Συγκεκριμένα, κατόπιν πρότασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής οι αγρότες θα μπορούν να καλλιεργήσουν εκτάσεις που έπρεπε να παραμείνουν σε αγρανάπαυση, έχοντας έτσι τη δυνατότητα να πουλήσουν τα προϊόντα που θα καλλιεργήσουν στις συγκεκριμένες εκτάσεις, χωρίς ωστόσο να εξαιρεθούν της προβλεπόμενης ενίσχυσης ενώ παράλληλα απαλλάσσονται από οποιονδήποτε έλεγχο και πρόστιμο.
Η πρόταση, η οποία μετά την έγκριση της, θα ισχύει αναδρομικά από 01/01/2024, θεωρείται ότι προσφέρει ισορροπία μεταξύ του στόχου για την προστασία της βιοποικιλότητας και της ανάγκης για ενίσχυση του εισοδήματος των γεωργών λόγω των συνεχιζόμενων κρίσεων (εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, υψηλό κόστος εισροών, χαμηλές τιμές αγοράς, κλπ.) και για το λόγο αυτό έγινε αποδεκτή από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Οι ευρωπαίοι αγρότες αντί να διατηρούν τη γη σε αγρανάπαυση ή μη παραγωγική στο 4% της καλλιεργήσιμης γης τους, μπορούν να καλλιεργούν αζωτοδεσμευτικές καλλιέργειες - ψυχανθή (όπως φακές, μπιζέλια, φάβα, κτηνοτροφικά ψυχανθή) ή/και επίσπορες καλλιέργειες στο 7% της αροτραίας έκτασής τους.
Η χρήση των συγκεκριμένων καλλιεργειών αποφέρει σημαντικά περιβαλλοντικά οφέλη για την υγεία του εδάφους, τη βιοποικιλότητα και τον περιορισμό της έκπλυσης θρεπτικών ουσιών. Οι καλλιέργειες πρέπει να καλλιεργούνται χωρίς χρήση φυτοπροστατευτικών προϊόντων για τη διατήρηση της περιβαλλοντικής φιλοδοξίας της ΚΓΠ.
Σημειώνεται ότι το μέτρο θα ψηφιστεί τις επόμενες ημέρες από τα Κράτη Μέλη και εν συνεχεία η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα προχωρήσει στην επίσημη έγκριση, με τον κανονισμό να ισχύει αναδρομικά από την 1η Ιανουαρίου 2024.
Τα Κράτη Μέλη που επιθυμούν να εφαρμόσουν την παρέκκλιση σε εθνικό επίπεδο πρέπει να ενημερώσουν την Επιτροπή εντός 15 ημερών, ώστε οι αγρότες να ενημερωθούν αντίστοιχα το συντομότερο δυνατό.
Τα δύο σκέλη
Οι αγρότες της Ε.Ε έρχονται αντιμέτωποι με ένα συνδυασμό υψηλού κόστους εισροών και ενέργειας από τη μία και της γεωπολιτικής αστάθειας, που επικρατεί τα δύο τελευταία έτη, κυρίως λόγω του πολέμου στην Ουκρανία.
Επιπλέον η περσινή χρονιά χαρακτηρίστηκε από μεγάλο αριθμό ακραίων καιρικών φαινομένων και συμβάντων όπως ξηρασίες, πλημμύρες και πυρκαγιές.
Αυτά τα φαινόμενα επηρεάζουν αναμφισβήτητα την αγροτική παραγωγή και το εισόδημα των αγροτών, ενώ παράλληλα δυσχεραίνουν την πραγματοποίηση των προγραμματισμένων καλλιεργητικών εργασιών.
Η υψηλή περιβαλλοντική φιλοδοξία της πρόσφατης αναθεώρησης της ΚΑΠ ενδεχομένως φέρνει αντιμέτωπους τους αγρότες με επιπλέον δυσκολίες και αβεβαιότητες.
Υπό αυτό το πρίσμα, η υποχρέωση των παραγωγών να αφιερώσουν ένα ελάχιστο ποσοστό της καλλιεργούμενης έκτασης ως γη υπό αγρανάπαυση, το οποίο πηγάζει από τις απαιτήσεις της νέας ΚΓΠ 2023 -2027, βραχυπρόθεσμα μπορεί να επηρεάσει αρνητικά το εισόδημα των παραγωγών.
Με την πρόταση της Ε.Ε. επιτρέπεται η παρέκκλιση από την συγκεκριμένη υποχρέωση με τις προϋποθέσεις που αναφέρθηκαν ανωτέρω.
