Οι πολίτες που πληρούν τις προϋποθέσεις συμμετοχής στο πρόγραμμα (δηλαδή είναι ηλικίας 25-39 ετών κατά την ημερομηνία υποβολής της αίτησης για το δάνειο, με ετήσιο εισόδημα από 10.000 ευρώ έως το όριο που προβλέπεται για τη χορήγηση επιδόματος θέρμανσης και δεν διαθέτουν ακίνητο κατάλληλο για την κατοικία τους) υποβάλλουν αίτηση για να κριθεί η κατ’ αρχήν επιλεξιμότητά τους σε κάποια από τις τράπεζες που θα συμμετέχουν στο πρόγραμμα.
Η αίτηση πρέπει να συνοδεύεται από σειρά δικαιολογητικών για το καθένα από τα κριτήρια επιλεξιμότητας. Οι τράπεζες ελέγχουν την πλήρωση των προϋποθέσεων (ηλικιακό όριο, εισόδημα, έλλειψη ακινήτου κατάλληλου προς κατοικία) για κάθε αιτούντα. Εάν αυτές πληρούνται, τότε αξιολογούν την πιστοληπτική ικανότητα του ενδιαφερομένου με βάση τους εσωτερικούς τους κανονισμούς και αποφασίζουν για την προέγκριση ή όχι δανείου και τα κριτήρια πιστοδότησης εντός 60 ημερών από την υποβολή της αίτησης. Η προέγκριση ισχύει για 60 ημέρες από τη γνωστοποίησή της στον αιτούντα.
Η τράπεζα ενημερώνει τον αιτούντα για την προέγκριση και αυτός εντός της προθεσμίας των 60 ημερών οφείλει να γνωστοποιήσει στην τράπεζα το αιτούμενο ποσό δανείου (που δεν μπορεί να υπερβαίνει τις 150.000 ευρώ), το ακίνητο που προτίθεται να αγοράσει και την τιμή του (που δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 200.000 ευρώ σύμφωνα με το συμβόλαιο αγοράς) και να προσκομίσει τα έγγραφα που απαιτούνται ώστε η τράπεζα να κάνει τον απαραίτητο έλεγχο.
Αν η προθεσμία παρέλθει άπρακτη, η οικονομική προέγκριση παύει να ισχύει. Εάν προσκομιστούν εμπρόθεσμα όλα τα απαραίτητα δικαιολογητικά, τότε σε συνέχεια επικοινωνίας της τράπεζας με την ΕΑΤ, η ΕΑΤ δεσμεύει το ποσό του αιτούμενου δανείου μέχρι να ολοκληρωθεί η διαδικασία τελικής έγκρισης ή εν μέρει έγκρισης ή απόρριψης του δανείου από την τράπεζα και εντάσσει τη συγκεκριμένη αίτηση στο Πρόγραμμα.
Η αίτηση συνοδεύεται από τα δικαιολογητικά και υπέχει θέση υπεύθυνης δήλωσης του άρθρου 8 του ν. 1599/1986, με την οποία ο αιτών:
- δηλώνει ότι έχει λάβει γνώση των βασικών όρων του Προγράμματος,
- δηλώνει ότι τα στοιχεία που αναφέρονται στην αίτηση είναι αληθή και τα αντίστοιχα δικαιολογητικά γνήσια, και
- εξουσιοδοτεί το Πιστωτικό Ίδρυμα, τις αρμόδιες Αρχές και Υπηρεσίες, τον Φορέα Υλοποίησης και την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα Α.Ε. για την περαιτέρω επεξεργασία και επαλήθευση των προσωπικών δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, ακόμη και των ευαίσθητων, που περιέχονται στην αίτηση, με σκοπό τη διαπίστωση της επιλεξιμότητάς του για το Πρόγραμμα και τη δανειοδότησή του, εάν αυτή τελικώς εγκριθεί.
Η επεξεργασία αυτή γίνεται, για τις ανάγκες υλοποίησης της παρούσας δράσης (ενδεικτικά: έλεγχοι και διασταυρώσεις κατά την υποβολή των αιτήσεων και την εκταμίευση των δανείων και την παρακολούθηση τήρησης των υποχρεώσεων των τελικών αποδεκτών), για τον σκοπό εξαγωγής στατιστικών δεδομένων (δεικτών), καθώς και για τον σκοπό της διενέργειες ερευνών και της εκπόνησης μελετών για την αξιολόγηση του Προγράμματος.
Τα συνεργαζόμενα πιστωτικά ιδρύματα ελέγχουν την πλήρωση των προϋποθέσεων επιλεξιμότητας για κάθε αιτούντα.
Σε περίπτωση που αυτές πληρούνται, αξιολογούν την πιστοληπτική ικανότητα του αιτούντος με βάση τους σχετικούς εσωτερικούς τους κανονισμούς και αποφασίζουν για την προέγκριση ή όχι δανείου και τα κριτήρια πιστοδότησης εντός 60 ημερών από τη χρονική στιγμή που ο ενδιαφερόμενος υποβάλει την αίτηση.
Η προέγκριση ισχύει για 60 ημέρες από τη γνωστοποίησή της στον αιτούντα. Το πιστωτικό ίδρυμα ενημερώνει τη ΔΥΠΑ για τις περιπτώσεις προέγκρισης, αποστέλλοντας με κάθε πρόσφορο τρόπο κατάλογο των στοιχείων και των δικαιολογητικών, βάσει των οποίων το πιστωτικό ίδρυμα έκρινε ότι ο αιτών πληροί τις προϋποθέσεις επιλεξιμότητας. Τα στοιχεία και δικαιολογητικά αυτά παραμένουν διαθέσιμα για έλεγχο από τη ΔΥΠΑ καθ' όλη τη διάρκεια του προγράμματος και της δανειακής σύμβασης.
Το πιστωτικό ίδρυμα ενημερώνει τον αιτούντα σχετικά με την οικονομική προέγκριση και τη διάρκεια της ισχύος της. Εντός της σχετικής προθεσμίας ο αιτών οφείλει να γνωστοποιήσει στο πιστωτικό ίδρυμα το αιτούμενο ποσό δανείου, το ακίνητο που προτίθεται να αγοράσει και την τιμή στην οποία προτίθεται να το αγοράσει, και να προσκομίσει τα έγγραφα που απαιτούνται, ώστε το πιστωτικό ίδρυμα να κάνει τον απαραίτητο έλεγχο. Εφόσον η εν λόγω προθεσμία παρέλθει άπρακτη, η οικονομική προέγκριση παύει να ισχύει.
Αν τα στοιχεία του δεύτερου εδαφίου προσκομισθούν εντός της προθεσμίας, το πιστωτικό ίδρυμα επικοινωνεί με την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα Α.Ε. (ΕΑΤ), προκειμένου να ελεγχθούν τα παρακάτω:
- εάν τα στοιχεία που έχουν καταχωρηθεί είναι ορθά,
- εάν υπάρχουν διαθέσιμοι πόροι στο Πρόγραμμα για τη δανειοδότηση,
- εάν το προς απόκτηση ακίνητο έχει ζητηθεί να αποκτηθεί και από άλλον αιτούντα.
Η ΕΑΤ δεσμεύει το ποσό του αιτουμένου δανείου μέχρι να ολοκληρωθεί η διαδικασία τελικής έγκρισης ή εν μέρει έγκρισης ή απόρριψης του δανείου από το πιστωτικό ίδρυμα, εντάσσει τη συγκεκριμένη αίτηση στο Πρόγραμμα και κοινοποιεί στο πιστωτικό ίδρυμα τα αποτελέσματα του ελέγχου.
Το πιστωτικό ίδρυμα ενημερώνει τον αιτούντα αν το ακίνητο που ζητεί να αποκτήσει περιλαμβάνεται σε προγενέστερη αίτηση, ώστε να προβεί ή όχι στην εντολή διενέργειας νομικού και τεχνικού ελέγχου του συγκεκριμένου ακινήτου, ο οποίος και ολοκληρώνεται εντός προθεσμίας 60 ημερών από την ένταξη στο Πρόγραμμα. Σε αντίθετη περίπτωση, εφόσον ο αιτών επιθυμεί να συνεχίσει με έτερο ακίνητο, μπορεί να το πράξει υπό την προϋπόθεση ότι η ως άνω περιγραφόμενη διαδικασία, συμπεριλαμβανομένης της ολοκλήρωσης του νομικού και τεχνικού ελέγχου του ακινήτου από το πιστωτικό ίδρυμα, δεν υπερβαίνει τις 120 ημέρες από την ένταξη της αίτησης στο Πρόγραμμα.
Το πιστωτικό ίδρυμα διενεργεί νομικό και τεχνικό έλεγχο επί του ακινήτου. Εάν πληρούνται οι προϋποθέσεις γνωστοποιεί προς την ΕΑΤ το αποτέλεσμα του νομικού και τεχνικού ελέγχου και, αν από τον έλεγχο προκύπτει ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις ως προς το ακίνητο για τη λήψη δανείου, υποβάλλει στην ΕΑΤ τη σχετική δανειακή σύμβαση. Η ΕΑΤ ελέγχει τα υποβληθέντα στοιχεία και σχέδια και εγκρίνει τη δανειακή σύμβαση, εκτός εάν συντρέχει μία από τις παρακάτω περιπτώσεις:
- ο υποψήφιος δανειολήπτης έχει ζητήσει τη λήψη δανείου ή έχει καταρτίσει σύμβαση δανείου, στο πλαίσιο του Προγράμματος, με άλλο πιστωτικό ίδρυμα, ή
- το ποσό που αναγράφεται στη σύμβαση υπερβαίνει το ποσό που είχε δεσμευθεί ή το 90% του συμβολαίου αγοράς ή
- τα καταχωρημένα στοιχεία είναι λανθασμένα.
Η υπογραφή σύμβασης δανείου με τον τελικό αποδέκτη, η εγγραφή υποθήκης ή προσημείωσης υποθήκης επί του ακινήτου που θα διασφαλίζει το δάνειο και η εκταμίευση του συνολικού ποσού της ως άνω σύμβασης πραγματοποιείται εντός προθεσμίας 6 μηνών από την έγκριση της ΕΑΤ. Η παραπάνω προθεσμία παρατείνεται κατά 2 μήνες, εάν η σχετική αίτηση για εγγραφή υποθήκης ή προσημείωσης έχει υποβληθεί εντός της προθεσμίας των 6 μηνών.
Δικαιολογητικά
Οι προϋποθέσεις αποδεικνύονται ως εξής:
- Η ηλικία του αιτούντος αποδεικνύεται με πιστοποιητικό γέννησης ή αντίγραφο αστυνομικής ταυτότητας.
- Η οικογενειακή κατάσταση αποδεικνύεται με πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης που έχει εκδοθεί όχι νωρίτερα από 1 μήνα πριν την υποβολή της αίτησης για χορήγηση δανείου. Σε περίπτωση που αποκτηθεί τέκνο μετά την υποβολή της αίτησης ή την υπογραφή της δανειακής σύμβασης προσκομίζεται επικαιροποιημένο πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης.
Συμπληρωματικά προς το πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης μπορούν να προσκομισθούν και έγγραφα που αποδεικνύουν την οικογενειακή κατάσταση, όπως συμβολαιογραφική πράξη λύσης γάμου ή συμφώνου συμβίωσης ή αμετάκλητη δικαστική απόφαση περί λύσης γάμου συνοδευόμενη από το πιστοποιητικό περί κατάθεσης ή μη ενδίκων μέσων, ληξιαρχική πράξη θανάτου του συζύγου ή μέρους συμφώνου συμβίωσης ή σε περίπτωση κηρύξεως αφάνειας κατά νόμον, το αντίγραφο δικαστικής απόφασης, συνοδευόμενη από το πιστοποιητικό περί κατάθεσης ή μη ενδίκων μέσων, αντίστοιχα.
Ειδικά ως προς την απόδειξη της ιδιότητας γονέα μονογονεϊκής οικογένειας, ο αιτών πρέπει να προσκομίσει επιπλέον του πιστοποιητικού οικογενειακής κατάστασης, κατά περίπτωση, τα εξής:
- στην περίπτωση χηρείας του μονογονέα ή κηρύξεως αφάνειας κατά νόμον του άλλου γονέα: υπεύθυνη δήλωση του άρθρου 8 του ν. 1599/1986 ότι ασκεί εν τοις πράγμασι και κατ' αποκλειστικότητα τη γονική μέριμνα ενός ή περισσότερων ανήλικων τέκνων, συνοδευόμενη από τη ληξιαρχική πράξη θανάτου του συζύγου ή μέρους συμφώνου συμβίωσης ή στην περίπτωση της κηρύξεως αφάνειας κατά νόμον, από αντίγραφο δικαστικής απόφασης σε συνδυασμό με το πιστοποιητικό περί κατάθεσης ή μη ενδίκων μέσων,
- σε περίπτωση διαζυγίου ή ακυρώσεως γάμου ή λύσης του συμφώνου συμβίωσης: αντίγραφο δικαστικής απόφασης με την οποία ανατέθηκε η άσκηση της γονικής μέριμνας σε έναν μόνο γονέα σε περίπτωση διαφωνίας ή αντίγραφο Πρακτικού κοινής συμφωνίας των γονέων, θεωρημένο από το αρμόδιο δικαστήριο, με το οποίο ανατέθηκε η άσκηση της γονικής μέριμνας στον έναν εκ των δύο, σύμφωνα με το άρθρο 1513 Α.Κ., υπεύθυνη δήλωση του άρθρου 8 του ν. 1599/1986 ότι ασκεί εν τοις πράγμασι και κατ' αποκλειστικότητα ή μετά από σχετική ανάθεση τη γονική μέριμνα ενός ή περισσότερων ανήλικων τέκνων,
- σε περίπτωση ανικανότητας του άλλου γονέα για την άσκηση γονικής μέριμνας για πραγματικούς λόγους ή γιατί είναι ανίκανος ή περιορισμένα ικανός για δικαιοπραξία: αντίγραφο δικαστικής απόφασης από την οποία να προκύπτει ο λόγος της αδυναμίας ασκήσεως της γονικής μέριμνας από τον άλλο γονέα (π.χ. δικαστική συμπαράσταση λόγω ψυχικής ή διανοητικής διαταραχής ή σωματικής αναπηρίας), υπεύθυνη δήλωση του άρθρου 8 του ν. 1599/1986 ότι ασκεί εν τοις πράγμασι και κατ' αποκλειστικότητα ή μετά από σχετική ανάθεση τη γονική μέριμνα ενός ή περισσότερων ανήλικων τέκνων,
- σε περίπτωση έκπτωσης του άλλου γονέα από την άσκηση της γονικής μέριμνας ή αφαίρεσης της γονικής μέριμνας λόγω κακής άσκησης: αντίγραφο δικαστικής απόφασης, συνοδευόμενης από το πιστοποιητικό περί κατάθεσης ή μη ενδίκων μέσων, από την οποία να προκύπτει η έκπτωση του άλλου γονέα από την άσκηση της γονικής μέριμνας ή η αφαίρεση της γονικής μέριμνας από τον άλλο γονέα λόγω κακής άσκησης, υπεύθυνη δήλωση ότι ασκεί εν τοις πράγμασι και κατ' αποκλειστικότητα ή μετά από σχετική ανάθεση τη γονική μέριμνα ενός ή περισσότερων ανήλικων τέκνων,
- σε περίπτωση απόκτησης τέκνου χωρίς γάμο ή σύμφωνο συμβίωσης των γονέων: υπεύθυνη δήλωση της μητέρας ότι το τέκνο δεν έχει αναγνωριστεί από τον πατέρα και ότι η ίδια δεν έχει εκπέσει της γονικής μέριμνας, ούτε της έχει αφαιρεθεί η άσκησή της, ή εάν το τέκνο είναι αναγνωρισμένο από τον πατέρα, υπεύθυνη δήλωση της μητέρας ότι η ίδια δεν έχει εκπέσει της γονικής μέριμνας, ούτε της έχει αφαιρεθεί η άσκησή της και δεν υπάρχει συμφωνία των γονέων κατά το άρθρο 1515 Α.Κ. σε συνδυασμό με το άρθρο 1513 Α.Κ. για από κοινού άσκηση της γονικής μέριμνας,
- σε περίπτωση υιοθεσίας τέκνου από έναν μόνο γονέα: εάν δεν προκύπτει από το πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης, αντίγραφο δικαστικής απόφασης από την οποία να προκύπτει η υιοθεσία του τέκνου μέχρι την ενηλικίωσή του, συνοδευόμενης από το κατά νόμο πιστοποιητικό περί κατάθεσης ή μη ενδίκων μέσων και υπεύθυνη δήλωση του μονογονέα ότι ασκεί εν τοις πράγμασι και κατ' αποκλειστικότητα τη γονική μέριμνα τέκνου κατόπιν υιοθεσίας.
Σε περίπτωση μεταβολής της οικογενειακής κατάστασης λόγω απόκτησης νέου τέκνου, οι συνέπειες που προβλέπονται επέρχονται μετά από γνωστοποίηση της μεταβολής αυτής στο πιστωτικό ίδρυμα.
Για τον προσδιορισμό των εισοδημάτων των αιτούντων χρησιμοποιούνται τα δεδομένα της Δήλωσης Φορολογίας Εισοδήματος Φυσικών Προσώπων, του τελευταίου φορολογικού έτους. Στην περίπτωση συζύγων ή μερών συμφώνου συμβίωσης, λαμβάνεται υπόψη το οικογενειακό τους εισόδημα, ανεξαρτήτως εάν υποβάλλουν χωριστές δηλώσεις ή εάν υποβάλλει αίτηση για χορήγηση δανείου ο ένας εκ των δύο.
Ως δικαιολογητικά έγγραφα για το στοιχείο αυτό μπορεί να υποβληθεί είτε η Δήλωση Φορολογίας Εισοδήματος Φυσικών Προσώπων (Ε1) του τελευταίου φορολογικού έτους, είτε το Εκκαθαριστικό Σημείωμα/Πράξη Διοικητικού Προσδιορισμού Φόρου Φυσικών Προσώπων του τελευταίου φορολογικού έτους. Αντίστοιχα, σε περίπτωση συζύγων ή μερών συμφώνου συμβίωσης, τα ως άνω έγγραφα υποβάλλονται και από τους δύο, ανεξαρτήτως εάν υποβάλλουν χωριστές δηλώσεις ή εάν υποβάλλει αίτηση για χορήγηση δανείου ο ένας εκ των δύο.
Για τη διαπίστωση ύπαρξης ή μη ακινήτου κατάλληλου για την κατοικία τους, οι αιτούντες υποβάλλουν τη Δήλωση στοιχείων ακινήτου (Ε9) του τελευταίου έτους και Πιστοποιητικό Ενιαίου Φόρου Ιδιοκτησίας Ακινήτων (ΕΝΦΙΑ) του τελευταίου έτους. Στην περίπτωση συζύγων ή μερών συμφώνου συμβίωσης, υποβάλλονται και τα αντίστοιχα έγγραφα των συζύγων ή μερών συμφώνου συμβίωσης, ανεξάρτητα εάν η αίτηση για τη χορήγηση του δανείου υποβάλλεται από κοινού ή από τον έναν εκ των δύο.
Στην περίπτωση που από τα ως άνω δικαιολογητικά προκύπτει η ύπαρξη ακινήτου, για να κριθεί εάν αυτό είναι κατάλληλο για την κάλυψη των στεγαστικών αναγκών των αιτούντων, λαμβάνονται υπόψη τα κάτωθι κριτήρια, τα οποία πρέπει να πληρούνται σωρευτικά:
- το ακίνητο έχει εμβαδό μεγαλύτερο από 50 τ.μ., το οποίο προσαυξάνεται κατά 10 τ.μ. για κάθε μέλος της οικογένειας που συγκατοικεί με τον αιτούντα (συμπεριλαμβανομένων και κυοφορούμενων τέκνων κατά το χρόνο υποβολής της αίτησης),
- ο αιτών διαθέτει πλήρη κυριότητα ή επικαρπία επί του ακινήτου κατά ποσοστό ανώτερο από 50%,
- το ακίνητο βρίσκεται στην ίδια Περιφερειακή Ενότητα με τον τόπο εργασίας ή άσκησης επαγγέλματος του αιτούντος. Στην περίπτωση που ο τόπος εργασίας ή άσκησης επαγγέλματος του αιτούντος βρίσκεται εντός της Περιφέρειας Αττικής, το ακίνητο θεωρείται κατάλληλο εάν βρίσκεται εντός αυτής. Εξαίρεση αποτελούν τα νησιά, πλην της Κρήτης, όπου η κρίση περί καταλληλότητας του υφιστάμενου ακινήτου περιορίζεται στο αν το ακίνητο βρίσκεται εντός της νήσου όπου βρίσκεται ο τόπος εργασίας ή άσκησης επαγγέλματος του αιτούντος.
- το ακίνητο έχει χρήση κατοικίας.
Η κυοφορία αποδεικνύεται με σχετική ιατρική βεβαίωση και ο τόπος απασχόλησης με βεβαίωση του εργοδότη ή με το Έντυπο Ε3 - Κατάσταση οικονομικών στοιχείων από επιχειρηματική δραστηριότητα του αιτούντος.
Στην περίπτωση που ανακύπτει από τα ως άνω δικαιολογητικά ότι είτε μεμονωμένα οι αιτούντες, είτε μεμονωμένα οι σύζυγοι ή τα μέρη συμφώνου συμβίωσης, ανεξάρτητα εάν η αίτηση για τη χορήγηση του δανείου υποβάλλεται από κοινού ή από τον έναν εκ των δύο, είτε συνδυαστικά οι αιτούντες και οι σύζυγοι ή τα μέρη συμφώνου συμβίωσης, διαθέτουν περισσότερα τους ενός ακίνητα με χρήση κατοικίας, τεκμαίρεται ότι υπάρχει ακίνητο κατάλληλο για την κατοικία τους ανεξαρτήτως εάν πληρούνται ή όχι τα κριτήρια των υποπεριπτώσεων της παρούσας περίπτωσης.
Η υποβολή των δικαιολογητικών συνοδεύεται από υπεύθυνη δήλωση του άρθρου 8 του ν. 1599/1986 (Α' 75), με την οποία ο αιτών βεβαιώνει ότι τα στοιχεία που δηλώνονται είναι αληθή και πλήρη, τα δικαιολογητικά γνήσια και ότι έχει λάβει γνώση των όρων του Προγράμματος τους οποίους αποδέχεται πλήρως.
