Τις τελευταίες εβδομάδες, η κυβέρνηση Τραμπ έχει παραδώσει στους Ευρωπαίους ομολόγους της μια σειρά εγγράφων, παρουσιάζοντας το όραμά της για την ανοικοδόμηση της Ουκρανίας και την επιστροφή της Ρωσίας στην παγκόσμια οικονομία.
Οι προτάσεις αυτές έχουν πυροδοτήσει έντονη διαμάχη στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, με αποτελέσματα που ενδέχεται να αλλάξουν ριζικά τον οικονομικό χάρτη της ηπείρου.
Το αμερικανικό σχέδιο περιγράφεται σε παραρτήματα στις τρέχουσες ειρηνευτικές προτάσεις - τα οποία δεν είναι δημόσια αλλά περιγράφηκαν στην Wall Street Journal από Αμερικανούς και Ευρωπαίους αξιωματούχους.
Τα έγγραφα περιγράφουν σχέδια για αμερικανικές χρηματοπιστωτικές και άλλες επιχειρήσεις να αξιοποιήσουν περίπου 200 δισεκατομμύρια δολάρια από παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία για έργα στην Ουκρανία - συμπεριλαμβανομένου ενός τεράστιου νέου κέντρου δεδομένων που θα τροφοδοτείται από πυρηνικό σταθμό, ο οποίος αυτή τη στιγμή βρίσκεται υπό ρωσική κατοχή.
Ένα άλλο παράρτημα προσφέρει την ευρύτερη οπτική της Αμερικής για την επανένταξη της ρωσικής οικονομίας στην παγκόσμια αγορά, με αμερικανικές εταιρείες να επενδύουν σε στρατηγικούς τομείς, από την εξόρυξη σπάνιων γαιών μέχρι γεωτρήσεις πετρελαίου στον Αρκτικό, και να βοηθούν στην αποκατάσταση της ρωσικής ροής ενέργειας προς τη Δυτική Ευρώπη και τον υπόλοιπο κόσμο.
Κάποιοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι που είδαν τα έγγραφα δήλωσαν ότι δεν ήταν σίγουροι αν θα έπρεπε να πάρουν σοβαρά ορισμένες από τις αμερικανικές προτάσεις.
Ένας αξιωματούχος τις συνέκρινε με το όραμα του Τραμπ για μια «Ριβιέρα της Ανατολής» στη Γάζα. Άλλος, αναφερόμενος στις προτεινόμενες συμφωνίες ενέργειας ΗΠΑ-Ρωσίας, είπε ότι πρόκειται για οικονομική εκδοχή της διάσκεψης του 1945, όπου οι νικητές του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου μοιράστηκαν την Ευρώπη. «Είναι σαν τη Γιάλτα», είπε.
Το εδαφικό αναδεικνύεται επί του παρόντος ως το βασικό εμπόδιο για μια ειρηνευτική συμφωνία μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας.
Η αρχική πρόταση καλεί το Κίεβο να παραδώσει τη θωρακισμένη λωρίδα γης που αποτελεί τη ραχοκοκαλιά της άμυνας της χώρας, κάτι που η κυβέρνηση του Κιέβου αδυνατεί να αποδεχτεί.
Αυτό όμως δεν είναι το μοναδικό «αγκάθι»
Η Ευρώπη, η οποία προσπαθεί να απεξαρτηθεί από το ρωσικό φυσικό αέριο από την εισβολή της Μόσχας στην Ουκρανία το 2022 για να στερήσει πόρους από το Κρεμλίνο και να μειώσει την εξάρτησή της από έναν στρατηγικό αντίπαλο, διστάζει να ξαναρχίσει τις αγορές ενέργειας από μια χώρα που θεωρεί τη μεγαλύτερη απειλή για την ασφάλειά της.
Οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι θέλουν να χρησιμοποιήσουν τα ίδια παγωμένα ρωσικά κεφάλαια - που βρίσκονται σε ευρωπαϊκά ιδρύματα - για να χορηγήσουν δάνειο στην Ουκρανία προκειμένου να «γεμίσει» τα ταμεία της και να αγοράσει τα όπλα που χρειάζεται για να αμυνθεί.
Η διαμάχη στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων πλέον δεν αφορά μόνο τα σύνορα αλλά ολοένα περισσότερο τις επιχειρήσεις.
Δεν αντιπαρατίθεται πλέον μόνο η Ρωσία με την Ουκρανία αλλά και οι ΗΠΑ με τους παραδοσιακούς συμμάχους τους στην Ευρώπη.
Οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι φοβούνται ότι η αμερικανική προσέγγιση θα έδινε στη Ρωσία την ανακούφιση που χρειάζεται για να αναπτύξει την οικονομία της και να ενισχύσει στρατιωτικά τις δυνατότητές της.
Δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών έχουν αναφέρει πως η Ρωσία τεχνικά βρίσκεται σε ύφεση για έξι μήνες, καθώς οι προκλήσεις της διαχείρισης της πολεμικής οικονομίας - ενώ προσπαθεί να ελέγξει τις τιμές - αποτελούν συστημικό ρίσκο για τον τραπεζικό τομέα της.
Αν επικρατήσει το αμερικανικό όραμα, θα υπερισχύσει των ευρωπαϊκών σχεδίων για ενίσχυση της ουκρανικής κυβέρνησης και οικονομική απομόνωση της Μόσχας. Το αποτέλεσμα, όπως περιέγραψαν αρκετοί αξιωματούχοι, είναι ένας φρενήρης αγώνας των Ευρωπαίων για πρόοδο πριν οι ΗΠΑ επιβάλουν τα δικά τους μέτρα.
Οι αμερικανοί αξιωματούχοι που συμμετέχουν στις διαπραγματεύσεις, από την άλλη, ισχυρίζονται ότι η ευρωπαϊκή προσέγγιση θα εξαντλήσει γρήγορα τα παγωμένα κεφάλαια, ενώ η Ουάσινγκτον, αξιοποιώντας στελέχη της Wall Street και δισεκατομμυριούχους επενδυτές, θα επενδύσει τα χρήματα και θα αυξήσει το διαθέσιμο ποσό.
Η αμερικανική ομάδα βλέπει τη διασυνδεδεμένη οικονομική δραστηριότητα και την ενεργειακή αλληλεξάρτηση ως βασή της ειρηνευτικής διαδικασίας: Ο Στιβ Γουίτκοφ, απεσταλμένος του Τραμπ για τη Ρωσία, και ο Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρός του προέδρου, συμβουλεύονται κορυφαία στελέχη της Wall Street για να καθορίσουν πώς θα πρέπει να αναζωογονήσουν την κατεστραμμένη ουκρανική οικονομία.
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες είχαν τηλεδιάσκεψη με τον Γουίτκοφ σήμερα και θα συναντηθούν μαζί του στο Παρίσι το σαββατοκύριακο. Τη Δευτέρα θα συναντηθούν εκ νέου στο Βερολίνο, με τον Γουίτκοφ και τον Κούσνερ να συμμετέχουν στις συζητήσεις μέσω βιντεοσύνδεσης.
Οι δύο Αμερικανοί πέρασαν ώρες με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν την προηγούμενη εβδομάδα, προσπαθώντας να τον πείσουν πως η Ρωσία πρέπει να δείξει διάθεση για διπλωματική επίλυση του πολέμου πριν επωφεληθεί από την άρση κυρώσεων και τις επενδύσεις που μπορεί να φέρει μια ειρηνευτική συμφωνία.
