Την ανάγκη αλλαγής της προσέγγισης για την επίτευξη του κοινού στόχου της διαφάνειας και της νομιμότητας, με ταχύτητα και αποτελεσματικότητα στην ανάθεση και εκτέλεση των δημοσίων συμβάσεων, ανέδειξαν οι εργοληπτικές οργανώσεις ΠΕΔΜΕΔΕ, ΠΕΣΕΔΕ και ΣΑΤΕ, κατά την ακρόασή τους στη Διαρκή Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου της Βουλής.
Με κοινή τους ανακοίνωση, οι εκπρόσωποι των οργανώσεων τόνισαν ότι οι προτεινόμενες ρυθμίσεις του υπουργείου Ανάπτυξης όχι μόνο δεν εξυπηρετούν αυτούς τους στόχους, αλλά αντιθέτως, υπονομεύουν τη νομιμότητα και την αποτελεσματικότητα.
Ειδικότερα, εξέφρασαν την έντονη ανησυχία τους για τη σοβαρή περιστολή του δικαιώματος προσφυγής κατά διακηρύξεων με φωτογραφικούς, υπερβολικούς ή παράτυπους όρους, υπογραμμίζοντας πως η επιδιωκόμενη ταχύτητα δεν πρέπει να επιτυγχάνεται εις βάρος της θεσμικής νομιμότητας. Κατά τη συζήτηση του νομοσχεδίου, οι οργανώσεις στάθηκαν ιδιαιτέρως στην αύξηση του παραβόλου για δικαστική προστασία, το οποίο, όπως ανέφεραν, αποτελεί αποτρεπτικό παράγοντα για την άσκηση των δικαιωμάτων των εργοληπτών.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασαν, η προβλεπόμενη αύξηση του παραβόλου από 0,1% σε 0,5% της αξίας της σύμβασης, με ελάχιστο ποσό τις 1.500 ευρώ και μέγιστο τις 50.000 ευρώ, δημιουργεί σοβαρό οικονομικό αντικίνητρο για τις επιχειρήσεις, ιδίως τις μικρές και μεσαίες. Επιπλέον, επισήμαναν ότι η δυνατότητα τετραπλασιασμού του παραβόλου από το δικαστήριο λόγω προδήλως απαράδεκτης αίτησης, καθιστά το κόστος της προσφυγής εν δυνάμει καταστροφικό για τους εργολήπτες και υπονομεύει την έννοια της δίκαιης και ανεμπόδιστης πρόσβασης στη δικαιοσύνη.
Οι εργοληπτικές οργανώσεις υπογράμμισαν ότι η προτεινόμενη ρύθμιση παραβιάζει θεμελιώδεις αρχές του δικαίου, όπως κατοχυρώνονται στο Σύνταγμα (άρθρο 20), στις ευρωπαϊκές οδηγίες για τη δικαστική προστασία στις δημόσιες συμβάσεις και στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Όπως σημείωσαν, η πρόβλεψη για τόσο υψηλά ποσά οδηγεί σε δημιουργία ενός εργοληπτικού κλάδου δύο ταχυτήτων, στον οποίο οι μεγάλοι όμιλοι αποκτούν ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, ενώ οι μικρότερες επιχειρήσεις αποκλείονται ουσιαστικά από την άσκηση θεμελιωδών δικαιωμάτων τους.
Οι εκπρόσωποι των οργανώσεων τόνισαν επίσης ότι, ήδη σήμερα, εντοπίζεται πληθώρα προβληματικών φαινομένων όπως απευθείας αναθέσεις και φωτογραφικοί όροι σε διακηρύξεις, ενώ η διατήρηση των ρυθμίσεων αυτών θα οδηγήσει σε ασυδοσία και παντελή έλλειψη ελέγχου. Παράλληλα, υπενθύμισαν πως και θεσμικά όργανα όπως η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΟΚΕ) και η Ενιαία Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) έχουν διατυπώσει αντίστοιχες επιφυλάξεις και αντιρρήσεις.
Τέλος, κάλεσαν το υπουργείο Ανάπτυξης να επανεξετάσει τις διατάξεις και να προχωρήσει σε ουσιαστικό διάλογο με τους εκπροσώπους του εργοληπτικού κόσμου, προειδοποιώντας ότι η παρακώλυση της προσφυγής στη δικαιοσύνη ενδέχεται σύντομα να κριθεί αντισυνταγματική. Όπως χαρακτηριστικά ανέφεραν, «ο ομαλός συνδυασμός διαφάνειας, νομιμότητας και ταχύτητας είναι εφικτός χωρίς να τίθεται φραγμός στην πρόσβαση στη δικαιοσύνη».
