτων, κάτω από τη φράση «ΣΧΟΛΗ ΟΔΗΓΩΝ», η επωνυμία της σχολής και σε ύψος πέντε (5) έως οκτώ (8) εκατοστά. ε) Να αποτυπώνεται με μαύρο ή μπλε χρώμα γραμμάτων ο αριθμός αδείας της σχολής με ύψος γραμμάτων και αριθμών τέσσερα (4) εκατοστά. στ) Να τοποθετείται και να στερεώνεται σε εμφανές σημείο στο πίσω μέρος του οχήματος (Κατηγορίες C1, C, D1, D) ή του ρυμουλκούμενου ή επικαθήμενου οχήματος (Κατηγορίες C1E, CE, D1E, DE, BE). Οι παραπάνω διαστάσεις επιτρέπεται να έχουν απόκλιση της τάξεως του δέκα τοις εκατό (10%).

Διπλώματα Οδηγησης 2013 Το dikaiologitika.gr σας παρουσιάζει ολο το νομο που αναρτήθηκε πριν λιγη ωρα απο το υπουργείο Ανάπτυξης Ανταγωνιστικότητα και Μεταφορών για τα, διπλώματα οδήγησης και τις αλλαγες που θα γινουν στις κατηγορίες στις τιμες των παραβόλων αλλα και στον χρόνο ανανεωσης των διπλωματων οδήγησης από τις 19.01.2013. ΝΕΑ ΔΙΠΛΩΜΑΤΑ ΟΔΗΓΗΣΗΣ 2013 Γενικές ρυθμίσεις 1. Οι υποψήφιοι οδηγοί, προκειμένου να λάβουν μέρος στην θεωρητική εξέταση και στην δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς, που διενεργούνται από τις αρμόδιες Διευθύνσεις Μεταφορών και Επικοινωνιών, υποχρεού­νται να έχουν πραγματοποιήσει προηγουμένως έναν ελάχιστο αριθμό ωρών θεωρητικής και πρακτικής εκ­παίδευσης, σύμφωνα με όσα ορίζονται στην παρούσα απόφαση. Προϋπόθεση για την παρακολούθηση θεωρητικής και πρακτικής εκπαίδευσης και εξέτασης υποψηφίων οδη­γών είναι ο εφοδιασμός τους με το αντίστοιχο Δ.Ε.Ε.. Όποιος εκπαιδεύεται χωρίς την ύπαρξη του Δ.Ε.Ε. υπό­κεινται στις κυρώσεις του Άρθρου 94 του Κ.Ο.Κ. 2. Η θεωρητική εκπαίδευση πραγματοποιείται στα νό­μιμα λειτουργούντα Κέντρα Θεωρητικής Εκπαίδευσης Υποψηφίων Οδηγών (ΚΕ.Θ.Ε.Υ.Ο.) ή στις Σχολές Οδηγών που έχουν δικαίωμα παροχής θεωρητικής εκπαίδευσης (δηλαδή έχουν και άδεια ΚΕ.Θ.Ε.Υ.Ο.). Η διάρκεια κάθε ώρας θεωρητικής εκπαίδευσης καθορίζεται σε σαράντα πέντε (45) λεπτά της ώρας. Μεταξύ δύο (2) συνεχόμε­νων ωρών διδασκαλίας παρεμβάλλεται υποχρεωτικά διάλειμμα δεκαπέντε (15) λεπτών της ώρας. Η θεωρητική εκπαίδευση κάθε υποψήφιου οδηγού δεν μπορεί να υπερβαίνει ημερησίως τον ανώτατο αριθμό ωρών που προβλέπεται στην παράγραφο 6 του άρθρου 9 του π.δ. 208/2002 (Α΄ 194), όπως ισχύει κάθε φορά. 3. Η πρακτική εκπαίδευση πραγματοποιείται με ευ­θύνη των νομίμως λειτουργουσών Σχολών Οδηγών και υπό την παρουσία και ευθύνη Εκπαιδευτή Υποψηφίων Οδηγών. Η διάρκεια του κάθε μαθήματος πρακτικής εκπαίδευσης καθορίζεται σε σαράντα πέντε (45) λεπτά της ώρας και αφορά αποκλειστικά και μόνο ένα υπο­ψήφιο οδηγό. Η πρακτική εκπαίδευση κάθε υποψήφιου οδηγού δεν μπορεί να υπερβαίνει ημερησίως τον ανώ­τατο αριθμό ωρών που προβλέπεται στην παράγραφο 6 του άρθρου 9 του π.δ. 208/2002 (Α΄ 194), όπως ισχύει κάθε φορά. Άρθρο 2 Θεωρητική εκπαίδευση 1. Οποιοσδήποτε υποψήφιος οδηγός προσέρχεται στις αρμόδιες Διευθύνσεις Μεταφορών και Επικοινωνιών, για συμμετοχή σε θεωρητική εξέταση υποχρεούται, προκει­μένου να συμμετάσχει σε αυτήν για πρώτη φορά, να έχει παρακολουθήσει τα πιο κάτω αναφερόμενα ελάχιστα μαθήματα θεωρητικής εκπαίδευσης, κατά περίπτωση: α) Κατηγορίες ΑΜ, Α1, Α2 και Α • Θεωρητική Εκπαίδευση Υποψηφίων Οδηγών Μοτο­σικλετών • Ερωτηματολόγιο 1 • Ελάχιστος Αριθμός Μαθημάτων Δέκα (10) ΥΛΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ • ΑΝΑΒΑΤΗΣ • ΕΠΙΛΕΓΟΝΤΑΣ ΤΗ ΜΟΤΟΣΙΚΛΕΤΑ • ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΝΑΒΑΤΗ • ΟΡΓΑΝΑ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΧΕΙΡΙΣΤΗΡΙΑ ΜΟΤΟΣΙΚΛΕΤΑΣ • ΜΑΘΑΙΝΟΝΤΑΣ ΝΑ ΟΔΗΓΕΙΤΑΙ • ΟΔΗΓΩΝΤΑΣ ΣΤΟ ΔΡΟΜΟ • ΑΣΦΑΛΗΣ ΟΔΗΓΗΣΗ • ΟΔΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ • ΟΔΗΓΗΣΗ ΕΚΤΟΣ ΠΟΛΗΣ • ΟΔΗΓΩΝΤΑΣ ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΔΥΣΜΕΝΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ • ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΦΟΡΤΙΟΥ, ΕΠΙΒΑΤΗ ΚΑΙ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΠΛΕΥΡΙΚΟΥ ΚΑΝΙΣΤΡΟΥ (ΚΑΛΑΘΙ) • ΒΑΣΙΚΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΚΑΙ ΒΑΣΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΤΟΥ ΚΟΚ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΤΟΣΙΚΛΕΤΑ • ΑΔΕΙΑ ΟΔΗΓΗΣΗΣ – ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΤΑΣΗ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΟΔΗΓΩΝ ΜΟΤΟΣΙΚΛΕΤΩΝ β) Κατηγορία Β • Θεωρητική Εκπαίδευση Υποψηφίων Οδηγών Αυτο­κινήτων • Ερωτηματολόγιο 2 • Ελάχιστος Αριθμός Μαθημάτων Είκοσι (20) ΥΛΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ • ΓΝΩΡΙΜΙΑ ΜΕ ΤΟ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟ • ΣΗΜΑΝΣΗ ΚΑΙ ΦΩΤΕΙΝΗ ΣΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ • ΚΟΜΒΟΙ • ΤΑΧΥΤΗΤΑ • ΘΕΣΗ ΣΤΟ ΟΔΟΣΤΡΩΜΑ • ΑΠΟΣΤΑΣΕΙΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΕΔΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΚΙΝΗΤΟ­ΠΟΙΗΣΗΣ • ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΚΑΤΟΙΚΗΜΕΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΣΕ ΚΑΝΟΝΙΚΕΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΕΣ ΣΥΝΘΗ­ΚΕΣ • ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΔΡΟΜΟΣ – ΟΔΟΙ ΤΑΧΕΙΑΣ ΚΥΚΛΟΦΟ­ΡΙΑΣ - ΣΗΡΑΓΓΕΣ • ΟΔΗΓΗΣΗ ΣΕ ΔΥΣΜΕΝΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ • ΟΔΗΓΗΣΗ ΣΤΟ ΟΡΕΙΝΟ ΟΔΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ • ΕΛΞΗ ΡΥΜΟΥΛΚΟΥΜΕΝΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ • ΚΟΠΩΣΗ ΚΑΙ ΕΠΑΓΡΥΠΝΗΣΗ • ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΣΕ ΑΤΥΧΗΜΑ • ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΥ • ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ • ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΟΔΗΓΗΣΗ • ΕΚΤΑΚΤΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ • ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ • ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ • ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΑΘΗΤΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ • ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΠΙΒΑΤΙΚΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ • ΕΙΔΙΚΕΣ ΣΗΜΑΝΣΕΙΣ • ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΤΑΣΗ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΟΔΗΓΩΝ γ) Κατηγορία C1, C • Θεωρητική Εκπαίδευση Υποψηφίων Οδηγών Φορτηγών • Ερωτηματολόγιο 4 • Ελάχιστος Αριθμός Μαθημάτων Δεκαπέντε (15) ΥΛΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ • ΟΡΙΣΜΟΙ – ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ – ΜΑΖΕΣ • ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΟΧΗΜΑΤΟΣ • ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΦΟΡΤΗΓΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΟΔΗ­ΓΗΣΗΣ ΤΟΥ • ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΑΔΕΙΑΣ ΟΔΗΓΗΣΗΣ ΦΟΡΤΗΓΟΥ • ΦΟΡΤΩΣΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΩΝ • ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ ΦΟΡΤΗΓΟΥ • ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΦΟΡΤΗΓΩΝ • ΖΕΥΞΗ ΑΠΟΖΕΥΞΗ ΦΟΡΤΗΓΩΝ ΑΡΘΡΩΤΩΝ ΟΧΗ­ΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΡΜΩΝ • ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΟΧΗΜΑΤΟΣ - ΕΛΕΓΧΟΙ • ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΟΔΗΓΟΥ ΦΟΡΤΗΓΩΝ - ΝΟΜΙΚΕΣ ΕΥΘΥΝΕΣ • ΟΔΙΚΕΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΩΝ • ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΤΑΣΗ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΟΔΗΓΩΝ • ΦΟΡΤΗΓΑ ΟΧΗΜΑΤΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΧΡΗΣΗΣ • ΕΙΔΙΚΕΣ ΣΗΜΑΝΣΕΙΣ • ΠΑΡΑΒΑΣΕΙΣ ΠΟΙΝΟΛΟΓΙΟ δ) Κατηγορία D1, D • Θεωρητική Εκπαίδευση Υποψηφίων Οδηγών Λεω­φορείων • Ερωτηματολόγιο 5 • Ελάχιστος Αριθμός Μαθημάτων Δεκαπέντε (15) ΥΛΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ • ΟΡΙΣΜΟΙ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΛΕΩ­ΦΟΡΕΙΩΝ • ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΛΕΩΦΟΡΕΙΩΝ • ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΛΕΩΦΟΡΕΙΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΟΔΗ­ΓΗΣΗΣ ΤΟΥ • ΕΙΔΙΚΕΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ • ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΑΔΕΙΑΣ ΟΔΗΓΗΣΗΣ ΛΕΩΦΟΡΕΙΟΥ • ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ ΛΕΩΦΟΡΕΙΟΥ • ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΛΕΩΦΟΡΕΙΩΝ • ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ - ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ • ΝΟΜΙΚΕΣ ΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΟΔΗΓΟΥ • ΟΔΙΚΟΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΑΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ • ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΤΑΣΗ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΟΔΗΓΩΝ • ΠΑΡΑΒΑΣΕΙΣ ΠΟΙΝΟΛΟΓΙΟ • ΕΙΔΙΚΕΣ ΣΗΜΑΝΣΕΙΣ 2. Οι υποψήφιοι των κατηγοριών που αιτούνται να εξεταστούν με τη βοήθεια προσωπικών ακουστικών του Μ.Σ.ΘΕ.Υ.Ο., εκτός των ατόμων με μαθησιακές δυσκολίες (δυσλεξία), οφείλουν να παρακολουθήσουν δύο (2) επι­πλέον μαθήματα θεωρητικής εκπαίδευσης πέραν των προβλεπομένων δέκα (10) μαθημάτων για τις κατηγορίες ΑΜ, Α1, Α2, Α και πέντε (5) πέραν των προβλεπομένων είκοσι (20) για την κατηγορία Β. 3. Για την αρχική χορήγηση μιας εκ των κατηγοριών ΑΜ, Α1, Α2 και Α, χωρίς προηγουμένως να έχει εκδο­θεί άδεια οδήγησης κατηγορίας Β, απαιτείται και η παρακολούθηση και των μαθημάτων θεωρητικής εκ­παίδευσης Ερωτηματολογίου 2, σύνολο μαθημάτων θεωρητικής εκπαίδευσης τριάντα (30). Ειδικότερα οι υποψήφιοι που αιτούνται να εξεταστούν με τη βοήθεια προσωπικών ακουστικών του Μ.Σ.ΘΕ.Υ.Ο. οφείλουν να παρακολουθήσουν τριάντα εφτά (37) μαθήματα θεω­ρητικής εκπαίδευσης και συγκεκριμένα είκοσι πέντε (25) για το Ερωτηματολόγιο 2 και δώδεκα (12) για το Ερωτηματολόγιο 1. 4. Σε περίπτωση που υποψήφιος έχει στην κατοχή του άδεια οδήγησης μιας εκ των κατηγοριών ΑΜ, Α1, Α2 και Α, και αιτείται την επέκτασή της σε μια εκ των κατηγοριών Α1, Α2, Α απαιτείται η παρακολούθηση δύο (2) μαθημάτων θεωρητικής εκπαίδευσης. 5. Σε περίπτωση που υποψήφιος έχει στην κατοχή του άδεια οδήγησης μιας εκ των κατηγοριών ΑΜ, Α1, Α2 και Α, και αιτείται την επέκτασή της σε κατηγορία Β απαιτείται η παρακολούθηση έξι (6) μαθημάτων θε­ωρητικής εκπαίδευσης. 6. Σε περίπτωση που υποψήφιος έχει στην κατοχή του άδεια οδήγησης μιας εκ των κατηγοριών C1 ή D1 και αιτείται την επέκτασή της σε κατηγορία C ή D αντίστοιχα απαιτείται η παρακολούθηση δύο (2) μαθημάτων θεωρητικής εκπαίδευσης. 7. Σε περίπτωση που υποψήφιος έχει στην κατοχή του άδεια οδήγησης μιας εκ των κατηγοριών C1 ή C και αιτείται την επέκτασή της σε κατηγορία D1 ή D, απαιτείται η παρακολούθηση έξι (6) μαθημάτων θε­ωρητικής εκπαίδευσης. Ο ίδιος αριθμός θεωρητικών μαθημάτων απαιτείται και στην περίπτωση που υπο­ψήφιος έχει στην κατοχή του άδεια οδήγησης μιας εκ των κατηγοριών D1 ή D και αιτείται την επέκτασή της σε κατηγορία C1 ή C. 8. H εκπαίδευση στη χρήση του Μηχανογραφικού Συ­στήματος Θεωρητικής Εξέτασης Υποψηφίων Οδηγών (Μ.Σ.ΘΕ.Υ.Ο.), είναι τουλάχιστον μία (1) εκπαιδευτική ώρα, η οποία δεν προσμετράται στον ελάχιστο αριθ­μό υποχρεωτικών μαθημάτων κάθε κατηγορίας άδειας οδήγησης καθόσον η διαδικασία εξέτασης πραγματο­ποιείται με την χρήση Η/Υ επί ερωτηματολογίων που περιέχονται στα επίσημα εγχειρίδια του Υπουργείου. Η εκπαίδευση στη χρήση του Μ.Σ.ΘΕ.Υ.Ο., δεν είναι υπο­χρεωτική, αν έχει ήδη διδαχτεί στον υποψήφιο στα πλαί­σια εκπαίδευσης για την απόκτηση άλλης κατηγορίας άδειας οδήγησης. 9. Κατά τη διάρκεια της θεωρητικής εκπαίδευσης των υποψηφίων οδηγών και στα πλαίσια των προβλεπόμε­νων ελάχιστων μαθημάτων, η διδακτέα ύλη θα πρέπει να αναπτύσσεται πλήρως και με τη χρήση εποπτικών μέσων διδασκαλίας. Άρθρο 3 Πρακτική Εκπαίδευση 1. Η έναρξη πρακτικής εκπαίδευσης για όλες τις κα­τηγορίες αδειών οδήγησης πραγματοποιείται μετά την επιτυχή θεωρητική εξέταση. 2. Κάθε υποψήφιος οδηγός που προσέρχεται στις αρμόδιες Διευθύνσεις Μεταφορών και Επικοινωνιών, προκειμένου να συμμετέχει σε δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς, υποχρεούται να έχει παρακολουθήσει τα πιο κάτω αναφερόμενα ελάχιστα μαθήματα πρακτικής εκπαίδευσης, σε αντίστοιχης κατηγορίας εκπαιδευτικό όχημα, κατά περίπτωση: ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΑΜ ή Α1 ή Α2 ή Α 14 Β 25 BE ή Β με κωδικό 96 7 C1 ή C 15 C1E ή CE 8 D1 ή D 15 D1E ή DE 8 3. Σε περίπτωση που υποψήφιος έχει στην κατοχή του άδεια οδήγησης μιας εκ των κατηγοριών ΑΜ, Α1 και Α2, και αιτείται την επέκτασή της σε μια εκ των κατηγοριών Α1, Α2, Α, κατά περίπτωση απαιτείται η παρακολούθηση επτά (7) μαθημάτων πρακτικής εκπαίδευσης. 4. Σε περίπτωση που υποψήφιος έχει στην κατοχή του άδεια οδήγησης μιας εκ των κατηγοριών ΑΜ, Α1, Α2 και Α, και αιτείται την επέκτασή της σε κατηγορία Β, απαιτείται η παρακολούθηση δεκαοκτώ (18) μαθημάτων πρακτικής εκπαίδευσης. 5. Σε περίπτωση που υποψήφιος έχει στην κατοχή του άδεια οδήγησης μιας εκ των κατηγοριών C1 ή D1 και αιτείται την επέκτασή της σε κατηγορία C ή D αντί­στοιχα, απαιτείται η παρακολούθηση δύο (2) μαθημάτων πρακτικής εκπαίδευσης. 6. Σε περίπτωση που υποψήφιος έχει στην κατοχή του άδεια οδήγησης μιας εκ των κατηγοριών C1 ή C και αιτείται την επέκτασή της σε κατηγορία D1 ή D, απαιτείται η παρακολούθηση έξι (6) μαθημάτων πρα­κτικής εκπαίδευσης. Ο ίδιος αριθμός πρακτικών μαθη­μάτων απαιτείται και στην περίπτωση που υποψήφιος έχει στην κατοχή του άδεια οδήγησης μιας εκ των κατηγοριών D1 ή D και αιτείται την επέκτασή της σε κατηγορία C1 ή C. 7. Όσοι κατέχουν άδεια οδήγησης οχήματος με πε­ριορισμό - Κωδικός 78 (οδήγηση οχήματος χωρίς ποδόπληκτρο ή χειρομοχλό συμπλέκτη) και θέλουν να την μετατρέψουν σε άδεια οδήγησης οχήματος χωρίς τον παραπάνω περιορισμό, υποχρεούνται πριν από την δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς να υποστούν πρακτική εκπαίδευση τουλάχιστον δύο (2) μαθημάτων σε εκπαιδευτικό όχημα με ποδόπληκτρο ή χειρομοχλό συμπλέκτη. 8. Η πρακτική εκπαίδευση υποψηφίων οδηγών με αναπηρίες, για τους οποίους απαιτούνται ειδικά δια­σκευασμένα οχήματα, δύναται να διενεργείται και σε οχήματα των ενδιαφερομένων τα οποία έχουν δια­σκευαστεί κατάλληλα, εφόσον δεν υπάρχουν διαθέσιμα εκπαιδευτικά οχήματα με τις αντίστοιχες διασκευές. Κατά την εκπαίδευση παρίσταται υποχρεωτικά εκ­παιδευτής και το όχημα φέρει τη διακριτική πινακίδα της σχολής οδηγών και δεύτερα ποδόπληκτρα (φρένο, συμπλέκτη και προαιρετικά επιταχυντήρα) στη θέση του συνοδηγού. Πρακτική εκπαίδευση υποψηφίων οδηγών με αναπη­ρίες μπορεί να πραγματοποιείται σε όχημα διθέσιο του υποψηφίου, εφόσον πληροί τις απαιτήσεις του εκπαιδευ­τικού οχήματος της αντίστοιχης κατηγορίας αλλά αυτό το διθέσιο όχημα δεν είναι δυνατόν να χρησιμοποιηθεί για την πρακτική εξέταση του υποψηφίου. 9. Κατά την πρακτική εκπαίδευση των υποψηφίων οδηγών, ο εκπαιδευτής υποχρεούται να μεριμνήσει για την άρτια εκπαίδευσή τους, σύμφωνα με τις διατάξεις του Κ.Ο.Κ. και των κανόνων ασφαλούς οδήγησης, καθώς επίσης και να τους παράσχει γνώσεις επί της τεχνικής του οχήματος και της συντήρησής του. Ο εκπαιδευ­τής έχει επίσης την πλήρη και αποκλειστική ευθύνη για την άρτια εκπαίδευση των υποψηφίων οδηγών, η οποία τεκμαίρεται ταυτόχρονα με τη δήλωση συμμε­τοχής των υποψηφίων στην δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς. 10. Κατά τη διάρκεια της εκπαίδευσης των κατηγοριών ΑΜ, Α1, Α2 και Α οι υποψήφιοι υποχρεούνται να φορούν τον απαιτούμενο εξοπλισμό της παραγράφου 6 του Άρθρου 10 της παρούσας. ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β ΕΞΕΤΑΣΗ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΟΔΗΓΩΝ Άρθρο 4 Συγκρότηση Εξεταστικών Επιτροπών 1. Τα μέλη των εξεταστικών επιτροπών της θεωρητι­κής εξέτασης, είναι υπάλληλοι δόκιμοι ή μόνιμοι ή με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου των Υπηρεσιών της οικείας Περιφερειακής Ενότητας που ανήκουν στις κατηγορίες ΠΕ, ΤΕ και ΔΕ, εφόσον έχουν απολυτήριο Λυκείου ή εξαταξίου Γυμνασίου ή ισότιμης σχολής και ορίζονται από τον οικείο Περιφερειάρχη, μετά από πρόταση του Γενικού Διευθυντή της οικείας Γενικής Διεύθυνσης Μεταφορών και Επικοινωνιών. Για το σκοπό αυτό καταρτίζεται πίνακας ετήσιας ισχύος με τα στοιχεία των εξεταστών – επιτηρητών. Η θεωρητική εξέταση διενεργείται ενώπιον Επιτροπής, η οποία αποτελείται από κατ’ ελάχιστο δύο (2) μέλη ανά αίθουσα, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο Άρθρο 5 (Θεωρητική εξέταση υποψηφίων οδηγών) της παρούσας. Ειδικά για τη θεωρητική εξέταση για τη χορήγηση ΠΕΙ, τουλάχιστον ο ένας εκ των δύο μελών απαιτείται να είναι τεχνικός της οικείας Διεύθυνσης Μεταφορών και Επικοινωνιών. 2. Δικαίωμα συμμετοχής στο έργο της δοκιμασίας προσόντων και συμπεριφοράς, όλων των κατηγοριών αδειών οδήγησης, έχουν όλοι οι υπάλληλοι που μετείχαν στις πρακτικές εξετάσεις υποψηφίων οδηγών ή οδηγών έως και την έναρξη ισχύος της παρούσας απόφασης, σύμφωνα με τις διατάξεις της υ.α.58930/480/1999 (Β΄ 525), όπως είχε τροποποιηθεί και ίσχυε, καθώς και όσοι πληρούσαν τις προϋποθέσεις συμμετοχής σύμφωνα με τις διατάξεις της προαναφερόμενης απόφασης. 3. Μετά την έναρξη ισχύος της παρούσας απόφασης, εκτός των υπαλλήλων της παραγράφου 2 του παρόντος άρθρου, δικαίωμα συμμετοχής στο έργο της δοκιμασίας προσόντων και συμπεριφοράς των υποψηφίων οδηγών ή οδηγών, έχουν και υπάλληλοι δόκιμοι, μόνιμοι ή με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου κατηγορίας ΠΕ, ΤΕ και ΔΕ (εφόσον έχουν απολυτήριο Λυκείου ή εξαταξίου Γυμνασίου ή ισότιμης σχολής) με τις εξής, κατ’ ελάχιστον, προϋποθέσεις: α) να είναι υπάλληλοι που υπηρετούν: αα) στις οικείες Γενικές Διευθύνσεις, Διευθύνσεις και Τμήματα Μεταφορών και Επικοινωνιών και ΚΤΕΟ των Περιφερειών της χώρας. αβ) στη Γενική Γραμματεία Μεταφορών, του Υπουρ­γείου Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας, Υποδομών, Με­ταφορών και Δικτύων (ΥΠΑΝΑΝΥΜΕΔΙ). αγ) στη Γενική Γραμματεία Τηλεπικοινωνιών και Τα­χυδρομείων, του Υπουργείου Ανάπτυξης, Ανταγωνιστι­κότητας, Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων (ΥΠΑΝΑ-ΝΥΜΕΔΙ). αδ) στη Διεύθυνση Οικονομικών Υπηρεσιών του άρ­θρου 15 του π.δ. 293/1999 (Α΄ 263). β) να πληρούν τις ελάχιστες απαιτήσεις που προβλέ­πονται στο Παράρτημα IV του π.δ. 51/2012 (Α΄ 101). 4. Οι νέοι εξεταστές που για πρώτη φορά αποκτούν Πιστοποιητικό Κατάρτισης και δικαίωμα συμμετοχής στο έργο της δοκιμασίας προσόντων και συμπεριφοράς, χαρακτηρίζονται για χρονικό διάστημα έξι (6) μηνών ως Εξεταστές Β και ακολούθως εντάσσονται στον πίνακα εξεταστών, σύμφωνα με τη διαδικασία της παραγράφου 8 του παρόντος άρθρου. 5. Σε κάθε Τμήμα ή Διεύθυνση Μεταφορών και Επικοι­νωνιών των Περιφερειών της χώρας σε μηνιαία βάση, πρέπει να κατανέμονται κατά το δυνατόν ισομερώς το σύνολο των υπαλλήλων που συμμετέχουν στις θεωρητι­κές εξετάσεις και στο έργο της δοκιμασίας προσόντων και συμπεριφοράς. 6. Σε κάθε Τμήμα ή Διεύθυνση Μεταφορών και Επικοι­νωνιών των Περιφερειών της χώρας υπολογίζεται κάθε έτος ο «ελάχιστος αναγκαίος αριθμός εξεταστών» με βάση τα στοιχεία των επιτροπών και του αριθμού των δοκιμασιών προσόντων και συμπεριφοράς που διενερ­γήθηκαν κατά το προηγούμενο έτος. Αν ο αριθμός αυ­τών των υπαλλήλων είναι μικρότερος από τον «ελάχιστο αναγκαίο αριθμό εξεταστών» μπορούν να χρησιμοποιη­θούν για τη συμπλήρωση του ανωτέρω αριθμού υπάλληλοι των λοιπών υπηρεσιών της οικείας Περιφερειακής Ενότητας των κλάδων ΠΕ και ΤΕ με την προϋπόθεση πλήρωσης των ελάχιστων απαιτήσεων της περίπτωσης (β) της παραγράφου 3 του παρόντος άρθρου. 7. Με ευθύνη του οικείου Περιφερειάρχη δεν χρησιμο­ποιούνται σε καμία περίπτωση ως εξεταστές υπάλληλοι που δεν πληρούν το σύνολο των προϋποθέσεων που αναφέρονται στο παρόν άρθρο. 8. Η δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς των υπο­ψηφίων οδηγών γίνεται από επιτροπή που συγκροτείται από δύο υπαλλήλους που προβλέπονται στις παραγράφους 2 και 3 του παρόντος άρθρου, εκ των οποίων, ο ένας χαρακτηρίζεται ως Εξεταστής Α και ο άλλος ως Εξεταστής Β, σύμφωνα με τα εξής, κατά προτεραιότητα, κριτήρια: • Κλάδος (ΠΕ, ΤΕ, ΔΕ) • Βαθμός (Α, Β, Γ, Δ, Ε, ΣΤ) • Ημερομηνία έναρξης συμμετοχής στο έργο των εξετάσεων δοκιμασίας προσόντων και συμπεριφοράς Από 1 Ιανουαρίου 2015, για τη διενέργεια δοκιμασί­ας προσόντων και συμπεριφοράς ο Εξεταστής Α θα πρέπει να είναι υποχρεωτικά υπάλληλος του Κλάδου ΠΕ ή ΤΕ. Με απόφαση του οικείου Περιφερειάρχη, στην αρχή κάθε έτους σχηματίζεται ενιαίος πίνακας εξεταστών δοκιμασίας προσόντων και συμπεριφοράς υποψηφί­ων οδηγών σύμφωνα με τις διατάξεις της υπ’ αριθμ. 5400/625/2008 (Β΄ 155) υπουργικής απόφασης «Πληροφο­ρικό σύστημα συγκρότησης των επιτροπών πρακτικών εξετάσεων οδηγών και υποψηφίων οδηγών» όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει. Στις Διευθύνσεις ή Τμήματα Μεταφορών και Επι­κοινωνιών των Περιφερειών που δεν εφαρμόζεται το «Πληροφορικό σύστημα συγκρότησης των επιτροπών πρακτικών εξετάσεων οδηγών και υποψηφίων οδηγών» η κατάταξη των υπαλλήλων στον ενιαίο πίνακα εξεταστών γίνεται σύμφωνα με τα παραπάνω, ενώ η επιλογή των εξεταστών των πρωτοβάθμιων επιτροπών της δοκιμα­σίας προσόντων και συμπεριφοράς γίνεται κάθε φορά, με κλήρωση, ενώπιον τριμελούς επιτροπής, που ορίζεται με απόφαση του οικείου Περιφερειάρχη και αποτελείται από τους προϊσταμένους των Υπηρεσιών Μεταφορών και Επικοινωνιών. Σε περίπτωση που ο αριθμός των προϊσταμένων των Υπηρεσιών Μεταφορών και Επικοι­νωνιών δεν επαρκεί για τη συμπλήρωση της ανωτέρω επιτροπής, αυτή συμπληρώνεται με προϊσταμένους άλ­λης Υπηρεσίας της οικείας Περιφερειακής Ενότητας. 9. Μέλη των δευτεροβαθμίων επιτροπών δοκιμασίας προσόντων και συμπεριφοράς ορίζονται υπάλληλοι των παραγράφων 2 και 3 του παρόντος άρθρου, της κατηγορίας ΠΕ που είναι προϊστάμενοι Γενικών Διευθύνσεων ή Διευθύνσεων του ΥΠΑΝΑΝΥΜΕΔΙ και οι Προϊστάμενοι Γενικών Διευθύνσεων, Διευθύνσεων και Τμημάτων Με­ταφορών και Επικοινωνιών και Κ.Τ.Ε.Ο. των Περιφερειών της χώρας. Σε περίπτωση που ο αριθμός των υπαλλή­λων αυτών δεν επαρκεί, τότε ορίζονται και υπάλληλοι των κατηγοριών ΠΕ και ΤΕ από τους χαρακτηρισμένους ως Εξεταστές Α των πρωτοβαθμίων επιτροπών, η επιλο­γή των οποίων γίνεται κατά προτεραιότητα βάσει των κριτηρίων της παραγράφου 8 του παρόντος. Με απόφαση του οικείου Περιφερειάρχη, στην αρχή κάθε έτους γίνεται ο ορισμός των εξεταστών της δευ­τεροβάθμιας εξέτασης. Οι δευτεροβάθμιες επιτροπές συγκροτούνται υποχρεωτικά σε όλες τις Υπηρεσίες Με­ταφορών και Επικοινωνιών των Περιφερειών της χώρας. Ο αριθμός των διαθέσιμων εξεταστών της δευτεροβάθ­μιας επιτροπής σε κάθε υπηρεσία, δεν μπορεί να είναι μικρότερος των τριών (3). Στα παραπάνω μέλη των δευτεροβάθμιων επιτροπών ανατίθεται το έργο: • της επανεξέτασης υποψηφίων οδηγών που απορρί­πτονται κατά τη πρωτοβάθμια εξέταση, εφόσον αυτοί το επιθυμούν, • της επανεξέτασης οδηγών που τους αφαιρεί­ται η άδεια οδήγησης, σύμφωνα με την υπ’ αριθμ. 21504/2601/2007 υπουργικής απόφασης (Β΄ 623) περί ΣΕΣΟ, όπως ισχύει κάθε φορά, • της εξέτασης οδηγών που τους αφαιρέθηκε η άδεια οδήγησης σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου 8 του άρθρου 13 του ΚΟΚ όπως ισχύει κάθε φορά. 10. Οι υπάλληλοι μετέχοντες στο βοηθητικό έργο εξέ­τασης υποψηφίων οδηγών, όπως αυτό περιγράφεται παρακάτω στη παράγραφο 11 του παρόντος άρθρου, πρέπει να έχουν τις εξής προϋποθέσεις: α) να είναι υπάλληλοι που υπηρετούν: αα) στις οικείες Γενικές Διευθύνσεις, Διευθύνσεις και Τμήματα Μεταφορών και Επικοινωνιών και ΚΤΕΟ των Περιφερειών της χώρας. αβ) στη Γενική Γραμματεία Μεταφορών, του Υπουρ­γείου Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας, Υποδομών, Με­ταφορών και Δικτύων (ΥΠΑΝΑΝΥΜΕΔΙ). αγ) στη Γενική Γραμματεία Τηλεπικοινωνιών και Ταχυ­δρομείων, του Υπουργείου Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότη­τας, Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων (ΥΠΑΝΑΝΥΜΕΔΙ). αδ) στη Διεύθυνση Οικονομικών Υπηρεσιών του άρ­θρου 15 του π.δ. 293/1999 (Α΄ 263). β) να μην συμμετέχουν στις επιτροπές δοκιμασίας προσόντων και συμπεριφοράς υποψηφίων οδηγών. Οι υπάλληλοι – εξεταστές που με αίτησή τους ζητούν εξαίρεση από το έργο της δοκιμασίας προσόντων και συμπεριφοράς υποψηφίων οδηγών έχουν δικαίωμα συμ­μετοχής στο βοηθητικό έργο. 11. Βοηθητικό έργο εξέτασης υποψηφίων οδηγών θεω­ρείται η υποβοήθηση των υπηρεσιών του ΥΠΑΝΑΝΥΜΕΔΙ και των Υπηρεσιών Μεταφορών και Επικοινωνιών των Περιφερειών της χώρας στη διαδικασία εκπαίδευσης και εξέτασης, των υποψηφίων οδηγών καθώς και στην έκδοση αδειών οδήγησης και την επεξεργασία των σχετικών στοι­χείων. Το έργο αυτό διεξάγεται εκτός κανονικού ωραρίου και αναλυτικότερα συνίσταται στην παροχή εργασίας: α) Για την χρήση του Η/Υ της διεκπεραίωσης του μηχανογραφικού προγράμματος διαχείρισης των επι­τροπών εξετάσεων. β) Για την έκδοση αδειών οδήγησης (όπως, ταξινόμηση φακέλων, αρχειοθέτηση εγγράφων). γ) Για τη μηχανογραφική υποστήριξη του σχετικού έργου (όπως, ταξινόμηση των απογραφικών αδειών οδήγησης, εισαγωγή σχετικών στοιχείων των αδειών αυτών σε Η/Υ). δ) Για τη μελέτη και επεξεργασία στατιστικών στοι­χείων και λοιπών θεμάτων που έχουν σχέση με τις εξετάσεις υποψηφίων οδηγών και την ασφάλεια της κυκλοφορίας. ε) Για τη διεκπεραίωση των σχετικών εργασιών που αφορούν ελληνικές άδειες οδήγησης που επιστρέφονται από χώρες της Ε.Ε. ή ζητούνται πληροφορίες για την γνησιότητά τους ή για τη σύνταξη και διεκπεραίωση αλληλογραφίας με χώρες της Ε.Ε. αναφορικά με συ­γκεκριμένες άδειες οδήγησης που έχουν εκδοθεί από τις αρμόδιες ελληνικές αρχές. στ) Για τη διεκπεραίωση θεμάτων που αφορούν τις οικονομικές υπηρεσίες (όπως, έλεγχο δικαιολογητικών εξεταστών ιατρών, εξεταστών υποψηφίων οδηγών και βοηθητικού έργου, σύνταξη καταστάσεων, ενταλμάτων πληρωμών). ζ) Για την φύλαξη και τον καθαρισμό των κτιρίων, γραφείων, αιθουσών και λοιπών χώρων, που σχετίζονται με την παροχή του βοηθητικού έργου. η) Για την επεξεργασία στοιχείων αδειών οδήγησης και λοιπών θεμάτων που ανακύπτουν κατά την ελεγκτική διαδικασία του Σώματος Επιθεωρητών Ελεγκτών του ΥΠΑΝΑΝΥΜΕΔΙ και έχουν σχέση με τις εξετάσεις υπο­ψηφίων οδηγών. 12. Οι υπάλληλοι - εξεταστές που αναφέρονται στις παραγράφους 1, 2 και 3 του παρόντος άρθρου δεν έχουν δικαίωμα συμμετοχής στο κύριο ή βοηθητικό έργο της δοκιμασίας προσόντων και συμπεριφοράς υποψηφίων οδηγών για όσο χρονικό διάστημα απέχουν της Υπη­ρεσίας τους λόγω: α) Κανονικής άδειας, άδειας άνευ αποδοχών, γονικής, ασθένειας, αιμοδοτικής, κυήσεως και λοχείας, άδειας ανατροφής τέκνων, άδειας μητρότητας. β) Ειδικών αδειών [γάμου, θανάτου συγγενούς, περι­οδικής νοσηλείας, συμμετοχής σε δικαστήριο, μηχανο­γραφικής, συνδικαλιστικής, σεμινάρια, σπουδαστικής για συμμετοχή σε εξετάσεις, εκπαιδευτικής μακράς διαρκείας καθώς και συμμετοχής σε όργανα Τοπικής Αυτοδιοίκησης (οιουδήποτε βαθμού)]. 13. Υπάλληλος εξεταστής απαγορεύεται να συμμετέχει σε επιτροπή εξέτασης προσόντων και συμπεριφοράς υποψηφίων οδηγών στην οποία συμμετέχει σύζυγος ή συγγενής μέχρι και Γ΄ βαθμού με την ιδιότητα του υπο­ψηφίου οδηγού ή του παριστάμενου εκπαιδευτή. Η ίδια απαγόρευση ισχύει και στην περίπτωση που υπάλληλος εξεταστής είναι σύζυγός ή έχει βαθμό συγγένειας μέχρι Γ΄ βαθμού με ιδιοκτήτη, μέτοχο, εταίρο, ή εργαζόμενο Σχολής Οδηγών στην οποία εκπαιδεύτηκε ο προς εξέτα­ση υποψήφιος οδηγός, είτε η Σχολή Οδηγών παρίσταται στην εξέταση. Σε περίπτωση που σε επιτροπή διαπι­στωθεί ένα από τα παραπάνω κωλύματα η διενέργεια της εξέτασης δεν πραγματοποιείται και ο υποψήφιος προγραμματίζεται στο συντομότερο δυνατό χρόνο. Άρθρο 5 Θεωρητική εξέταση υποψηφίων οδηγών 1. Για την απόκτηση άδειας οδήγησης οποιαδήποτε κατηγορίας, ο υποψήφιος υποβάλλεται σε θεωρητική εξέταση για να διαπιστωθεί αν έχει την απαιτούμενη γνώση των θεμάτων που απαριθμούνται στο Παράρτημα ΙΙ του π.δ. 51/2012 (Α΄ 101), όπως ισχύει κάθε φορά και των κανόνων οδικής κυκλοφορίας, καθώς και στα Τμήματα 1 και 2 του Παραρτήματος I του π.δ. 74/2008 (Α΄ 112). 2. Ο προγραμματισμός της θεωρητικής εξέτασης γί­νεται από την Υπηρεσία Μεταφορών και Επικοινωνιών της οικείας Περιφέρειας, αφού προσκομισθεί το Δελτίο Εκπαίδευσης Εξέτασης (Δ.Ε.Ε.) του υποψηφίου, από τον ίδιο ή από το νόμιμο εκπρόσωπο του και προσκομιστεί απόδειξη της Εθνικής Τράπεζας για την καταβολή του προβλεπόμενου ποσού για την εξέταση ύψους δέκα (10) ευρώ υπέρ του ειδικού λογαριασμού του ν.δ. 638/1970, όπως ισχύει (όπως εμφανίζεται στον συνημμένο Πίνακα 3 του Παραρτήματος V). Ο προγραμματισμός της θεωρητικής εξέτασης γίνεται εφόσον ο υποψήφιος έχει ολοκληρώσει τις ελάχιστες προβλεπόμενες από την παρούσα απόφαση ώρες θεωρητικής εκπαίδευσης για την αιτούμενη κατηγορία άδειας οδήγησης και υποβληθούν σχετικές υπεύθυνες δηλώσεις του υποψηφίου και της Σχολής Οδηγών ή του ΚΕ.Θ.Ε.Υ.Ο. που αφορούν στις πραγματοποιηθείσες ώρες θεωρητικών μαθημάτων. Συγκεκριμένα στην υπεύθυνη δήλωση του υποψηφίου θα αναγράφεται το σύνολο των πραγματοποιημένων μαθημάτων θεωρητικής εκπαίδευσης για την αιτούμενη κατηγορία άδειας οδήγησης, ενώ η υπεύθυνη δήλωση της Σχολής Οδηγών ή του ΚΕ.Θ.Ε.Υ.Ο. θα συνοδεύεται από αναλυτική ωριαία κατάσταση της θεωρητικής εκ- παίδευσης στην οποία θα αναγράφονται το σύνολο μαθημάτων θεωρητικής εκπαίδευσης και ανά ώρα εκ­παίδευσης τα εξής: α) Ημερομηνία και ώρα εκπαίδευσης, β) Περιεχόμενο εκπαίδευσης, γ) Εκπαιδευτής, δ) Αριθμός σελίδας και γραμμής από μητρώο υπο­ψηφίου, 3. Σε θεωρητική εξέταση υποβάλλονται: α) Όσοι ζητούν για πρώτη φορά άδεια οδήγησης κα­τηγορίας ΑΜ ή Α1 ή Α2 ή Α ή Β, στο Ερωτηματολόγιο 2 (Θεωρητική Εκπαίδευση Υποψηφίων Οδηγών Αυτοκινήτων), σε 30 ερωτήσεις. β) Όσοι ζητούν για πρώτη φορά άδεια οδήγησης κα­τηγορίας ΑΜ ή Α1 ή Α2 ή Α, στο Ερωτηματολόγιο 1 (Θεωρητική Εκπαίδευση Υποψηφίων Οδηγών Μοτοσικλετών), σε 10 ερωτήσεις. γ) Όσοι ζητούν για πρώτη φορά άδεια οδήγησης κα­τηγορίας C1 ή C, στο Ερωτηματολόγιο 4 (Θεωρητική Εκπαίδευση Υποψηφίων Οδηγών Φορτηγών), σε 10 ερω­τήσεις. δ) Όσοι ζητούν για πρώτη φορά άδεια οδήγησης κα­τηγορίας D1 ή D, στο Ερωτηματολόγιο 5 (Θεωρητική Εκπαίδευση Υποψηφίων Οδηγών Λεωφορείων), σε 10 ερωτήσεις. ε) Στο εξεταστικό σύστημα τα ερωτηματολόγια 1, 2, 4, 5 διατίθενται πέραν της ελληνικής γλώσσας και στην αγγλική, αλβανική και ρώσικη. Επίσης διατίθενται στην ελληνική με χρήση ακουστικών με ήχο. Στη θεωρητική εξέταση, ο υποψήφιος θεωρείται ότι πέτυχε, αν απαντήσει σωστά σε όλες τις ερωτήσεις του ερωτηματολογίου ή σημειώσει το πολύ μία λανθασμένη απάντηση σε αυτό. Όσοι υποψήφιοι επιτυγχάνουν σε οποιοδήποτε ΕΡΩ­ΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ 1, 2, 4 και 5, κατά περίπτωση κατοχυ­ρώνουν το αποτέλεσμα και επανεξετάζονται στα ερω­τηματολόγια που απέτυχαν μέχρι τη λήξη του Δ.Ε.Ε.. 4. Η θεωρητική εξέταση διεξάγεται σε ειδικό χώρο της Υπηρεσίας και διαρκεί τριανταπέντε (35) λεπτά της ώρας για συμπλήρωση του Ερωτηματολογίου 1 και δεκαπέντε (15) λεπτά της ώρας για τη συμπλήρωση των Ερωτηματολογίων 2, 4 και 5. Η θεωρητική εξέ­ταση διενεργείται με τη χρήση του Μηχανογραφικού Συστήματος Θεωρητικής Εξέτασης Υποψηφίων Οδηγών (Μ.Σ.Θ.Ε.Υ.Ο.), ενώπιον της επιτροπής που προβλέπεται στο Άρθρο 20 (Συγκρότηση Εξεταστικών Επιτροπών, και πραγματοποιείται ως εξής: α) Την ημέρα των εξετάσεων, ο προϊστάμενος της υπηρεσίας ορίζει τουλάχιστον δύο (2) υπαλλήλους, ως επιτροπή εξετάσεων. Σε περίπτωση που ο προϊστά­μενος χρησιμοποιήσει υπαλλήλους άλλων υπηρεσιών της Περιφερειακής Ενότητας πλην των υπηρετούντων στην οικεία Διεύθυνση Μεταφορών και Επικοινωνιών τότε αυτοί ορίζονται και ειδοποιούνται σχετικά από τον ίδιο από την προηγούμενη μέρα. Υπεύθυνος της αίθουσας ορίζεται ο μεγαλύτερος σε κατηγορία και βαθμό και στην περίπτωση ισόβαθμων ο αρχαιότερος εξεταστής/επιτηρητής. β) Ο υπεύθυνος για τον προγραμματισμό υπάλληλος εισάγει στον εξυπηρετητή του συστήματος (Server), τα στοιχεία των υποψηφίων που θα εξετασθούν. Κατά τον προγραμματισμό, λαμβάνεται μέριμνα για τη διάθεση ενός (1) Η/Υ ως εφεδρικού. Οι πίνακες των προγραμματισθέντων υποψηφίων αναρτώνται σε εμφανές μέρος έξω από την αίθουσα, κατά την ημέρα των εξετάσεων, προκειμένου οι υποψήφιοι να ελέγχουν την ορθότητα των στοιχείων τους, πριν εισέλθουν στην αίθουσα. Πριν την έναρξη της εξέτασης, οι υποψήφιοι υπογράφουν στις συγκεντρωτικές καταστάσεις (αντίγραφο αυτών που αναρτώνται έξω από την αίθουσα), προκειμένου να επιβεβαιωθεί η παρουσία τους στην εξέταση. Οι καταστάσεις αυτές επισυνάπτονται στο συγκεντρωτικό πρακτικό εξέτασης (αυτό που φέρει την υπογραφή των εξεταστών). γ) Για τη σωστή εκκίνηση του συστήματος, θα πρέπει να τίθεται σε λειτουργία πρώτα ο εξυπηρετητής (server) και στη συνέχεια τα τερματικά (clients). Με την εκκί­νηση του προγράμματος, το σύστημα επιλέγει τυχαία τη θέση/τερματικό του κάθε υποψηφίου, εμφανίζει την πρώτη οθόνη σε κάθε τερματικό, ενώ παράλληλα εκτυ­πώνει μία κατάσταση με τα ονόματα των υποψηφίων. δ) Ο υποψήφιος προσέρχεται στην αίθουσα των εξετάσεων, την ημέρα και ώρα που αναγράφεται στο Δ.Ε.Ε. (Δελτίο Εκπαίδευσης Εξέτασης) και απευθύνεται στην επιτροπή των εξετάσεων με το Δ.Ε.Ε. και την ταυτότητά του ή τη σχετική προσωρινή βεβαίωση της αρμόδιας αστυνομικής αρχής ή το διαβατήριό του, ή και εφόσον είναι Έλληνας πολίτης την άδεια οδή­γησης ή το ατομικό βιβλιάριο υγείας οποιουδήποτε ασφαλιστικού φορέα και καταλαμβάνει τη θέση του. Εξυπακούεται ότι τα προαναφερόμενα δικαιολογητικά είναι τα πρωτότυπα. Ακολουθεί έλεγχος ταυτοπροσωπίας, αφενός βάσει του ονόματος και των άλλων στοιχείων του υποψηφίου που εμφανίζονται στην οθόνη του και αφετέρου του Δ.Ε.Ε. και των προαναφερομένων εγγράφων, που πρέπει να φέρει μαζί του κάθε υποψήφιος. Σε περίπτωση που κατά τον έλεγχο ταυτοπροσωπίας διαπιστωθούν ήσσο­νος σημασίας διαφορές στα στοιχεία των υποψηφίων (όπως αναγραμματισμός ονόματος) αυτές διορθώνο­νται χειρόγραφα από την επιτροπή, στο Δ.Ε.Ε. και στο πρακτικό που εκτυπώνεται στο τέλος της εξέτασης. Σε περίπτωση που διαπιστωθούν ουσιώδεις διαφορές στις καταστάσεις των υποψηφίων (όπως λανθασμένη αναγραφή πατρώνυμου, κατηγορίας άδειας οδήγησης προς εξέταση), η διόρθωση γίνεται με τη βοήθεια της τηλεϋποστήριξης, πριν τη διενέργεια της εξέτασης. Ο υπεύθυνος της αίθουσας μεριμνά για τη σωστή τακτοποίηση των υποψηφίων στις θέσεις τους - σε περίπτωση μη προσέλευσης όλων των προγραμματισθέντων υποψηφίων θα υπάρχουν κενές θέσεις εξέτασης - ενημερώνει τους εξεταζόμενους για τη διαδικασία της εξέτασης και τον τρόπο απάντησης των ερωτήσεων. Ενημερώνει τους υποψηφίους ότι κατά τη διάρκεια της θεωρητικής εξέτασης απαγορεύεται: δα) η χρησιμοποίηση οποιωνδήποτε βιβλίων και ση­μειώσεων δβ) η συνεργασία ή συνομιλία μεταξύ των δγ) οποιαδήποτε παρέμβαση στους ηλεκτρονικούς υπολογιστές (όπως, σβήσιμο, πάτημα κουμπιών, απο­μάκρυνση καλωδίων) δε) η χρησιμοποίηση κινητών τηλεφώνων, ακουστι­κών ή οποιασδήποτε συσκευής επικοινωνίας. Ειδικά τα κινητά τηλέφωνα πρέπει να είναι τοποθετημένα από τον υποψήφιο πάνω στο γραφείο εξέτασης, απενερ­γοποιημένα, δστ) η χρησιμοποίηση οποιασδήποτε άλλης ηλεκτρο­νικής συσκευής, όπως κομπιούτερ χειρός δζ) η απομάκρυνσή των από τη θέση εξέτασης για οποιοδήποτε λόγο, πριν την ολοκλήρωση της θεωρη­τικής εξέτασης όλων των υποψηφίων δη) η πλοήγηση στο internet ή σε άλλα προγράμματα. Κατόπιν ενεργοποιεί το σύστημα. Στην οθόνη εμ­φανίζεται η εικόνα της ερώτησης με τις απαντήσεις. Μπροστά από κάθε υποψήφιο, εκτός από την οθόνη αφής (touch screen) υπάρχει εφεδρικά και ένα ποντίκι (mouse). Ο υποψήφιος αφού διαβάσει ή ακούσει την ερώτηση με τις απαντήσεις επιλέγει τη σωστή απάντηση. Αμέσως μετά (αυτόματα) εμφανίζεται η επόμενη ερώτηση και επαναλαμβάνεται η ίδια διαδικασία. Το σύστημα επι­τρέπει στον εξεταζόμενο να προχωρήσει στην επόμενη ερώτηση, χωρίς να απαντήσει αυτή την οποία επεξεργάζεται εκείνη τη στιγμή. Αφού φτάσει ο εξεταζόμενος στην τελευταία ερώτηση, το σύστημα επιστρέφει αυτό­ματα στην πρώτη μη απαντημένη ερώτηση και συνεχίζει ο υποψήφιος κατά τον ίδιο τρόπο μέχρι να απαντηθούν όλες οι ερωτήσεις ή να εξαντληθεί ο χρόνος που αντι­στοιχεί στην κατηγορία που εξετάζεται. Για κάθε υποψήφιο το σύστημα δημιουργεί με τυχαίο τρόπο ένα ερωτηματολόγιο, με τον προβλεπόμενο αριθ­μό ερωτήσεων. Οι απαντήσεις της κάθε ερώτησης δεν έχει πάντα την ίδια σειρά με αυτή που εμφανίζεται στο ερωτηματολόγιο των σχετικών εγχειριδίων. Σε περίπτωση που ο υποψήφιος εξετάζεται και σε δεύτερη κατηγορία, οι ερωτήσεις της δεύτερης εξέτα­σης εμφανίζονται αφού ολοκληρωθεί η διαδικασία της πρώτης εξέτασης. Οι ερωτήσεις του δεύτερου ερωτη­ματολογίου επιλέγονται και αυτές από το σύστημα, σύμφωνα με τον προαναφερθέντα τρόπο. Με τη συμπλήρωση του αριθμού των ερωτήσεων που αντιστοιχεί σε κάθε ερωτηματολόγιο ή του χρόνου εξέτασης εμφανίζεται στην οθόνη η ένδειξη «ΤΕΛΟΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ». Για κάθε ομάδα εξεταζόμενων το σύστημα εκτυπώνει, στο τέλος της διαδικασίας, κατάσταση αποτελεσμάτων (πρακτικό εξέτασης) με τα στοιχεία του υποψηφίου, τις ερωτήσεις του ερωτηματολογίου στο οποίο εξετάστηκε, τις απαντήσεις που αυτός έδωσε, την ορθότητα ή όχι αυτών, καθώς και το τελικό αποτέλεσμα της πραγματοποιηθείσας εξέτασης. Το πρακτικό αυτό υπογράφεται από την επιτροπή των εξετάσεων και καταχωρείται στο φάκελο του υποψηφίου. Αντίγραφο του πρακτι­κού, ομοίως υπογεγραμμένο, δίδεται και στον υποψήφιο εφόσον ζητηθεί. Το σύστημα εκδίδει επίσης συνολικό κατάλογο με τα στοιχεία των εξετασμένων και τα τελικά αποτελέσματα που καταχωρίζεται σε αρχείο της Υπηρεσίας. ε) Στην περίπτωση που από τους υποψηφίους που είχαν προγραμματιστεί προσέλθει μόνο ένας, αυτός δεν μπορεί να εξεταστεί και υποχρεωτικά μεταφέρεται σε άλλη εξεταστική επιτροπή χρησιμοποιώντας έστω και στην ύστατη περίπτωση τον εφεδρικό Η/Υ της άλλης εξεταστικής επιτροπής. στ) Η επιτροπή εξετάσεων αναγράφει στο Δ.Ε.Ε. του υποψηφίου το αποτέλεσμα της εξέτασης «ΕΠΕΤΥΧΕ» ή «ΑΠΕΡΡΙΦΘΗ» και υπογράφει. Οι απορριπτόμενοι σε θεωρητικές εξετάσεις, δεν έχουν δικαίωμα επανεξέτασης, για το ίδιο ερωτηματο­λόγιο, σε χρόνο προγενέστερο της έβδομης (7) ημέρας από την ημέρα της εκάστοτε απόρριψής τους, αυτής προσμετρούμενης. Όσοι δεν προσέλθουν για οποιον­δήποτε λόγο στις θεωρητικές εξετάσεις την προγραμματισμένη ημέρα, δεν έχουν δικαίωμα εξέτασης πριν την παρέλευση δεκατεσσάρων (14) ημερών από αυτήν. 5. Μετά την επιτυχή θεωρητική εξέταση των υποψηφί­ων οδηγών των περιπτώσεων (γ)/(δ) της παραγράφου 3 του παρόντος άρθρου ή και όσοι επιθυμούν να αποκτή­σουν ΠΕΙ προκειμένου να οδηγήσουν οχήματα μεταφο­ράς εμπορευμάτων/επιβατών, υποβάλλονται επιπλέον σε θεωρητική εξέταση, με την εφαρμογή του μηχανο­γραφικού συστήματος θεωρητικών εξετάσεων υποψη­φίων οδηγών για χορήγηση πιστοποιητικού επαγγελμα­τικής ικανότητας αρχικής επιμόρφωσης (Μ.Σ.Θ.Ε.Π.Ε.Ι.), όπως αυτή περιγράφεται στις υπουργικές αποφάσεις 72048/9666/08/2009 (Β΄ 216) και 49522/6046/2009 (Β΄ 2024) όπως έχουν τροποποιηθεί και ισχύουν. 6. Υποψήφιος που καταλαμβάνεται να υποβοηθείται με οποιοδήποτε τρόπο ή να παραβαίνει τις διατάξεις της περίπτωσης 4δ του παρόντος άρθρου, θεωρείται ότι απέτυχε και δεν έχει δικαίωμα επανεξέτασης για το ίδιο ερωτηματολόγιο πριν περάσουν έξι (6) μήνες με σχετική σημείωση επί του Δ.Ε.Ε. 7. Θεωρητικές εξετάσεις δύνανται να μην πραγματοποι­ούνται για συγκεκριμένα διαστήματα του έτους, με αιτι­ολογημένη απόφαση του οικείου Περιφερειάρχη (όπως, περίοδοι θέρους, εορτών, δυσμενών καιρικών συνθηκών). Άρθρο 6 Θεωρητική εξέταση αγραμμάτων, ατόμων με μαθησιακές δυσκολίες (δυσλεξία), κωφών και όσων δε γνωρίζουν την ελληνική γλώσσα Πέραν των προβλεπομένων στο Άρθρο 5 (Θεωρητική εξέταση υποψηφίων οδηγών) της παρούσας για τη θε­ωρητική εξέταση αγραμμάτων, ατόμων με μαθησιακές δυσκολίες (δυσλεξία), κωφών και όσων δε γνωρίζουν την ελληνική γλώσσα εφαρμόζονται τα παρακάτω: 1. Οι αγράμματοι υποψήφιοι για την απόκτηση άδειας οδήγησης αυτοκινήτων ή μοτοσικλετών, υποβάλλονται σε θεωρητική εξέταση με τη βοήθεια προσωπικών ακου­στικών του Μ.Σ.Θ.Ε.Υ.Ο., με εκφώνηση των αντίστοιχων ερωτηματολογίων. Ο διαθέσιμος χρόνος καθορίζεται σε πενήντα (50) λεπτά της ώρας για το Ερωτηματολόγιο 2 και σε εικοσιπέντε (25) λεπτά της ώρας για τη συμπλή­ρωση των Ερωτηματολογίων 1, 4 και 5. 2. Αγράμματοι για την εφαρμογή της προηγούμενης πα­ραγράφου του παρόντος άρθρου, θεωρούνται όσοι Έλλη­νες και αλλοδαποί καταθέσουν σχετική υπεύθυνη δήλω­ση, ταυτόχρονα με την αίτηση για αρχική έκδοση Δελτίου Εκπαίδευσης Εξέτασης (Δ.Ε.Ε.), στην αρμόδια Υπηρεσία. 3. Οι υποψήφιοι που είναι κωφοί και αγράμματοι εξε­τάζονται με τη ίδια διαδικασία με αυτή της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου και με την παρουσία διερμηνέα κωφών, ο οποίος διαθέτει σχετική πιστοποίηση που επιδεικνύει στην επιτροπή εξετάσεων και προσέρχεται με φροντίδα του ενδιαφερόμενου. Αντί ο υποψήφιος να χρησιμοποιήσει τα προσωπικά ακουστικά, ο διερμηνέ­ας εξηγεί στον κωφό τα σχήματα και το κείμενο που εμφανίζεται στην οθόνη στη νοηματική γλώσσα και ο υποψήφιος επιλέγει τη σωστή απάντηση. 4. Οι υποψήφιοι που προέρχονται από την αλλοδαπή ανεξαρτήτως υπηκοότητας (έλληνες ή ξένοι) και δε γνω­ρίζουν την ελληνική γλώσσα, δύνανται να εξετάζονται μέσω του Μ.Σ.Θ.Ε.Υ.Ο., σε μία από τις ξένες γλώσσες που είναι διαθέσιμες. Υποψήφιοι που προέρχονται από την αλλοδαπή και δε γνωρίζουν κάποια από τις διαθέσιμες ξένες γλώσσες του συστήματος, δύνανται να εξετάζο­νται με την ίδια διαδικασία που ακολουθείται για τους αγράμματους της παραγράφου1 του παρόντος άρθρου (εκφώνηση ερωτηματολογίων στα ελληνικά). 5. Η θεωρητική εξέταση των υποψηφίων οδηγών οι οποίοι παρουσιάζουν μαθησιακή δυσκολία (δυσλεξία) πραγματοποιείται όπως ακριβώς και η θεωρητική εξέ­ταση των αγραμμάτων της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου. 6. Για κάθε μία από τις προαναφερόμενες περιπτώσεις των παραγράφων 1 και 4, ο εκπαιδευτής υποψηφίων οδη­γών θα δηλώνει σε υπεύθυνη δήλωση του ν. 1599/1986 ότι για εκπαίδευση του υποψηφίου χρησιμοποιήθηκε το σύστημα με ακουστικά και ήχο. Άρθρο 7 Δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς υποψηφίων οδηγών 1. Για τον έλεγχο της ικανότητας, την αξιολόγηση των προσόντων και της συμπεριφοράς, τη διάρκεια και τον τόπο της εξέτασης των υποψηφίων οδηγών, έχουν εφαρμογή όσα αναφέρονται στο Παράρτημα ΙΙ του π.δ. 51/2012 (Α΄ 101), όπως ισχύει κάθε φορά και οι διαδικασίες που προβλέπονται στα Παραρτήματα Ι, ΙΙ και ΙΙΙ της παρούσας απόφασης και περιλαμβάνονται στο Τμήμα ΙΙΙ του Δελτίου Εκπαίδευσης Εξέτασης (Δ.Ε.Ε), «ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ 1» και «ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ 2», υποψηφίου οδη­γού. Για του υποψηφίους που επιθυμούν να αποκτήσουν ΠΕΙ προκειμένου να οδηγήσουν οχήματα μεταφοράς εμπορευμάτων/επιβατών, ακολουθείται η διαδικασία που περιγράφεται στο Τμήμα 2 του Παραρτήματος I του π.δ. 74/2008 (Α΄ 112), καθώς και στις υπουργικές απο­φάσεις 72048/9666/08/2009 (Β΄ 216) και 49522/6046/2009 (Β΄ 2024), όπως έχουν τροποποιηθεί και ισχύουν. 2. Η δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς των υποψηφίων οδηγών, καθώς και των οδηγών που επιθυ­μούν την επέκταση της άδειάς τους σε άλλη ή άλλες κατηγορίες ή επανεξετάζονται για οποιονδήποτε λόγο, γίνεται σε εκπαιδευτικό όχημα της κατηγορίας για την οποία ο εξεταζόμενος έχει ζητήσει την άδεια οδήγησης με την υποχρεωτική παρουσία εκπαιδευτή που έχει την κατάλληλη άδεια για τον σκοπό αυτό. Σε περίπτωση πρόκλησης οποιασδήποτε αξιόποινης πράξης κατά το χρόνο της πρακτικής εκπαίδευσης ή της δοκιμασίας προσόντων και συμπεριφοράς η ευθύνη βαρύνει τον εκπαιδευτή, χωρίς να αποκλείεται η συνυπαιτιότητα του υποψηφίου οδηγού, εφόσον υφίσταται τέτοια. 3. Ο προγραμματισμός της πρωτοβάθμιας και δευτε­ροβάθμιας δοκιμασίας προσόντων και συμπεριφοράς γίνεται από την οικεία Υπηρεσία Μεταφορών και Επικοινωνιών, αφού προσκομισθεί το Δελτίο Εκπαίδευσης Εξέτασης (Δ.Ε.Ε.) του υποψηφίου, από τον ίδιο ή από το νόμιμο εκπρόσωπό του και προσκομιστεί απόδει­ξη της Εθνικής Τράπεζας για την καταβολή του προ­βλεπόμενου ποσού για την εξέταση ύψους δέκα (10) ευρώ υπέρ του ειδικού λογαριασμού του ν.δ. 638/1970, όπως ισχύει (όπως εμφανίζεται στον συνημμένο Πίνακα 3 του Παραρτήματος V). Το ποσό αυτό καταβάλλεται για κάθε δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς. Ο προγραμματισμός της πρωτοβάθμιας δοκιμασίας προ­σόντων και συμπεριφοράς γίνεται εφόσον πληρείται η προϋπόθεση της παραγράφου 1 του άρθρου 3 της παρούσας και ο ενδιαφερόμενος έχει ολοκληρώσει τις ελάχιστες προβλεπόμενες, από την παρούσα απόφαση, ώρες πρακτικής εκπαίδευσης και υποβληθούν σχετικές υπεύθυνες δηλώσεις του υποψηφίου και της Σχολής Οδηγών που αφορούν στις πραγματοποιηθείσες ώρες πρακτικής εκπαίδευσης, καθώς και της θεωρητικής εκ­παίδευσης εφόσον δεν απαιτείται η θεωρητική εξέταση (όπως επέκταση από κατηγορία Α1 σε Α2). Συγκεκριμένα στην υπεύθυνη δήλωση του υποψηφίου θα αναγράφεται το σύνολο των πραγματοποιημένων μαθημάτων πρακτικής εκπαίδευσης για την αιτούμενη κατηγορία άδειας οδήγησης, ενώ στην υπεύθυνη δήλω­ση της Σχολής Οδηγών θα βεβαιώνεται, σύμφωνα με την παράγραφο 3 του άρθρου 13 του ΚΟΚ, ότι ο υποψήφιος είναι ικανός για την οδήγηση και έχει τις αναγκαίες γνώ­σεις και επιδεξιότητα της αιτούμενης κατηγορίας και θα συνοδεύεται από αναλυτική ωριαία κατάσταση της πρακτικής εκπαίδευσης στην οποία θα αναγράφονται το σύνολο μαθημάτων πρακτικής εκπαίδευσης και ανά ώρα εκπαίδευσης ως εξής: α) Ημερομηνία και ώρα εκπαίδευσης, β) Εκπαιδευτής, γ) Αριθμός θεωρητικών μαθημάτων εφόσον δεν απαι­τείται η θεωρητική εξέταση, δ) Αριθμός σελίδας και γραμμής από μητρώο υπο­ψηφίου, Ο προγραμματισμός πρέπει να γίνεται εντός δεκαπέ­ντε (15) ημερών από την ημερομηνία που προσκομίζεται το Δ.Ε.Ε. Όσοι απορρίπτονται κατά τη δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς δεν έχουν δικαίωμα επανεξέτασης, σε χρόνο προγενέστερο της έβδομης (7) ημέρας από την ημέρα απόρριψής τους (αυτής προσμετρούμενης). Όσοι από τους υποψηφίους αυτούς απορρίπτονται στις ΟΜΑΔΕΣ Α ή Γ του Δ.Ε.Ε. και επιθυμούν, έχουν δικαίωμα να ζητήσουν από τους εξεταστές, αμέσως μόλις τους ανακοινωθεί το απορριπτικό αποτέλεσμα, την επανεξέτασή τους από δευτεροβάθμια επιτροπή, η οποία πραγματοποιείται εντός δύο (2), το πολύ, εργάσιμων ημερών. Όσοι από τους υποψηφίους αυτούς απορρίπτονται από τη δευτεροβάθμια επιτροπή, έχουν δικαίωμα νέας εξέτασης από πρωτοβάθμια επιτροπή μετά από επτά (7) ημέρες (αυτής προσμετρούμενης) από την ημέρα απόρριψής τους. 4. Ο προγραμματισμός των υποψηφίων οδηγών που δεν εμφανίζονται, για οποιονδήποτε λόγο, ενώπιον της πρωτοβάθμιας ή δευτεροβάθμιας εξεταστικής επιτρο­πής, την προγραμματισμένη ημέρα για την πρακτική εξέτασή τους, γίνεται σε χρόνο όχι προγενέστερο των εξήντα (60) ημερών από την ημέρα που δεν προσήλθαν στην προαναφερόμενη επιτροπή. Απουσία υποψηφίου οδηγού ή εκπαιδευτή για λόγους υγείας, ατυχήματος ή οποιονδήποτε άλλο προσωπικό λόγο που καθιστά ανυπέρβλητη την παρουσία τους, στην προγραμματισμένη πρακτική εξέταση του υπο­ψηφίου από πρωτοβάθμια ή δευτεροβάθμια επιτροπή πρέπει να δηλώνεται με αίτησή του στην αρμόδια υπηρεσία το αργότερο μέχρι και την προηγούμενη ημέρα από την προγραμματισμένη ημέρα πρακτικής εξέτασης. Στην περίπτωση αυτή προγραμματίζεται για εξέταση σε χρόνο όχι προγενέστερο των επτά (7) ημερών και στο Δ.Ε.Ε. τίθεται σχετική εγγραφή στη στήλη του απο­τελέσματος «Αδυναμία εξέτασης. Αριθμ. πρωτοκόλλου αίτησης/ημερομηνία» και δεν καταβάλλεται ξανά το προβλεπόμενο παράβολο Δημοσίου Ταμείου. Όταν με απόφαση του οικείου Περιφερειάρχη η δο­κιμασία προσόντων και συμπεριφοράς αναβληθεί για ανυπέρβλητους λόγους (όπως παγετός ή καύσωνας ή απαγορευτικό απόπλου) για τον προγραμματισμό για τη δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς δεν έχουν εφαρμογή οι διατάξεις του πρώτου εδαφίου της παρούσας παραγράφου. Υποψήφιος που παρουσιάζεται την προγραμματισμένη ημέρα για τη δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς χωρίς τα απαραίτητα για τον έλεγχο της ταυτοπροσωπίας δικαιολογητικά ή χωρίς τον εκπαιδευτή του και το εκπαιδευτικό όχημα θεωρείται μη προσελθών και προγραμματίζεται μετά από εξήντα (60) ημέρες. Σε περίπτωση που υποψήφιος προσέλθει χωρίς τα απαραίτητα ιατρικά βοηθήματα (όπως γυαλιά οράσεως, ακουστικά βαρηκοΐας, όπως αυτά αναγράφονται στις παρατηρήσεις του Δ.Ε.Ε.) δεν διενεργείται η εξέταση, σημειώνεται σχετική παρατήρηση στο Δ.Ε.Ε., ο υποψή­φιος θεωρείται μη προσελθών και προγραμματίζεται μετά από εξήντα (60) ημέρες. Σε περίπτωση που η επιτροπή έχει βάσιμες ενδείξεις για πιθανούς περιορισμούς για την ικανότητα οδήγησης του υποψηφίου, παρά τη μη αναγραφή τους στο Δ.Ε.Ε., δεν διενεργείται ή διακόπτεται η εξέταση και σημειώ­νεται σχετική παρατήρηση στο Δ.Ε.Ε. και στο πρακτικό εξέτασης. Η οικεία Υπηρεσία οφείλει να ελέγξει τα αναγραφόμενα στο Δ.Ε.Ε. και να προβεί στις απαραίτητες κατά περίπτωση ενέργειες. 5. Στην περίπτωση που ο παριστάμενος εκπαιδευτής υποψηφίων οδηγών αποχωρήσει αδικαιολόγητα ή δηλώ­σει κώλυμα ή δεν προσκομίσει τα απαραίτητα για την παράστασή του δικαιολογητικά ήτοι άδεια εκπαιδευτή ή αναγγελία έναρξης άσκησης επαγγέλματος εκπαιδευτή ή ανανέωση άδειας άσκησης επαγγέλματος εκπαιδευ­τή, υπεύθυνη δήλωση εκπαιδευτή και δελτίο ισχύοντος τεχνικού ελέγχου ΚΤΕΟ ή δελτίου καταλληλότητας τα οποία πρέπει να είναι σε ισχύ ή τα κατάλληλα εξαρτή­ματα (όπως εγκεκριμένα κράνη κλειστού τύπου, συσκευ­ές επικοινωνίας, ενδεικτική λυχνία ή βομβητή, πινακίδες, γιλέκα), ο προγραμματισμός του υποψηφίου οδηγού γίνεται μετά από τριάντα (30) ημέρες και σημειώνε­ται σχετική παρατήρηση στο Δ.Ε.Ε. και στο πρακτικό εξέτασης. 6. Στην περίπτωσης βλάβης του οχήματος (είτε αρ­χικά είτε κατά την διάρκεια της εξέτασης) που έχει σαν συνέπεια την αδυναμία έναρξης ή συνέχισής της ή εμφανούς ακαταλληλότητας του οχήματος η οποία είναι δυνατόν να οδηγήσει σε ατύχημα, ο πρώτος εξετα­στής θα αναγράψει στο Δ.Ε.Ε. του υποψηφίου «Άμεσος προγραμματισμός λόγω βλάβης του οχήματος» οπότε ο προγραμματισμός θα γίνεται ανάλογα με τη διαθε­σιμότητα προγραμματισμού της οικείας υπηρεσίας το συντομότερο δυνατόν αλλά με την προσκόμιση νέου ισχύοντος δελτίου καταλληλότητας του οχήματος. Στην εμπρόσθια πλευρά του Δελτίου Τεχνικού Ελέγχου ή του Δελτίου Καταλληλότητας τίθεται από τον πρώτο εξεταστή η ένδειξη «Όχημα ακατάλληλο για εξέταση λόγω ……………. Απαιτείται επανέλεγχος». Η σημείωση αυτή καθιστά το δελτίο άκυρο και ως εκ τούτου δεν θα γίνε­ται δεκτό από επόμενους εξεταστές ως ισχύον. Στην περίπτωση που ο υποψήφιος επιθυμεί τη συνέχι­ση της εξέτασής του με άλλο όχημα της ίδιας Σχολής Οδηγών, τότε στο Τμήμα ΙΙ του Δ.Ε.Ε. τίθεται η σφραγίδα της σχολής που κατέχει το νέο όχημα, η υπογραφή του εκπαιδευτή και ο αριθμός κυκλοφορίας του νέου οχήματος. 7. Υποψήφιος ο οποίος μέσα σε τρία (3) χρόνια από την ημερομηνία έκδοσης του Δελτίου Εκπαίδευσης Εξέ­τασης (Δ.Ε.Ε.), δεν ολοκληρώσει επιτυχώς τις σχετικές διαδικασίες εξέτασης, υποχρεούται να υποβάλει εκ νέου αίτηση με όλα τα απαιτούμενα δικαιολογητικά και να υποστεί εκ νέου θεωρητική και πρακτική εκπαίδευση και εξέταση. Το χρονικό περιθώριο των τριών (3) ετών δεν μπορεί να επεκταθεί πέραν της τριετίας για οποιοδή­ποτε λόγο, ακόμα και για λόγους ανωτέρας βίας (όπως αναβολή προγραμματισμένων εξετάσεων λόγω απερ­γιών, σεισμού, παγετού, καύσωνα, πλημμύρας). Άδεια οδήγησης εκδίδεται μόνο όταν η εξέταση προσόντων και συμπεριφοράς γίνεται εμπρόθεσμα δηλαδή μέχρι την τελευταία εργάσιμη ημέρα πριν την λήξη της ισχύος του Δ.Ε.Ε.. 8. Ο υποψήφιος οδηγός μπορεί, εφόσον επιθυμεί, να εξετασθεί σε εκπαιδευτικό όχημα χωρίς ποδόπληκτρο ή χειρομοχλό συμπλέκτη. Στις περιπτώσεις αυτές, κατά την έκδοση του Δ.Ε.Ε, αναγράφεται στη θέση «ΠΑΡΑΤΗ­ΡΗΣΕΙΣ» του Τμήματος Ι η ένδειξη «Εξέταση με όχημα χωρίς ποδόπληκτρο ή χειρομοχλό συμπλέκτη» ή ο «Κω­δικός 78». Στην περίπτωση κατά την οποία Δ.Ε.Ε. δεν φέρει τέτοια ένδειξη στον χώρο των παρατηρήσεων και η εξέταση πραγματοποιείται με όχημα χωρίς ποδόπληκτρο ή χειρομοχλό συμπλέκτη ο πρώτος εξεταστής αναγράφει στο Δ.Ε.Ε. του υποψηφίου την προαναφερό­μενη παρατήρηση. Όσοι κατέχουν άδεια οδήγησης οχήματος με τους παραπάνω περιορισμούς «Κωδικός 78» και θέλουν να την μετατρέψουν σε άδεια οδήγησης οχήματος χωρίς τους περιορισμούς αυτούς (άρση περιορισμού), υποχρεού­νται, εκτός από την πρακτική εκπαίδευση που ορίζεται στο Άρθρο 13 (Πρακτική Εκπαίδευση) της παρούσας, να υποστούν δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς σε εκπαιδευτικό όχημα με ποδόπληκτρο ή χειρομοχλό συμπλέκτη, της αντίστοιχης κατηγορίας, σύμφωνα με τη διαδικασία που ορίζεται στην παρούσα απόφαση. 9. Η δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς υπο­ψηφίου οδηγού, όπως και η πρακτική εκπαίδευσή του, πρέπει να γίνεται σε αστικούς δρόμους οι οποίοι πρέπει να παρουσιάζουν τις διάφορες δυσκολίες που ενδέχε­ται να συναντήσει ο οδηγός και αν είναι δυνατόν, σε δρόμους που βρίσκονται έξω από τις πόλεις, σε δρό­μους ταχείας κυκλοφορίας και σε αυτοκινητόδρομους. Είναι επίσης υποχρεωτική η πρακτική εκπαίδευση και επιθυμητή η δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς υπό διαφορετικές συνθήκες πυκνότητας κυκλοφορίας και κατά τη διάρκεια της νύκτας. 10. Οι ειδικές δοκιμασίες προσόντων και συμπεριφο­ράς πραγματοποιούνται υποχρεωτικά στις Πίστες Εκ­παίδευσης και Εξέτασης Υποψηφίων Οδηγών, εφόσον υφίστανται τέτοιες πίστες σε όλες τις Περιφερειακές Ενότητες της Επικράτειας. Όταν δημιουργηθούν και τεθούν σε λειτουργία οι πίστες, θα πραγματοποιού­νται οι ειδικές δοκιμασίες από τον υποψήφιο μόνο του στο όχημα (χωρίς την παρουσία του εκπαιδευτή και της εξεταστικής επιτροπής) αφού πρώτα θα έχει πραγματοποιηθεί με επιτυχία η δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς στο δρόμο σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου 2 του παρόντος άρθρου. Επιτρέπεται η χρήση και ηλεκτρονικών συστημάτων για την αυτό­ματη καταγραφή των αποτελεσμάτων της πρακτικής εξέτασης του υποψηφίου. Όπου υφίστανται πίστες και έως τη δημιουργία των υπολοίπων σε όλη την Επικρά­τεια, αυτές μπορούν να χρησιμοποιούνται για σκοπούς εκπαίδευσης. 11. Οι ξενόγλωσσοι υποψήφιοι οδηγοί, ανεξαρτήτως σε ποια γλώσσα εξετάστηκαν θεωρητικά, θα πρέπει να αντιλαμβάνονται τις οδηγίες και τις παρατηρήσεις των εξεταστών στην ελληνική γλώσσα, κατά την διάρκεια της δοκιμασίας προσόντων και συμπεριφοράς (όπως, κατανόηση παραγγελμάτων). Ο εξεταστής μπορεί να διακόψει την εξέταση και σημειώνει στο Τμήμα ΙΙ του Δ.Ε.Ε. και στο πρακτικό εξέτασης «Απόρριψη λόγω αδυναμίας εξέτασης του υποψηφίου στην ελληνική γλώσσα». 12. Δοκιμασίες προσόντων και συμπεριφοράς δύνανται να μην πραγματοποιούνται για συγκεκριμένα διαστήμα­τα του έτους, με αιτιολογημένη απόφαση του οικείου Περιφερειάρχη (όπως περίοδοι θέρους, εορτών, δυσμε­νών καιρικών συνθηκών). Άρθρο 8 Δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς ατόμων με αναπηρία Πέραν των προβλεπομένων στο Άρθρο 7 (Δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς υποψηφίων οδηγών) της παρούσας για τη δοκιμασία προσόντων και συμπεριφο­ράς ατόμων με αναπηρία εφαρμόζονται τα παρακάτω: 1. Η δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς υποψη­φίων οδηγών με αναπηρία, ή επανεξέταση ήδη κατόχων άδειας οδήγησης, για την οποία απαιτείται διασκευή του οχήματος, γίνεται από δύο (2) υπαλλήλους εξεταστές, της οικείας Υπηρεσίας Μεταφορών και Επικοινωνιών ή Κ.Τ.Ε.Ο., εκ των οποίων ο ένας τουλάχιστον, πρέπει να εί­ναι τεχνικός του κλάδου ΠΕ ή του κλάδου ΤΕ. Η δοκιμασία μπορεί να γίνει και με εκπαιδευτικό όχημα που φέρει την απαιτούμενη συγκεκριμένη διασκευή ή με διασκευασμένο όχημα του υποψηφίου (όχι διθέσιο), θεωρούμενο για τη συγκεκριμένη δοκιμασία ως εκπαιδευτικό το οποίο φέρει τη διακριτική πινακίδα της σχολής οδηγών και δεύτερα ποδόπληκτρα (φρένο, συμπλέκτη και προαιρετικά επιταχυντήρα) στη θέση του συνοδηγού. Κατά τη δοκιμασία παρίσταται, υποχρεωτικά, εκπαιδευτής. Στο πρακτικό της Δ.Ι.Ε. ή του Κέντρου Ηνίοχος/Ε.Ι.Α.Α. αναγράφεται αν ο υποψήφιος κρίνεται ικανός (σύμφωνα με τις ισχύουσες για τα ιατρικά δεδομένα διατάξεις) να οδηγεί διασκευασμένο όχημα. Επίσης αναγράφεται, ποια πρέπει να είναι η διασκευή του οχήματος. Οι εξετα­στές πρέπει να διαπιστώσουν από το προαναφερόμενο πιστοποιητικό αν το χρησιμοποιούμενο όχημα φέρει τις αναφερόμενες διασκευές. 2. Εφόσον ο υποψήφιος κρίνεται ικανός για την οδή­γηση του οχήματος με τις διασκευές, αναγράφεται από τους εξεταστές στο Δ.Ε.Ε., η παρατήρηση «Εξετάστηκε σε όχημα με τις εξής διασκευές: ........ ». Αν η δοκιμασία γίνεται, με επιθυμία του υποψηφίου, σε όχημα χωρίς ποδόπληκτρο ή χειρομοχλό συμπλέ­κτη, θα αναγράφεται και η παρατήρηση «Εξετάστηκε σε όχημα χωρίς ποδόπληκτρο ή χειρομοχλό συμπλέκτη» ή ο «Κωδικός 78», κατά περίπτωση. 3. Στην άδεια οδήγησης, καταχωρίζονται οι κοινοτικοί κωδικοί αριθμοί των διασκευών ή εθνικοί κωδικοί, κατά περίπτωση, σύμφωνα με όσα αναγράφονται στο Παράρ­τημα ΙΙ του π.δ. 51/2012 (Α΄ 101), όπως ισχύει. Άρθρο 9 Δελτίο εκπαίδευσης εξέτασης (Δ.Ε.Ε.) με ενσωματωμένο μνημόνιο 1. Για τη θεωρητική εξέταση και τη δοκιμασία προ­σόντων και συμπεριφοράς υποψηφίου οδηγού χρησι­μοποιείται το Δελτίο Εκπαίδευσης Εξέτασης (Δ.Ε.Ε.) με ενσωματωμένο μνημόνιο δοκιμασιών προσόντων και συμπεριφοράς. Το Δ.Ε.Ε. είναι έντυπο που πρέπει να φέρει μαζί του ο ενδιαφερόμενος κάθε φορά που πραγματοποιεί θεωρητική ή πρακτική εκπαίδευση και εξέταση, είναι δύο (2) τύπων: • Το Υπόδειγμα 1 για τις κατηγορίες ΑΜ, Α1, Α2 και Α. • Το Υπόδειγμα 2 για τις κατηγορίες Β, ΒΕ, C1, C1E, C, CE, D1, D1E, D, DE. Το κάθε υπόδειγμα περιέχει τρία (3) Τμήματα (Ι, ΙΙ, ΙΙΙ). Στο Τμήμα Ι περιέχονται όλα τα απαραίτητα στοιχεία του ενδιαφερομένου. Το Τμήμα ΙΙ συμπληρώνεται σε κάθε θεωρητική εξέτα­ση και δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς. Το Τμήμα ΙΙΙ, περιλαμβάνει μνημόνιο όλων των δοκι­μασιών προσόντων και συμπεριφοράς. Το Δ.Ε.Ε. έχει διαστάσεις 210 Χ 297 χιλιοστών (Α4), με απόκλιση +/- πέντε τοις χιλίοις (+ 5 ‰) και χρώμα λευκό (όχι γυαλιστερό), πρέπει δε το πάχος του χαρτιού να είναι τέτοιο, ώστε να μην είναι εύκολο το τσάκισμά του, για να βοηθούνται οι εξεταστές στη συμπλήρωσή του κατά την δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς και βάρους χαρτιού τουλάχιστον 200 g/m2). 2. Η συμπλήρωση του Δ.Ε.Ε. γίνεται ως εξής: Τμήμα Ι: Συμπληρώνεται από την οικεία Υπηρεσία Μεταφορών και Επικοινωνιών, με τα στοιχεία του ενδιαφερομένου. Αν ο ενδιαφερόμενος είναι ξένος υπήκοος, τα στοιχεία του αναγράφονται όπως ακριβώς περιέχονται στο διαβατήριό του, ή στην άδεια διαμονής ή παραμονής ή στο ισοδύναμο με αυτά έγγραφο. Σε ομογενή τα στοι­χεία λαμβάνονται από το Ειδικό δελτίο Ταυτότητας ομογενούς με πρώτη καταγραφή αυτή στην ελληνική γλώσσα. Στο Δ.Ε.Ε. εκτυπώνεται το επώνυμο και το όνομα και με λατινικούς χαρακτήρες. Η μεταγραφή σε λατινικούς χαρακτήρες γίνεται αυτόματα. Αν κάποια στοιχεία είναι γραμμένα διαφορετικά μπορεί να διορθωθούν σύμφωνα με την λατινική γραφή που υπάρχει στο δελτίο ομογενούς. Η φωτογραφία τύπου διαβατηρίου στηρίζεται με «πρι-τσίνια» και σφραγίζεται με τη σφραγίδα της υπηρεσίας. Τμήμα ΙΙ: Στην πρώτη στήλη του Τμήματος ΙΙ που αφορά στην θεωρητική εξέταση, συμπληρώνεται η ημερομηνία, η ώρα και η αίθουσα της εξέτασης, καθώς και το είδος της θεωρητικής εξέτασης, δηλαδή «Ερωτ.1» που σημαίνει «Ερωτηματολόγιο 1» ή «Ερωτ. 2» που σημαίνει «Ερωτη­ματολόγιο 2» ή «Ερωτ. 4» που σημαίνει «Ερωτηματολόγιο 4» ή «Ερωτ. 5» που σημαίνει «Ερωτηματολόγιο 5». Η στήλη αυτή συμπληρώνεται από την υπηρεσία που προγραμματίζει τη συγκεκριμένη εξέταση και ο αρμό­διος υπάλληλος της υπηρεσίας αυτής υπογράφει στην δεύτερη κατακόρυφη στήλη συμπληρώνοντας κάτω από την υπογραφή του ολογράφως το ονοματεπώνυμό του ή με σφραγίδα, καθώς και τον αριθμό απόδειξης της Ε.Τ.Ε. του ποσού των δέκα (10) ευρώ για την εξέταση και την ημερομηνία έκδοσής της. Η Υπηρεσία προγραμμα­τισμού οφείλει να φυλάσσει το σύνολο των αποδείξεων όλων των υποψηφίων σε δύο ξεχωριστούς φακέλους, ένα για τη θεωρητική εξέταση και ένα για την εξέταση προσόντων και συμπεριφοράς, ταξινομημένες κατά την ημερομηνία έκδοσής τους. Στην τρίτη κατακόρυφη στήλη αναγράφεται το απο­τέλεσμα της θεωρητικής εξέτασης με την ένδειξη «ΕΠΕ­ΤΥΧΕ» ή «ΑΠΕΡΡΙΦΘΗ», ενώ στην τέταρτη κατακόρυφη στήλη, τίθενται τα ονοματεπώνυμα και οι υπογραφές των εξεταστών της αίθουσας. Με την ίδια διαδικασία συμπληρώνονται οι τέσσε­ρις πρώτες στήλες του Τμήματος ΙΙ που αφορά στην δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς. Στην πρώτη κατακόρυφη στήλη τίθεται η ημερομηνία, η επιτροπή, και η ώρα προσέλευσης κατά την οποία γίνεται η δο­κιμασία προσόντων και συμπεριφοράς. Όμοια, στη δεύτερη κατακόρυφη στήλη, τίθεται η υπογραφή του υπαλλήλου και το ονοματεπώνυμό του ή με σφραγίδα. Στην τρίτη κατακόρυφη στήλη αναγράφεται το απο­τέλεσμα της δοκιμασίας προσόντων και συμπεριφοράς με την ένδειξη «ΕΠΕΤΥΧΕ» ή «ΑΠΕΡΡΙΦΘΗ». Στην τέταρτη κατακόρυφη στήλη του τίθενται οι υπογραφές των εξεταστών και ολογράφως τα ονομα-τεπώνυμά τους. Η υπογραφή του δεύτερου εξεταστή στην τέταρτη κατακόρυφη στήλη πιστοποιεί ότι έγινε έλεγχος της νομιμότητας του εκπαιδευτή και του εκ­παιδευτικού οχήματος, καθώς και της ταυτοπροσωπίας υποψηφίου. Στην πέμπτη κατακόρυφη στήλη που συμπληρώνεται μόνο στην δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς, στην οποία τίθεται η σφραγίδα της σχολής οδηγών στην οποία ανήκει το όχημα, ο αριθμός κυκλοφορίας του οχήματος, το ονοματεπώνυμο και η υπογραφή του παριστάμενου εκπαιδευτή και ο αριθμός αδείας του. Τμήμα ΙΙΙ: Στην πρώτη οριζόντια γραμμή συμπληρώνεται από το δεύτερο εξεταστή η ημερομηνία της δοκιμασίας προ­σόντων και συμπεριφοράς. Στη οριζόντια γραμμή με την ένδειξη «ώρα έναρξης» συμπληρώνεται από το δεύτερο εξεταστή, η ώρα έναρ­ξης της δοκιμασίας προσόντων και συμπεριφοράς ή της πορείας ειδικά για τις κατηγορίες ΑΜ, Α1, Α2 και Α. Δίπλα σε κάθε δοκιμασία της ΟΜΑΔΑΣ Α, που πραγ­ματοποιείται επιτυχώς τίθεται το σήμα « ». Αν κάποια από τις δοκιμασίες της ομάδας αυτής δεν είναι επιτυ­χής, διακόπτεται η εξέταση και ο υποψήφιος απορρί­πτεται. Δίπλα από την δοκιμασία που απέτυχε τίθεται η ένδειξη «ΑΠ». Αν ο υποψήφιος υποπέσει σε οποιαδήποτε σφάλμα της ΟΜΑΔΑΣ Β, τότε ο υποψήφιος απορρίπτεται. Δίπλα στο σφάλμα αυτό γράφεται η ένδειξη «ΑΠ». Σε κάθε σφάλμα της ΟΜΑΔΑΣ Γ, σημειώνεται δίπλα το γράμμα «Σ» (Σφάλμα). Αν ο υποψήφιος υποπέσει σε περισσότερα από τέσσερα, διαφορετικά κάθε φορά, σφάλματα «Σ», διακόπτεται η εξέταση και ο υποψήφιος απορρίπτεται. Επίσης απορρίπτεται αν ο υποψήφιος υποπέσει δύο φορές στο ίδιο σφάλμα «ΣΣ». Στην οριζόντια γραμμή του μνημονίου με την ένδει­ξη «ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΕΞΕΤΑΣΗΣ», ο δεύτερος εξεταστής αναγράφει την ένδειξη «ΕΠΕΤΥΧΕ» ή «ΑΠΕΡΡΙΦΘΗ» αν ο υποψήφιος επέτυχε ή απορρίφθηκε, αντίστοιχα. Ο ίδιος εξεταστής συμπληρώνει στην επόμενη γραμμή την ώρα λήξης της δοκιμασίας προσόντων και συμπεριφοράς. Ο κάθε εξεταστής υπογράφει στην αντίστοιχη θέση του Τμήματος ΙΙΙ του Δ.Ε.Ε. και θέτει το ονοματεπώνυμό του ολογράφως. 3. Αντικατάσταση του Δ.Ε.Ε, γίνεται όταν συμπληρω­θούν όλες οι διαθέσιμες στήλες ή γραμμές του. Στην περίπτωση αυτή, μαζί με το νέο Δ.Ε.Ε επισυνάπτεται και το παλαιό. Η εξέταση δεν πραγματοποιείται αν παρου­σιαστεί υποψήφιος μόνο με το νέο Δ.Ε.Ε. Οι εξεταστές αναγράφουν «Η εξέταση δεν πραγματοποιήθηκε λόγω έλλειψης του παλαιού Δ.Ε.Ε.». Ο νέος προγραμματισμός του γίνεται μετά από τριάντα (30) ημέρες. 4. Αντικατάσταση του Δ.Ε.Ε., σύμφωνα με την εκά­στοτε ισχύουσα διαδικασία, γίνεται και στην περίπτω­ση που ο υποψήφιος, για οποιοδήποτε λόγο και μετά από αίτησή του, ζητάει αλλαγή της αρχικά αιτούμενης κατηγορίας άδειας οδήγησης σε άλλη κατηγορία από αυτή για την οποία έχει εκδοθεί το αρχικό Δ.Ε.Ε, εφό­σον πληρούνται οι ίδιες ιατρικές προϋποθέσεις. Στην περίπτωση αυτή το νέο Δ.Ε.Ε είναι ταυτάριθμο με το παλαιό, το οποίο ακυρώνεται και επισυνάπτεται στο νέο. Η ημερομηνία ισχύος της τριετίας του νέου Δ.Ε.Ε είναι αυτή του παλαιού. 5. Σε περίπτωση απώλειας του Δ.Ε.Ε χορηγείται νέο ταυτάριθμο, έπειτα από υποβολή Αίτησης - Υπεύθυνης δήλωσης περί της απώλειας. Στην περίπτωση αυτή, η θεωρητική εξέταση ή η δοκιμασία προσόντων και συ­μπεριφοράς του υποψηφίου, δεν μπορεί να προγραμ­ματισθεί αν δεν περάσουν τουλάχιστον τριάντα (30) ημέρες από την ημέρα υποβολής της Αίτησης - Υπεύ­θυνης δήλωσης. Για τον λόγο αυτό επάνω στο Δ.Ε.Ε. αναγράφεται «Αντίγραφο λόγω απώλειας. Προγραμμα­τισμός εξέτασης μετά από τριάντα (30) ημέρες». 6. Το Δ.Ε.Ε. παύει να ισχύει όταν συμπληρωθεί ο χρό­νος της τριετίας από την ημερομηνία έκδοσής του (η οποία πρέπει να είναι η ίδια με την ημερομηνία κατάθε­σης αίτησης και δικαιολογητικών), χωρίς εν τω μεταξύ ο ενδιαφερόμενος να έχει ολοκληρώσει με επιτυχία όλες τις απαιτούμενες εξετάσεις. Αν η ημερομηνία λήξης του Δ.Ε.Ε. συμπίπτει με αργία η τελευταία ημέρα χρήσης του είναι η αμέσως προηγούμενη εργάσιμη της αργίας. Όταν το Δ.Ε.Ε. λήξει, ο ενδιαφερόμενος πρέπει να υποβάλλει εκ νέου όλα τα προβλεπόμενα δικαιολογητικά για την έκδοση νέου Δ.Ε.Ε. 7. Επιτρέπεται η ταυτόχρονη έκδοση Δ.Ε.Ε. για την απόκτηση αδειών οδήγησης που διέπονται από τις ίδιες ελάχιστες ιατρικές προϋποθέσεις, με τη χρήση των ίδιων πιστοποιητικών υγείας (όπως για κατηγορία Α1 και Β) συσχετισμένα μεταξύ τους στο μηχανογρα­φικό σύστημα. 8. Επιτρέπεται η έκδοση Δ.Ε.Ε., χωρίς την κατάθεση νέων ιατρικών πιστοποιητικών υγείας, εφόσον ο ενδι­αφερόμενος κατέχει ήδη ισχύον Δ.Ε.Ε. για κατηγορία άδειας οδήγησης η οποία διέπεται από τις ίδιες ελάχι­στες ιατρικές προϋποθέσεις, με την αντίστοιχη κατη­γορία άδειας οδήγησης που αιτείται. Στην περίπτωση αυτή, στο φάκελο του ενδιαφερόμενου θα συμπεριλαμ­βάνεται αντίγραφο του ισχύοντος Δ.Ε.Ε. Η λήξη του νε­ότερου Δ.Ε.Ε. (τριετία) καθορίζεται από την ημερομηνία έκδοσης του παλαιότερου. Άρθρο 10 Δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς για τις κατηγορίες ΑΜ, Α1, Α2 και Α 1. Η δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς περι­λαμβάνει τις δοκιμασίες και τον έλεγχο γνώσεων και ικανοτήτων, που αναφέρονται στο Τμήμα ΙΙΙ του Δ.Ε.Ε. (ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ 1). Οι δοκιμασίες αυτές περιγράφονται αναλυτικά στο Παράρτημα Ι της παρούσας. 2. Η δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς του υποψηφίου αρχίζει από την ΟΜΑΔΑ Α «Προετοιμασία οχήματος, ειδικές δοκιμασίες» και συνεχίζεται με τις ΟΜΑΔΕΣ Β και Γ «Πορεία». Οι δοκιμασίες της ΟΜΑΔΑΣ Α εκτελούνται μόνο μία φορά. 3. Οι δοκιμασίες της ΟΜΑΔΑΣ Α μπορούν να γίνονται και μέσα σε ειδικά εξεταστικά πάρκα (πίστες), εφόσον υπάρχει κατάλληλος χώρος και διατίθεται για το σκοπό αυτό. Οι παραπάνω δοκιμασίες δύνανται να διενεργού­νται και με τη χρήση ηλεκτρονικού συστήματος αυτό­ματης εξαγωγής και καταγραφής του αποτελέσματος της εξέτασης. 4. Η διαδικασία εξέτασης διακόπτεται και ο υποψήφιος απορρίπτεται αν: • αποτύχει έστω και σε μία (1) ειδική δοκιμασία της ΟΜΑΔΑΣ Α ή • υποπέσει έστω και σε ένα (1) σφάλμα της ΟΜΑΔΑΣ Β ή • υποπέσει σε πέντε (5) σφάλματα (Σ) της ΟΜΑΔΑΣ Γ (διαφορετικά κάθε φορά) ή • υποπέσει δύο (2) φορές στο ίδιο σφάλμα «ΣΣ» της ΟΜΑΔΑΣ Γ. 5. Η διάρκεια εξέτασης της δοκιμασίας «Πορεία», εφό­σον αυτή δεν διακοπεί λόγω απόρριψης του υποψηφίου, δεν επιτρέπεται να είναι μικρότερη των 25 λεπτών της ώρας. Η σημειούμενη στο Δ.Ε.Ε. ώρα έναρξης αφορά στην εξέταση των ομάδων Β και Γ (επιτυχόντες ομάδας Α). Για τους απορριπτόμενους στην ομάδα Α δεν τίθεται ώρα έναρξης και λήξης της εξέτασης. 6. Η καθοδήγηση του υποψηφίου οδηγού στη δο­κιμασία «Πορεία» (ΟΜΑΔΕΣ Β και Γ) γίνεται από τον εξεταστή με ασύρματη επικοινωνία. Η εκπαιδευτική μοτοσικλέτα της σχολής οδηγών, με την οποία γίνεται η δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς του υποψη­φίου, ακολουθείται από εκπαιδευτικό όχημα κατηγορίας Β στο οποίο επιβαίνει, εκτός από τον εκπαιδευτή ο οποίος οδηγεί το όχημα αυτό και η εξεταστική επιτρο­πή. Επιτρέπεται η χρήση οχήματος κατηγορίας Β για το οποίο όμως διατίθενται όλα τα έγγραφα για τη νόμιμη κυκλοφορία του (Άδεια κυκλοφορίας, Δελτίο Τεχνικού Ελέγχου, Κάρτα Καυσαερίων, Ασφαλιστήριο Συμβόλαιο, Τέλη κυκλοφορίας). Τα οχήματα αυτά φέρουν στο πίσω μέρος τους και σε εμφανές σημείο τους μία (1) πινακίδα με το διεθνές διακριτικό σήμα «L» ερυθρού χρώματος και τη με φράση «Προσοχή – Προπορεύεται Εκπαιδευ­τική Μοτοσικλέτα». Η σχολή οδηγών υποχρεούται να διαθέτει σύστημα ραδιοεπικοινωνίας ή οποιοδήποτε άλλο εγκεκριμένο σύστημα ασύρματης επικοινωνίας ή κινητό τηλέφωνο, προκειμένου, μέσω του συστήματος αυτού να επικοινωνούν ο εξεταζόμενος και ο πρώτος εξεταστής για να δίνονται οι οδηγίες. Το σύστημα ασύρ­ματης επικοινωνίας μεταξύ του υποψηφίου οδηγού και εξεταστή πρέπει να είναι τέτοιο ώστε ο υποψήφιος να μην αποσπά το χέρι του από το τιμόνι, προκειμένου να κάνει οποιοδήποτε χειρισμό για να μιλήσει ή να ακούσει τον εξεταστή. Ο υποψήφιος οδηγός οφείλει να διαθέτει εγκεκριμένο κράνος ασφαλείας κλειστού τύπου (full face) και για τις κατηγορίες Α1, Α2 και Α επενδύτη (μπουφάν) μοτοσικλέτας εγκεκριμένου τύπου, το οποίο να φέρει εσωτε­ρικά προστατευτικά στους ώμους, αγκώνες, βραχίονες και χέρια, παντελόνι με προστατευτικά σε γοφούς και γόνατα σύμφωνα με το πρότυπο ΕΝ1621.1., γάντια τα οποία να εξασφαλίζουν προστασία από τις καιρικές συνθήκες (όπως κρύο, βροχή), προστασία από την τριβή και τέλος καλή αίσθηση των χειριστηρίων κατά την οδήγηση. Επίσης ο υποψήφιος οδηγός των κατηγοριών αυτών πρέπει να φορά κατά τη δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς μπότες με αντιολισθητικό πέλμα, οι οποίες να προστατεύουν τουλάχιστον το πόδι έως το ύψος των αστραγάλων. Οι σχολές οδηγών υποχρεούνται να παρέχουν στους υποψηφίους οδηγούς, αντανακλαστικό γιλέκο χρώματος κίτρινου φθορίζοντος που θα φέρει στη πλάτη του την ένδειξη «L - ΣΧΟΛΗ ΟΔΗΓΩΝ». Ο προαναφερόμενος εξοπλισμός (κράνος, γιλέκο, μπουφάν, παντελόνι, γάντια) πρέπει να είναι κατάλληλος για το σωματότυπο του υποψηφίου οδηγού και εγκεκρι­μένου τύπου και ο οδηγός πρέπει να τα προσαρμόζει στο σώμα του, πριν ξεκινήσει η δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς. Σε περίπτωση που υποψήφιος δε φέρει τον προανα­φερόμενο εξοπλισμό, δεν πραγματοποιείται η δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς, σημειώνεται σχετική πα­ρατήρηση στο Δ.Ε.Ε., θεωρείται μη προσελθών και προ­γραμματίζεται για εξέταση μετά από εξήντα (60) ημέρες. Η διαδικασία της δοκιμασίας καθορίζεται ως εξής: Ο πρώτος εξεταστής κάθεται δίπλα στον εκπαιδευτή, ο οποίος οδηγεί το εκπαιδευτικό όχημα, ώστε να έχει πλήρη οπτική επαφή με την εκπαιδευτική μοτοσικλέτα. Ο πρώτος εξεταστής που δίνει τις εντολές εκτέλεσης των δοκιμασιών υποχρεούται να είναι σαφής, σύντομος και να μιλάει καθαρά. Μόλις δοθεί συγκεκριμένη εντολή όπως «στρίψε δεξιά όπου επιτρέπεται» ο υποψήφιος υποχρεούται να την εκτελέσει άμεσα. Αν ο υποψήφιος δεν ακούσει καλά την εντολή απαντά: «Δεν άκουσα. Επανέλαβε». Αμέσως ο πρώτος εξεταστής επαναλαμ­βάνει την εντολή. Έτσι συνεχίζει η εξέταση δίνοντας την επόμενη εντολή δοκιμασίας. Αν μεταξύ των εξεταστών και του υποψηφίου διακοπεί η οπτική επαφή, τότε ο πρώτος εξεταστής διακόπτει την πορεία μέχρι να αποκατασταθεί η οπτική επαφή με τον υποψήφιο. Όταν ολοκληρωθεί η εξέταση, τότε ο πρώτος εξεταστής ανακοινώνει στον υποψήφιο το αποτέλεσμα της εξέτασης. 7. Ειδικά για τους υποψηφίους οι οποίοι είναι κωφά­λαλοι, η δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς στην πορεία πραγματοποιείται ως εξής: Προεπιλέγεται, από τον πρώτο εξεταστή, μια συγκεκριμέ­νη διαδρομή, ενημερώνεται ο υποψήφιος για τη διαδρομή που πρέπει να ακολουθήσει και στη συνέχεια ο υποψήφιος ξεκινάει οδηγώντας μέχρι το τέρμα της διαδρομής αυτής. Πίσω του ακολουθεί το εκπαιδευτικό όχημα με την επιτροπή. Στο τέλος της διαδρομής και εφόσον ο υποψήφιος απορριφθεί, ο πρώτος εξεταστής τον ενημερώνει για τα σφάλματα, βάσει των οποίων απορρίφθηκε. 8. Κάθε Υπηρεσία Μεταφορών και Επικοινωνιών, επι­λέγει την τοποθεσία συνάντησης των υποψηφίων με τα μέλη των πρωτοβάθμιων και δευτεροβάθμιων επιτρο­πών δοκιμασίας προσόντων και συμπεριφοράς. Στην αφετηρία της συγκεκριμένης περιοχής, θα πραγματο­ποιούνται οι δοκιμασίες της ΟΜΑΔΑΣ Α, για όλους τους υποψηφίους και για όσους υποψηφίους επιτύχουν, συνε­χίζεται η εξέτασή τους στην πορεία (ΟΜΑΔΕΣ Β και Γ). Άρθρο 11 Δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς στις κατηγορίες B, BE, C1, C1E, C, CE, D1, D1E, D, DE 1. Η δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς περι­λαμβάνει τις δοκιμασίες και τον έλεγχο γνώσεων και ικανοτήτων του υποψηφίου οδηγού, που αναφέρονται στο Τμήμα ΙΙΙ του Δ.Ε.Ε. (ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ 2). Οι δοκιμασίες αυτές περιγράφονται αναλυτικά στο Παράρτημα ΙΙ της παρούσας. 2. Η δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς του υποψηφίου αρχίζει από την ΟΜΑΔΑ Α «Προετοιμασία οχήματος» και συνεχίζεται με τις «Ειδικές δοκιμασίες» της «ΟΜΑΔΑΣ Α» που πραγματοποιούνται ταυτόχρονα με τη διαδικασία της «Πορείας» ΟΜΑΔΕΣ Β και Γ. Οι δοκιμασίες της ΟΜΑΔΑΣ Α εκτελούνται μόνο μία φορά. 3. Οι δοκιμασίες της ΟΜΑΔΑΣ Α μπορούν να γίνονται και μέσα σε ειδικά εξεταστικά πάρκα (πίστες), εφόσον υπάρχει κατάλληλος χώρος και διατίθεται για το σκοπό αυτό. Οι παραπάνω δοκιμασίες δύνανται να διενεργούνται και με τη χρήση ηλεκτρονικού συστήματος αυτόματης εξαγωγής και καταγραφής του αποτελέσματος της εξέτασης. Στην περίπτωση αυτή η δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς του υποψηφίου οδηγού πραγματοποι­είται πρώτα στις ΟΜΑΔΕΣ Β και Γ (πορεία) παρου­σία του εκπαιδευτή και της εξεταστικής επιτροπής και στη συνέχεια στην ΟΜΑΔΑ Α, χωρίς την παρουσία του εκπαιδευτή και της εξεταστικής επιτροπής μέσα στο εκπαιδευτικό όχημα. 4. Η διαδικασία εξέτασης διακόπτεται και ο υποψήφιος απορρίπτεται εάν: • αποτύχει έστω και σε μία (1) ειδική δοκιμασία της ΟΜΑΔΑΣ Α ή • υποπέσει έστω και σε ένα (1) σφάλμα της ΟΜΑΔΑΣ Β ή • υποπέσει σε πέντε (5) σφάλματα (Σ) της ΟΜΑΔΑΣ Γ (διαφορετικά κάθε φορά) ή • υποπέσει δύο (2) φορές στο ίδιο σφάλμα «ΣΣ» της ΟΜΑΔΑΣ Γ. 5. Η διάρκεια εξέτασης, εφόσον αυτή δε διακοπεί λόγω απόρριψης του υποψηφίου, δεν επιτρέπεται να είναι μικρότερη: α) των εικοσιπέντε (25) λεπτών της ώρας για τις ΟΜΑ­ΔΕΣ Β και Γ, καθώς και των πέντε (5) λεπτών της ώρας για την ΟΜΑΔΑ Α, για τις κατηγορίες Β και ΒΕ καθώς και για την κατηγορία Β με «Κωδικό 96». β) των σαράντα πέντε (45) λεπτών της ώρας για τις ΟΜΑΔΕΣ Β και Γ, καθώς και των δεκαπέντε (15) λε­πτών της ώρας για την ΟΜΑΔΑ Α, για τις υπόλοιπες κατηγορίες. 6. Η καθοδήγηση του υποψηφίου οδηγού στη δοκιμα­σία προσόντων και συμπεριφοράς γίνεται από τον πρώ­το εξεταστή ο οποίος δίνει τις εντολές εκτέλεσης των δοκιμασιών και υποχρεούται να είναι σαφής, σύντομος και να μιλάει καθαρά. Μόλις δοθεί συγκεκριμένη εντολή όπως «στρίψε δεξιά όπου επιτρέπεται» ο υποψήφιος υποχρεούται να την εκτελέσει άμεσα. Αν ο υποψήφιος δεν ακούσει καλά την εντολή απαντά: «Δεν κατάλαβα. Παρακαλώ επαναλάβετε». Αμέσως ο πρώτος εξεταστής επαναλαμβάνει την εντολή. Έτσι συνεχίζει η εξέταση δίνοντας την επόμενη εντολή δοκιμασίας. Καθόλη τη διάρκεια της δοκιμασίας προσόντων και συμπεριφοράς ο υποψήφιος είναι υποχρεωμένος να φορά τη ζώνη ασφαλείας. Όταν ολοκληρωθεί η εξέταση, τότε ο πρώτος εξετα­στής ανακοινώνει στον υποψήφιο το αποτέλεσμα της εξέτασης. 7. Ειδικά για τους υποψηφίους οι οποίοι είναι κωφά­λαλοι, η δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς στην πορεία πραγματοποιείται ως εξής: Προεπιλέγεται, από τον πρώτο εξεταστή, μια συγκε­κριμένη διαδρομή, ενημερώνεται ο υποψήφιος για τη διαδρομή που πρέπει να ακολουθήσει και στη συνέχεια ο υποψήφιος ξεκινάει οδηγώντας μέχρι το τέρμα της διαδρομής αυτής. Στο τέλος της διαδρομής και εφόσον ο υποψήφιος απορριφθεί, ο πρώτος εξεταστής τον ενημερώνει για τα σφάλματα, βάσει των οποίων απορρίφθηκε. 8. Κάθε Υπηρεσία Μεταφορών και Επικοινωνιών, επι­λέγει την τοποθεσία συνάντησης των υποψηφίων με τα μέλη των πρωτοβάθμιων και δευτεροβάθμιων επιτρο­πών δοκιμασίας προσόντων και συμπεριφοράς, καθώς και μία εναλλακτική τοποθεσία. Οι αναμένοντες την εξέταση υποψήφιοι και οι εκπαιδευτές τους δεν πρέπει να μετακινούνται και να αναμένουν σε άλλο σημείο διαφορετικό του ορισθέντος. 9. Για τις κατηγορίες BE, C1, C1E, C, CE, D1, D1E, D, DE καθώς για την Β96, πρέπει ο υποψήφιος, εκτός από τις δοκιμασίες που περιγράφονται παραπάνω, να εξετάζε­ται και σε επί πλέον δοκιμασίες όπως αυτές περιγράφο­νται στο Παράρτημα ΙΙΙ της παρούσας και αναφέρονται στο Τμήμα ΙΙΙ του Δ.Ε.Ε. Άρθρο 12 Υποχρεώσεις εξεταστών δοκιμασίας προσόντων και συμπεριφοράς 1. Ο δεύτερος εξεταστής, πριν αρχίσει η δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς υποχρεούται: α) Να ελέγξει την ταυτοπροσωπία του υποψηφίου, μέσω της ταυτότητας ή ισχύοντος διαβατηρίου ή άδειας οδήγησης ή βιβλιαρίου υγείας ή αν ο υποψήφιος είναι αλλοδαπός από οποιοδήποτε ισχύον έγγραφο με το οποίο πιστοποιείται η ταυτοπροσωπία του. β) Να ελέγξει αν ο παριστάμενος εκπαιδευτής έχει ισχύουσα άδεια οδήγησης, άδεια εκπαιδευτή ή αναγ­γελία έναρξης άσκησης επαγγέλματος εκπαιδευτή ή ανανέωση άδειας άσκησης επαγγέλματος εκπαι­δευτή. γ) Να ελέγξει την αναγραφή στο Δ.Ε.Ε., του ονοματε­πώνυμου του παριστάμενου εκπαιδευτή και την ύπαρ­ξη της υπογραφής του, του αριθμού κυκλοφορίας του οχήματος και της σφραγίδας της σχολής οδηγών στην οποία ανήκει το όχημα. δ) Να ελέγξει το δελτίο καταλληλότητας του εκπαι­δευτικού οχήματος, το οποίο πρέπει να είναι σε ισχύ (Δελτίο Τεχνικού Ελέγχου ή Δελτίο Καταλληλότητας για τις μοτοσικλέτες μέχρις ότου εφαρμοστεί ο Τεχνικός έλεγχος των δικύκλων). ε) Να ελέγξει το ισχύον ασφαλιστήριο συμβόλαιο για την ύπαρξη ασφάλισης αστικής ευθύνης έναντι τρίτων από την κυκλοφορία του εκπαιδευτικού οχήματος. στ) Να ελέγξει τις υπεύθυνες δηλώσεις εκπαιδευτή και υποψηφίου αντίστοιχα. ζ) Μετά τον έλεγχο των ανωτέρω υπογράφει στην εμπρόσθια πλευρά του Δ.Ε.Ε. και συγκεκριμένα στην τέταρτη κατακόρυφη στήλη του Τμήματος ΙΙ του Δ.Ε.Ε. θέτοντας και το ονοματεπώνυμό του ολογράφως ή με σφραγίδα και αρχίζει η εξέταση. 2. Ο δεύτερος εξεταστής, μόλις ξεκινήσει η δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς υποχρεούται: α) Να συνεργάζεται με τον πρώτο εξεταστή, ο οποίος πραγματοποιεί την δοκιμασία προσόντων και συμπε­ριφοράς, σύμφωνα με όσα ορίζονται στην παρούσα απόφαση. β) Να συμπληρώσει την ημερομηνία και την ώρα έναρ­ξης της δοκιμασίας προσόντων και συμπεριφοράς, στις αντίστοιχες στήλες του μνημονίου. γ) Να συμπληρώνει άμεσα στο Δ.Ε.Ε. τα σφάλματα του υποψηφίου που υποδεικνύει ο πρώτος εξεταστής με την ένδειξη «ΑΠ» ή «Σ» στην αντίστοιχη θέση και στήλη. δ) Να συμπληρώσει στο τέλος της εξέτασης τη λέξη «ΕΠΕΤΥΧΕ» αν ο υποψήφιος επέτυχε ή τη λέξη «ΑΠΕΡ­ΡΙΦΘΗ» αν απορρίφθηκε, στις δύο θέσεις του μνημονίου (στην εμπρόσθια και οπίσθια πλευρά του) με την ένδειξη «ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΕΞΕΤΑΣΗΣ». ε) Να συμπληρώσει την ώρα λήξης της εξέτασης στην σχετική οριζόντια γραμμή του μνημονίου. στ) Να θέσει την υπογραφή του και το ονοματεπώνυμό του ολογράφως στο πίσω μέρος του Δ.Ε.Ε. στην οριζό­ντια στήλη του μνημονίου με την ένδειξη «ΔΕΥΤΕΡΟΣ ΕΞΕΤΑΣΤΗΣ», μετά την ολοκλήρωση της εξέτασης. ζ) Να συμπληρώσει με ευανάγνωστα γράμματα, μετά την εξέταση, το ονοματεπώνυμο του υποψηφίου στο Πρακτικό εξετάσεων υποψηφίων οδηγών (ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ 3) στην αντίστοιχη θέση ως επιτυχόντα ή απορριφθέ­ντα, ενώ συμπληρώνει τη φράση «ΔΕΝ ΠΡΟΣΗΛΘΕ» σε περίπτωση μη προσέλευσης υποψηφίου, ή «ΔΕΝ ΕΞΕ­ΤΑΣΤΗΚΕ» σε όλη την έκταση των δύο στηλών κατά περίπτωση, καθώς και όλα τα αναφερόμενα σε αυτό στοιχεία. η) Να επιστρέψει το Δ.Ε.Ε. στον υποψήφιο μόνο στην περίπτωση που αυτός απορριφθεί. Εάν ο υποψήφιος επι­τύχει, υποχρεούται να το παραδώσει ή να το αποστείλει μαζί με το πρακτικό εξετάσεων υποψηφίων οδηγών, στην Υπηρεσία που είναι αρμόδια για την έκδοση της άδειας οδήγησης την πρώτη εργάσιμη ημέρα μετά την δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς. Η παραπάνω διαδικασία γίνεται από τον πρώτο εξεταστή μόνο στην περίπτωση που είναι υπάλληλος της ανωτέρω Υπηρε­σίας ενώ ο δεύτερος δεν είναι. θ) Να συμπληρώσει, όλα τα στοιχεία, στο πρακτικό εξετάσεων υποψηφίων οδηγών (ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ 3), μετά το τέλος των εξετάσεων, αριθμητικώς και ολογράφως τον αριθμό των επιτυχόντων, απορριφθέντων, μη προσελθόντων και μη εξετασθέντων υποψηφίων και να υπογράψει στην αντίστοιχη θέση θέτοντας και το ονοματεπώνυμό του ολογράφως ή με σφραγίδα. Στη πίσω πλευρά του πρακτικού εξέτασης υποχρεούται επίσης να συμπληρώσει στην αντίστοιχη θέση τα στοιχεία του απορριφθέντος που ζήτησε δευτεροβάθμια εξέταση. Στο σημείο αυτό τίθενται οι υπογραφές των εξεταστών και του υποψηφίου που απορρίφθηκε. Η παρατήρηση «Επιθυμώ εξέταση από δευτεροβάθμια επιτροπή» αναγράφεται και στο Δ.Ε.Ε και υπογράφεται από τους εξεταστές και τον υποψήφιο. 3. Ο πρώτος εξεταστής, υποχρεούται: α) Να συνεργάζεται με το δεύτερο εξεταστή. β) Να δίνει τα παραγγέλματα και τις οδηγίες για την διεξαγωγή της δοκιμασίας προσόντων και συμπεριφοράς. γ) Να ενημερώνει άμεσα τον υποψήφιο όταν αυτός υποπέσει σε σφάλμα. δ) Να θέσει μετά την ολοκλήρωση της εξέτασης, την υπογραφή του και το ονοματεπώνυμό του ολογράφως ή με σφραγίδα στην τέταρτη κατακόρυφη στήλη του Τμήματος ΙΙ του Δ.Ε.Ε., καθώς και στην οριζόντια γραμμή του μνημονίου με την ένδειξη «ΠΡΩΤΟΣ ΕΞΕΤΑΣΤΗΣ». ε) Να ενημερώσει τον υποψήφιο που απορρίφθηκε, στις ΟΜΑΔΕΣ Α ή Γ, για τη δυνατότητα επανεξέτασής του από δευτεροβάθμια επιτροπή. Σε καταφατική απάντηση του υποψηφίου να τον πληροφορήσει ότι οφείλει εντός μίας εργάσιμης ημέρα να απευθυνθεί στην οικεία Υπηρεσία Μεταφορών και Επικοινωνιών για τον προ­γραμματισμό της επανεξέτασής του. ζ) Να μην επιτρέπει και να απομακρύνει από το χώρο που διενεργούνται οι δοκιμασίες της Ομάδας Α, όταν αυτές πραγματοποιούνται μέσα σε ειδικά εξεταστικά πάρκα (πίστες), εφόσον υπάρχει κατάλληλος χώρος και διατίθεται για το σκοπό αυτό, κάθε πρόσωπο που δεν συμμετέχει στη συγκεκριμένη εξέταση. Επίσης τόσο ο ίδιος όσο και ο δεύτερος εξεταστής να βρίσκονται σε απόσταση ασφαλείας από το κινούμενο εκπαιδευτικό όχημα και σε κάθε περίπτωση ποτέ σε θέση μπροστά από τη φορά κίνησής του. 4. Όταν εκπαιδευτικό όχημα των κατηγοριών C1, C1E, C και CE έχει θάλαμο οδήγησης τριών (3) θέσεων, εκτός από τον υποψήφιο και τον εκπαιδευτή επιβαίνει στο όχημα μόνο ο πρώτος εξεταστής κατά τη δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς. Επιτρέπεται να πραγμα­τοποιεί τη δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς ο δεύτερος εξεταστής εφόσον είναι άντρας και ο πρώτος εξεταστής που είναι γυναίκα το ζητήσει και συναινεί προς τούτο ο δεύτερος εξεταστής. Στην περίπτωση αυτή στη θέση του πρώτου εξεταστή υπογράφει αυτός που πραγματοποιεί την εξέταση αυτή. 5. Κατά τη δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς στη πρωτοβάθμια επιτροπή και σε περίπτωση διχο­γνωμίας των δύο εξεταστών, υπερισχύει η άποψη του πρώτου εξεταστή, με την υποχρέωση του δεύτερου εξεταστή να καταγράψει την άποψή του στο Τμήμα ΙΙ του Δ.Ε.Ε. Σε κάθε περίπτωση, στο Δ.Ε.Ε. πρέπει να υπάρχουν οι υπογραφές και των δύο εξεταστών. Σε αυτή την περίπτωση ο υποψήφιος έχει δικαίωμα επα­νεξέτασης από δευτεροβάθμια επιτροπή ανεξάρτητα από την ΟΜΑΔΑ στην οποία απερρίφθη. 6. Οι εξεταστές υποχρεούνται να βρίσκονται στο ση­μείο συνάντησης την προκαθορισμένη, από την οικεία Υπηρεσία, ώρα έναρξης των εξετάσεων. Μετά την πα­ρέλευση τριάντα (30) λεπτών της ώρας, ειδοποιούνται οι αναπληρωτές εξεταστές, οι οποίοι και διενεργούν την δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς ανεξάρτητα εάν στο μεταξύ παρουσιασθούν οι αρχικά ορισθέντες εξεταστές. Οι εξεταστές υποχρεούνται να μην αποχωρήσουν από το σημείο συνάντησης των εξετάσεων πριν από την πάροδο τριάντα (30) λεπτών της ώρας από την προκαθορισμένη ώρα έναρξης των εξετάσεων στην περίπτωση που διαπιστώσουν απουσία υποψηφίου ή εκπαιδευτή. 7. Στη δευτεροβάθμια επιτροπή, οι παραπάνω υποχρε­ώσεις ασκούνται ομοίως από τα δύο μέλη της επιτρο­πής, θεωρουμένου ως πρώτου εξεταστή του ανώτερου σε κατηγορία και βαθμό και στην περίπτωση ισόβαθμων, του αρχαιότερου υπαλλήλου στο έργο των εξετάσεων. Σε περίπτωση διχογνωμίας των εξεταστών, ο υποψή­φιος απορρίπτεται. 8. Όταν εξεταστής παραβαίνει αποδεδειγμένα τις υποχρεώσεις και δεν ασκεί τα καθήκοντά του εφαρμό­ζοντας πλήρως τις διατάξεις της απόφασης αυτής, απομακρύνεται υποχρεωτικά, από το έργο της δοκιμασίας προσόντων και συμπεριφοράς, την πρώτη φορά για έξι (6) μήνες, τη δεύτερη φορά για δώδεκα (12) μήνες και την τρίτη φορά οριστικά. Αρμοδιότητα για την εφαρμογή της παρούσας δι­άταξης, έχει ο οικείος Περιφερειάρχης ύστερα από αιτιολογημένη πρόταση του Προϊσταμένου της οι­κείας Υπηρεσίας Μεταφορών και Επικοινωνιών. Για τους υπαλλήλους – εξεταστές που υπηρετούν στο ΥΠΑΝΑΝΥΜΕΔΙ την αρμοδιότητα αυτή έχει ο Γενικός Γραμματέας Μεταφορών ύστερα από αιτιολογημένη πρόταση του Προϊσταμένου της οικείας Υπηρεσίας Μεταφορών και Επικοινωνιών της Περιφέρειας Ατ­τικής. Άρθρο 13 Αριθμός υποψηφίων 1. Ο αριθμός των υποψηφίων οδηγών για κάθε πρω­τοβάθμια επιτροπή δοκιμασίας προσόντων και συμπε­ριφοράς των κατηγοριών ΑΜ, Α1, Α2, Α, Β, ΒΕ, καθώς και της Β96, κυμαίνεται από έναν (1) έως έξι (6). Επιτρέ­πεται ο ορισμός έως οκτώ (8) υποψηφίων οδηγών ανά επιτροπή, προκειμένου να μην γίνεται υπέρβαση του μέγιστου αριθμού αμειβόμενων συμμετοχών κατά μήνα των εξεταστών μιας Υπηρεσίας. 2. Ο αριθμός των υποψηφίων οδηγών για κάθε πρω­τοβάθμια επιτροπή δοκιμασίας προσόντων και συμπερι­φοράς των κατηγοριών C1, C1E, C, CE, D1, D1E, D και DE, κυμαίνεται από έναν (1) έως τρείς (3). Στην περίπτωση εξέτασης υποψήφιου που έχει αιτηθεί και χορήγηση αντίστοιχου Πιστοποιητικού Επαγγελματικής Ικανό­τητας (ΠΕΙ) τότε η επιτροπή συμπληρώνεται με έναν υποψήφιο των παραπάνω κατηγοριών. 3. Στη δευτεροβάθμια επιτροπή, ο αριθμός των υπο­ψηφίων δεν επιτρέπεται να υπερβαίνει τους τρείς (3) για κάθε επιτροπή για τις κατηγορίες της παραγράφου 1 του παρόντος και τους ενός (1) για τις κατηγορίες της παραγράφου 2 του παρόντος. 4. Αν υπάρχει απόλυτη ανάγκη για την δοκιμασία προ­σόντων και συμπεριφοράς μεγάλου αριθμού υποψηφί­ων οδηγών, τότε αυξάνεται ο αριθμός των επιτροπών, απαγορευμένης της υπέρβασης του ανώτατου αριθμού για κάθε επιτροπή, τηρουμένων και των διαλαμβανομέ­νων στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου περί του ελαχίστου αριθμού. 5. Επιτρέπεται ο προγραμματισμός «μικτών» επιτρο­πών, δηλαδή εξέτασης υποψηφίων σε διαφορετικές κα­τηγορίες οχημάτων ταυτόχρονα από την ίδια επιτροπή, μόνο όταν συμπίπτει το σημείο συνάντησης των επιτρο­πών και ο ελάχιστος χρόνος εξέτασης δεν υπερβαίνει τον ελάχιστο χρόνο των αμιγών επιτροπών. 6. Με απόφαση του οικείου Περιφερειάρχη ορίζεται για κάθε Υπηρεσία Μεταφορών και Επικοινωνιών, ο ανώτατος ημερήσιος αριθμός επιτροπών για κάθε μήνα του έτους λαμβάνοντας υπόψη των αριθμό των εξεταστών και το συνολικό αριθμό επιτροπών του αντίστοιχου περσινού μήνα. Ο αναγκαίος αριθμός επιτροπών θα κατανέμεται ισόποσα στις ημέρες της εβδομάδας και σε περίπτωση αυξημένων αναγκών επιτρέπεται η υπέρβαση του αριθμού των επιτροπών μέχρι 20%. Άρθρο 14 Προδιαγραφές εκπαιδευτικών οχημάτων 1. Από 19 Ιανουαρίου 2013, τα εκπαιδευτικά οχήματα των κατηγοριών AM, A1, A2, A που χρησιμοποιούνται στην εκπαίδευση και στη δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς υποψηφίων οδηγών και οδηγών, πρέπει να είναι σύμφωνα με τις ελάχιστες προδιαγραφές που καθορίζονται στο Παράρτημα ΙΙ του π.δ. 51/2012 (Α΄ 101) όπως ισχύει. Για τις κατηγορίες Α1, Α2 και Α μπορούν να χρησι­μοποιηθούν και μοτοσικλέτες σύμφωνα με τις προδια­γραφές που καθορίζονται στην Οδηγία 2012/36/ΕΕ της Επιτροπής της 19ης Νοεμβρίου 2012. 2. Μετά την προαναφερόμενη ημερομηνία, κάθε εκ­παιδευτικό όχημα των ανωτέρω κατηγοριών θα πρέπει να εφοδιαστεί με Δελτίο Τεχνικού Ελέγχου ή Δελτίο Καταλληλότητας, στο οποίο θα αναφέρεται συγκεκρι­μένα και η Κατηγορία για την οποία είναι κατάλληλο, καθώς και ότι πληροί τις απαιτήσεις του Παραρτήματος ΙΙ του π.δ. 51/2012 (Α΄ 101) ή ότι πληροί τις απαιτήσεις της Οδηγίας 2012/36/ΕΕ. Άρθρο 15 Παραρτήματα και Υποδείγματα Προσαρτώνται και αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα της παρούσας απόφασης: α) Το ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι: «ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΥΠΟΨΗ­ΦΙΩΝ ΟΔΗΓΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΚΤΗΣΗ ΑΔΕΙΑΣ ΟΔΗΓΗΣΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ ΑΜ, Α1, Α2, Α». β) Το ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: «ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΥΠΟΨΗ­ΦΙΩΝ ΟΔΗΓΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΚΤΗΣΗ ΑΔΕΙΑΣ ΟΔΗΓΗΣΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ Β, ΒΕ, C1, C1E, C, CE, D1, D1E, D, DE». γ) Το ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ: «ΠΡΟΣΘΕΤΕΣ ΔΟΚΙΜΑΣΙΕΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΟΔΗΓΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΚΤΗΣΗ ΑΔΕΙΑΣ ΟΔΗΓΗΣΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ ΒΕ, C1, C1E, C, CE, D1, D1E, D, DE». δ) Το ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙV: «ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΙ­ΝΑΚΙΔΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΟΧΗΜΑΤΟΣ». ε) Το ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ V: «ΠΟΣΑ ΠΑΓΙΩΝ ΤΕΛΩΝ ΧΑΡΤΟ­ΣΗΜΟΥ & ΕΙΣΦΟΡΩΝ ΥΠΕΡ ΤΡΙΤΩΝ». στ) Το ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ 1: «ΔΕΛΤΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΞΕ­ΤΑΣΗΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥ ΟΔΗΓΟΥ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ ΑΜ, Α1, Α2, Α». ζ) Το ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ 2: «ΔΕΛΤΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΞΕ­ΤΑΣΗΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥ ΟΔΗΓΟΥ ΚΑΤΗΓΟΡΙΩΝ Β, ΒΕ, C1, C1E, C, CE, D1, D1E, D, DE,». η) Το ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ 3: «ΠΡΑΚΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΥΠΟ­ΨΗΦΙΩΝ ΟΔΗΓΩΝ». Άρθρο 16 Καταργούμενες διατάξεις Από την ισχύ της παρούσας απόφασης, καταργούνται τα κεφάλαια Β και Γ της υ.α.58930/480/1999 (Β΄ 526). Άρθρο 17 Ισχύς Η ισχύς της παρούσας απόφασης αρχίζει από 19 Ια­νουαρίου 2013, πλην του λόγου απόρριψης «Μη χρήση ή η μη σωστή χρήση του προβλεπόμενου προστατευ­τικού ρουχισμού» του σημείου 1 της Ομάδας Α του Παραρτήματος Ι, καθώς και των σημείων 6 και 7 της ίδιας Ομάδας που τίθενται σε ισχύ ένα μήνα από τη δημοσίευσή της. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΟΔΗΓΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΚΤΗΣΗ ΑΔΕΙΑΣ ΟΔΗΓΗΣΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ AM, Α1, Α2, Α Η πρακτική εξέταση περιλαμβάνει τις δοκιμασίες και τον έλεγχο προσόντων και συμπεριφοράς, που αναφέρονται στο Τμήμα III του Δ.Ε.Ε. (ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ 1). ΟΜΑΔΑ Α - ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΟΧΗΜΑΤΟΣ, ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΟΚΙΜΑΣΙΕΣ Για όλες τις δοκιμασίες που πραγματοποιούνται στους ειδικά διαμορφωμένους χώρους τηρούνται οι διατάξεις του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (KO.Κ.), όπως χρήση δεικτών αλλαγής κατεύθυνσης, φώτων διασταύρωσης. Τα σφάλματα κατά την εκτέλεση των δοκιμασιών της Ομάδας Α που εμπίπτουν στην εφαρμογή των διατάξεων του Κ.Ο.Κ. δεν σημειώνονται ως σφάλματα και δεν αποτελούν λόγο απόρριψης του υποψηφίου. 1) Έλεγχος οχήματος, χρήση κράνους και προστατευτικών Γνώσεις επί των παρακάτω αναφερομένων συστημάτων, χειρισμός και διενέργεια ελέγχων για την οδική ασφάλεια στα: ελαστικά και κατάσταση αυτών, φρένα και κατάσταση αυτών, χειριστήρια και διακόπτες, ιμάντας ή αλυσίδα, λιπαντικά και λοιπά υγρά του δικύκλου (όπως στάθμη λαδιού, στάθμη υγρών φρένων, στάθμη υγρών μπαταρίας, στάθμη ψυκτικού υγρού), φώτα, δείκτες κατεύθυνσης και ηχητικό όργανο, καθρέπτες και νεκρές γωνίες, καθώς και των υποχρεωτικών εγγράφων οδηγού και οχήματος. Επιπλέον, ο υποψήφιος πρέπει να γνωρίζει, τη χρήση και λειτουργία του εγκεκριμένου προστατευτικού κράνους κλειστού τύπου, να τo φορά σωστά, να το ασφαλίζει και να το απασφαλίζει σωστά, να το αφαιρεί με ευκολία και να έχει την προστατευτική ζελατίνα κατεβασμένη. Επίσης ο υποψήφιος σε όλη τη διάρκεια της εξέτασης θα πρέπει να φορά το προστατευτικό κράνος, το αντανακλαστικό γιλέκο, καθώς και προστατευτικό ρουχισμό και συγκεκριμένα επενδύτη (μπουφάν), παντελόνι, γάντια και μπότες μοτοσικλέτας. Λόγοι απόρριψης είναι: • Η μη γνώση των απαραίτητων ελέγχων των βασικών συστημάτων της μοτοσικλέτας και των υποχρεωτικών εγγράφων οδηγού και οχήματος. Οι γνώσεις αυτές δεν απαιτείται να απαριθμούνται όλες από τον υποψήφιο αλλά αρκεί να απαντήσει σωστά σε τρείς (3) τουλάχιστον από τις τέσσερις (4) ερωτήσεις του εξεταστή. • Η μη σωστή χρήση του εγκεκριμένου προστατευτικού κράνους κλειστού τύπου • Η μη σωστή χρήση του αντανακλαστικού γιλέκου • Η μη χρήση ή η μη σωστή χρήση του προβλεπόμενου προστατευτικού ρουχισμού • Η μη στερέωση του δικύκλου στο στήριγμα (πλαϊνό ή κεντρικό). • Η ανατροπή του δικύκλου. 2) Κίνηση και ακινητοποίηση δικύκλου χωρίς λειτουργία κινητήρα Το δίκυκλο στηρίζεται στο κεντρικό ή πλαϊνό στήριγμα. Ο υποψήφιος στέκεται δίπλα στο δίκυκλο, πιάνει το τιμόνι με τα δύο χέρια, κατεβάζει το δίκυκλο από το κεντρικό ή το πλαϊνό στήριγμα, βγάζει ταχύτητα και περπατάει περίπου 10 μέτρα μεταφέροντας το όχημα, χωρίς να λειτουργεί ο κινητήρας του και χωρίς να απαιτείται τα φώτα διασταύρωσης να είναι αναμμένα. Στο τέλος της δοκιμασίας τοποθετεί το δίκυκλο στο στήριγμα του. Λόγοι απόρριψης είναι: • Η ανατροπή του δικύκλου. • Η κίνηση του δικύκλου με το πλαϊνό στήριγμα μη αναδιπλωμένο. • Η μη στήριξη του δικύκλου στο στήριγμα του. 3) Ελικοειδής διαδρομή με μικρή ταχύτητα (slalom) Ο υποψήφιος πρέπει να οδηγήσει το δίκυκλο με κατάλληλη ταχύτητα, ανάμεσα από επτά (7) κώνους τοποθετημένους σε σειρά ανά τέσσερα (4) μέτρα (διαδρομή slalom) στο μέσο μιας λωρίδας πλάτους έξι (6) μέτρων χωρίς να απαιτείται η χρήση δεικτών αλλαγής κατεύθυνσης. Στην περίπτωση εξέτασης των κατηγοριών AM και Α1 η παραπάνω απόσταση μεταξύ των κώνων περιορίζεται στα τρεισήμισι (3,5) μέτρα. Λόγοι απόρριψης είναι: • Το πάτημα του ποδιού του υποψηφίου στο έδαφος. • Το μη κράτημα των ποδιών πάνω στα υποπόδια. • Το πάτημα των οριογραμμών της λωρίδας. • Η ανατροπή του δικύκλου. • Το άγγιγμα των κώνων. 4) Κίνηση με μικρή ταχύτητα Ο υποψήφιος πρέπει να οδηγήσει το δίκυκλο σε μια απόσταση εικοσιπέντε (25) μέτρων, σε οριζόντιο έδαφος, σε ευθεία πορεία εντός λωρίδας πλάτους σαράντα (40) εκατοστών. Η απόσταση αυτή πρέπει να διανυθεί σε χρόνο μεγαλύτερο των δεκαπέντε (15) δευτερολέπτων. Ο χρόνος αρχίζει με την είσοδο του εμπρόσθιου τροχού στη λωρίδα και τελειώνει με την έξοδο του ίδιου τροχού από τη λωρίδα αυτή. Ο χρόνος ελέγχεται με χρονόμετρο χειρός ή με ηλεκτρονικό χρονόμετρο που λαμβάνει ενδείξεις από επαφές στο έδαφος. Η εκκίνηση γίνεται σε απόσταση όχι μεγαλύτερη των τριών (3) μέτρων από την είσοδο στην αναφερόμενη λωρίδα. Λόγοι απόρριψης είναι: • Το πάτημα του ποδιού του υποψηφίου στο έδαφος. • Το μη κράτημα των ποδιών πάνω στα υποπόδια. • Το πάτημα των οριογραμμών της λωρίδας. • Η ανατροπή του δικύκλου • Η κάλυψη της απόστασης σε χρόνο μικρότερο ή ίσο των 15 δευτερολέπτων. 5) Επιτάχυνση οχήματος με αλλαγή ταχυτήτων Ο υποψήφιος πρέπει να διανύσει με το δίκυκλο μια απόσταση πενήντα (50) μέτρων σε οριζόντιο έδαφος και επιταχύνοντας σε όλο το μήκος της ειδικής λωρίδας, κινούμενος με ταχύτητα τουλάχιστον 30 km/h με δεύτερη ή τρίτη σχέση μετάδοσης σε ευθεία πορεία και εντός λωρίδας πλάτους σαράντα (40) εκατοστών. Η εκκίνηση γίνεται σε απόσταση όχι μεγαλύτερη των τριών (3) μέτρων από την είσοδο στην αναφερόμενη λωρίδα. Λόγοι απόρριψης είναι: • Η μη αλλαγή μιας τουλάχιστον ταχύτητας εντός της ειδικής λωρίδας. • Η μη επιτάχυνση σε όλο το μήκος της ειδικής λωρίδας. • Το πάτημα των οριογραμμών της λωρίδας. • Η ανατροπή του δικύκλου. • Το πάτημα του ποδιού του υποψηφίου στο έδαφος. • Το μη κράτημα των ποδιών πάνω στα υποπόδια. 6) Κίνηση με αποφυγή εμποδίου (εκτός της κατηγορίας AM) Ο υποψήφιος πρέπει να διανύσει με το δίκυκλο εντός ειδικής λωρίδας, κλίσης έως 2%, πλάτους δύο (2) μέτρων μια απόσταση πενήντα πέντε (55) μέτρων και επιταχύνοντας σε όλο το μήκος της και σε χρόνο μικρότερο των οκτώ (8) δευτερολέπτων για την κατηγορία Α1 και μια απόσταση σαράντα (40) μέτρων και σε χρόνο μικρότερο των πέντε (5) δευτερολέπτων αντίστοιχα, για τις κατηγορίες Α2 και Α. Επιτρέπεται δεύτερη προσπάθεια για την επίτευξη των παραπάνω. Εξερχόμενος από την παραπάνω λωρίδα, αποφεύγει ένα σταθερό εμπόδιο πλάτους δύο (2) μέτρων, οριοθετούμενο από κώνους, το οποίο βρίσκεται σε απόσταση επτά (7) μέτρων και αξονικά με την λωρίδα αυτή, από δεξιά ή από αριστερά. Στη συνέχεια και σε απόσταση επτά (7) μέτρων, εισέρχεται σε μία άλλη ειδική λωρίδα αρχικού πλάτους τεσσάρων (4) μέτρων, η οποία βρίσκεται αξονικά με την πρώτη και καταλήγει σε πλάτος δύο (2) μέτρων μετά από απόσταση επτά (7) μέτρων. Η εκκίνηση γίνεται στην αρχή της ειδικής λωρίδας των πενήντα πέντε (55) ή σαράντα (40) μέτρων αντίστοιχα και η δοκιμασία ολοκληρώνεται μετά την έξοδο του δικύκλου από τη δεύτερη ειδική λωρίδα δέκα (10) μέτρων. Λόγοι απόρριψης είναι: • Το πάτημα των οριογραμμών των λωρίδων. • Η ανατροπή του δικύκλου. • Το πάτημα του ποδιού του υποψηφίου στο έδαφος. • Το μη κράτημα των ποδιών πάνω στα υποπόδια. • Υπέρβαση του χρόνου κίνησης εντός της ειδικής λωρίδας των πενήντα πέντε (55) ή σαράντα (40) σε χρόνο μεγαλύτερο των οκτώ (8) ή πέντε (5) δευτερολέπτων κατά περίπτωση. • Το άγγιγμα του εμποδίου. 7) Πέδηση εκτάκτου ανάγκης (εκτός της κατηγορίας AM) Ο υποψήφιος πρέπει να διανύσει με το δίκυκλο εντός ειδικής λωρίδας, κλίσης έως 2%, πλάτους δύο (2) μέτρων μια απόσταση πενήντα πέντε (55) μέτρων και επιταχύνοντας σε όλο το μήκος της και σε χρόνο μικρότερο των οκτώ (8) δευτερολέπτων για την κατηγορία Α1 και μια απόσταση σαράντα (40) μέτρων και σε χρόνο μικρότερο των πέντε (5) δευτερολέπτων αντίστοιχα, για τις κατηγορίες Α2 και Α. Επιτρέπεται δεύτερη προσπάθεια για την επίτευξη των παραπάνω. Μετά την έξοδο από την λωρίδα των πενήντα πέντε (55) μέτρων ή των σαράντα (40) μέτρων, πρέπει να φρενάρει και να ακινητοποιήσει το δίκυκλο μετά από απόσταση δεκαοκτώ (18) μέτρων για την κατηγορία Α1 και δεκαπέντε (15) μέτρων για τις κατηγορίες Α2 και Α. Λόγοι απόρριψης είναι: • Το πάτημα των οριογραμμών της λωρίδας. • Η ανατροπή του δικύκλου. • Το πάτημα του ποδιού του υποψηφίου στο έδαφος. • Το μη κράτημα των ποδιών πάνω στα υποπόδια. • Υπέρβαση του χρόνου κίνησης εντός της ειδικής λωρίδας των πενήντα πέντε (55) ή σαράντα (40) σε χρόνο μεγαλύτερο των οκτώ (8) ή πέντε (5) δευτερολέπτων κατά περίπτωση. • Μη ακινητοποίηση του δικύκλου μετά από απόσταση δεκαοκτώ (18) και δεκαπέντε (15) μέτρων κατά περίπτωση. 8) Ακινητοποίηση, στάθμευση οχήματος και ασφαλής απομάκρυνση από αυτό Ο υποψήφιος πρέπει να ακινητοποιήσει το δίκυκλο στη θέση στάθμευσης χρησιμοποιώντας τον κατάλληλο δείκτη αλλαγής κατεύθυνσης, μετά να σβήσει τον κινητήρα (όχι από τον διακόπτη έκτακτης ανάγκης), να θέσει την 1η σχέση μετάδοσης στο κιβώτιο ταχυτήτων, να εκτείνει το πλάγιο στήριγμα, να αφαιρέσει τα κλειδιά από τον κεντρικό διακόπτη, να κατέβει από το δίκυκλο, και αφού βεβαιωθεί ότι το όχημα είναι σταθμευμένο, να απομακρυνθεί με ασφάλεια από αυτό. Λόγοι απόρριψης είναι η μη ορθή εκτέλεση οποιασδήποτε από τις παραπάνω ενέργειες. ΟΜΑΔΑ Β - ΠΟΡΕΙΑ, ΣΟΒΑΡΑ ΣΦΑΛΜΑΤΑ Ο υποψήφιος κατά την πορεία ελέγχεται στη συμπεριφορά του σε φυσιολογικές συνθήκες κυκλοφορίας και απορρίπτεται εάν υποπέσει σε οποιαδήποτε από τα σφάλματα - παραβάσεις που αναφέρονται παρακάτω. 1) Παραβίαση σηματοδότη, οριζόντιας και κατακόρυφης σήμανσης και μη συμμόρφωση σε σήμα τροχονόμου Ο υποψήφιος πρέπει να οδηγεί τηρώντας τις διατάξεις του ΚΟΚ που αφορούν τη σηματοδότηση, την κατακόρυφη και οριζόντια σήμανση και τα σήματα των τροχονόμων. Λόγοι απόρριψης είναι η παραβίαση οποιουδήποτε από τα παραπάνω. 2) Είσοδος στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας Είσοδος στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας, θεωρείται η κίνηση του οχήματος σε οδόστρωμα ή σε τμήμα οδοστρώματος που προορίζεται για την αντίθετη, προς την κατεύθυνση του κυκλοφορία. Εφόσον η κίνηση στο οδόστρωμα επιβάλλεται να γίνει από τον υποψήφιο για προσπέρασμα σταματημένου οχήματος (εκτός λεωφορείου που εκτελεί συγκοινωνία ή σχολικού λεωφορείου που αποβιβάζει ή επιβιβάζει παιδιά) ή λόγω αδυναμίας κίνησης στο κανονικό ρεύμα κυκλοφορίας, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που αυτή επιτρέπεται από τις σχετικές διατάξεις του Κ.Ο.Κ. και δεν παραβιάζεται η προτεραιότητα του αντιθέτως ερχόμενου οχήματος, τούτο δηλώνεται υποχρεωτικά από τον υποψήφιο στον εξεταστή. Σε οδόστρωμα που δεν υπάρχει σήμανση μονόδρομου ο υποψήφιος κινείται υποχρεωτικά στη δεξιά πλευρά του δρόμου, διαφορετικά θεωρείται ότι εισέρχεται στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας, εκτός εάν γνωρίζει τον δρόμο και προτίθεται να στρίψει αριστερά και ενημερώσει τους εξεταστές. Όταν δεν υπάρχει σήμανση μονόδρομου και ο εξεταστής δώσει παράγγελμα στροφής αριστερά είναι υποχρεωμένος να ειδοποιήσει τον υποψήφιο για κίνηση σε μονόδρομο, προκειμένου να καταλάβει τη σωστή θέση στο οδόστρωμα. Λόγοι απόρριψης είναι: • Η είσοδος στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας σε δρόμο όπου υπάρχει διπλή ή μονή συνεχόμενη γραμμή. • Η κίνηση στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας, σε δρόμο χωρίς σήμανση μονόδρομου εκτός αν ο υποψήφιος το γνωρίζει και το έχει δηλώσει στους εξεταστές. • Η είσοδος στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας λόγω προσπέρασης σταματημένου, σε στάση, λεωφορείου που εκτελεί συγκοινωνία ή σχολικού λεωφορείου που επιβιβάζει ή αποβιβάζει παιδιά ακόμα και αν δηλωθεί στους εξεταστές. • Οποιαδήποτε άλλη ενέργεια με την οποία πραγματοποιείται είσοδος στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας. 3) Ανέβασμα σε πεζοδρόμιο ή διαχωριστική νησίδα ή κίνηση σε διακεκριμένο τμήμα του δρόμου όπου απαγορεύεται η χρήση του από τα οχήματα Ανέβασμα στο πεζοδρόμιο ή σε διαχωριστική νησίδα θεωρείται οποτεδήποτε ο ένας τουλάχιστον τροχός χάσει την επαφή του με το οδόστρωμα και τεθεί επί του πεζοδρομίου ή της διαχωριστικής νησίδας. Κίνηση στο πλαϊνό ρείθρο (το τμήμα της οδού μεταξύ του πεζοδρομίου και της ασφάλτου) δεν απαγορεύεται. Κίνηση σε τμήματα της οδού όπου έχουν σχεδιαστεί ειδικές διαγραμμίσεις, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 5 του ΚΟΚ, απαγορεύεται. Λόγοι απόρριψης είναι: η παραβίαση οποιουδήποτε από τα παραπάνω. 4) Πρόκληση ατυχήματος Θεωρείται η πρόκληση οποιουδήποτε ατυχήματος με υπαιτιότητα του υποψηφίου. Πρόκληση ατυχήματος θεωρείται και η αποτροπή ατυχήματος με παρέμβαση τρίτου ή για λόγους που δεν ανάγονται στον ίδιο τον υποψήφιο. Λόγοι απόρριψης είναι: • Η πρόκληση ατυχήματος όπως πρόσκρουση σε άλλο όχημα, ή έστω απλή επαφή με οποιοδήποτε σταθερό ή κινητό αντικείμενο. • Η αποτροπή ατυχήματος όπως η αποτροπή σύγκρουσης με πεζό που απεφεύχθη λόγω μετακίνησης του ίδιου του πεζού ή αποτροπή σύγκρουσης με όχημα μετά από ελιγμό του οδηγού του άλλου οχήματος. • Η παρέμβαση του εκπαιδευτή με οποιοδήποτε τρόπο για αποφυγή ατυχήματος. 5) Παραβίαση της προτεραιότητας Ο υποψήφιος κατά την πορεία κινείται σύμφωνα με τις διατάξεις του Κ.Ο.Κ. και τηρεί υποχρεωτικά τη σηματοδότηση και την οριζόντια και κατακόρυφη σήμανση των οδών, ενώ όταν αυτές δεν υφίστανται ισχύει ο γενικός κανόνας της εκ δεξιών προτεραιότητας με τις εξαιρέσεις που αναφέρονται αναλυτικά παρακάτω. Στην περίπτωση όμοιας (ισοδύναμης) σήμανσης σε κόμβο (όπως πινακίδα STOP σε δρόμο και στο συμβαλλόμενο σε αυτό δρόμο δεξιά) τότε ισχύει η εκ δεξιών προτεραιότητα ή κατόπιν συνεννόησης. Στην περίπτωση όμοιας (ισοδύναμης) σήμανσης σε κόμβο (όπως πινακίδα STOP στον ίδιο δρόμο αλλά στις αντίθετες κατευθύνσεις) τότε για αριστερή στροφή και των δύο οχημάτων της αυτής κατηγορίας γίνεται κατόπιν συνεννόησης. Από τις διατάξεις του Κ.Ο.Κ. προβλέπεται επίσης ότι οι οδηγοί οχημάτων που εισέρχονται σε ισόπεδο κυκλικό κόμβο (πλατεία) έχουν προτεραιότητα εκτός αν καθορίζεται διαφορετικά με σηματοδότηση ή και σήμανση. Λόγοι απόρριψης είναι: • Η παραβίαση της εκ δεξιών προτεραιότητας των οχημάτων σε κόμβους χωρίς σηματοδότηση ή και σήμανση. • Η μη σωστή και έγκαιρη ακινητοποίηση του οχήματος στον κόμβο για την παραχώρηση της προτεραιότητας σε οχήματα που εισέρχονται από δεξιά είσοδο με προτεραιότητα. • Η παραβίαση προτεραιότητας αντιθέτως ερχόμενου οχήματος σε δρόμο με διπλή ή μονή συνεχόμενη γραμμή ακόμη και στην περίπτωση ενημέρωσης των εξεταστών στην περίπτωση που πραγματοποιείται προσπέρασμα σε σταματημένο όχημα. • Η μη παραχώρηση της προτεραιότητας σε οχήματα άμεσης ανάγκης. • Η παραβίαση γενικότερα προτεραιότητας πεζών (ή κινουμένων ή εχόντων την πρόθεση να διασχίσουν τον δρόμο) και οχημάτων συμπεριλαμβανομένων και των διατάξεων της παραγράφου 3 του άρθρου 17, καθώς και των παραγράφων 1, 2 και 3 του άρθρου 18 του ΚΟΚ. ΟΜΑΔΑ Γ- ΠΟΡΕΙΑ, ΑΠΛΑ ΣΦΑΛΜΑΤΑ Κάθε φορά που υποψήφιος υποπέσει σε οποιοδήποτε σφάλμα, ο εξεταστής πρέπει να τον ενημερώνει με ευγενικό τρόπο σχετικά και να καταγράφει το σφάλμα στην αντίστοιχη θέση στο μνημόνιο. Για να απορριφθεί ένας υποψήφιος πρέπει να σημειωθούν δύο (2) σφάλματα «Σ» στην ίδια θέση του μνημονίου ή πέντε (5) συνολικά σφάλματα «Σ» σε διαφορετικές θέσεις του μνημονίου, για τις παρακάτω περιπτώσεις: 1) Εκκίνηση από θέση στάσης ή στάθμευσης Ελέγχεται εάν ο υποψήφιος ξεκινάει σωστά το όχημα (έλεγχος με στροφή της κεφαλής μέχρι το ύψος του ώμου, χρήση δεικτών αλλαγής κατεύθυνσης, τυχόν παραχώρηση προτεραιότητας, κ.λπ.) χωρίς απότομη ή ανώμαλη εκκίνηση και σβήσιμο του κινητήρα. Σφάλματα είναι: • η μη χρήση του σωστού δείκτη αλλαγής κατεύθυνσης, • ο μη ορθός έλεγχος με τη χρήση του καθρέπτη και τη στροφή του κεφαλιού μέχρι το ύψος του ώμου, • το σβήσιμο του κινητήρα, • η μη ορθή χρήση του κιβωτίου ταχυτήτων (χρήση άλλης σχέσης ταχύτητας εκτός της 1ης σχέσης), • η απότομη ή ανώμαλη εκκίνηση λόγω κακής χρήσης των χειρομοχλών συμπλέκτη και επιταχυντή H μη παραχώρηση προτεραιότητας σε άλλο κινούμενο όχημα, αποτελεί σοβαρό σφάλμα της ΟΜΑΔΑΣ Β και λόγο απόρριψης του υποψηφίου. 2) Τρόπος αλλαγής λωρίδας κυκλοφορίας Ελέγχεται εάν ο υποψήφιος κατά την αλλαγή λωρίδας κυκλοφορίας κάνει ορθή χρήση των καθρεπτών, ενεργοποιεί τον κατάλληλο δείκτη αλλαγής κατεύθυνσης, παραχωρεί τυχόν προτεραιότητα και την τελευταία στιγμή με στροφή του κεφαλιού στο ύψος του ώμου επανελέγχει και εισέρχεται στην λωρίδα κυκλοφορίας που επιθυμεί. Σφάλμα είναι η παραβίαση οποιουδήποτε από τα παραπάνω. H μη παραχώρηση προτεραιότητας σε άλλο κινούμενο όχημα, αποτελεί σοβαρό σφάλμα της ΟΜΑΔΑΣ Β και λόγο απόρριψης του υποψηφίου. 3) Χρήση φωτών, δεικτών αλλαγής κατεύθυνσης και φωτών έκτακτης ανάγκης Ελέγχεται εάν ο υποψήφιος σε κάθε αλλαγή κατεύθυνσης, στροφής (δεξιά ή αριστερά), ή στάθμευσης κάνει χρήση των δεικτών αλλαγής κατεύθυνσης βάσει του Κ.Ο.Κ., και αν έχει την ικανότητα να δίνει τα αντίστοιχα σήματα με το χέρι, αν δοθεί από τον εξεταστή, στην υποθετική περίπτωση βλάβης των δεικτών, παρόμοια εντολή. Η χρήση από τον υποψήφιο οδηγό των φωτών έκτακτης ανάγκης ελέγχεται μόνο στην περίπτωση ακινητοποίησης του εκπαιδευτικού οχήματος μετά από τροχοπέδηση λόγω απότομης επιβράδυνσης ή λόγω βλάβης του και δημιουργείται κίνδυνος από την ακινησία του. Σφάλματα είναι : • η μη σωστή χρήση των κατάλληλων φωτών. • η μη σωστή χρήση του κατάλληλου δείκτη αλλαγής κατεύθυνσης κατά την εκκίνηση, στάθμευση και κατά τις αλλαγές κατεύθυνσης που πραγματοποιεί ο υποψήφιος με το όχημα του. • η μη σωστή χρήση των φώτων έκτακτης ανάγκης στις περιπτώσεις που επιβάλλεται η χρήση τους και διαθέτει τέτοια φώτα το όχημα. 4) Κίνηση οχήματος και σωστή συμπεριφορά οδηγού ανάλογα με τις υπάρχουσες συνθήκες Ελέγχεται εάν ο υποψήφιος κινεί το όχημα του ορθά σύμφωνα με τις διατάξεις του ΚΟΚ και συμπεριφέρεται ανάλογα με τις υπάρχουσες συνθήκες της οδού (όπως κίνηση άλλων οχημάτων, μέσων μαζικής μεταφοράς, οχημάτων άμεσης βοήθειας, σεβασμός των πεζών), χωρίς να παρεμποδίζει την ομαλή πορεία άλλων οχημάτων κινούμενος με ασυνήθιστη βραδύτητα χωρίς αιτία. Σφάλμα είναι η παραβίαση οποιουδήποτε από τα παραπάνω. 5) Σωστή θέση στο οδόστρωμα Ελέγχεται εάν ο υποψήφιος μπορεί να κινεί το όχημα, σε ευθεία πορεία και στη σωστή θέση σύμφωνα με όσα ορίζονται στον Κ.Ο.Κ., να πάρει έγκαιρα τη σωστή θέση μετά από το παράγγελμα για να στρίψει δεξιά ή αριστερά, σε μονόδρομους ή σε δρόμους διπλής κατεύθυνσης, και να εισέλθει στη σωστή θέση μετά την είσοδο του στο δρόμο που έστριψε. Σφάλμα είναι η παραβίαση οποιουδήποτε από τα παραπάνω. H μη παραχώρηση προτεραιότητας σε άλλο κινούμενο όχημα, αποτελεί σοβαρό σφάλμα της ΟΜΑΔΑΣ Β και λόγο απόρριψης του υποψηφίου. 6) Τήρηση σωστών αποστάσεων από τα άλλα οχήματα Ελέγχεται εάν ο υποψήφιος τηρεί τις απαραίτητες αποστάσεις από τα οχήματα που προηγούνται ή που κινούνται παράλληλα με το όχημα του ή είναι σταθμευμένα. Σφάλμα είναι η παραβίαση οποιουδήποτε από τα παραπάνω. 7) Προσπέρασμα εμποδίου ή προπορευόμενου οχήματος Ελέγχεται εάν ο υποψήφιος κατά την προσπέραση εμποδίου ή προπορευόμενου οχήματος κάνει ορθή χρήση των καθρεπτών, ενεργοποιεί τον αριστερό δείκτη αλλαγής κατεύθυνσης, παραχωρεί τυχόν προτεραιότητα, επανελέγχει την τελευταία στιγμή με στροφή του κεφαλιού στο ύψος του ώμου, εισέρχεται στην προς τα αριστερά του λωρίδα κυκλοφορίας, προσπερνά το εμπόδιο ή το προπορευόμενο όχημα και επανέρχεται ενεργοποιώντας το δεξί δείκτη αλλαγής κατεύθυνσης στην λωρίδα κυκλοφορίας στην οποία αρχικά κινείτο. Σφάλμα είναι η παραβίαση οποιουδήποτε από τα παραπάνω. H μη παραχώρηση προτεραιότητας σε άλλο κινούμενο όχημα, αποτελεί σοβαρό σφάλμα της ΟΜΑΔΑΣ Β και λόγο απόρριψης του υποψηφίου. 8) Κίνηση σε ισόπεδο κυκλικό κόμβο (πλατεία) Ελέγχεται εάν ο υποψήφιος κατά την είσοδο ή έξοδο από κυκλικό κόμβο (πλατεία) καταλαμβάνει τη σωστή θέση στο οδόστρωμα και κάνει τους σωστούς χειρισμούς (όπως χρήση κατάλληλων δεικτών κατεύθυνσης). Συγκεκριμένα, αν δεν έχει δοθεί εντολή εξόδου στον υποψήφιο, αυτός υποχρεούται να κινείται εσωτερικά στην πλατεία, ενώ αν πρόκειται να εξέλθει του κόμβου υποχρεούται να κινείται εξωτερικά. Κατά την εξέταση πρέπει να δίδεται έγκαιρα και με σαφήνεια το παράγγελμα του εξεταστή για την αποφυγή παρερμηνειών. Σφάλματα είναι: • η μη ορθή προσέγγιση στον κυκλικό κόμβο (όπως με υψηλή ταχύτητα), • η μη ορθή κίνηση μέσα στον κυκλικό κόμβο, • η μη ορθή και έγκαιρη χρήση του δείκτη αλλαγής κατεύθυνσης κατά την έξοδο από τον κυκλικό κόμβο. H μη παραχώρηση προτεραιότητας σε άλλο κινούμενο όχημα, αποτελεί σοβαρό σφάλμα της ΟΜΑΔΑΣ Β και λόγο απόρριψης του υποψηφίου. 9) Σωστή αλλαγή ταχυτήτων ανάλογα με τις υπάρχουσες συνθήκες Ελέγχεται εάν ο υποψήφιος κάνει ορθή επιλογή των σχέσεων μετάδοσης της κίνησης (ταχύτητες), ανάλογα με τις συνθήκες (όπως σε δρόμους με κλίσεις ανωφέρειας ή κατωφέρειας). Ο υποψήφιος οφείλει να χρησιμοποιεί, εφόσον οι συνθήκες κυκλοφορίας το επιτρέπουν, όλες τις ταχύτητες. Σφάλματα είναι: • η μη ορθή και έγκαιρη αλλαγή ταχυτήτων • η συνεχής χρήση της 1ης ταχύτητας εν κινήσει 10) Σβήσιμο κινητήρα Ελέγχεται εάν ο υποψήφιος κάνει ορθή χρήση των εξαρτημάτων του οχήματος ώστε να μην σβήσει ο κινητήρας. 11) Πέδηση και ακινητοποίηση Κατά την πορεία ελέγχεται η έγκαιρη επιβράδυνση, πέδηση ή ακινητοποίηση σύμφωνα με τις περιστάσεις και η πρόβλεψη των κινήσεων των υπολοίπων χρηστών της οδού. Σφάλματα είναι η μη τήρηση των παραπάνω. 12) Τήρηση των διατάξεων του Κ.Ο.Κ. Ελέγχεται εάν ο υποψήφιος καθόλη τη διάρκεια της δοκιμασίας προσόντων και συμπεριφοράς γνωρίζει και εφαρμόζει ορθά τις διατάξεις του ΚΟΚ, πέραν αυτών που ειδικά περιγράφονται παραπάνω στις ΟΜΑΔΕΣ Β και Γ. 13) Αδικαιολόγητη παρέμβαση παριστάμενου εκπαιδευτή Η οποιαδήποτε παρέμβαση του παριστάμενου εκπαιδευτή (όπως λεκτικά ή/και συνθηματικά) εκτός της περίπτωσης που η παρέμβαση σκοπό έχει την πρόληψη ατυχήματος, θεωρείται βοήθεια προς τον υποψήφιο και σημειώνεται ως σφάλμα. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΟΔΗΓΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΚΤΗΣΗ ΑΔΕΙΑΣ ΟΔΗΓΗΣΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ Β, C1, C, D1, D, BE, C1E, CE, D1E, DE Η πρακτική εξέταση περιλαμβάνει τις δοκιμασίες και τον έλεγχο γνώσεων και ικανοτήτων, που αναφέρονται στο Τμήμα III του Δ.Ε.Ε. (ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ 2). ΟΜΑΔΑ Α - ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΟΧΗΜΑΤΟΣ, ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΟΚΙΜΑΣΙΕΣ Οι παρακάτω δοκιμασίες μπορούν να πραγματοποιούνται και μέσα σε ειδικά εξεταστικά κέντρα (πίστες) όπου πρέπει να τηρούνται οι διατάξεις του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (Κ.Ο.Κ.), όπως χρήση δεικτών αλλαγής κατεύθυνσης, και φώτων διασταύρωσης. Η μη ορθή εκτέλεση οποιασδήποτε από τις παρακάτω δοκιμασίες συνεπάγεται την απόρριψη του υποψηφίου. Τα σφάλματα κατά την εκτέλεση των δοκιμασιών της Ομάδας Α που εμπίπτουν στην εφαρμογή των διατάξεων του Κ.Ο.Κ. σημειώνονται ως σφάλματα της ΟΜΑΔΑΣ Γ. 1) Έλεγχος του οχήματος πριν ξεκινήσει Γνώσεις επί των παρακάτω αναφερομένων συστημάτων, χειρισμός και διενέργεια ελέγχων για την οδική ασφάλεια στα: ελαστικά και κατάσταση αυτών, φρένα και κατάσταση αυτών, λιπαντικά και λοιπά υγρά του οχήματος (όπως στάθμη λαδιού, στάθμη υγρών φρένων, στάθμη υγρών μπαταρίας, στάθμη αντιψυκτικού, υγρά συμπλέκτη, υγρό υαλοκαθαριστήρων), φώτα, δείκτες κατεύθυνσης και ηχητικό όργανο, λοιπού εξοπλισμού στο ταμπλό του οχήματος, καθώς και των υποχρεωτικών εγγράφων οδηγού και οχήματος. Επιπλέον, ο υποψήφιος ελέγχεται στην προσαρμογή του καθίσματος, των καθρεπτών, των ζωνών ασφαλείας και προσκέφαλων (εφόσον υπάρχουν) για όλους τους επιβάτες, στην ασφάλιση των θυρών. Ο υποψήφιος πρέπει να βεβαιωθεί ότι ο εκπαιδευτής και οι εξεταστές φορούν σωστά τις ζώνες ασφαλείας. Λόγοι απόρριψης είναι η μη γνώση των απαραίτητων ελέγχων των βασικών συστημάτων και εξαρτημάτων, εντός και εκτός του οχήματος και των υποχρεωτικών εγγράφων οδηγού και οχήματος. Οι γνώσεις αυτές δεν απαιτείται να απαριθμούνται όλες από τον υποψήφιο αλλά αρκεί να απαντά σωστά σε τρεις (3) τουλάχιστον από τέσσερις (4) ερωτήσεις του εξεταστή. 2) Οπισθοπορεία με στροφή Η δοκιμασία αυτή γίνεται σε οδούς με μικρή πυκνότητα κυκλοφορίας. Κατά την εκτέλεση του ελιγμού και σε όλη τη διάρκεια του, χρησιμοποιείται ο δείκτης αλλαγής κατεύθυνσης. Σε περίπτωση που αυτός απενεργοποιηθεί πρέπει ο υποψήφιος να τον ενεργοποιήσει εκ νέου. Ο ελιγμός πραγματοποιείται ως εξής : Ο υποψήφιος, αφού χρησιμοποιήσει τον κατάλληλο δείκτη αλλαγής κατεύθυνσης, ακινητοποιεί το όχημα στο δεξιό μέρος, ή στο αριστερό μόνο σε περίπτωση μονόδρομου, του πρώτου δρόμου της επιλογής του εξεταστή και σε απόσταση όχι μεγαλύτερη του ενός (1) μέτρου από το κράσπεδο του πεζοδρομίου. Το όχημα πρέπει να βρίσκεται μέσα στη λωρίδα κυκλοφορίας του και το πίσω άκρο του να απέχει από την τομή των κρασπέδων των δύο πεζοδρομίων περίπου πέντε (5) μέτρα. Στη συνέχεια ο υποψήφιος κινεί το όχημα προς τα πίσω, με αναμμένα τον κατάλληλο δείκτη κατεύθυνσης συνεχώς ενεργοποιημένο στρίβοντας το, ώστε να εισέλθει στον κάθετο δρόμο, όπου πρέπει να διανύσει απόσταση, από την τομή των δύο κρασπέδων, τουλάχιστον το διπλάσιο του συνολικού μήκους του οχήματος και να σταματήσει σε θέση σχεδόν παράλληλη προς το πεζοδρόμιο, χωρίς κανένας από τους προς το κράσπεδο του πεζοδρομίου τροχούς του, να απέχει περισσότερο του ενός (1) μέτρου. Η προς τα πίσω πορεία γίνεται παραχωρώντας την προτεραιότητα στα κινούμενα οχήματα και επιτρέποντας στους πεζούς και τα ζώα να κινηθούν με ασφάλεια ακόμα και επάνω στο οδόστρωμα. Κατά την προς τα πίσω κίνηση, δεν επιτρέπεται: α) Να σταματήσει ο υποψήφιος το όχημα περισσότερο από δύο (2) φορές, εκτός αν λόγοι ασφαλείας το επιβάλλουν (όπως κίνηση πεζού, οχήματος). β) Η οδήγηση του οχήματος πρέπει να γίνεται υποχρεωτικά μέσω των προς τα πλάγια του οχήματος κατόπτρων. Ο υποψήφιος έχει δικαίωμα να κοιτάξει προς τα πίσω, προκειμένου να ελέγξει τη θέση του οχήματος, μόνο κατά τη διάρκεια των στάσεων που επιτρέπεται να γίνουν. Ειδικότερα για την κατηγορία Β, ο έλεγχος γίνεται κοιτάζοντας υποχρεωτικά προς τα πίσω ελέγχοντας ταυτόχρονα οπτικά προς όλες τις κατευθύνσεις μέσω των καθρεπτών του οχήματος. Κατά την πραγματοποίηση του ελιγμού της οπισθοπορείας με συρμό ή αρθρωτό όχημα, επιτρέπεται ο έλεγχος της θέσης του οχήματος μέσα από το παράθυρο της καμπίνας οδήγησης, μόνο κατά την διάρκεια των δύο επιτρεπόμενων στάσεων του οχήματος. γ) Να έρθει οποιοσδήποτε προς το πεζοδρόμιο τροχός σε επαφή με το κράσπεδο του πεζοδρομίου. δ) Να απέχει ο πίσω προς το πεζοδρόμιο τροχός και καθόλη τη διάρκεια του ελιγμού, περισσότερο από: • 1,00 μέτρο για κατηγορία Β • 1,50 μέτρο για κατηγορίες C1, C, D1, D, BE • 2,00 μέτρα για την κατηγορία CE, DE Όταν πρόκειται για συρμό ή αρθρωτό όχημα, ο πίσω προς το πεζοδρόμιο τροχός, νοείται ο τελευταίος του ρυμουλκούμενου ή του ημιρυμουλκούμενου αντίστοιχα. ε) Να σβήσει η μηχανή του οχήματος του περισσότερες από μία φορά. στ) Η προς τα εμπρός κίνηση του οχήματος. Λόγοι απόρριψης είναι : • το σβήσιμο του κινητήρα περισσότερες από μια φορά, • το σταμάτημα του οχήματος περισσότερο από δύο (2) φορές χωρίς να υπάρχει ιδιαίτερος λόγος για την ασφάλεια των λοιπών χρηστών του δρόμου, • η προς τα εμπρός κίνηση για την ευθυγράμμιση του οχήματος, αφού έχει ξεκινήσει η διαδικασία της οπισθοπορείας με γωνία, • η επαφή οποιουδήποτε τροχού με το κράσπεδο του πεζοδρομίου • η απομάκρυνση πέραν του επιτρεπομένου ορίου από το πεζοδρόμιο, • η μη ορθή τελική θέση του οχήματος ως προς το πεζοδρόμιο (όπως, η μη παράλληλη θέση του οχήματος η οποία εκτιμάται ότι πρέπει είναι τέτοια, ώστε η διαφορά των αποστάσεων των εμπρόσθιων, ενδιάμεσων και οπίσθιων εσωτερικών προς το πεζοδρόμιο τροχών να είναι μεγαλύτερη των 30 εκατοστών), • η μη παραχώρηση προτεραιότητας στους οδηγούς των κινούμενων οχημάτων και η μη διευκόλυνση των πεζών και ζώων να κινηθούν με ασφάλεια ακόμα και αν αυτοί διασχίζουν ή κινούνται στο οδόστρωμα. 3) Στάθμευση δεξιά ή αριστερά Η δοκιμασία περιλαμβάνει μία στάθμευση δίπλα στο κράσπεδο του δεξιού ή στην περίπτωση μονόδρομου του αριστερού πεζοδρομίου, της επιλογής του εξεταστή σε επίπεδο χώρο ή σε μικρή ανωφέρεια ή κατωφέρεια. Όλη η δοκιμασία γίνεται παραχωρώντας την προτεραιότητα στα κινούμενα οχήματα και επιτρέποντας στους πεζούς και τα ζώα να κινηθούν με ασφάλεια ακόμα και επάνω στο οδόστρωμα. Δεν επιτρέπεται ο εξεταστής να δώσει εντολή για είσοδο του υποψηφίου σε οδό όπου απαγορεύεται από την κατακόρυφη ή/και οριζόντια σήμανση η είσοδος οχημάτων, προκειμένου να πραγματοποιηθεί ο ελιγμός. Κατά την εκτέλεση του ελιγμού χρησιμοποιείται ο δείκτης αλλαγής κατεύθυνσης καθόλη την διάρκεια του και σε περίπτωση που απενεργοποιηθεί πρέπει να ενεργοποιηθεί και πάλι. Η οδήγηση του οχήματος πρέπει να γίνεται υποχρεωτικά μέσω των προς τα πλάγια του οχήματος κατόπτρων. Ο υποψήφιος έχει δικαίωμα να κοιτάξει προς τα πίσω, προκειμένου να ελέγξει τη θέση του οχήματος, μόνο κατά τη διάρκεια των στάσεων που επιτρέπεται να γίνουν. Για την κατηγορία Β, ο έλεγχος γίνεται κοιτάζοντας υποχρεωτικά προς τα πίσω ελέγχοντας ταυτόχρονα οπτικά προς όλες τις κατευθύνσεις μέσω των κατόπτρων του οχήματος. Κατά την πραγματοποίηση του ελιγμού της οπισθοπορείας με συρμό ή αρθρωτό όχημα, επιτρέπεται ο έλεγχος της θέσης του οχήματος μέσα από το παράθυρο της καμπίνας οδήγησης, μόνο κατά την διάρκεια των δύο επιτρεπομένων στάσεων του οχήματος. Η δοκιμασία πραγματοποιείται ως εξής: Ο υποψήφιος, χρησιμοποιώντας τον κατάλληλο δείκτη αλλαγής κατεύθυνσης ακινητοποιεί το εκπαιδευτικό όχημα δίπλα σε άλλο όχημα, ήδη σταθμευμένο δίπλα στο κράσπεδο του πεζοδρομίου. Στη συνέχεια έχοντας ενεργοποιημένο τον κατάλληλο δείκτη αλλαγής κατεύθυνσης, κινεί το εκπαιδευτικό όχημα προς τα πίσω, κάνοντας τους απαραίτητους ελιγμούς για να το σταθμεύσει ανάμεσα σε δύο αυτοκίνητα που απέχουν μεταξύ τους απόσταση ίση με το ένα και μισό του συνολικού μήκους του οχήματος του. Αν η εξεύρεση κατάλληλου χώρου μεταξύ δύο αυτοκινήτων δεν είναι εφικτή, η δοκιμασία γίνεται πίσω από σταθμευμένο όχημα στην ήδη αναφερθείσα κατάλληλη απόσταση. Κατά τη δοκιμασία αυτή οφείλει ο υποψήφιος: α) Να σταθμεύσει με τέσσερις το πολύ κινήσεις του οχήματος του (πίσω - εμπρός - πίσω - εμπρός). Κίνηση νοείται κάθε αλλαγή φοράς κίνησης του οχήματος. Η δεύτερη κίνηση μπορεί να γίνει είτε μέσα στον χώρο είτε να αποτελέσει την έξοδο του εκπαιδευτικού οχήματος και πάλι δίπλα στο σταθμευμένο όχημα (η έξοδος δηλαδή είναι συνέχεια της δεύτερης προς τα εμπρός κίνησης και δεν μπορεί να αποτελέσει μια ξεχωριστή κίνηση από τις τέσσερις συνολικά επιτρεπόμενες). β) Να μη σβήσει ο κινητήρας του οχήματος του περισσότερες από μία φορά. γ) Να μη χτυπήσει οποιοδήποτε από τα σταθμευμένα γύρω του αυτοκίνητα. δ) Να μην ανέβει το όχημα στο πεζοδρόμιο δηλαδή κανένας τροχός να χάσει την επαφή του με το οδόστρωμα και τεθεί επί του πεζοδρομίου. ε) Να τηρείται, αφού έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία του ελιγμού, μια λογική απόσταση από το πίσω μέρος του εμπρόσθιου οχήματος ώστε να είναι επιτρεπτή η διάβαση πεζού. Η απόσταση αυτή δεν μπορεί να είναι μικρότερη από μισό μέτρο. στ) Να μην απέχει η προς το πεζοδρόμιο επιφάνεια όλων των τροχών του οχήματος από το κράσπεδο του πεζοδρομίου απόσταση μεγαλύτερη των: • τριάντα πέντε (35) εκατοστών για την κατηγορία Β. • σαράντα πέντε (45) εκατοστών για όλες τις άλλες κατηγορίες. ζ) Να εξέλθει από το χώρο στάθμευσης με τέσσερις το πολύ κινήσεις (πίσω - εμπρός - πίσω -εμπρός), ώστε να ολοκληρωθεί η διαδικασία. Λόγοι απόρριψης είναι : • το σβήσιμο του κινητήρα περισσότερες από μια φορά, • η στάθμευση με περισσότερες από τέσσερις κινήσεις, • η σύγκρουση ή το απλό άγγιγμα σταθμευμένου οχήματος, • η απομάκρυνση της προς το πεζοδρόμιο επιφάνειας όλων των τροχών του οχήματος από το κράσπεδο του πεζοδρομίου και απόσταση μεγαλύτερη της επιτρεπόμενης • το ανέβασμα στο κράσπεδο του πεζοδρομίου, • η μη παραχώρηση της προτεραιότητας στους οδηγούς των κινούμενων οχημάτων και η μη διευκόλυνση των πεζών και ζώων να κινηθούν με ασφάλεια ακόμα και αν αυτοί διασχίζουν ή κινούνται στο οδόστρωμα και • η έξοδος από τον χώρο στάθμευσης με περισσότερες από τέσσερις κινήσεις. 4) Εκκίνηση σε ανήφορο κλίσης περίπου 10% Ο υποψήφιος υποχρεούται να εκκινήσει από θέση στάθμευσης σε ανήφορο κλίσης 10% περίπου χωρίς το όχημα να οπισθοχωρήσει πάνω από σαράντα (40) εκατοστά και χωρίς να σβήσει ο κινητήρας. Η δοκιμασία αυτή γίνεται χωρίς τη χρήση χειρόφρενου και επιτρέπεται δεύτερη δοκιμή. Αν ο υποψήφιος επιθυμεί, μπορεί να εκτελέσει τη δοκιμασία με τη χρήση χειρόφρενου, στην περίπτωση όμως αυτή απαγορεύεται η οπισθοπορεία του οχήματος. Λόγοι απόρριψης είναι : • το σβήσιμο του κινητήρα του οχήματος περισσότερες από μία φορά, • η οπισθοχώρηση του οχήματος περισσότερο από σαράντα (40) εκατοστά ή έστω και λίγο αν χρησιμοποιείται το χειρόφρενο • η μη παραχώρηση προτεραιότητας στους οδηγούς των κινούμενων οχημάτων ή στους πεζούς και τα ζώα να κινηθούν με ασφάλεια ακόμα και αν αυτοί διασχίζουν ή κινούνται στο οδόστρωμα. 5) Λήψη μέτρων ασφαλείας κατά την έξοδο από το όχημα Ο υποψήφιος, αφού χρησιμοποιήσει τον κατάλληλο δείκτη αλλαγής κατεύθυνσης σταθμεύει το όχημα, σβήνει τις λοιπές ηλεκτρικές καταναλώσεις όπως φώτα και κλιματισμό, σβήνει τον κινητήρα, ασφαλίζει το όχημα μέσω του χειρόφρενου, θέτει την πρώτη σχέση μετάδοσης στο κιβώτιο όταν το εμπρός μέρος του αυτοκινήτου έχει κατεύθυνση στον ανήφορο ή την όπισθεν όταν το εμπρός μέρος του αυτοκινήτου έχει κατεύθυνση προς τον κατήφορο, βγάζει τη ζώνη ασφαλείας και αποβιβάζεται ελέγχοντας την κυκλοφορία δίπλα και πίσω του πριν ανοίξει την πόρτα. Λόγος απόρριψης είναι η μη ορθή εκτέλεση οποιασδήποτε από τις παραπάνω κινήσεις. ΟΜΑΔΑ Β - ΠΟΡΕΙΑ, ΣΟΒΑΡΑ ΣΦΑΛΜΑΤΑ Ο υποψήφιος κατά την πορεία ελέγχεται στη συμπεριφορά του σε φυσιολογικές συνθήκες κυκλοφορίας και απορρίπτεται εάν υποπέσει σε οποιαδήποτε από τα σφάλματα - παραβάσεις που αναφέρονται παρακάτω. 1) Παραβίαση σηματοδότη, οριζόντιας και κατακόρυφης σήμανσης και μη συμμόρφωση σε σήμα τροχονόμου Ο υποψήφιος πρέπει να οδηγεί τηρώντας τις διατάξεις του Κ.Ο.Κ. που αφορούν τη σηματοδότηση, την κατακόρυφη και οριζόντια σήμανση και τα σήματα των τροχονόμων. Λόγοι απόρριψης είναι η παραβίαση οποιουδήποτε από τα παραπάνω. 2) Είσοδος στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας Είσοδος στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας, θεωρείται η κίνηση του οχήματος σε οδόστρωμα ή σε τμήμα οδοστρώματος που προορίζεται για την αντίθετη, προς την κατεύθυνση του κυκλοφορία. Εφόσον η κίνηση στο οδόστρωμα επιβάλλεται να γίνει από τον υποψήφιο για προσπέρασμα σταματημένου οχήματος (εκτός λεωφορείου που εκτελεί συγκοινωνία ή σχολικού λεωφορείου που αποβιβάζει ή επιβιβάζει παιδιά) ή λόγω αδυναμίας κίνησης στο κανονικό ρεύμα κυκλοφορίας, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που αυτή επιτρέπεται από τις σχετικές διατάξεις του Κ.Ο.Κ. και δεν παραβιάζεται η προτεραιότητα του αντιθέτως ερχόμενου οχήματος, τούτο δηλώνεται υποχρεωτικά από τον υποψήφιο στον εξεταστή. Σε οδόστρωμα που δεν υπάρχει σήμανση μονόδρομου ο υποψήφιος κινείται υποχρεωτικά στη δεξιά πλευρά του δρόμου, διαφορετικά θεωρείται ότι εισέρχεται στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας, εκτός εάν γνωρίζει τον δρόμο και προτίθεται να στρίψει αριστερά και ενημερώσει τους εξεταστές. Όταν δεν υπάρχει σήμανση μονόδρομου και ο εξεταστής δώσει παράγγελμα στροφής αριστερά είναι υποχρεωμένος να ειδοποιήσει τον υποψήφιο για κίνηση σε μονόδρομο, προκειμένου να καταλάβει σωστή θέση στο οδόστρωμα. Λόγοι απόρριψης είναι: • Η είσοδος στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας σε δρόμο όπου υπάρχει διπλή ή μονή συνεχόμενη γραμμή. • Η κίνηση στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας, σε δρόμο χωρίς σήμανση μονόδρομου εκτός αν ο υποψήφιος το γνωρίζει και το έχει δηλώσει στους εξεταστές. • Η είσοδος στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας λόγω προσπέρασης σταματημένου, σε στάση, λεωφορείου που εκτελεί συγκοινωνία ή σχολικού λεωφορείου που επιβιβάζει ή αποβιβάζει παιδιά ακόμα και αν δηλωθεί στους εξεταστές. • Οποιαδήποτε άλλη ενέργεια με την οποία πραγματοποιείται είσοδος στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας. 3) Ανέβασμα σε πεζοδρόμιο ή διαχωριστική νησίδα ή κίνηση σε διακεκριμένο τμήμα του δρόμου όπου απαγορεύεται η χρήση του από τα οχήματα Ανέβασμα στο πεζοδρόμιο ή σε διαχωριστική νησίδα θεωρείται οποτεδήποτε ο ένας τουλάχιστον τροχός χάσει την επαφή του με το οδόστρωμα και τεθεί επί του πεζοδρομίου ή της διαχωριστικής νησίδας. Κίνηση στο πλαϊνό ρείθρο (το τμήμα της οδού μεταξύ του πεζοδρομίου και της ασφάλτου) δεν απαγορεύεται. Κίνηση σε τμήματα της οδού όπου έχουν σχεδιαστεί ειδικές διαγραμμίσεις, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 5 του ΚΟΚ, απαγορεύεται. Λόγοι απόρριψης είναι: η παραβίαση οποιουδήποτε από τα παραπάνω. 4) Πρόκληση ατυχήματος θεωρείται η πρόκληση οποιουδήποτε ατυχήματος με υπαιτιότητα του υποψηφίου. Πρόκληση ατυχήματος θεωρείται και η αποτροπή ατυχήματος με παρέμβαση τρίτου ή για λόγους που δεν ανάγονται στον ίδιο τον υποψήφιο. Λόγοι απόρριψης είναι: • Η πρόκληση ατυχήματος όπως πρόσκρουση σε άλλο όχημα, ή έστω απλή επαφή με οποιοδήποτε σταθερό ή κινητό αντικείμενο. • Η αποτροπή ατυχήματος όπως η αποτροπή σύγκρουσης με πεζό που απεφεύχθη λόγω μετακίνησης του ίδιου του πεζού ή αποτροπή σύγκρουσης με όχημα μετά από ελιγμό του οδηγού του άλλου οχήματος. • Η παρέμβαση του εκπαιδευτή με οποιοδήποτε τρόπο για αποφυγή ατυχήματος. 5) Παραβίαση της προτεραιότητας Ο υποψήφιος κατά την πορεία κινείται σύμφωνα με τις διατάξεις του ΚΟΚ και τηρεί υποχρεωτικά τη σηματοδότηση και την οριζόντια και κατακόρυφη σήμανση των οδών, ενώ όταν αυτές δεν υφίστανται ισχύει ο γενικός κανόνας της εκ δεξιών προτεραιότητας με τις εξαιρέσεις που αναφέρονται αναλυτικά παρακάτω. Στην περίπτωση όμοιας (ισοδύναμης) σήμανσης σε κόμβο (όπως πινακίδα STOP σε δρόμο και στο συμβαλλόμενο σε αυτό δρόμο δεξιά) τότε ισχύει η εκ δεξιών προτεραιότητα ή κατόπιν συνεννόησης. Στην περίπτωση όμοιας (ισοδύναμης) σήμανσης σε κόμβο (όπως πινακίδα STOP στον ίδιο δρόμο αλλά στις αντίθετες κατευθύνσεις) τότε η αριστερή στροφή και των δύο οχημάτων της αυτής κατηγορίας γίνεται κατόπιν συνεννόησης. Από τις διατάξεις του Κ.Ο.Κ. προβλέπεται επίσης ότι οι οδηγοί οχημάτων που εισέρχονται σε κυκλικό κόμβο (πλατεία) έχουν προτεραιότητα εκτός αν καθορίζεται διαφορετικά με σηματοδότηση ή και σήμανση. Λόγοι απόρριψης είναι: • Η παραβίαση της εκ δεξιών προτεραιότητας των οχημάτων σε κόμβους χωρίς σηματοδότηση ή και σήμανση. • Η μη σωστή και έγκαιρη ακινητοποίηση του οχήματος στον κόμβο για την παραχώρηση της προτεραιότητας σε οχήματα που εισέρχονται από δεξιά είσοδο με προτεραιότητα. • Η παραβίαση προτεραιότητας αντιθέτως ερχόμενου οχήματος σε δρόμο με διπλή ή μονή συνεχόμενη γραμμή ακόμη και στην περίπτωση ενημέρωσης των εξεταστών στην περίπτωση που πραγματοποιείται προσπέρασμα σε σταματημένο όχημα. • Η μη παραχώρηση της προτεραιότητας σε οχήματα άμεσης ανάγκης. • Η παραβίαση γενικότερα προτεραιότητας πεζών (ή κινουμένων ή εχόντων την πρόθεση να διασχίσουν τον δρόμο) και οχημάτων συμπεριλαμβανομένων και των διατάξεων της παραγράφου 3 του άρθρου 17, καθώς και των παραγράφων 1, 2 και 3 του άρθρου 18 του ΚΟΚ. ΟΜΑΔΑ Γ- ΠΟΡΕΙΑ, ΑΠΛΑ ΣΦΑΛΜΑΤΑ Κάθε φορά που υποψήφιος υποπέσει σε οποιοδήποτε σφάλμα, ο εξεταστής πρέπει να τον ενημερώνει με ευγενικό τρόπο σχετικά και να καταγράφει το σφάλμα στην αντίστοιχη θέση στο μνημόνιο. Για να απορριφθεί ένας υποψήφιος πρέπει να σημειωθούν δύο (2) σφάλματα «Σ» στην ίδια θέση του μνημονίου ή πέντε (5) συνολικά σφάλματα «Σ» σε διαφορετικές θέσεις του μνημονίου, για τις παρακάτω περιπτώσεις: 1) Εκκίνηση από θέση στάσης ή στάθμευσης Ελέγχεται εάν ο υποψήφιος ξεκινάει σωστά το όχημα (έλεγχος με στροφή της κεφαλής μέχρι το ύψος του ώμου, χρήση δεικτών αλλαγής κατεύθυνσης, τυχόν παραχώρηση προτεραιότητας, κ.λπ.) χωρίς απότομη ή ανώμαλη εκκίνηση και σβήσιμο του κινητήρα. Σφάλματα είναι: • η μη χρήση του σωστού δείκτη αλλαγής κατεύθυνσης, • ο μη ορθός έλεγχος με τη χρήση του καθρέπτη και τη στροφή του κεφαλιού μέχρι το ύψος του ώμου, • το σβήσιμο του κινητήρα, • η μη ορθή χρήση του κιβωτίου ταχυτήτων (χρήση άλλης σχέσης ταχύτητας εκτός της κατάλληλης σχέσης), • η απότομη ή ανώμαλη εκκίνηση λόγω κακής χρήσης των ποδομοχλών συμπλέκτη και επιταχυντή H μη παραχώρηση προτεραιότητας σε άλλο κινούμενο όχημα, αποτελεί σοβαρό σφάλμα της ΟΜΑΔΑΣ Β και λόγο απόρριψης του υποψηφίου. 2) Τρόπος αλλαγής λωρίδας κυκλοφορίας Ελέγχεται εάν ο υποψήφιος κατά την αλλαγή λωρίδας κυκλοφορίας κάνει ορθή χρήση των καθρεπτών, ενεργοποιεί τον κατάλληλο δείκτη αλλαγής κατεύθυνσης, παραχωρεί τυχόν προτεραιότητα και την τελευταία στιγμή με στροφή του κεφαλιού στο ύψος του ώμου επανελέγχει και εισέρχεται στην λωρίδα κυκλοφορίας που επιθυμεί. Σφάλμα είναι η παραβίαση οποιουδήποτε από τα παραπάνω. H μη παραχώρηση προτεραιότητας σε άλλο κινούμενο όχημα, αποτελεί σοβαρό σφάλμα της ΟΜΑΔΑΣ Β και λόγο απόρριψης του υποψηφίου. 3) Χρήση φωτών, δεικτών αλλαγής κατεύθυνσης και φωτών έκτακτης ανάγκης Ελέγχεται εάν ο υποψήφιος σε κάθε αλλαγή κατεύθυνσης, στροφής (δεξιά ή αριστερά), ή στάθμευσης κάνει χρήση των δεικτών αλλαγής κατεύθυνσης βάσει του Κ.Ο.Κ., και αν έχει την ικανότητα να δίνει τα αντίστοιχα σήματα με το χέρι, αν δοθεί από τον εξεταστή, στην υποθετική περίπτωση βλάβης των δεικτών, παρόμοια εντολή. Η χρήση από τον υποψήφιο οδηγό των φωτών έκτακτης ανάγκης ελέγχεται μόνο στην περίπτωση ακινητοποίησης του εκπαιδευτικού οχήματος μετά από τροχοπέδηση λόγω απότομης επιβράδυνσης ή λόγω βλάβης του και δημιουργείται κίνδυνος από την ακινησία του. Σφάλματα είναι : • η μη σωστή χρήση των κατάλληλων φωτών. • η μη σωστή χρήση του κατάλληλου δείκτη αλλαγής κατεύθυνσης κατά την εκκίνηση, στάθμευση και κατά τις αλλαγές κατεύθυνσης που πραγματοποιεί ο υποψήφιος με το όχημα του. • η μη σωστή χρήση των φώτων έκτακτης ανάγκης στις περιπτώσεις που επιβάλλεται η χρήση τους. 4) Κίνηση οχήματος και σωστή συμπεριφορά οδηγού ανάλογα με τις υπάρχουσες συνθήκες Ελέγχεται εάν ο υποψήφιος κινεί το όχημα του ορθά σύμφωνα με τις διατάξεις του Κ.Ο.Κ. και συμπεριφέρεται ανάλογα με τις υπάρχουσες συνθήκες της οδού (όπως κίνηση άλλων οχημάτων, μέσων μαζικής μεταφοράς, οχημάτων άμεσης βοήθειας, σεβασμός των πεζών), χωρίς να παρεμποδίζει την ομαλή πορεία άλλων οχημάτων κινούμενος με ασυνήθιστη βραδύτητα χωρίς αιτία. Σφάλμα είναι η παραβίαση οποιουδήποτε από τα παραπάνω. 5) Σωστή θέση στο οδόστρωμα Ελέγχεται εάν ο υποψήφιος μπορεί να κρατήσει το όχημα, σε ευθεία πορεία και στη σωστή θέση σύμφωνα με όσα ορίζονται στον ΚΟΚ, να πάρει έγκαιρα τη σωστή θέση μετά από το παράγγελμα για να στρίψει δεξιά ή αριστερά, σε μονόδρομους ή σε δρόμους διπλής κατεύθυνσης, και να εισέλθει στη σωστή θέση μετά την είσοδο του στο δρόμο που έστριψε. Σφάλμα είναι η παραβίαση οποιουδήποτε από τα παραπάνω. H μη παραχώρηση προτεραιότητας σε άλλο κινούμενο όχημα, αποτελεί σοβαρό σφάλμα της ΟΜΑΔΑΣ Β και λόγο απόρριψης του υποψηφίου. 6) Τήρηση σωστών αποστάσεων από τα άλλα οχήματα Ελέγχεται εάν ο υποψήφιος τηρεί τις απαραίτητες αποστάσεις από τα οχήματα που προηγούνται ή που κινούνται παράλληλα με το όχημα του ή είναι σταθμευμένα. Σφάλμα είναι η παραβίαση οποιουδήποτε από τα παραπάνω. 7) Προσπέρασμα εμποδίου ή προπορευόμενου οχήματος Ελέγχεται εάν ο υποψήφιος κατά την προσπέραση εμποδίου ή προπορευόμενου οχήματος κάνει ορθή χρήση των καθρεπτών, ενεργοποιεί τον αριστερό δείκτη αλλαγής κατεύθυνσης, παραχωρεί τυχόν προτεραιότητα, επανελέγχει την τελευταία στιγμή με στροφή του κεφαλιού στο ύψος του ώμου, εισέρχεται στην προς τα αριστερά του λωρίδα κυκλοφορίας, προσπερνά το εμπόδιο ή το προπορευόμενο όχημα και επανέρχεται ενεργοποιώντας το δεξί δείκτη αλλαγής κατεύθυνσης στην λωρίδα κυκλοφορίας στην οποία αρχικά κινείτο. Σφάλμα είναι η παραβίαση οποιουδήποτε από τα παραπάνω. H μη παραχώρηση προτεραιότητας σε άλλο κινούμενο όχημα, αποτελεί σοβαρό σφάλμα της ΟΜΑΔΑΣ Β και λόγο απόρριψης του υποψηφίου. 8) Κίνηση σε ισόπεδο κυκλικό κόμβο (πλατεία) Ελέγχεται εάν ο υποψήφιος κατά την είσοδο ή έξοδο από κυκλικό κόμβο (πλατεία) καταλαμβάνει τη σωστή θέση στο οδόστρωμα και κάνει τους σωστούς χειρισμούς (όπως χρήση κατάλληλων δεικτών κατεύθυνσης). Συγκεκριμένα, αν δεν έχει δοθεί εντολή εξόδου στον υποψήφιο, αυτός υποχρεούται να κινείται εσωτερικά στην πλατεία, ενώ αν πρόκειται να εξέλθει του κόμβου υποχρεούται να κινείται εξωτερικά. Κατά την εξέταση πρέπει να δίδεται έγκαιρα και με σαφήνεια το παράγγελμα του εξεταστή για την αποφυγή παρερμηνειών. Σφάλματα είναι: • η μη ορθή προσέγγιση στον κυκλικό κόμβο (όπως με υψηλή ταχύτητα), • η μη ορθή κίνηση μέσα στον κυκλικό κόμβο, • η μη ορθή και έγκαιρη χρήση του δείκτη αλλαγής κατεύθυνσης κατά την έξοδο από τον κυκλικό κόμβο. H μη παραχώρηση προτεραιότητας σε άλλο κινούμενο όχημα, αποτελεί σοβαρό σφάλμα της ΟΜΑΔΑΣ Β και λόγο απόρριψης του υποψηφίου. 9) Σωστή αλλαγή ταχυτήτων ανάλογα με τις υπάρχουσες συνθήκες Ελέγχεται εάν ο υποψήφιος κάνει ορθή επιλογή των σχέσεων μετάδοσης της κίνησης (ταχύτητες), ανάλογα με τις συνθήκες (όπως σε δρόμους με κλίσεις ανωφέρειας ή κατωφέρειας). Ο υποψήφιος οφείλει να χρησιμοποιεί, εφόσον οι συνθήκες κυκλοφορίας το επιτρέπουν, όλες τις ταχύτητες. Σφάλματα είναι: • η μη ορθή και έγκαιρη αλλαγή ταχυτήτων • η συνεχής χρήση της 1ης ταχύτητας εν κινήσει εκτός αν επιβάλλεται από την κατάσταση της οδού ή της συνθήκες κυκλοφορίας • χρήση της 1ης ταχύτητας για μείωση της ταχύτητας 10) Σβήσιμο κινητήρα Ελέγχεται εάν ο υποψήφιος κάνει ορθή χρήση των εξαρτημάτων του οχήματος ώστε να μην σβήσει ο κινητήρας. 11) Πέδηση και ακινητοποίηση Κατά την πορεία ελέγχεται η έγκαιρη επιβράδυνση, πέδηση ή ακινητοποίηση σύμφωνα με τις περιστάσεις και η πρόβλεψη των κινήσεων των υπολοίπων χρηστών της οδού. Ειδικότερα για τις κατηγορίες C, D, CE, DE, ελέγχεται η χρήση των συστημάτων πέδησης, η χρήση των συστημάτων πέδησης, άλλων εκτός των πεδών. Σφάλματα είναι η μη τήρηση των παραπάνω. 12) Τήρηση των διατάξεων του Κ.Ο.Κ. Ελέγχεται εάν ο υποψήφιος καθόλη τη διάρκεια της δοκιμασίας προσόντων και συμπεριφοράς γνωρίζει και εφαρμόζει ορθά τις διατάξεις του ΚΟΚ, πέραν αυτών που ειδικά περιγράφονται παραπάνω στις ΟΜΑΔΕΣ Β και Γ. 13) Αδικαιολόγητη παρέμβαση παριστάμενου εκπαιδευτή Η οποιαδήποτε παρέμβαση του παριστάμενου εκπαιδευτή (όπως λεκτικά ή/και συνθηματικά) εκτός της περίπτωσης που η παρέμβαση σκοπό έχει την πρόληψη ατυχήματος, θεωρείται βοήθεια προς τον υποψήφιο και σημειώνεται ως σφάλμα. 14) Οικονομική - Οικολογική οδήγηση Ελέγχεται εάν ο υποψήφιος κατέχει τις βασικές αρχές της οικολογικής - οικονομικής οδήγησης, όπως: αλλαγή ταχυτήτων στις 2.000 - 2.500 στροφές, οδήγηση με σταθερή ταχύτητα, αποφυγή άσκοπων φρεναρισμάτων, παρατήρηση και πρόβλεψη συνθηκών κυκλοφορίας. Σφάλμα είναι η παραβίαση οποιουδήποτε από τα παραπάνω. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III ΠΡΟΣΘΕΤΕΣ ΔΟΚΙΜΑΣΙΕΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΟΔΗΓΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΚΤΗΣΗ ΑΔΕΙΑΣ ΟΔΗΓΗΣΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ C1, C, D1, D, BE, C1E, CE, D1E, DE Για τις κατηγορίες C1, C, D1, D, BE, C1E, CE, D1E, DE πρέπει ο υποψήφιος, εκτός από τις δοκιμασίες που περιγράφονται στο ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II, να εξετάζεται και σε όλες τις επιπλέον δοκιμασίες όπως αυτές περιγράφονται παρακάτω και αναφέρονται στο Τμήμα III του Δ.Ε.Ε. (ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ 2). ΟΜΑΔΑ Α - ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΟΧΗΜΑΤΟΣ, ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΟΚΙΜΑΣΙΕΣ Οι παρακάτω δοκιμασίες μπορούν να πραγματοποιούνται και μέσα σε ειδικά εξεταστικά κέντρα (πίστες) όπου πρέπει να τηρούνται όλες οι διατάξεις του ΚΟΚ (όπως, χρήση των δεικτών αλλαγής κατεύθυνσης, χρήση της ζώνης ασφαλείας). 1) Έλεγχος του οχήματος πριν ξεκινήσει Ο υποψήφιος ελέγχεται στην σωστή προετοιμασία του οχήματος. Ο υποψήφιος πρέπει να έχει γνώση βασικών στοιχείων των εξαρτημάτων των συστημάτων ασφαλείας και του ελέγχου αυτών. Από τις παρακάτω ενότητες επιλέγονται από τον εξεταστή τέσσερεις (4) και ο υποψήφιος πρέπει να απαντήσει σε τρεις (3) τουλάχιστον, αλλιώς απορρίπτεται. α) Ταυτοποίηση του οχήματος Έλεγχος ταυτοποίησης του οχήματος με την άδεια κυκλοφορίας του (πινακίδες κυκλοφορίας, εγχάρακτος αριθμός πλαισίου και πινακιδάκι κατασκευαστή). β) Απαραίτητα έγγραφα του οδηγού και του οχήματος Έλεγχος των απαραίτητων εγγράφων (κατάλληλη και ισχύουσα άδεια οδήγησης, πιστοποιητικό επαγγελματικής ικανότητας όπως, για ADR, Δελτίο Τεχνικού Ελέγχου, Ασφαλιστήριο συμβόλαιο, βεβαίωση καλής λειτουργίας ταχογράφου). γ) Περιμετρικός έλεγχος Έλεγχος περιμετρικά και κάτω από το αυτοκίνητο, για τυχόν διαρροές (καυσίμου - λαδιών - υγρών – βαλβολίνες) ή για ύπαρξη εμποδίου που να εμποδίζει την προς τα πίσω ή μπροστά κίνηση του οχήματος (όπως, ζώα, ξύλα, καρφιά, γυαλιά, πέτρες). Έλεγχος της λειτουργίας του συστήματος πλυστικής συσκευής ανεμοθώρακα, κατάσταση μάκτρων των υαλοκαθαριστήρων. Καθαρισμός εξωτερικών καθρεπτών και φωτιστικών σωμάτων. δ) Πινακίδες - σύμβολα - εξαρτήματα Έλεγχος ειδικών συμβόλων και σημάτων που προβλέπονται από τον ΚΟΚ, ανάλογα με το όχημα, όπως αναγραφή ανώτατου ορίου ταχύτητας, μικτής μάζας, αναγνώρισης οχήματος άνω των 13 μέτρων, αντανακλαστικές πινακίδες, λασπωτήρες, αντισφηνωτική προστασία). ε) Έλεγχος ελαστικών Έλεγχος των ελαστικών για καταλληλότητα σύμφωνα με τα αναγραφόμενα στην άδεια κυκλοφορίας, τη βεβαίωση του ταχογράφου και περιοριστή ταχύτητας, το χρόνο παραγωγής τους, το βάθος πέλματος, την κανονική πίεση αέρα, τους δείκτες κατάλληλης επιλογής ελαστικών και δείκτες φόρτωσης μονού και διπλού ελαστικού, τις φθορές, τα εξογκώματα, αποκολλήσεις και την ανάμιξη ελαστικών. Έλεγχος της κατάστασης και της πίεσης της ρεζέρβας, έλεγχος της κατάστασης των ζαντών (όπως φθορές, ρωγμές, σπασίματα, παραμορφώσεις). Γνώσεις για την αναγόμωση και επαναχάραξη ελαστικών. στ) Έλεγχος φωτών Έλεγχος της σωστής λειτουργίας των φωτών (θέσης, διασταύρωσης, πορείας, όγκου, έκτακτης ανάγκης, πέδησης, ομίχλης, δεικτών αλλαγής κατεύθυνσης, πινακίδας κυκλοφορίας) και των ανακλαστήρων. ζ) Σύστημα πέδησης - βαλβίδες - έλεγχοι στο πνευματικό σύστημα Έλεγχος της κανονικής πίεσης λειτουργίας του συστήματος πέδησης μέσω των μανομέτρων, πτώση πίεσης λόγω βλαβών, αφύγρανση αεροφυλακίων. Γενικές γνώσεις λειτουργίας του συστήματος πέδησης προς αποφυγή κινδύνων (όπως, ρήξη σωληνώσεων, πτώση πίεσης και αυτόματη πέδηση, συνεχής και προοδευτική πέδηση, πέδη στάθμευσης, εξασφάλιση ακινητοποίησης βαρέος οχήματος). η) Έλεγχος υγρών και λοιπών εξαρτημάτων Ελέγχονται τα λάδια του κινητήρα, το υγρό του ψυγείου, τα λάδια του υδραυλικού τιμονιού, τα υγρά του συμπλέκτη, τα υγρά της μπαταρίας, οι ανοχές του τιμονιού, το δυναμό, οι αναρτήσεις (μηχανικού ή πνευματικού τύπου) και το σύστημα κλιματισμού. θ) Θέση οδήγησης - καμπίνα Ρυθμίζεται η θέση οδήγησης και οι πλαϊνοί καθρέπτες ώστε να έχει πλήρη ορατότητα και πλήρη έλεγχο στα χειριστήρια και στα όργανα του οχήματος. Έλεγχος των ενδεικτικών λυχνιών στον πίνακα οργάνων (όπως, φώτα διασταύρωσης, φώτα πορείας, δείκτες κατεύθυνσης, φώτα έκτακτης ανάγκης, χειρόφρενο, μανόμετρο πίεσης λαδιού, μανόμετρο πίεσης αέρα, δείκτης θερμοκρασίας, δείκτης στάθμης καυσίμου) και των ποδομοχλών, πρώτα με ανοικτό διακόπτη, και στη συνέχεια, βάζοντας σε κίνηση τον κινητήρα. Επιπλέον, για τα λεωφορεία, ελέγχεται ο εξοπλισμός ασφαλείας και άνεσης των επιβατών (όπως, εσωτερικός φωτισμός των επιβατών, οι κλίμακες προσβάσεων εισόδου - εξόδου, οι ζώνες ασφαλείας, τα παράθυρα έκτακτης ανάγκης). ι) Υποχρεωτικός και προαιρετικός εξοπλισμός Έλεγχος του υποχρεωτικού εξοπλισμού (σφήνες αναστολής κύλισης, προειδοποιητικό τρίγωνο, φαρμακείο, πυροσβεστήρες, αντιολισθητικές αλυσίδες, σφυρί θραύσης παραθύρου για τα λεωφορεία, εργαλεία αντικατάστασης ελαστικών) και του προαιρετικού εξοπλισμού (γάντια, ιμάντες για το φορτίο, γιλέκο και χάρτες). 6) Υποβοηθητικοί μηχανισμοί πέδησης και διεύθυνσης Η δοκιμασία αυτή πραγματοποιείται μόνο για τις κατηγορίες C, D, CE, DE: Ο υποψήφιος εξετάζεται εάν γνωρίζει να χειρίζεται και να ελέγχει τον υποβοηθητικό μηχανισμό του συστήματος πέδησης (κλαπέτο ή μηχανόφρενο ή ritarder) και το υποβοηθητικό μηχανισμό του συστήματος διεύθυνσης (σύστημα υποβοήθησης του υδραυλικού τιμονιού) με έλεγχο του τζόγου του. Λόγοι απόρριψης είναι η μη γνώση της λειτουργία των παραπάνω. 7) Συσκευή του ταχογράφου Η δοκιμασία αυτή πραγματοποιείται μόνο για τις κατηγορίες C1, C, D1, D, C1E, CE, D1E, DE: Ο υποψήφιος εξετάζεται εάν γνωρίζει τα εξαρτήματα, τη λειτουργία της συσκευής, τη συμπλήρωση των φύλλων καταγραφής του ταχογράφου, τη συμβατότητα του φύλλου καταγραφής, την τοποθέτηση του, την ανάγνωση και ερμηνεία των καταγεγραμμένων στοιχείων, τη χρησιμότητα και αξιοποίηση των στοιχείων, τις ενέργειες που πρέπει να κάνει σε περίπτωση που διαπιστωθεί βλάβη και τους χρόνους φύλαξης των φύλλων καταγραφής. Η τοποθέτηση του φύλλου καταγραφής γίνεται από τον υποψήφιο με την έναρξη της πρακτικής εξέτασης, παραμένει στη θέση του μέχρι το τέλος της εξέτασης αυτής και στη συνέχεια αφαιρείται από την συσκευή του ταχογράφου και, αφού ολοκληρωθεί η συμπλήρωση του, παραδίδεται στον εξεταστή Α που το επισυνάπτει στο Δ.Ε.Ε. του υποψηφίου. Ανάλογη εφαρμογή γίνεται και στην περίπτωση ψηφιακού ταχογράφου. Λόγοι απόρριψης είναι: • η μη σωστή καταγραφή από τον υποψήφιο ακόμη και ενός εκ των απαραίτητων στοιχείων που απαιτούνται στο φύλλο καταγραφής του ταχογράφου, • η μη τοποθέτηση φύλλου καταγραφής στην συσκευή του ταχογράφου, • η μη σωστή τοποθέτηση του φύλλου καταγραφής στην συσκευή του ταχογράφου, • η μη γνώση της συσκευής, των μηχανισμών μεταγωγής με τους οποίους ρυθμίζονται οι σχετικές εργασίες των οδηγών και των στοιχείων που καταγράφονται στο φύλλο καταγραφής και • η μη γνώση των χρόνων εργασίας και των ενεργειών σε περίπτωση βλάβης. 8) Απόζευξη και ζεύξη Η δοκιμασία αυτή πραγματοποιείται για τις κατηγορίες BE, C1E, CE, D1E, DE και για την κατηγορία Β με «Κωδικό 96». Ο υποψήφιος εξετάζεται αν είναι σε θέση να αποζεύξει και να ζεύξει το ρυμουλκούμενο όχημα, να το απομακρύνει από την ίδια ευθεία, έτσι ώστε να αξιολογείται η ικανότητα του οδηγού να ευθυγραμμίζει με ασφάλεια ρυμουλκό και ρυμουλκούμενο. Κατά την οπισθοπορεία στη διαδικασία της ζεύξης, μπορεί να σταματήσει όσες φορές θελήσει προκειμένου να ελέγξει τη θέση του, δεν επιτρέπεται όμως να κινηθεί καθόλου εμπρός. Καθόλη την διαδικασία πρέπει ο υποψήφιος να φορά αντανακλαστικό γιλέκο. Παρακάτω περιγράφονται αναλυτικά οι απαραίτητες ενέργειες για την απόζευξη και ζεύξη αρθρωτών οχημάτων και συρμών. I. Ενέργειες για την απόζευξη αρθρωτού οχήματος: Για την απόζευξη αρθρωτού οχήματος ακολουθείται η παρακάτω σειρά ενεργειών: α) Σταθμεύεται το αρθρωτό όχημα υποχρεωτικά σε ευθεία γραμμή, όπου επιτρέπεται, αφού ληφθούν τα απαραίτητα μέτρα ασφάλειας (φώτα έκτακτης ανάγκης) για τη προστασία των λοιπών χρηστών της οδού. β) Τίθεται ο μηχανισμός μεταγωγής του ταχογράφου στο σύμβολο της δραστηριότητας «Λοιπές Εργασίες», ενεργοποιείται η πέδη στάθμευσης, τίθεται εκτός λειτουργίας ο κινητήρας και αποβιβάζεται ο υποψήφιος οδηγός από το όχημα. Τοποθετείται το προειδοποιητικό τρίγωνο επισήμανσης στην προβλεπόμενη απόσταση. γ) Ασφαλίζεται το επικαθήμενο τοποθετώντας τις δύο σφήνες αναστολής κύλισης (τάκους) στους τροχούς του τελευταίου οπίσθιου άξονα σε θέσεις επί των τροχών (διαγώνια, μπροστά ή πίσω) ανάλογα με τη κλίση του εδάφους και «δένεται» το μηχανόφρενο, εφόσον οι κύλινδροι πέδησης του συστήματος πέδησης του δεν είναι διπλής ενέργειας. δ) Χρησιμοποιείται ο μηχανισμός ανύψωσης (μανιβέλα) για να κατέβουν οι δύο τηλεσκοπικές στηρίξεις (ποδαρικά), έως ότου αυτές πατήσουν σε ανθεκτικό έδαφος ώστε να μην βυθιστούν. Εάν το όχημα διαθέτει κατάλληλο ηλεκτρικό σύστημα, το κατέβασμα των ποδαρικών πραγματοποιείται από την καμπίνα οδήγησης. Σε περίπτωση που το έδαφος στο οποίο πραγματοποιείται η απόζευξη δεν είναι σταθερό, τοποθετούνται κατάλληλα υποστηρίγματα. Στη συνέχεια με τη χρήση της μανιβέλας ανασηκώνεται λίγο το επικαθήμενο, έτσι ώστε να είναι δυνατή η απασφάλιση του πείρου από τη «πλάκα επικάθησης». Σε περίπτωση που το ρυμουλκό διαθέτει σύστημα ανάρτησης με αερόσουστες, η παραπάνω διαδικασία πραγματοποιείται και με τη βοήθεια συμπίεσης ή αποσυμπίεσης των αερόσουστων. ε) Διακόπτεται η παροχή, όπου υπάρχει, πεπιεσμένου αέρα μέσω των ταχυσυνδέσμων των σωληνώσεων παροχής πεπιεσμένου αέρα και στη συνέχεια αποσυνδέονται διαδοχικά η εντολή παροχής (κόκκινος αγωγός) και η εντολή πέδησης (κίτρινος αγωγός). Τοποθετούνται και καλύπτονται οι αγωγοί στις αναμονές, όπου υπάρχουν, με τα ειδικά προστατευτικά για να αποφευχθεί η είσοδος ξένων σωμάτων ή νερού. Για την αποφυγή εμπλοκής τους οι αγωγοί δεν πρέπει να αιωρούνται. στ) Αποσυνδέεται η ηλεκτρική παροχή (ρευμοτοδότης) του ρυμουλκού. Σε περίπτωση που το σύστημα πέδησης του ρυμουλκού ενισχύεται με ABS αποσυνδέεται και ο αντίστοιχος ρευματοδότης. η) Απασφαλίζεται ο πείρος από τη πλάκα επικάθησης τραβώντας την ειδική χειρολαβή ασφάλισης του, για να είναι δυνατή η αποσύνδεση των δύο οχημάτων. θ) Επιβιβάζεται ο υποψήφιος οδηγός στο ρυμουλκό και το μετακινεί με μικρή ταχύτητα σε απόσταση ικανή (περίπου 30 εκατοστά) ώστε αυτό να αποσυνδεθεί από το ημιρυμουλκούμενο εξασφαλίζοντας ταυτόχρονα την ορθή στήριξη του επικαθήμενου στα ποδαρικά. Στη συνέχεια ο υποψήφιος οδηγός απομακρύνει το ρυμουλκό και αποβιβάζεται. Σε περίπτωση που το ρυμουλκό διαθέτει αερόσουστες, υποχρεούται πριν το μετακινήσει να χαμηλώσει με τις αερόσουστες τον πίσω άξονα του. ι) Αποβιβάζεται ο υποψήφιος οδηγός από το ρυμουλκό ασφαλίζοντας (τάκοι, χειρόφρενο) και σημαίνοντας (προειδοποιητικό τρίγωνο ασφαλείας) το επικαθήμενο. Σε περίπτωση που οι κύλινδροι πέδησης του επικαθήμενου δεν είναι διπλής ενέργειας, ο υποψήφιος οδηγός οφείλει να σφίξει και το μηχανόφρενο. ια) Επιβιβάζεται ο υποψήφιος οδηγός στο ρυμουλκό και θέτει το μηχανισμό μεταγωγής του ταχογράφου, όπου υπάρχει, στο σύμβολο που αντιστοιχεί στη δραστηριότητα «οδήγηση» και στη συνέχεια τηρώντας τους κανόνες του Κ.Ο.Κ. εισέρχεται στην κυκλοφορία. II. Ενέργειες για την ζεύξη αρθρωτού οχήματος Για τη ζεύξη αρθρωτού οχήματος ακολουθείται η παρακάτω σειρά ενεργειών: α) Επιβιβάζεται ο υποψήφιος οδηγός στο ρυμουλκό και το οδηγεί με όπισθεν και σε ευθεία πορεία προς το σταθμευμένο επικαθήμενο, σταματώντας το σε μικρή απόσταση μπροστά από αυτό. Κατά τη διάρκεια των ελιγμών πρέπει να εξασφαλίζονται τα κατάλληλα μέτρα ασφαλείας για τη προστασία των λοιπών χρηστών της οδού (έλεγχος, ενεργοποίηση κατάλληλων δεικτών αλλαγής κατεύθυνσης). β) Τίθεται ο μηχανισμός μεταγωγής του ταχογράφου στο σύμβολο της δραστηριότητας «Άλλες Εργασίες» και αφού ενεργοποιηθεί η πέδη στάθμευσης, απενεργοποιείται ο κινητήρας και αποβιβάζεται ο υποψήφιος οδηγός από το ρυμουλκό. Στη συνέχει και πριν συνεχίσει τις υπόλοιπες ενέργειες ζεύξης, ελέγχει εάν το επικαθήμενο και η πλάκα επικάθησης, εάν αυτή είναι ρυθμιζόμενη, είναι στη σωστή θέση και ασφαλισμένα. γ) Επιβιβάζεται στο ρυμουλκό και συνεχίζοντας την οπισθοπορεία, με μικρή ταχύτητα, προσεγγίζει το επικαθήμενο κατά τρόπο ώστε ο πείρος του να ‘’ευθυγραμμισθεί’’ με τη θέση ασφάλισης του στη πλάκα επικάθησης. Κατά την οπισθοπορεία μπορεί να σταματήσει όσες φορές χρειαστεί και να αποβιβαστεί για να ελέγξει, εάν ο πείρος οδηγείται σωστά στη θέση του. Για την ασφαλή εφαρμογή του πείρου στη τερματική του θέση ανεβάζει ή κατεβάζει, κατά περίπτωση, τις δύο τηλεσκοπικές στηρίξεις (ποδαρικά). Η παραπάνω διαδικασία, σε περίπτωση που το ρυμουλκό διαθέτει σύστημα ανάρτησης με αερόσουστες, πραγματοποιείται με τη βοήθεια συμπίεσης ή αποσυμπίεσης των αερόσουστων. Στο τέλος της διαδικασίας ζεύξης, οφείλει να αποκαταστήσει τη σωστή πίεση στο σύστημα πνευματικής ανάρτησης. Κατά τη διάρκεια της σύμπλεξης οι βάσεις των ποδαρικών, που βρίσκονται σε επαφή με το έδαφος, δεν θα πρέπει να μετακινηθούν καθόλου από την αρχική τους θέση. δ) Ενεργοποιείται από τον υποψήφιο οδηγό η πέδη στάθμευσης του ρυμουλκού, όταν ο πείρος εφαρμόσει χωρίς ανοχές στη πλάκα επικάθησης και ακουστεί ο χαρακτηριστικός μεταλλικός ήχος, φροντίζοντας η πίεση του συστήματος πέδησης να φτάσει σε κανονικά επίπεδα. Στη συνέχεια ασφαλίζει τον πείρο με την ειδική χειρολαβή ασφάλισης, ώστε να είναι πρακτικά αδύνατη η αποσύνδεση των δύο οχημάτων. Επιβιβάζεται στο όχημα και προσπαθεί να εκκινήσει το όχημα , με την πιο «αργή» ταχύτητα στο κιβώτιο, ελέγχοντας την ασφαλή ζεύξη του επικαθήμενου. Ενεργοποιεί την πέδη στάθμευσης του ρυμουλκού, φροντίζοντας η πίεση του συστήματος πέδησης να φτάσει σε κανονικά επίπεδα και αφού απενεργοποιήσει τον κινητήρα, αποβιβάζεται. ε) Συνδέεται η ηλεκτρική παροχή (ρευμοτοδότης) του ρυμουλκού. Σε περίπτωση που το σύστημα πέδησης του ρυμουλκού ενισχύεται με ABS συνδέεται και ο αντίστοιχος ρευματοδότης. στ) Συνδέονται οι σωληνώσεις παροχής πεπιεσμένου αέρα του ρυμουλκού με τους αντίστοιχους ταχυσύνδεσμους του επικαθήμενου και ανοίγοντας τις παροχές, όπου υπάρχουν, διαδοχικά της εντολή πέδησης (κίτρινου αγωγού) και της εντολής παροχής (κόκκινος αγωγός). Σε περίπτωση συνδυασμένου μηχανισμού η σύνδεση γίνεται ταυτόχρονα. ζ) Χρησιμοποιείται ο μηχανισμός ανύψωσης (μανιβέλα) για να ανυψωθούν οι δύο τηλεσκοπικές στηρίξεις (ποδαρικά) μέχρι τη τελική τους θέση και ασφαλίζεται η μανιβέλα. Εάν το όχημα διαθέτει κατάλληλο ηλεκτρικό σύστημα, η ανύψωση των ποδαρικών πραγματοποιείται από την καμπίνα οδήγησης. Σε περίπτωση που το ρυμουλκό διαθέτει σύστημα ανάρτησης με αερόσουστες, η παραπάνω διαδικασία πραγματοποιείται και με τη βοήθεια συμπίεσης ή αποσυμπίεσης των αερόσουστων. η) Αφαιρούνται οι σφήνες αναστολής κύλισης (τάκοι) από τους τροχούς του επικαθήμενου και ελέγχεται εάν το επικαθήμενο έχει συνδεθεί με ασφάλεια με το ρυμουλκό, εφόσον έχει απελευθερωθεί το μηχανόφρενο, εάν το ρυμουλκό δεν διαθέτει κυλίνδρους πέδησης διπλής ενέργειας. Τέλος τοποθετούνται στη θέση τους οι σφήνες αναστολής κύλισης και το προειδοποιητικό τρίγωνο. ι) Επιβιβάζεται στο ρυμουλκό, θέτει σε λειτουργία τον κινητήρα μέχρι η πίεση στα αερόφρενα να φτάσει στη μέγιστη τιμή της και ελέγχει τον πίνακα οργάνων για τυχόν ενδείξεις κακής λειτουργίας (όπως, πτώση πίεσης, λειτουργία της φωτεινής ένδειξης του ABS κυρίως του επικαθήμενου). ια) Τίθεται ο μηχανισμός μεταγωγής του ταχογράφου στο σύμβολο της δραστηριότητας «Οδήγηση» και ο υποψήφιος οδηγός μετακινεί με μικρή ταχύτητα το αρθρωτό όχημα σε μικρή απόσταση, και αφού διαπιστώσει ότι η πέδηση και τα λοιπά συστήματα λειτουργούν αποτελεσματικά και το ρυμουλκό έλκει ασφαλώς το επικαθήμενο, εισέρχεται στην κυκλοφορία τηρώντας τους κανόνες του Κ.Ο.Κ.. III. Ενέργειες αττόζευξης συρμού Για την απόζευξη συρμού ακολουθείται η παρακάτω σειρά ενεργειών: α) Σταθμεύεται ο συρμός υποχρεωτικά, όπου επιτρέπεται, σε ευθεία γραμμή, αφού ληφθούν τα απαραίτητα μέτρα ασφάλειας (φώτα έκτακτης ανάγκης) για τη προστασία των λοιπών χρηστών της οδού. β) Τίθεται ο μηχανισμός μεταγωγής του ταχογράφου στο σύμβολο της δραστηριότητας «Λοιπές Εργασίες», ενεργοποιείται η πέδη στάθμευσης, τίθεται εκτός λειτουργίας ο κινητήρας και αποβιβάζεται ο υποψήφιος οδηγός από το όχημα. Τοποθετείται το προειδοποιητικό τρίγωνο επισήμανσης στην προβλεπόμενη απόσταση. γ) Ασφαλίζεται το ρυμουλκούμενο όχημα τοποθετώντας τις δύο σφήνες αναστολής κύλισης (τάκους) στους τροχούς του τελευταίου οπίσθιου άξονα σε θέσεις επί των τροχών (διαγώνια, μπροστά ή πίσω) ανάλογα με τη κλίση του εδάφους και «δένεται» το μηχανόφρενο, εφόσον οι κύλινδροι πέδησης του συστήματος πέδησης του δεν είναι διπλής ενέργειας. δ) Στηρίζεται το ρυμουλκούμενο, εάν είναι μονοαξονικό ή με δύο άξονες κεντροαξονικό, στην τηλεσκοπική του στήριξη (ποδαρικό), και ακολουθείται για το κατέβασμα του η αντίστοιχη διαδικασία των επικαθήμενων. ε) Διακόπτεται η παροχή, όπου υπάρχει, πεπιεσμένου αέρα μέσω των ταχυσυνδέσμων των σωληνώσεων παροχής πεπιεσμένου αέρα και στη συνέχεια αποσυνδέονται διαδοχικά η εντολή παροχής (κόκκινος αγωγός) και η εντολή πέδησης (κίτρινος αγωγός). Τοποθετούνται και καλύπτονται οι αγωγοί στις αναμονές, όπου υπάρχουν, με τα ειδικά προστατευτικά για να αποφευχθεί η είσοδος ξένων σωμάτων ή νερού. Για την αποφυγή εμπλοκής τους οι αγωγοί δεν πρέπει να αιωρούνται. στ) Αποσυνδέεται η ηλεκτρική παροχή (ρευμοτοδότης) του ρυμουλκού. Σε περίπτωση που το σύστημα πέδησης του ρυμουλκού ενισχύεται με ABS αποσυνδέεται και ο αντίστοιχος ρευματοδότης. ζ) Απασφαλίζεται ο κοτσαδόρος με τη χειρολαβή απασφάλισής του, ώστε να είναι δυνατή η αποσύνδεση των δύο οχημάτων. Δεν αποκλείεται η ελαφρά μετακίνηση του συρμού εάν διαπιστωθεί ότι ο πείρος εμποδίζει την απασφάλισή του. η) Επιβιβάζεται ο υποψήφιος οδηγός στο ρυμουλκό και το μετακινεί με μικρή ταχύτητα σε μικρή απόσταση, μέχρις ότου αυτό αποσυνδεθεί από το ρυμουλκούμενο. ι) Αποβιβάζεται ο υποψήφιος οδηγός από το φορτηγό ασφαλίζοντας (τάκοι, χειρόφρενο) και σημαίνοντας (προειδοποιητικό τρίγωνο ασφαλείας) το ρυμουλκούμενο. Σε περίπτωση που οι κύλινδροι πέδησης του ρυμουλκούμενου δεν είναι διπλής ενέργειας, ο υποψήφιος οδηγός οφείλει να σφίξει και το μηχανόφρενο. ια) Επιβιβάζεται ο υποψήφιος οδηγός στο φορτηγό και θέτει το μηχανισμό μεταγωγής του ταχογράφου, όπου υπάρχει, στο σύμβολο που αντιστοιχεί στη δραστηριότητα «οδήγηση» και στη συνέχεια τηρώντας τους κανόνες του Κ.Ο.Κ. εισέρχεται στην κυκλοφορία. IV. Ενέργειες ζεύξης συρμού Για τη ζεύξη συρμού ακολουθείται η παρακάτω σειρά ενεργειών: α) Επιβιβάζεται ο υποψήφιος οδηγός στο φορτηγό και το οδηγεί με όπισθεν και σε ευθεία πορεία προς το σταθμευμένο ρυμουλκούμενο, σταματώντας το σε μικρή απόσταση μπροστά από αυτό. Κατά τη διάρκεια των ελιγμών πρέπει να εξασφαλίζονται τα κατάλληλα μέτρα ασφαλείας για τη προστασία των λοιπών χρηστών της οδού (έλεγχος, ενεργοποίηση κατάλληλων δεικτών αλλαγής κατεύθυνσης). β) Τίθεται ο μηχανισμός μεταγωγής του ταχογράφου στο σύμβολο της δραστηριότητας «Άλλες Εργασίες» και αφού ενεργοποιηθεί η πέδη στάθμευσης, απενεργοποιείται ο κινητήρας και αποβιβάζεται ο υποψήφιος οδηγός από το φορτηγό. Στη συνέχει και πριν συνεχίσει τις υπόλοιπες ενέργειες ζεύξης, ελέγχει εάν το ρυμουλκούμενο είναι σωστά ασφαλισμένο. Απασφαλίζεται ο πείρος του κοτσαδόρου του φορτηγού σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή (είτε χειροκίνητο σύστημα με ελατήριο είτε με αέρα) και ελέγχεται το «μάτι» της μπάρας ή του τρίγωνου έλξης για τυχόν φθορές. γ) Επιβιβάζεται στο φορτηγό και συνεχίζοντας την οπισθοπορεία, με μικρή ταχύτητα, προσεγγίζει το ρυμουλκούμενο κατά τρόπο ώστε το τρίγωνο έλξης του να ευθυγραμμισθεί με το κοτσαδόρο του φορτηγού σταματώντας περίπου στα 30 έως 50 εκατοστά. Το τρίγωνο έλξης συγκρατείται, μέσω των ελατηρίων του, σε οριζόντια θέση με τη βοήθεια του μηχανισμού ανύψωσης του και ελέγχεται εάν βρίσκεται στο σωστό ύψος και εάν χρειάζεται ρύθμιση είτε ανεβάζοντας το μπροστινό ποδαρικό του ρυμουλκούμενου είτε ρυθμίζοντας την αερανάρτηση, εφόσον υπάρχει, του φορτηγού. Κατά την οπισθοπορεία μπορεί ο υποψήφιος οδηγός να σταματήσει όσες φορές χρειαστεί και να αποβιβαστεί για να ελέγξει αν το τρίγωνο έλξης οδηγείται σωστά στον κοτσαδόρο. Για τη σωστή και ασφαλή εφαρμογή του τριγώνου έλξης στη τερματική του θέση στον κοτσαδόρο συνεχίζει την οπισθοπορεία έως ότου ακουστεί ο χαρακτηριστικός μεταλλικός ήχος της λειτουργίας ασφάλισης του κοτσαδόρου. Στους κοτσαδόρους με ασφάλιση ενεργοποιούμενη με αέρα ή ελατήριο, ο πείρος ασφαλίζει αυτόματα, ενώ στους μηχανικούς θα πρέπει ο υποψήφιος οδηγός να τοποθετήσει τον πείρο χειροκίνητα. Ελέγχεται η ασφάλιση και εάν ο πείρος δεν έχει ασφαλιστεί, επαναλαμβάνονται οι προηγούμενες ενέργειες ώστε να είναι αδύνατη η αποσύνδεση των δύο οχημάτων. δ) Συνδέεται η ηλεκτρική παροχή (ρευμοτοδότης) του φορτηγού. Σε περίπτωση που το σύστημα πέδησης του φορτηγού ενισχύεται με ABS συνδέεται και ο αντίστοιχος ρευματοδότης. ε) Συνδέονται οι σωληνώσεις παροχής πεπιεσμένου αέρα του φορτηγού με τους αντίστοιχους ταχυσύνδεσμους του ρυμουλκούμενου και ανοίγοντας τις παροχές, όπου υπάρχουν, διαδοχικά της εντολή πέδησης (κίτρινου αγωγού) και της εντολής παροχής (κόκκινος αγωγός). Σε περίπτωση συνδυασμένου μηχανισμού η σύνδεση γίνεται ταυτόχρονα. στ) Στηρίζεται το ρυμουλκούμενο, εάν είναι μονοαξονικό ή με δύο άξονες κεντροαξονικό, στην τηλεσκοπική του στήριξη (ποδαρικό), και ακολουθείται για την ανύψωση του η αντίστοιχη διαδικασία των επικαθήμενων. ζ) Αφαιρούνται οι σφήνες αναστολής κύλισης (τάκοι) από τους τροχούς του ρυμουλκούμενου και ελέγχεται ότι το ρυμουλκούμενο έχει συνδεθεί με ασφάλεια με το φορτηγό, εφόσον έχει απελευθερωθεί το μηχανόφρενο, εάν το ρυμουλκούμενο δεν διαθέτει κυλίνδρους πέδησης διπλής ενέργειας. Τέλος τοποθετεί στη θέση τους τις σφήνες αναστολής κύλισης και το προειδοποιητικό τρίγωνο. η) Επιβιβάζεται στο συρμό, θέτει σε λειτουργία τον κινητήρα μέχρι η πίεση στα αερόφρενα να φτάσει στη μέγιστη τιμή της και ελέγχει τον πίνακα οργάνων για τυχόν ενδείξεις κακής λειτουργίας (όπως, πτώση πίεσης, λειτουργία της φωτεινής ένδειξης του ABS κυρίως του ρυμουλκούμενου). θ) Τίθεται ο μηχανισμός μεταγωγής του ταχογράφου στο σύμβολο της δραστηριότητας «Οδήγηση» και ο υποψήφιος οδηγός μετακινεί με μικρή ταχύτητα το συρμό σε μικρή απόσταση, και αφού διαπιστώσει ότι η πέδηση και τα λοιπά συστήματα λειτουργούν αποτελεσματικά και το φορτηγό έλκει ασφαλώς το ρυμουλκούμενο, εισέρχεται στην κυκλοφορία τηρώντας τους κανόνες του Κ.Ο.Κ.. V. Πρόσθετοι έλεγχοι ζεύξης και αττόζευξης Μετά τη ζεύξη και απόζευξη του ρυμουλκού και του επικαθήμενου ή του φορτηγού και του ρυμουλκούμενου και πριν από την κυκλοφορία τους, είτε ως ενιαίες μονάδες (αρθρωτό όχημα ή συρμός), είτε μεμονωμένα (ρυμουλκό ή φορτηγό), είναι απαραίτητο να διενεργηθούν πρόσθετοι έλεγχοι της λειτουργικής κατάστασης τους, για την ασφάλεια της οδικής κυκλοφορίας: α) Των συστημάτων πέδησης ρυμουλκών και ρυμουλκούμενων και συγκεκριμένα: • έλεγχος διαρροής πεπιεσμένου αέρα, • έλεγχος των αγωγών σύνδεσης πεπιεσμένου αέρα με τους ταχυσυνδέσμους τους, • έλεγχος πέδησης ρυμουλκούμενου ή επικαθήμενου οχήματος κατά τη λειτουργία της κύριας πέδης (πέδη πορείας), • έλεγχος ενεργοποίησης της διαρκούς πέδησης ρυμουλκούμενου ή επικαθήμενου οχήματος, • έλεγχος των ενδείξεων των μανομέτρων, εάν η πίεση στο σύνδεσμο των αγωγών για την πέδηση του ρυμουλκού δε συμβιβάζεται με αυτήν του συστήματος πέδησης του ρυμουλκούμενου οχήματος, • έλεγχος του χρόνου πλήρωσης των αεροφυλακίων, • έλεγχος της λειτουργίας των φωτεινών ενδείξεων του ABS για το ρυμουλκό και το ρυμουλκούμενο. β) Των συστημάτων φωτισμού ρυμουλκών και ρυμουλκούμενων και συγκεκριμένα: • έλεγχος των αγωγών παροχής ηλεκτρικού ρεύματος, • έλεγχος της λειτουργίας των φώτων ρυμουλκών και ρυμουλκούμενων, • έλεγχος της λειτουργίας των δεικτών αλλαγής κατεύθυνσης (φλας) ρυμουλκών και ρυμουλκούμενων, • έλεγχος της λειτουργίας των φώτων έκτακτης ανάγκης. γ) Μετά τη ζεύξη ελέγχεται τυχόν μετακίνηση του φορτίου και γενικότερα η ασφαλής πρόσδεση του. δ) Για λόγους ασφαλείας ο υποψήφιος οδηγός: • πρέπει να φέρει τα κλειδιά μαζί του, όποτε τίθεται εκτός λειτουργίας ο κινητήρας και αποβιβάζεται από το όχημα για οποιαδήποτε εργασία της διαδικασίας ζεύξης ή απόζευξης • δεν επιτρέπεται να εισέρχεται κάτω από το ρυμουλκούμενο ούτε να επιτρέπει σε άλλους να προσεγγίζουν το χώρο που πραγματοποιείται η ζεύξη ή απόζευξη, • δεν επιτρέπεται να τοποθετεί τα χέρια του ή τα δάχτυλα του στους μηχανισμούς ασφάλισης του πείρου ή στα σημεία ασφάλισης της πλάκας επικάθησης. • πρέπει να βεβαιωθεί ότι τα ποδαρικά δεν «βυθίζονται» στο έδαφος, πριν απομακρυνθεί από το ρυμουλκούμενο μετά την απόζευξη. Λόγοι απόρριψης είναι η μη ορθή και με την απαιτούμενη σειρά εκτέλεση των παραπάνω ενεργειών. ΟΜΑΔΑ Γ- ΠΟΡΕΙΑ, ΑΠΛΑ ΣΦΑΛΜΑΤΑ Οι παρακάτω επιπλέον δοκιμασίες πραγματοποιούνται κατά περίπτωση και μόνο για τις κατηγορίες C1, C, D1, D, C1E, CE, D1E, DE, BE: 15) Προσαρμογή της τροχιάς του οχήματος στις στροφές Ο υποψήφιος ελέγχεται εάν είναι σε θέση, λαμβάνοντας υπόψη το μήκος και τα εξέχοντα τμήματα του οχήματος του, να προσαρμόσει την τροχιά του οχήματος, προκειμένου να αποφευχθεί τυχόν ατύχημα με τα λοιπά οχήματα ή τους λοιπούς χρήστες της οδού ή τυχόν προεξέχοντα εμπόδια. Σφάλμα είναι η μη σωστή θέση και τροχιά του οχήματος. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IV ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΙΝΑΚΙΔΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΟΧΗΜΑΤΟΣ Οι προδιαγραφές που απαιτούνται για τις ειδικές πινακίδες των εκπαιδευτικών οχημάτων είναι: 1. Τα οχήματα των κατηγοριών AM, Α1, Α2 και Α πρέπει να: α) Φέρουν πινακίδα λευκή από υλικό που δεν παραμορφώνεται εύκολα, με οριζόντια και κατακόρυφη διάσταση δεκαπέντε (15) εκατοστών. β) Να υπάρχει πάνω στην πινακίδα και με κόκκινο χρώμα το γράμμα «L» με οριζόντια διάσταση δέκα (10) εκατοστών και αντίστοιχη κατακόρυφη δώδεκα (12) εκατοστών, ενώ το πλάτος των σκελών του γράμματος «L» ορίζεται σε δύο (2) εκατοστά. γ) Να στερεώνεται η πινακίδα στο πίσω μέρος της μοτοσικλέτας κατακόρυφα, πάνω ή κάτω από την πινακίδα του αριθμού κυκλοφορίας, ώστε: • Να είναι ορατή από τα όργανα της Τροχαίας και τους λοιπούς χρήστες του δρόμου, • Να μην καλύπτει την πινακίδα του αριθμού κυκλοφορίας και τα πίσω φώτα. 2. Τα οχήματα της κατηγορίας Β πρέπει να: α) Φέρουν πινακίδα λευκή από υλικό που δεν παραμορφώνεται εύκολα, με οριζόντια διάσταση πενήντα (50) εκατοστών και αντίστοιχη κατακόρυφη τριάντα (30) εκατοστών. β) Να υπάρχει πάνω στην πινακίδα και με κόκκινο χρώμα το γράμμα «L» με οριζόντια διάσταση δεκαπέντε (15) εκατοστών και αντίστοιχη κατακόρυφη είκοσι (20) εκατοστών, ενώ το πλάτος των σκελών του γράμματος «L» ορίζεται σε τέσσερα (4) εκατοστά. γ) Να υπάρχει δίπλα στο γράμμα «L» η φράση «ΣΧΟΛΗ ΟΔΗΓΩΝ» με μαύρο χρώμα γραμμάτων και ύψος τέσσερα (4) έως έξι (6) εκατοστά. δ) Να αποτυπώνεται με μαύρο ή μπλε χρώμα γραμμάτων, κάτω από τη φράση «ΣΧΟΛΗ ΟΔΗΓΩΝ», η επωνυμία της σχολής και σε ύψος τρία (3) έως έξι (6) εκατοστά ε) Να αποτυπώνεται με μαύρο ή μπλε χρώμα γραμμάτων ο αριθμός αδείας της σχολής με ύψος γραμμάτων και αριθμών τέσσερα (4) εκατοστά. στ) Να τοποθετείται και να στερεώνεται στην οροφή του αυτοκινήτου, πινακίδα διπλής όψεως, ώστε να είναι ευκρινώς ορατές οι ενδείξεις από την οπίσθια και εμπρόσθια πλευρά του. 3. Τα οχήματα των κατηγοριών C1, C, D1, D, C1E, CE, D1 E, DE, BE πρέπει να: α) Φέρουν πινακίδα λευκή από υλικό που δεν παραμορφώνεται εύκολα, με οριζόντια διάσταση εξήντα (60) εκατοστών και αντίστοιχη κατακόρυφη σαράντα (40) εκατοστών. β) Να υπάρχει πάνω στην πινακίδα και με κόκκινο χρώμα το γράμμα «L» με οριζόντια διάσταση είκοσι (20) εκατοστών και αντίστοιχη κατακόρυφη τριάντα (30) εκατοστών, ενώ το πλάτος των σκελών του γράμματος «L» ορίζεται σε έξι (6) εκατοστά. γ) Να υπάρχει δίπλα στο γράμμα «L» η φράση «ΣΧΟΛΗ ΟΔΗΓΩΝ» με μαύρο χρώμα γραμμάτων και ύψος έξι (6) έως οκτώ (8) εκατοστά. δ) Να αποτυπώνεται με μαύρο ή μπλε χρώμα γραμμάτων, κάτω από τη φράση «ΣΧΟΛΗ ΟΔΗΓΩΝ», η επωνυμία της σχολής και σε ύψος πέντε (5) έως οκτώ (8) εκατοστά. ε) Να αποτυπώνεται με μαύρο ή μπλε χρώμα γραμμάτων ο αριθμός αδείας της σχολής με ύψος γραμμάτων και αριθμών τέσσερα (4) εκατοστά. στ) Να τοποθετείται και να στερεώνεται σε εμφανές σημείο στο πίσω μέρος του οχήματος (Κατηγορίες C1, C, D1, D) ή του ρυμουλκούμενου ή επικαθήμενου οχήματος (Κατηγορίες C1E, CE, D1E, DE, BE). Οι παραπάνω διαστάσεις επιτρέπεται να έχουν απόκλιση της τάξεως του δέκα τοις εκατό (10%). ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ V ΠΟΣΑ ΠΑΓΙΩΝ ΤΕΛΩΝ ΧΑΡΤΟΣΗΜΟΥ & ΕΙΣΦΟΡΩΝ ΥΠΕΡ ΤΡΙΤΩΝ [ν.2556/1997 (Α'270) και ν.2873/2000 (Α'285)] ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΑΔΕΙΑΣ ΟΔΗΓΗΣΗΣ ΤΡΟΠΟΣ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΠΟΣΟ AM, Α1, Α2, Α, Β ΑΡΧΙΚΗ ΧΟΡΗΓΗΣΗ 18,00 € AM, Α1, Α2, Α, Β ΕΠΕΚΤΑΣΗ 27,02 € BE, C1, C, D1, D, C1E, CE, D1E, DE ΕΠΕΚΤΑΣΗ 108,15 € Με τη χορήγηση μιας από τις κατηγορίες C1E, CE, D1E, DE χορηγείται ΑΤΕΛΩΣ και η κατηγορία BE Με τη χορήγηση της κατηγορίας CE χορηγείται ΑΤΕΛΩΣ και η κατηγορία DE εφόσον είναι κάτοχος της κατηγορίας D Β ΑΡΧΙΚΗ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΣΕ ΑΤΟΜΟ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΠΟΥ ΟΔΗΓΕΙ ΔΙΑΣΚΕΥΑΣΜΕΝΟ ΟΧΗΜΑ ΑΤΕΛΩΣ Β ΑΡΧΙΚΗ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ή ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΣΕ ΔΗΜΟΣΙΟ ΥΠΑΛΛΗΛΟ ΓΙΑ ΥΠΗΡΕΣΙΑΚΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΤΕΛΩΣ BE, C1, C, D1, D, C1E, CE, D1E, DE ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΣΕ ΔΗΜΟΣΙΟ ΥΠΑΛΛΗΛΟ ΓΙΑ ΥΠΗΡΕΣΙΑΚΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ 90,15 ΠΙΝΑΚΑΣ 2 ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΑΔΕΙΑΣ ΟΔΗΓΗΣΗΣ ΟΠΟΙΑΣΔΗΠΟΤΕ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ ΓΙΑ ΟΠΟΙΟΔΗΠΟΤΕ ΛΟΓΟ 9,02 € ΑΝΑΝΕΩΣΗ ΑΔΕΙΑΣ ΟΔΗΓΗΣΗΣ ΟΠΟΙΑΣΔΗΠΟΤΕ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ 18,00 € ΠΙΝΑΚΑΣ 3 ΑΝΤΑΠΟΔΟΤΙΚΑ ΠΟΣΑ ΥΠΕΡ ΕΙΔΙΚΟΥ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΥ ΤΟΥ Ν.Δ. 638/1970, ΟΠΩΣ ΙΣΧΥΕΙ ΕΙΔΟΣ ΠΟΣΟ ΑΡΧΙΚΗ ΧΟΡΗΓΗΣΗ Ή ΑΝΑΝΕΩΣΗ ΟΠΟΙΑΣΔΗΠΟΤΕ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ 90,00 € ΕΞΕΤΑΣΤΡΑ ΓΙΑ ΚΑΘΕ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ 10,00 € ΕΞΕΤΑΣΤΡΑ ΓΙΑ ΚΑΘΕ ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ 10,00 € ΕΚΤΥΠΩΣΗ ΑΔΕΙΑΣ ΟΔΗΓΗΣΗΣ 30,00 €

Κατασχέσεις Αυτοκινήτων και μισθών για Απλήρωτα Τέλη Κυκλοφορίας Κατασχέσεις αυτοκινήτων ή παρακράτηση μισθών και συντάξεων, θα κάνει η εφορία σε 44.500 ιδιοκτήτες αυτοκινήτων, για απλήρωτα τέλη κυκλοφορίας του 2010 και 2011. Συμφωνα με δημοσιευμα της Εφημερίδας των Συντακτών το υπουργείο οικονομικών έχει ήδη στείλει ειδοποιητήρια σε όλους τους ιδιοκτήτες με τα οποία τους προειδοποιεί ότι αν δεν εξοφλήσουν τα ποσά από αυτά τα τέλη κυκλοφορίας που έχουν καταστεί ληξιπρόθεσμα, τότε θα προχωρήσει σε κατάσχεση του οχήματός τους. Στη συνέχεια το αυτοκίνητο του οφειλέτη θα βγει σε πλειστηριασμό για να μπορέσει να καλυφθεί το χρέος του προς την εφορία. Όπως αναφέρει το δημοσίευμα, εφόσον η αξία του αυτοκινήτου είναι μικρότερη του ύψους της οφειλής απο τα τέλη κυκλοφορίας τότε θα διερευνηθούν τυχόν πρόσθετες πηγές εσόδων που μπορεί να έχει ο φορολογούμενος όπως εισοδήματα από ενοίκια ή άλλα περιουσιακά στοιχεία, που είναι στο όνομά του, π.χ. ακίνητα κ.λπ.

Λήγουν σημερα τα τέλη κυκλοφορίας τι γίνεται εαν δεν τα πληρώσετε Λήγει σήμερα, 8 Ιανουαρίου, η προθεσμία για τα τέλη κυκλοφορίας του 2013 που είχε δώσει κατά τη διάρκεια των εορτών το υπουργείο Οικονομικών στους ιδιοκτήτες ΙΧ αυτοκινήτων και μοτοσικλετών. Τι γίνεται εαν δεν πληρώσετε τα τέλη κυκλοφορίας 2013 και σήμερα Όσοι χάσουν την προθεσμία και επιθυμούν να προμηθευτούν τα τέλη κυκλοφορίας , θα καλούνται να καταβάλουν το διπλάσιο από το αρχικό ποσό που αντιστοιχεί στο όχημά τους. Επίσης εαν δεν εχουν πληρωθεί τα τέλη κυκλοφορίας και δεν εχει τεθεί σε ακινησία το οχημα μετα απο διασταυρωση που θα κάνει η ΓΓΠΣ θα αποσταλούν ειδοποιητήρια για την εξόφληση τους με το διπλάσιο αντίτιμο. Σε περίπτωση ελεγχου της τροχαίας και δεν εχετε την αποδειξη πληρωμης των τελών κυκλοφορίας στο όχημα θα αφαιρούνται πινακίδες και για να τις πάρετε θα πρεπει να εξοφλήσετε τα τελη κυκλοφορίας στο διπλάσιο ποσό που αρχικά προβλεπόταν Οι υπόχρεοι , με το ΑΦΜ τους και τον αριθμό κυκλοφορίας , θα μπορούν να εκτυπώνουν το ειδοποιητήριο πληρωμής και να το εξοφλούν σε τράπεζες, ΕΛΤΑ, εφορίες ή μέσω web banking. Την εφαρμογή για τέλη κυκλοφορίας θα την βρείτε εδώ Η απόδειξη πληρωμής, που θα πρέπει ο οδηγός να την έχει πάντα μέσα στο όχημά του, θα αντικαταστήσει το σήμα κυκλοφορίας, θα πρέπει υποχρεωτικά να αναγράφει τον αριθμό κυκλοφορίας. Σήμερα ληγει και η διορία για την κατάθεση πινακίδων ωστε να θέσουν σε ακινησία το οχημα τους.

ΦΑΣ οδηγίες για τον Κώδικα Φορολογικής Απεικόνισης Συναλλαγών Το υπουργείο Οικονομικων εξέδωσε την ερμηνευτική εγκύκλιο για τον ΚΦΑΣ και την εφαρμογή του απο 1.1.2013 Ακολουθει ολη η εγκύκλιος για τον ΚΦΑΣ Κώδικα Φορολογικής Απεικόνισης Συναλλαγών ΚΦΑΣ