Με τα ποσοστά άνοιας να αυξάνονται συνεχώς παγκοσμίως και χωρίς θεραπεία, ένα σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης θα μπορούσε να δώσει περισσότερο χρόνο για να επιβραδύνει την πρόοδο της νόσου σε εκατομμύρια ανθρώπους που θα καταλήξουν με αυτήν την εξουθενωτική νόσο στο μέλλον.
«Τα ευρήματα μπορούν να αποφέρουν επανάσταση στον έλεγχο ατόμων υψηλού κινδύνου για άνοια και στην έγκαιρη παρέμβαση», γράφουν στην εργασία τους ο νευρολόγος του Πανεπιστημίου Fudan, Yu Guo και οι συνεργάτες του . Έτσι, ο Yu Guo και η ομάδα συνέκριναν 1.463 τύπους πρωτεϊνών πλάσματος που βρέθηκαν σε δείγματα αίματος 52.645 ενηλίκων χωρίς διάγνωση άνοιας από τη Biobank του Ηνωμένου Βασιλείου. Αυτό αποκάλυψε κοινές αλλαγές στον ορό αίματος των 1.417 ασθενών που αργότερα θα αναπτύξουν έναν από τους διάφορους τύπους άνοιας, συμπεριλαμβανομένης της νόσου του Αλτσχάιμερ , κατά τη διάρκεια 14 ετών.
Αλλαγές στις συγκεντρώσεις τεσσάρων συγκεκριμένων πρωτεϊνών ήταν σταθερά παρούσες στο πλάσμα ασθενών που θα διαγνωστούν με άνοια.
Αυτές περιλαμβάνουν
- την όξινη πρωτεΐνη της γλοιακής ινιδωτής ( GFAP ),
- το ελαφρύ πολυπεπτίδιο νευρονηματίων ( NEFL ),
- τον παράγοντα ανάπτυξης/διαφοροποίησης 15 ( GDF15 ) και
- την πρωτεΐνη 2 που δεσμεύει τον βήτα παράγοντα ανάπτυξης λανθάνοντος μετασχηματισμού ( LTBP2 ).
Συνδεδεμένη με την άνοια παλαιότερα, η GFAP είναι μια πρωτεΐνη που βρίσκεται σε κύτταρα που υποστηρίζουν το νευρωνικό μας σύστημα. Υπάρχουν διάφοροι λόγοι που η παρουσία αυτών των πρωτεϊνών στην κυκλοφορία του αίματος συνδέεται με την άνοια, εικάζουν οι ερευνητές, συμπεριλαμβανομένης της δυσλειτουργίας του αιματοεγκεφαλικού φραγμού, της φλεγμονής ή άλλου νευρικού θανάτου ή βλάβης.
«Τα άτομα με υψηλότερα επίπεδα GFAP είχαν 2,32 φορές περισσότερες πιθανότητες να αναπτύξουν άνοια», εξηγούν ο Guo και οι συνεργάτες του.
Μικρότερες μελέτες είχαν προηγουμένως αναγνωρίσει τις πρωτεΐνες του πλάσματος ως πιθανούς βιοδείκτες για τον κίνδυνο άνοιας, αλλά αυτές συχνά συγκρίνουν άτομα με και άτομα χωρίς άνοια. Αυτή η τακτική δεν προσδιορίζει τις αλλαγές που συμβαίνουν πριν από την εμφάνιση της άνοιας, ούτε αποκαλύπτει ποιοι βιοδείκτες έχουν τις μεγαλύτερες προγνωστικές δυνάμεις. Η μεγάλης κλίμακας και μακροπρόθεσμη φύση των δεδομένων που χρησιμοποιούνται στην εργασία της Guo και της ομάδας επιλύουν αυτούς τους περιορισμούς.
Συγκεκριμένα, το GFAP και το LTBP2 ήταν εξαιρετικά ειδικά για την πρόβλεψη της άνοιας, αλλά όχι για το NEFL και το GDF15.
Διαπίστωσαν ότι τα επίπεδα του GFAP και του NEFL στο πλάσμα του αίματος στο πλάσμα μας άρχισαν να αλλάζουν σε μελλοντικούς ασθενείς με άνοια έως και μια δεκαετία πριν από την εμφάνιση ξεκάθαρων συμπτωμάτων άνοιας.
«Ο συνδυασμός του GFAP με βασικούς δημογραφικούς δείκτες πέτυχε μια επιθυμητή πρόβλεψη για άνοια, ακόμη και περισσότερα από 10 χρόνια πριν από τη διάγνωση», συνοψίζουν οι ερευνητές .
Η εφαρμογή αυτού του συνδυασμού δεικτών σε ένα υποσύνολο των δεδομένων παρείχε ακριβείς προβλέψεις.
Αυτή η έρευνα δημοσιεύτηκε στο Nature Aging
{https://x.com/NatureAging/status/1757340268662075676?s=20}
Εάν μια απλή εξέταση αίματος θα μπορούσε να αποκαλύψει τον κίνδυνο άνοιας κάποιου, πρώιμες παρεμβάσεις που κυμαίνονται από τη βοήθεια με τη διατροφή έως τη συνταγογράφηση σωματικών και πνευματικών δραστηριοτήτων θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για να επιβραδύνουν την εξέλιξη αυτής της ασθένειας και να βοηθήσουν τις οικογένειες να προετοιμαστούν για το δρόμο που θα ακολουθήσει.
