Ο κύριος Ανθόπουλος δεν απορρίπτει την πρόταση της κυβέρνησης, στη βάση των κατευθύνσεων που έχουν διαρρεύσει στον Τύπο, υπογραμμίζει, ωστόσο, στο “Dnews” την ανάγκη η εν λόγω ρύθμιση να οριοθετηθεί με ακρίβεια.
Μετά από συζήτηση που είχαμε με τον καθηγητή μας διατύπωσε τις ακόλουθες σκέψεις:
«H απαγόρευση κομμάτων με απόφαση ανωτάτου δικαστηρίου, που οδηγεί στην κήρυξη συγκεκριμένου κόμματος εκτός νόμου και στη διάλυση του, είναι ένας θεσμός που δεν προβλέπεται στο ισχύoν Σύνταγμα. Πλην όμως, το άρθρο 29 παράγραφός 1 του ελληνικού Συντάγματος, σύμφωνα με το οποίο τα πολιτικά κόμματα οφείλουν να υπηρετούν, με την οργάνωση και τη δράση τους, την ελεύθερη λειτουργία του δημοκρατικού πολιτεύματος, παρέχει στον κοινό νομοθέτη τη δυνατότητα να προβλέψει τη λεγόμενη «εκλογική απαγόρευση» ορισμένων κομμάτων, που αποτελεί ένα πιο ήπιο μέτρο από τη δικαστική διάλυση τους. Προς την κατεύθυνση αυτή, έχουν ήδη υπάρξει προβλέψεις στη ελληνική εκλογική νομοθεσία και συζητείται σήμερα η διεύρυνση ή ενίσχυση τους.
Πρόκειται στην ουσία για κώλυμα εκλογιμότητας του ιδίου του κόμματος και όχι μόνο υποψηφίων βουλευτών του. Σύμφωνα με τη ρύθμιση που φαίνεται να προωθείται, το Α’ τμήμα του Αρείου Πάγου, το οποίο είναι αρμόδιο για την ανακήρυξη των εκλογικών συνδυασμών των κομμάτων, δεν θα ανακηρύσσει έναν εκλογικό συνδυασμό, εάν σε αυτόν συμμετέχουν ως υποψήφιοι βουλευτές πρόσωπα που έχουν καταδικασθεί, έστω πρωτοδίκως, για συμμετοχή σε εγκληματική οργάνωση ή για άλλα εγκλήματα που προβλέπει ο Ποινικός Κώδικας και τα οποία θα πρέπει να προσδιοριστούν επακριβώς στη σχετική ρύθμιση. Επιπλέον, συζητείται η δυνατότητα εκλογικής απαγόρευσης και για τα κόμματα τα οποία καταπολεμούν το δημοκρατικό πολίτευμα. Αυτή η ρύθμιση βρίσκει έρεισμα στο άρθρο 29 παράγραφος 1 του Συντάγματος, υπό την προϋπόθεση ότι θα οριοθετηθεί με ακρίβεια.
Κατά τη γνώμη μου, τρία είναι τα κριτήρια τα οποία θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη:
Πρώτον, χρήσης βίας ή προτροπή σε βία από τα κόμματα.
Δεύτερον, δράση των κομμάτων που προσβάλει την αξιοπρέπεια του ανθρώπου και τα θεμελιώδη δικαιώματα.
Τρίτον, παραστρατιωτική οργάνωση του».
*Ο Χαράλαμπος Ανθόπουλος είναι Καθηγητής Δικαίου και Διοίκησης στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο. Έχει διδάξει Συνταγματικό Δίκαιο και Δίκαιο των Μέσων Ενημέρωσης στο Νομικό Τμήμα του ΑΠΘ (1993-1995) και Ηθική και Δεοντολογία των Μέσων Ενημέρωσης στο ΠΜΣ του Παντείου Πανεπιστημίου «Ψυχολογία και ΜΜΕ» (2003-2009).
Είναι συγγραφέας των βιβλίων Το συνταγματικό δικαίωμα στην ελευθερία της συνείδησης (1992), Το πρόβλημα της λειτουργικής δέσμευσης των θεμελιωδών δικαιωμάτων (1993), Εθελοντισμός, Αλληλεγγύη και Δημοκρατία (2000), Προστασία κατά του ρατσισμού και ελευθερία της πληροφόρησης (2000), Νέες διαστάσεις των θεμελιωδών δικαιωμάτων (2001),Εκλογικά συστήματα και συνταγματικές δεσμεύσεις(2016) και εξήντα πέντε νομικών μελετών δημοσιευμένων σε επιστημονικά περιοδικά και συλλογικούς τόμους κατά την περίοδο 1993-2018.
