Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την επιβολή δασμών σε όλες τις εισαγωγές αλουμινίου και χάλυβα σε μία απόπειρα να ανασχηματίσει τις εμπορικές σχέσεις των ΗΠΑ με ολόκληρο τον κόσμο.
Η κίνησή του αυτή θα μπορούσε να έχει σημαντικές επιπτώσεις στον γείτονα Καναδά, που είναι ο μεγαλύτερος πάροχος αλουμινίου στις ΗΠΑ. Από την άλλη ο Τραμπ έχει απειλήσει με δασμούς και σε μεταγενέστερο χρόνο σε άλλα προϊόντα από τον Καναδά, το Μεξικό και άλλες χώρες. Ήδη έχει ήδη εισαγάγει εισφορά 10% σε όλα τα προϊόντα από την Κίνα, η οποία απάντησε με αντίστοιχα μέτρα.
Από την πλευρά του ο Τραμπ επιμένει ότι αυτοί οι εισαγόμενοι φόροι είναι αναγκαίοι για την οικονομία των ΗΠΑ και θα «προστατεύσουν» τη χώρα από την παράνομη μετανάστευση και τη διακίνηση ναρκωτικών. Οι οικονομολόγοι από την άλλη επισημαίνουν ότι θα εκτινάξουν τις τιμές των προϊόντων για τους Αμερικανούς.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Τι είναι οι δασμοί και πώς λειτουργούν
Οι δασμοί είναι φόροι που επιβάλλονται σε προϊόντα, τα οποία εισάγοντα από άλλες χώρες. Οι εταιρείες που εισάγουν προϊόντα από το εξωτερικό πληρώνουν δασμούς στην αμερικανική κυβέρνηση. Ο Τραμπ έχει εισαγάγει δασμούς 10% σε εισαγόμενα προϊόντα από την Κίνα, έτσι ένα προϊόν αξίας 10 δολ. θα έχει επιπλέον χρέωση 1δολάριο, στο εξής.
Αρχικά ο Τραμπ είχε ανακοινώσει δασμούς 25% σε εισαγόμενα προϊόντα από Μεξικό και Καναδά αλλά στη συνέχεια συμφώνησε να αναστείλει την εφαρμογή της απόφασής του, με αντάλλαγμα την ενίσχυση της ασφάλειας στα σύνορα. Η χρέωση ενός ποσοστού της αξίας του προϊόντος είναι η πιο κοινή μορφή επιβολής δασμών. Ένας άλλος τύπος είναι η επιβολή ενός σταθερού όγκου εισαγωγών ανεξάρτητα από την αξία τους.
Γιατί ο Τραμπ επιβάλλει δασμούς;
Ο Τραμπ εκπληρώνει με την επιβολή δασμών την προεκλογική του δέσμευση για ορισμένους από τους στενότερους εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ.
Παράλληλα, υποστηρίζει ότι οι δασμοί θα ενισχύσουν την αμερικανική μεταποίηση και θα προστατεύσουν τις θέσεις εργασίας, όπως είναι για παράδειγμα στη βιομηχανία χάλυβα των ΗΠΑ, ενώ επιμένει ότι θα αυξήσουν τα φορολογικά έσοδα και θα αναπτύξουν την οικονομία. Τονίζει ακόμα ότι με την επιβολή δασμών θα «καταπολεμήσει τη μάστιγα της φαιντανύλης», ενός ισχυρού φαρμάκου που προκαλεί δεκάδες χιλιάδες θανάτους από υπερβολική δόση στις ΗΠΑ κάθε χρόνο. Η διοίκηση Τραμπ ισχυρίζεται ότι χημικά που χρησιμοποιούνται για το φάρμακο αυτό προέρχονται από την Κίνα ενώ τα καρτέλ του Μεξικό τα παράσχουν παράνομα και έχουν εργαστήρια φαιντανύλης στον Καναδά.
Ο Καναδός πρωθυπουργός Τζάστιν Τριντό απαντά ότι ποσοστό μικρότερο από 1% της φαιντανύλης που εισέρχεται στις ΗΠΑ προέρχεται από τον Καναδά.
Τι συμβαίνει με την Κίνα, το Μεξικό και τον Καναδά
Και οι τρεις χώρες συνολικά συγκεντρώνουν πάνω από 40% των εισαγόμενων προϊόντων στις ΗΠΑ, γεγονός που κάνει την Κίνα, το Μεξικό και τον Καναδά, από τους πιο ισχυρούς εμπορικούς εταίρους του Τραμπ.
Κίνα
Στις 4 Φεβρουαρίου τέθηκε σε ισχύ δασμός 10% σε όλα τα προϊόντα που εισάγονται από την Κίνα στις ΗΠΑ. Το Πεκίνο αντέδρασε με δικούς του δασμούς που τέθηκαν σε ισχύ στις 10 Φεβρουαρίου. Αυτά περιλαμβάνουν δασμούς 15% στον άνθρακα και τα προϊόντα υγροποιημένου φυσικού αερίου των ΗΠΑ και δασμό 10% στο αργό πετρέλαιο, τα γεωργικά μηχανήματα και τα μεγάλα αυτοκίνητα με κινητήρα. Η Κίνα έχει επανειλημμένα εκφράσει τις αντιρρήσεις της απέναντι σε έναν νέο εμπορικό πόλεμο με τις ΗΠΑ ήδη από την πρώτη θητεία Τραμπ.
Καναδάς
Ο Τραμπ ανέστειλε για 30 μέρες τους προτεινόμενους δασμούς των 25% σε όλα τα εισαγόμενα προϊόντα από τον Καναδά. Οι δασμοί αυτοί υποτίθεται θα ξεκινούσαν από τις 4 Φεβρουαρίου. Μετά την αναστολή Τραμπ, και ο Καναδάς αποφάσισε να αναστείλει ανταποδοτικούς δασμούς ύψους 25% σε εισαγωγές από ΗΠΑ αξίας 155 δισ. δολαρίων Καναδά (107 δισ. δολ).
Σε ανταλλαγή για την αναστολή των αμερικανικών δασμών ο Τριντό δήλωσε την ενίσχυση με 1,3 δισ. σε συνοριακές ανάγκες για τεχνολογίες και προσωπικό καθώς και αύξηση πηγών με σκοπό να σταματήσει η διακίνηση φαιντανύλης. Αρκετά από το σχέδιο για την προστασία των συνόρων είχαν ήδη ανακοινωθεί τον Δεκέμβριο.
Μεξικό
Οι προτεινόμενοι δασμοί 25% στο Μεξικό επίσης μπήκαν στον «πάγο» για έναν μήνα. Η πρόεδρος του Μεξικό Claudia Sheinbaum, συμφώνησε να στείλει 10.000 μέλη της Εθνικής φρουράς στα σύνορα με τις ΗΠΑ κατά της διακίνησης ναρκωτικών και συγκεκριμένα της φαιντανύλης.
Ποια προϊόντα επηρεάζονται
Κατά τη διάρκεια της προηγούμενης θητείας του ο Τραμπ είχε επιβάλλει λιγότερους δασμούς στην Κίνα. Αυτή τη φορά δεν ξεχώρισε τίποτα και οι δασμοί αφορούν σε όλα τα εισαγόμενα προϊόντα από την Κίνα. Αν ο Τραμπ προχωρήσει με την επιβολή δασμών σε Μεξικό και Καναδά αρκετά προϊόντα θα επηρεαστούν.
Η αυτοκινητοβιομηχανία είναι αυτή που αναμένεται να σηκώσει το μεγαλύτερο βάρος και αυτό γιατί πολλά μέρη του αυτοκινήτου διασχίζουν τα σύνορα μεταξύ ΗΠΑ, Μεξικού και Καναδά αρκετές φορές πριν συναρμολογηθεί ένα αυτοκίνητο. Η μέση τιμή ενός αυτοκινήτου στις ΗΠΑ θα μπορούσε να αυξηθεί κατά 3.000 σύμφωνα με τους ειδικούς.
Άλλα προϊόντα από το Μεξικό, των οποίων η τιμή θα μπορούσε να επηρεαστεί είναι τα φρούτα, τα λαχανικά και η μπίρα. Από πλευράς Καναδά, αντίστοιχα θα μπορούσαν να επηρεαστούν οι τιμές σε χάλυβα, ξυλεία, δημητριακά και πατάτες. Η ενέργεια από τον Καναδά θα μπορούσε να αυξηθεί από 10% σε 25%.
Θα επιβάλει ο Τραμπ δασμούς στην ΕΕ;
Ο Τραμπ απείλησε να επιβάλλει δασμούς στην ΕΕ πολύ σύντομα επειδή όπως είπε «δεν παίρνουν σχεδόν τίποτα από εμάς και εμείς παίρνουμε τα πάντα από αυτούς». Πέρυσι, οι ΗΠΑ είχαν εμπορικό έλλειμμα 213 δισ. δολαρίων με την ΕΕ - το οποίο ο Τραμπ περιέγραψε ως «θηριωδία».
Η ΕΕ έχει πει ότι θα «ανταποκριθεί σθεναρά» σε τυχόν δασμούς. Η αμερικανική εταιρεία Harley Davidson, που κατασκευάζει μοτοσικλέτες, και αποστακτήρια ουίσκι, όπως το Jack Daniel's, έχουν αντιμετωπίσει στο παρελθόν δασμούς της ΕΕ.
Μπορούν οι δασμοί να προκαλέσουν πληθωρισμό;
Οι οικονομολόγοι έχουν προειδοποιήσει ότι οι δασμοί του Τραμπ θα προκαλέσουν αύξηση των τιμών στους Αμερικανούς καταναλωτές. Ενδεικτικά από το 2018 ως το 2023, οι δασμοί που επιβλήθηκαν σε εισαγόμενα πλυντήρια οδήγησαν σε αύξηση 34%. Όταν οι δασμοί ανακλήθηκαν οι τιμές «έπεσαν» ξανά. Ορισμένοι αναλυτές προειδοποιούν ότι οι νέοι αυτοί δασμοί θα οδηγήσουν σε έναν ευρύτερο εμπορικό πόλεμο και εκτόξευση του πληθωρισμού.
