Η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη και ο Περιφερειάρχης Δωδεκανήσου Γιώργος Χατζημάρκος απέδωσαν στη Ρόδο, αναδεδειγμένο τον αρχαιολογικό χώρο Φιλερήμου, μετά την ολοκλήρωση του έργου διαμόρφωσης και αποκατάστασής του, το οποίο υλοποιήθηκε από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Δωδεκανήσου, με χρηματοδότηση 1.350.000 ευρώ στο πλαίσιο του ΠΕΠ Νοτίου Αιγαίου- ΕΣΠΑ 2014-2020.
Με την ολοκλήρωση του έργου ο αρχαιολογικός χώρος παραδόθηκε, με αναβαθμισμένες τις προσφερόμενες υπηρεσίες προς τους χιλιάδες επισκέπτες του, καθώς συντηρήθηκαν και εκσυγχρονίστηκαν υφιστάμενα κτήρια στο βυζαντινό κάστρο και δημιουργήθηκαν νέες εκθεσιακές υποδομές και χώροι πολιτιστικών εκδηλώσεων.
Ο μονόχωρος καμαροσκέπαστος ναός του Αγίου Γεωργίου του Χωστού είναι πλέον επισκέψιμος, μετά τα εκτεταμένα έργα συντήρησης και ανάδειξης. Θεωρείται ταφικό παρεκκλήσι, επιφανούς φράγκικης οικογένειας, ενώ ιδιαίτερο είναι το ενδιαφέρον του εικονογραφικού του προγράμματος, το οποίο εστιάζεται στην απεικόνιση πομπής ιπποτών και φραγκοντυμένων οικογενειών συνοδευόμενων από τους προστάτες αγίους τους. Κατασκεύαστηκαν σύγχρονες υποδομές χώρων υγιεινής και αποθηκευτικών χώρων.
Διαμορφώθηκε ειδική ράμπα και διαδρομές προσβασιμότητας για εμποδιζόμενα άτομα, ενώ παρέχεται η δυνατότητα, με την κατασκευή ειδικού διαδρόμου, να εισέρχονται στο χώρο οχήματα πρώτης ανάγκης (ασθενοφόρα, πυροσβεστικά κ.ά.). Το ενημερωτικό υλικό διατίθεται και σε φυλλάδια Braille, ενώ κατασκευάστηκε ειδικό απτικό πρόπλασμα του χώρου για τους έχοντες προβλήματα όρασης. Προσφέρεται και ψηφιακή εφαρμογή για την ενημέρωση του κοινού. Για την καλλίτερη προστασία του χώρου εγκαταστάθηκαν δίκτυα ύδρευσης, άρδευσης του πρασίνου, δίκτυα αποχέτευσης, ομβρίων και πυρόσβεσης.
Στο πλαίσιο του εορτασμού των Ευρωπαϊκών Ημερών Πολιτιστικής Κληρονομιάς η Λίνα Μενδώνη παρακολούθησε την εκδήλωση που οργάνωσαν η Εφορεία Αρχαιοτήτων Δωδεκανήσου και η Υπηρεσία Νεωτέρων Μνημείων και Τεχνικών Εργων Νοτίου Αιγαίου, στο υπό αναστήλωση Φρούριο του Αγίου Νικολάου, στη Ρόδο. Το πρόγραμμα περιελάμβανε συναυλία βυζαντινής και παραδοσιακής μουσικής του Συλλόγου Ιεροψαλτών Ρόδου, με τίτλο «Άγιος Θαλασσινός». Προηγήθηκε αυτοψία της Υπουργού στο έργο συστήρησης και αναστήλωσης, το οποίο με την ολοκλήρωσή του, το 2025, θα καταστήσει αυτό το μνημείο, με την βαρύνουσα σημασία για την ιστορία της Μεσογείου, απολύτως λειτουργικό και επισκέψιμο.
Το έργο περιλαμβάνει την ολοκλήρωση και αποκατάσταση του μεσαιωνικού φρουρίου του Αγίου Νικολάου και την απόδοσή του στο κοινό ως επισκέψιμου μνημείου. Στόχος του ΥΠΠΟ είναι το μνημείο να ανακτήσει την παλιά του αίγλη, να αποκτήσει νέους προορισμούς και να προσφέρεται για ποικίλες εκδηλώσεις, άρρηκτα συνδεδεμένες με τη ζωή της σύγχρονης πόλης. Οι παρεμβάσεις που δρομολογούνται αφορούν στην στερέωση του προμαχώνα Aubusson, με ένα ευρύ πρόγραμμα συντήρησης και αναβάθμισης των υποδομών, αλλά παράλληλα και στην κατασκευή αναψυκτηρίου και χώρων υγιεινής.
Πρόκειται για ένα μεγάλο τμήμα του ευρύτερου σχεδίου ανάπλασης και ανάδειξης της Μεσαιωνικής Πόλης της Ρόδου, το οποίο περιλαμβάνεται στα έργα της Προγραμματικής Σύμβασης Πολιτισμικής Ανάπτυξης, που υπεγράφη τον Μάιο 2023, μεταξύ του Υπουργείου Πολιτισμού, της Περιφέρειας Δωδεκανήσου και του Δήμου Ροδίων, 40 χρόνια μετά την προηγούμενη Προγραμματική.
Ο λόφος της Φιλερήμου καταλαμβάνει έκταση περίπου 2.500 στρεμμάτων, πυκνού δάσους. Δεσπόζει στην ευρύτερη περιοχή προσφέροντας μοναδική θέα προς τις βορειοδυτικές ακτές και την ενδοχώρα της Ρόδου. Στην ουσία, πρόκειται για ένα περιαστικό περιβαλλοντικό πάρκο με αρχαιολογική και ιστορική σημασία, καθώς περιλαμβάνει αρχαία και παλαιοχριστιανικά κτιριακά λείψανα, ερείπια Βυζαντινού κάστρου με προσκτίσματα της Ιπποτοκρατίας και της Ιταλοκρατίας, μεσαιωνικό ναό, ιταλικό μοναστήρι και το ναό του Αγίου Γεώργιου του «Χωστού», του 15ου αι. Ο οργανωμένος αρχαιολογικός χώρος της Φιλερήμου αποτελεί έναν δημοφιλή τουριστικό προορισμό με σταθερά αυξανόμενη επισκεψιμότητα.
Στην ομιλία της, η Λίνα Μενδώνη επεσήμανε τη σημασία της ολοκληρωμένης προστασίας των πολιτιστικών αγαθών, που ολοκληρώνεται με την συντήρηση, την ανάδειξή τους και την απόδοσή τους στο κοινό, για την αυτογνωσία και τη συνοχή των τοπικών κοινωνιών αλλά και για την τοπική και περιφερειακή ανάπτυξη. Ευχαρίστησε ιδιαίτερα τον Περιφερειάρχη Γιώργο Χατζημάρκο για τη συμβολή του στην ολοκλήρωση του παραδοθέντος έργου, αλλά και των δεκάδων ακόμα έργων που βρίσκονται σε εξέλιξη, στα νησιά της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου.
