Η έρευνά του για περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες είχε ως επίκεντρο την αλληλεπίδραση φωτός και ζωής και για αυτή του την έρευνα, το 2007 τιμήθηκε με το Εθνικό Μετάλλιο Επιστήμης από τον Πρόεδρο Μπους σε μια τελετή στον Λευκό Οίκο.
Ο Lubert Stryer, ομότιμος καθηγητής δομικής βιολογίας και νευροβιολογίας στην Ιατρική Σχολή του Στάνφορντ έγινε γνωστός για τις διαφωτιστικές ανακαλύψεις του στη φασματοσκοπία φθορισμού, την ανθρώπινη όραση και τη γενετική ανάλυση υψηλής ταχύτητας αλλά και για τη συγγραφή ενός δημοφιλούς εγχειριδίου με τίτλο “Biochemistry” από το οποίο έμαθαν βιοχημεία εκατομμύρια φοιτητές σε όλο τον κόσμο.
Ο καθηγητής πέθανε πριν από έναν μήνα στο σπίτι του από καρκίνο. Ήταν 86 ετών.
«Ο Λούμπερτ ήταν ένας από τους πιο εμπνευσμένους, αφοσιωμένους και πραγματικά υπέροχους ανθρώπους που είχα το προνόμιο να γνωρίσω», δήλωσε σε δελτίο τύπου ο Lloyd Minor κοσμήτορας της Ιατρικής Σχολής του Στάνφορντ. «Ήταν πραγματικά ικανός να φέρνει διαφορετικές τεχνικές και προσεγγίσεις στα ερευνητικά ερωτήματα που έθετε. Δεν μπορώ να σκεφτώ κανέναν που να εκπροσωπεί καλύτερα τις αξίες της ακαδημαϊκής αριστείας και της επιστημονικής απήχησης».
«Ο Λούμπερτ διακρινόταν για την εξαιρετική του ευφυΐα η οποία συνδυαζόταν με μια ακόρεστη περιέργεια», είπε η Lucy Shapiro, επίτιμη καθηγήτρια αναπτυξιακής βιολογίας.
«Οι περισσότεροι από εμάς χάνουμε την παιδικότητά μας, το δέος με το οποίο αντιμετωπίζουμε το θαύμα της ζωής και τον φυσικό κόσμο, αλλά ο Λούμπερτ δεν τα έχασε ποτέ. Είχε μια απίστευτη ικανότητα να μεταδίδει το τεράστιο απόθεμα γνώσεών του σε φοιτητές όλων των ηλικιών με σαφήνεια, ακρίβεια και χαρά».
Ανακαλύψεις στο.. φως
Το φως υπήρξε ο ‘οδηγός’ σε όλη την καριέρα των τεσσάρων δεκαετιών του επιστήμονα.
Ο Styer και οι συνεργάτες του πρωτοστάτησαν στη χρήση της φασματοσκοπίας φθορισμού, ιδιαίτερα της μεταφοράς ενέργειας συντονισμού κατά Förster (FRET), για την παρακολούθηση της δομής και της δυναμικής των βιολογικών μακρομορίων.
Το 1967, οι Styer και Haugland πρότειναν ότι η μεταφορά ενέργειας μπορεί να χρησιμεύσει ως ένας φασματοσκοπικός ‘χάρακας’ για να αποκαλύψει την εγγύτητα βιολογικών μακρομορίων.
Στην δεκαετία του 1970, ο Styer έστρεψε την προσοχή του στον μηχανισμό της όρασης, συγκεκριμένα στο πώς τα μάτια μας μετατρέπουν μικρές ποσότητες φωτός σε οπτικό σήμα.
Η ροδοψίνη, μια φωτοευαίσθητη πρωτεΐνη του αμφιβληστροειδούς, ήταν γνωστό ότι αλλάζει σχήμα ως απόκριση σε ένα μόνο φωτόνιο.
Η ομάδα του Styer ανακάλυψε ότι κάθε φωτοδιεγερμένο μόριο ροδοψίνης ενεργοποιεί στη συνέχεια περίπου 500 μόρια μιας άλλης πρωτεΐνης, την οποία ονόμασαν transducin , ενισχύοντας σημαντικά το σήμα της όρασης.
Αξιοσημείωτα παρόμοιοι μηχανισμοί ενίσχυσης σήματος έχουν εντοπιστεί και σε άλλες βιολογικές διεργασίες, όπως η αντίδραση του σώματος στις ορμόνες. Αυτές οι δύο θεμελιώδεις ανακαλύψεις, σφράγισαν την επιστημονική κληρονομιά του Styer.
Το 1989, ο Styer έκανε ένα διάλειμμα για έναν χρόνο από το Στάνφορντ για να βοηθήσει στην ίδρυση της Affymax, μιας spin-off εταιρείας βιοτεχνολογίας που χρησιμοποιούσε φως για να αναπτύξει μικροσυστοιχίες με εκατοντάδες χιλιάδες συνθετικές ενώσεις για την ανακάλυψη φαρμάκων.
Αργότερα ηγήθηκε του επιστημονικού συμβουλίου στην Affymetrix, που πέτυχε την ανάπτυξη ενός τσιπ DNA σε μικρογραφία για γενετική ανάλυση υψηλής ταχύτητας.
Ο Στράερ εξελέγη στην Αμερικανική Ακαδημία Τεχνών και Επιστημών, στην Εθνική Ακαδημία Επιστημών των ΗΠΑ και στην Αμερικανική Φιλοσοφική Εταιρεία.
Έλαβε το Βραβείο της Αμερικανικής Χημικής Εταιρείας στη Βιολογική Χημεία, το βραβείο Newcomb Cleveland Prize από την Αμερικανική Ένωση για την Προώθηση της Επιστήμης, το Βραβείο Ευρωπαίου Εφευρέτη της Χρονιάς και αναγορεύτηκε σε επίτιμο διδάκτορα του Πανεπιστημίου του Σικάγο.
Από την Κίνα στις ΗΠΑ
Ο Στράερ γεννήθηκε στις 2 Μαρτίου 1938 στην Τιαντζίν της Κίνας.
Ο πατέρας του ήταν ένας Γερμανός επιχειρηματίας που είχε πάει στην Άπω Ανατολή για να εμπορευτεί τρίχες χοίρου που χρησιμοποιούνταν σε βούρτσες.
Η μητέρα του είχε φτάσει από τη Ρωσία για να γλιτώσει από τα πογκρόμ. Ο Στράερ μεγάλωσε στη Σαγκάη, η οποία βρισκόταν υπό ιαπωνική κατοχή κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.
Πολλοί αλλοδαποί οδηγήθηκαν τότε σε στρατόπεδα κράτησης, αλλά η οικογένειά του, κατά τύχη, «γλίστρησε μέσα από τις ρωγμές», είχε πει ο Στράερ σε μια συνέντευξη. Το 1948, η οικογένεια εγκατέλειψε την Κίνα, επιβιβαζόμενη σε μια πτήση της PanAm για τις ΗΠΑ και εγκαταστάθηκαν στη γειτονιά Forest Hills του Κουίνς της Νέας Υόρκης. Στο γυμνάσιο, ο Styer ήρθε σε επαφή με την επιστήμη εξαιτίας μιας εργασίας που περιλάμβανε βιοφθορισμό βακτηρίων και…‘κόλλησε’.
Σε ηλικία 16 ετών μπήκε στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο με πλήρη υποτροφία και σπούδασε Φυσιολογία. Τα καλοκαίρια εργαζόταν στο Argonne National Lab διερευνώντας φωτοευαίσθητες χρωστικές.
Μέχρι το τέταρτο έτος του στην Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ, είχε αποφασίσει να κάνει καριέρα στην έρευνα. Ένας μέντορας τον συμβούλεψε να ενισχύσει τις γνώσεις του στη φυσική και τα μαθηματικά.
Πέρασε ένα χρόνο ως ερευνητής στη φυσική στο Χάρβαρντ και έναν άλλο χρόνο μαθαίνοντας φασματοσκοπία πρωτεϊνών στο Κέιμπριτζ της Αγγλίας, σε ένα κέντρο ενός αναδυόμενου τότε τομέα της δομικής βιολογίας.
Πορεία στο Στάνφορντ
Το 1963, σε ηλικία 25 ετών, ο Styer εντάχθηκε στο Πανεπιστήμιο του Στάνφορντ ως επίκουρος καθηγητής στο Τμήμα Βιοχημείας και σε λίγα μόλις χρόνια, άφησε το στίγμα του με το έργο του στη φασματοσκοπία φθορισμού.
Δίδαξε επίσης βιοχημεία σε προπτυχιακούς φοιτητές και οι σημειώσεις από τις διαλέξεις του αποτέλεσαν τη βάση για το βιβλίο του-ορόσημο, «Biochemistry», το οποίο δημοσιεύτηκε το 1975 και έγινε αμέσως ανάρπαστο.
Τώρα βρίσκεται στη 10η έκδοσή του (ο Styer αναθεώρησε μόνος του τις τέσσερις πρώτες) και είναι μεταφρασμένο σε πολλές γλώσσες και στα Ελληνικά.
Το εγχειρίδιο έκανε το όνομα του Stryer συνώνυμο της βιοχημείας για γενιές φοιτητών.
Ο επιστήμονας αποσύρθηκε από το Στάνφορντ το 2004, μια μέρα πριν από τα 66α γενέθλιά του, εν μέρει, όπως είπε, για να αφήσει χώρο σε ανερχόμενα μέλη ΔΕΠ.
Αφιέρωσε τον χρόνο του σε άλλα πάθη, όπως π.χ. στη φωτογραφία και στα ταξίδια.
Μαζί με τη σύζυγό του ταξίδεψαν, κυριολεκτικά, στα πέρατα της γης, στον Αρκτικό Κύκλο και (δύο φορές) στην Ανταρκτική.
Έγινε ένας αξιοθαύμαστος φωτογράφος της φύσης και της άγριας ζωής, εξαντλώντας την επιστημονική του περιέργεια στην παρατήρηση της άγριας ζωής όπου κι αν πήγαινε.
Ως επίτιμος καθηγητής συνέχισε να καθοδηγεί νεότερους επιστήμονες και ήταν περιζήτητος σύμβουλος και ένθερμος υποστηρικτής της υποδοχής των νέων στην επιστήμη.
Ο Στράερ μαζί με τη σύζυγό του Αντρέα απέκτησαν δυο παιδιά και τέσσερα εγγόνια. Ο μικρότερος γιος τους δυστυχώς πέθανε το 2005 από γλοιοβλάστωμα.
Πηγή: Stanford
