Κύριο αντικείμενο του Συμβουλίου αποτέλεσε η ενημέρωση και η συζήτηση για την πορεία των ελληνοτουρκικών σχέσεων, υπό το πρίσμα και της πρόσφατης επίσκεψης του Πρωθυπουργού, Αλέξη Τσίπρα, στην Τουρκία, ενώ συζητήθηκαν ακόμα οι εξελίξεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με επίκεντρο το Brexit καθώς και άλλες τρέχουσες εξελίξεις.
Στη συνεδρίαση συμμετείχαν ο πρόεδρος της Επιτροπής Άμυνας και Εξωτερικών της Βουλής, Κωνσταντίνος Δουζίνας, από τον ΣΥΡΙΖΑ η βουλευτής Μαρία Τριανταφύλλου και ο συντονιστής τμήματος Διεθνών Σχέσεων Παναγιώτης Τριγάζης, από τη Νέα Δημοκρατία ο τομεάρχης Εξωτερικών Γιώργος Κουμουτσάκος και ο πρέσβης επί τιμή Γιώργος Σαββαΐδης, από τη Δημοκρατική Συμπαράταξη ο Ανδρέας Λοβέρδος, από το Ποτάμι ο Γιώργος Μαυρωτάς, από τους ΑΝΕΛ ο Κωνσταντίνος Κατσίκης και ο πρέσβης επί τιμή Ελευθέριος Καραγιάννης και από την Ένωση Κεντρώων ο Μάριος Γεωργιάδης και ο Γιώργος Κουτουλάκης.
Επίσης, παρόντες ήταν η νέα αναπληρώτρια υπουργός Εξωτερικών Σία Αναγνωστοπούλου, οι υφυπουργοί Εξωτερικών Τέρενς Κουίκ και Μάρκος Μπόλαρης, ο διευθυντής του διπλωματικού γραφείου του πρωθυπουργού Βαγγέλης Καλπαδάκης, ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών Αλέξανδρος Γεννηματάς, καθώς και υπηρεσιακοί παράγοντες του υπουργείου.
Κατρούγκαλος: Υπηρετήσαμε την εθνική γραμμή μέχρι τώρα σε όλα τα θέματα, έτσι θα συνεχίσουμε
"Συναίνεση δεν σημαίνει συνδιαχείριση", "υπηρετήσαμε την εθνική γραμμή μέχρι τώρα σε όλα τα θέματα έτσι θα συνεχίσουμε και τώρα" τόνισε ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Κατρούγκαλος απαντώντας σε επιχειρήματα κομμάτων, και ειδικότερα της ΝΔ και του ΚΙΝΑΛ, που τέθηκαν στο σημερινό Εθνικό Συμβούλιο Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΣΕΠ), τα οποία ανέφεραν ότι λόγω της εκλογικής χρονιάς που διανύουμε, θα πρέπει να υπάρχει περιορισμένη διαχείριση των μειζόνων θεμάτων της εξωτερικής πολιτικής εκ μέρους της κυβέρνησης.
"Δεν υπάρχει υπηρεσιακή κυβέρνηση, είμαστε μία κυβέρνηση πλειοψηφίας η οποία ενεργεί με βάση το πρόγραμμά της" απάντησε με σαφήνεια ο κ. Κατρούγκαλος επισημαίνοντας ότι "πολλά από τα θέματα που βρίσκονται αυτή τη στιγμή σε εξέλιξη δεν άρχισαν να συζητούνται τώρα" και έφερε το παράδειγμα της Αλβανίας και την συζήτηση για όλο το πακέτο των διαφορών μας, που έχει ξεκινήσει χρόνια πριν και ο Ν. Κοτζιάς και την είχε φέρει πολύ κοντά σε πέρας".
Παράλληλα εξήγησε ότι θα υπάρξει η επιδίωξη για την πληρέστερη δυνατή ενημέρωση όλων πολιτικών κομμάτων και για κρίσιμα θέματα εξωτερικής πολιτικής. "Χωρίς καμμία διάθεση αιφνιδιασμού, χωρίς καμία διάθεση να διχάσουμε, ακριβώς το αντίθετο" όπως είπε χαρακτηριστικά.
Στο πλαίσιο του Συμβουλίου, ο υπουργός Εξωτερικών ενημέρωσε, όπως δήλωσε, αναλυτικά τους εκπροσώπους των κομμάτων για το τι συζητήθηκε στην πρόσφατη επίσκεψη του πρωθυπουργού στην Τουρκία επισημαίνοντας ότι αντικείμενο της συζήτησης και της όλης συνάντησης Α. Τσίπρα- Τ.Ρ. Ερντογάν δεν ήταν η διαπραγμάτευση επί της ουσίας των ανοιχτών θεμάτων αλλά η επανεκκίνηση του διαλόγου σε συστηματική βάση και η προσπάθεια οικοδόμησης και εφαρμογής των ληφθέντων μέτρων εμπιστοσύνης από το παρελθόν μέχρι τα πιο πρόσφατα, σε μία κατεύθυνση εκτόνωσης της έντασης.
Παράλληλα, ερωτηθείς σχετικά αποσαφήνισε, και για το πώς αντιμετωπίστηκε η νύξη εκ μέρους του εκπροσώπου της τουρκικής κυβέρνησης ότι τάχα θα συζητηθούν και θέματα σχετικά με τα νησιά. "Διευκρίνισα ότι η συζήτηση αφορούσε αποκλειστικά και μόνο τις μεταναστευτικές ροές προς τα νησιά μας, ακριβώς γιατί ένα από τα θέματα που θέλουμε να εξασφαλίσουμε είναι η πιστή εφαρμογή της συνθήκης της ΕΕ-Τουρκίας και για το μεταναστευτικό θέμα.
Αναφορικά με τις εξελίξεις στο Κυπριακό ο κ. Κατρούγκαλος ενημέρωσε επίσης και για την επικείμενη συνάντηση που θα έχει με την ειδική εκπρόσωπο των ΗΕ για το Κυπριακό, Τζέιν Χόλ Λουτ την ερχόμενη Τρίτη, σημειώνοντας επ αυτού ότι "επιβεβαιώθηκε στο ΕΣΕΠ η εθνική γραμμή επί του Κυπριακού, να τονιστεί εκ μέρους της Ελλάδας η διεθνής του διάσταση, η διάστασή του ως ένα θέμα εισβολής που πρέπει να αντιμετωπιστεί με όρους Διεθνούς Δικαίου και με μοναδικό θέμα διαπραγμάτευσης εκ μέρους της Ελληνικής Δημοκρατίας τον τερματισμό του απαράδεκτου καθεστώτος των εγγυήσεων και της αποχώρησης των στρατευμάτων κατοχής με ένα συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα".
Σχετικά με το Brexit ο υπουργός Εξωτερικών ενημέρωσε ότι τις επόμενες μέρες θα κατατεθεί νομοθετική ρύθμιση που θα προβλέπει τη ρύθμιση των δικαιωμάτων των Βρετανών πολιτών που είναι εγκατεστημένοι στη χώρα μας με τον ίδιο τρόπο και με τον όρο της αμοιβαιότητας στην αντιμετώπιση των δικαιωμάτων των Ελλήνων πολιτών που βρίσκονται στην Μεγάλη Βρετανία. "Αυτά" όπως σημείωσε "για την περίπτωση που δεν θα υπάρχει, όπως όλοι εξακολουθούμε να ελπίζουμε- μολονότι τα περιθώρια στενεύουν- συμφωνία αποχώρησης και θα πρέπει τα θέματα αυτά να ρυθμιστούν με διμερή τρόπο".
Τέλος ο υπουργός Εξωτερικών αναφέρθηκε και στο θέμα της στάσης μας απέναντι στη Βενεζουέλα το οποίο τέθηκε από τη Νέα Δημοκρατία υπογραμμίζοντας ότι "όχι μόνο δεν είναι διαφορετική η θέση μας από την θέση της ΕΕ αλλά εμείς συνδιαμορφώσαμε μαζί με άλλες χώρες τη θέση της, να επιδιωχθεί, δηλαδή, δημοκρατική και ειρηνική διέξοδος στην κρίση, με το λαό της Βενεζουέλας να εκφράζεται". Αναφέρθηκε επίσης στο ρόλο της ΕΕ με τη σύσταση μιας ομάδας κρατών η οποία θα εξασφάλιζε τις συνθήκες διεξαγωγής τίμιων εκλογών για να μπορέσει να μιλήσει ο λαός της Βενεζουέλας. Και επισήμανε τέλος, επ'αυτού ότι στην ίδια κατεύθυνση είναι και οι θετικές δηλώσεις της ύπατης εκπροσώπου της ΕΕ Φεντερίκα Μογκερίνι υπογραμμίζοντας ότι "είμαστε πάντα ευθυγραμμισμένοι στις γενικές αρχές που σέβεται ΕΕ, της δημοκρατίας και της ειρηνικής επίλυσης των διαφορών μέσω του πολιτικού διαλόγου".
Κουμουτσάκος: Μη δεσμεύετε την χώρα με τις αποφάσεις σας
Το μήνυμα πως η κυβέρνηση δεν θα πρέπει να προχωρήσει σε αποφάσεις σε μείζονα εθνικά θέματα που να δεσμεύουν τη χώρα στο αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα καθώς είμαστε σε ένα εκλογικό έτος, έστειλε με δήλωσή του μετά το τέλος της συνεδρίασης του Εθνικού Συμβουλίου Εξωτερικής Πολιτικής, ο τομεάρχης Εξωτερικών της ΝΔ Γιώργος Κουμουτσάκος. «Βρισκόμαστε σε έτος εκλογικό, ο χρόνος μετράει ανάποδα. Υπό αυτή την έννοια, και το θέσαμε με έμφαση, είναι ένας χρόνος διαχείρισης των θεμάτων της εξωτερικής πολιτικής και όχι μείζονων πρωτοβουλιών ή κινήσεων που μπορούν να δεσμεύσουν το αμέσως προσεχές διάστημα, δηλαδή τις επόμενες κυβερνήσεις της χώρας» ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Κουμουτσάκος.
Σε αυτό το πλαίσιο, είπε πως η αξιωματική αντιπολίτευση ζητά συνεχή ενημέρωση από την κυβέρνηση και υπογράμμισε πως «αυτή τη στιγμή, σε αυτό το κρίσιμο στάδιο, η απερχόμενη κυβέρνηση δεν θα πρέπει να προχωρήσει σε μείζονες αποφάσεις όσον αφορά καίρια και ζωτικά ζητήματα της χώρας».
Ερωτηθείς αν αντιτίθεται η ΝΔ στην επέκταση της αιγιαλίτιδας στο Ιόνιο ή στην επανέναρξη των συνομιλιών στο Κυπριακό, ο τομεάρχης Εξωτερικών της αξιωματικής αντιπολίτευσης υπογράμμισε πως «η περίοδος των τελευταίων μηνών, ενός εκλογικού έτους, επιβάλλει με καλή πίστη στις κυβερνήσεις για μείζονα ζητήματα εθνικής ασφάλειας και εθνικού συμφέροντος να είναι πάρα πολύ προσεκτική στις κινήσεις της, διότι αυτές οι κινήσεις δεν δημιουργούν δεδικασμένα μόνο όσον αφορά το συγκεκριμένο θέμα, αλλά και προηγούμενου σε σχέση με ζητήματα που έχουμε και με άλλες χώρες». Προσέθεσε πως «μια τέτοια κίνηση στο Ιόνιο ή όπως είχε αρχικώς ακουστεί ακόμα και με επέκταση της ίδιας λογικής σε ένα τμήμα του Αιγαίου, που όπως και να το κάνουμε είναι μια περιορισμένη χρήση ενός δικαιώματος της Ελλάδας, δημιουργεί δεδικασμένα και προηγούμενα». Υπό αυτή την έννοια, επανέλαβε πως σε «ένα εκλογικό έτος από μια απερχόμενη κυβέρνηση ζητάμε να λάβει υπόψη ότι δεν μπορεί να προχωρήσει σε τέτοιες μείζονες κινήσεις που δεσμεύουν τη χώρα για το επόμενο χρονικό διάστημα».
Αναφερόμενος στη συνεδρίαση του Εθνικού Συμβουλίου Εξωτερικής Πολιτικής είπε πως ήταν αφιερωμένη στο μεγαλύτερο μέρος της στην πορεία των ελληνοτουρκικών σχέσεων και δευτερευόντως στην πορεία της Ευρώπης, με έμφαση στο Brexit.
Σε ό,τι αφορά στην πορεία των Ελληνοτουρκικών σχέσεων, ο κ. Κουμουτσάκος τόνισε πως πρέπει να αντιμετωπίζονται από τη χώρα μας με ένα μείγμα πολιτικής μεταξύ αφενός σταθερών σχέσεων και ξεκάθαρων προτεραιοτήτων, δευτερευόντως με μια καλή προετοιμασία επιχειρημάτων και οικοδόμησης συμμαχιών. Όλα αυτά, επισήμανε, στη βάση του σεβασμού του διεθνούς δικαίου και των διεθνών συνθηκών και σε τρεις θεμελιώδεις αρχές: Ότι τα συμφωνηθέντα τηρούνται, ότι πρέπει να υπάρχει αμοιβαίος σεβασμός και τρίτον, ουσιαστικές σχέσεις καλής γειτονίας με αποφυγή συμπεριφορών προκλητικών και παράνομων.
Ο τομεάρχης Εξωτερικών είπε πως η ΝΔ επιθυμεί το διάλογο με την Τουρκία, αλλά ο διάλογος αυτός για να είναι παραγωγικός και ουσιαστικός πρέπει να γίνεται σε ένα περιβάλλον που να το επιτρέπει, συμπλήρωσε. Σε αυτό πλαίσιο, σημείωσε πως το περιβάλλον που διαμορφώνει η πρακτική της Τουρκίας, της συνεχούς έντασης, των προκλήσεων και των παραβιάσεων δεν είναι περιβάλλον που διαμορφώνει όρους ενός παραγωγικού διαλόγου, αλλά μια κατάσταση έντασης.
Απαντώντας σε ερώτηση για την τελευταία επίσκεψη του πρωθυπουργού στην Τουρκία, ο κ. Κουμουτσάκος έκανε λόγο εκ νέου για «κακιά προετοιμασία με αποδείξεις».
Όσον αφορά αυτό καθεαυτό το ταξίδι του κ. Τσίπρα στην Τουρκία, είπε πως «δημιούργησε μια σειρά ερωτημάτων» και τόνισε πως στο θέμα των μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης προέχει η πλήρης και ολοκληρωτική εφαρμογή των ήδη υπαρχόντων. Διευκρίνισε πως δεν είναι τόσο το ζητούμενο ο εμπλουτισμός τους και με άλλα, αλλά το βασικό είναι η εφαρμογή αυτών που υπάρχουν.
Μιλώντας για τον ελληνοτουρκικό διάλογο, ανέφερε πως οι διαδικασίες και οι μηχανισμοί του θα πρέπει να εκκινήσουν υπό τη στέρεη προϋπόθεση ότι η ατμόσφαιρα που έχει διαμορφωθεί στις ελληνοτουρκικές σχέσεις θα είναι τέτοια που να επιτρέπει έναν ουσιαστικό διάλογο. Σήμερα, παρατήρησε, αυτή η ατμόσφαιρα φαίνεται να μην υπάρχει, «γιατί συνεχίζονται αμείωτες οι προκλήσεις, οι παραβιάσεις και σε επίπεδο ρητορείας και σε επίπεδο ενεργειών». Εξέφρασε την ελπίδα να διαμορφωθεί αυτό το κλίμα και κατέστησε σαφές πως η ΝΔ είναι υπέρ του ελληνοτουρκικού διαλόγου, αλλά αρκεί να είναι παραγωγικός και όχι προσχηματικός μόνο και μόνο για να καλύψει μια επικοινωνιακή ανάγκη της Άγκυρας, όπως επισήμανε.
Σε ερώτηση σε ποια ζητήματα πιστεύει ότι μπορούν να υπάρχουν δεσμεύσεις, ο κ. Κουμουτσάκος απάντησε πως ο προβληματισμός της αξιωματικής αντιπολίτευσης εντοπίζεται στη μακρά κλειστή συζήτηση που είχε ο πρωθυπουργός με τον πρόεδρο της Τουρκικής Δημοκρατίας. «Συζήτηση από την οποία δεν έχει κοινοποιηθεί ποιο ήταν το περιεχόμενο, τι ακριβώς συζητήθηκε και αν υπήρχε ένα κλίμα δεσμεύσεων ή μη. Εκεί είναι ένα σημείο της πρόσφατης επίσκεψης που δημιουργεί για εμάς μια σειρά προβληματισμών» εξήγησε.
«Πρέπει να υπάρξει κάλπη και στο Λονδίνο»
Ως προς το δεύτερο ζήτημα που συζητήθηκε στο Συμβούλιο και αφορά την πορεία της Ευρώπης, ο κ. Κουμουτσάκος είπε πως υπάρχει μια ανησυχία όσον αφορά την αυξημένη επιρροή των ευρω-φοβικών δυνάμεων, διευκρινίζοντας πως στο ευρω-φοβικών περικλείει των ευρω-αρνητών και των ευρωσκεπτικιστών σε σχέση με τις φιλοευρωπαϊκές δυνάμεις. Υπό αυτό το πρίσμα, ο τομεάρχης Εξωτερικών της ΝΔ ανέφερε πως οι επόμενες εκλογές θα είναι αποφασιστικές και συμπλήρωσε: «Γι' αυτόν τον λόγο και παρά το γεγονός ότι υπάρχει το ενδεχόμενο της αποχώρησης έως τότε της Μεγάλης Βρετανίας, ζητήσαμε και επισημάναμε ότι πρέπει να υπάρχει η δυνατότητα στους Έλληνες του εξωτερικού και εκείνους που ζουν στη Μεγάλη Βρετανία να ψηφίσουν στις ευρωεκλογές. Πρέπει να υπάρξει κάλπη και στο Λονδίνο, όπως κατά πληροφορίες μας συμβαίνει με όλα τα άλλα κράτη-μέλη της ΕΕ».
Αναφερόμενος στα άλλα ζητήματα που τέθηκαν στο Συμβούλιο, ο κ. Κουμουτσάκος αναφέρθηκε στην ανάγκη, όπως είπε, «η χώρα να προσαρμόσει τη θέση της στο ζήτημα της Βενεζουέλας με τις θέσεις της ΕΕ, γιατί θεωρούμε ότι οι αποκλίσεις της ελληνικής θέσης από τις ευρωπαϊκές θέσεις πλήττουν τη διεθνή εικόνα της χώρας, ειδικά μέσα στην ΕΕ».
«Η Ελλάδα δεν μπορεί να δώσει τη σύμφωνη γνώμη της προκειμένου η Αλβανία να ξεκινήσει ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την ΕΕ»
Ειδική αναφορά θέλησε να κάνει ο κ. Κουμουτσάκος και στο «ζήτημα της Αλβανίας», λέγοντας πως αν είχαμε συζητήσει το θέμα αυτό, θα είχε τονίσει ότι η στάση της αλβανικής κυβέρνησης απέναντι στα μέλη της ελληνικής εθνικής μειονότητας και στα άλλα ζητήματα των διμερών σχέσεων σε συνδυασμό με τη σημερινή πολιτική κατάσταση στη χώρα αυτή, πρέπει να οδηγήσει την Ελλάδα στην ξεκάθαρη θέση ότι δεν μπορεί να δώσει τη σύμφωνη γνώμη της προκειμένου η Αλβανία να ξεκινήσει ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την ΕΕ στο επικείμενο ή στο επόμενο συμβούλιο κορυφής, που είναι τον Ιούνιο. Αυτή είναι μια σταθερή θέση της ΝΔ».
