Το νέο νομοσχέδιο «Εθνικός Τελωνειακός Κώδικας και άλλες διατάξεις – Συνταξιοδοτικές διατάξεις» που δόθηκε σε δημόσια διαβούλευση επιφέρει αλλαγές στον Κώδικα για τον Φόρο Προστιθέμενης Αξίας. Οι ρυθμίσεις αφορούν στον τρόπο υπολογισμού του φόρου, τις απαλλαγές για μικρές επιχειρήσεις, τους συντελεστές ΦΠΑ και τις συναλλαγές εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Με τις αλλαγές αυτές εφαρμόζονται οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και προσαρμόζεται η νομοθεσία σε νέα δεδομένα.
Μεταξύ των πιο βασικών αλλαγών είναι η καθιέρωση του ειδικού καθεστώτος για μικρές επιχειρήσεις. Επιχειρήσεις με κύκλο εργασιών κάτω των 10.000 ευρώ τον χρόνο θα μπορούν να απαλλάσσονται από την υποχρέωση ΦΠΑ. Αυτό σημαίνει ότι δεν θα χρειάζεται να αποδίδουν ΦΠΑ, ούτε να υποβάλλουν δηλώσεις, εκτός αν το επιλέξουν οι ίδιες.
Επίσης, για πρώτη φορά δίνεται η δυνατότητα σε μικρές επιχειρήσεις άλλων κρατών μελών να απαλλάσσονται από τον ΦΠΑ στην Ελλάδα, και αντίστροφα. Μια ελληνική μικρή επιχείρηση που κάνει περιορισμένες πωλήσεις στην Ιταλία ή τη Γερμανία, μπορεί να επωφεληθεί από απαλλαγή και εκεί, αρκεί να μην υπερβαίνει ένα συνολικό όριο τζίρου 100.000 ευρώ σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Αλλαγές γίνονται και στον τόπο παροχής πολιτιστικών και άλλων παρόμοιων υπηρεσιών. Αν για παράδειγμα διοργανώνεται ένα φεστιβάλ ή μια έκθεση στην Ελλάδα, τότε ο ΦΠΑ επιβάλλεται εδώ. Αν όμως η συμμετοχή γίνεται αποκλειστικά διαδικτυακά, τότε ο φόρος πληρώνεται εκεί όπου βρίσκεται ο πελάτης. Οι συντελεστές ΦΠΑ διατηρούνται στους 24%, 13% και 6%, αλλά διευρύνεται η εφαρμογή του χαμηλού συντελεστή 6% σε εισαγωγές και πωλήσεις έργων τέχνης, υπό προϋποθέσεις. Ειδικά για εμβόλια COVID-19 παραμένει η πλήρης απαλλαγή από ΦΠΑ.
Ο νόμος φέρνει και ρυθμίσεις για μεταπωλητές που πωλούν μεταχειρισμένα αγαθά, έργα τέχνης ή αντικείμενα συλλεκτικής αξίας. Θα μπορούν να εφαρμόζουν ειδικό καθεστώς για τον υπολογισμό του ΦΠΑ μόνο στο περιθώριο κέρδους, αντί για την πλήρη τιμή πώλησης, διευκολύνοντας έτσι τις επιχειρήσεις μεταχειρισμένων ειδών.
Παρακάτω, παρουσιάζονται απλά παραδείγματα για το πώς επηρεάζονται οι επιχειρήσεις και οι συναλλαγές από τις νέες ρυθμίσεις:
- Ένα βιβλιοπωλείο με ετήσιο τζίρο 8.000 ευρώ μπορεί πλέον να απαλλαγεί από ΦΠΑ. Δεν θα χρειάζεται να υποβάλει περιοδικές δηλώσεις, ούτε να χρεώνει ΦΠΑ στους πελάτες του.
- Μια επιχείρηση στην Πάτρα που διοργανώνει συνέδρια και πουλάει πρόσβαση σε αυτά διαδικτυακά σε πελάτες του εξωτερικού, θα χρεώνει ΦΠΑ ανάλογα με τη χώρα διαμονής του πελάτη.
- Ένας καλλιτέχνης που παραδίδει ο ίδιος τα έργα του θα χρεώνει ΦΠΑ με συντελεστή 6% αντί για 24%, εφόσον πληροί τις προϋποθέσεις.
-Ένας μεταπωλητής που αγοράζει μεταχειρισμένα ρολόγια από ιδιώτες θα μπορεί να υπολογίζει ΦΠΑ μόνο στο κέρδος του και όχι στην τιμή πώλησης, μειώνοντας το φορολογικό βάρος.
- Μια μικρή γαλλική επιχείρηση που πουλάει χειροποίητα προϊόντα μέσω διαδικτύου στην Ελλάδα, εφόσον έχει μικρό τζίρο στη χώρα μας, μπορεί να ζητήσει απαλλαγή και να μην αποδίδει ΦΠΑ εδώ.
- Ένα ελληνικό εργαστήριο κοσμημάτων που κάνει λίγες πωλήσεις στην Αυστρία μπορεί να ενταχθεί στο καθεστώς απαλλαγής για μικρές επιχειρήσεις και να μην αποκτά αριθμό ΦΠΑ εκεί.
- Μια μικρή ατομική επιχείρηση που πούλησε υπηρεσίες αξίας 12.000 ευρώ μέσα στο 2025, παύει να είναι απαλλασσόμενη από τη στιγμή που ξεπέρασε το όριο των 10.000 ευρώ.
- Ένας επαγγελματίας φωτογράφος που επιλέγει να μεταταχθεί στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ, θα μπορεί να αφαιρεί τον ΦΠΑ από τις δαπάνες του και να τον αναγράφει στα τιμολόγιά του.
- Μια επιχείρηση που εισάγει πίνακες ζωγραφικής από τρίτη χώρα θα πληρώνει ΦΠΑ με μειωμένο συντελεστή 6%, αντί για τον κανονικό.
- Ένας πωλητής ηλεκτρονικού καταστήματος στην Κίνα που επιλέγει την Ελλάδα για να εγγραφεί στο ευρωπαϊκό ειδικό καθεστώς πωλήσεων, δεν μπορεί να υπαχθεί ταυτόχρονα στο καθεστώς μικρών επιχειρήσεων.
