Ο Πρύτανης του ΑΠΘ, Καθηγητής Χαράλαμπος Φείδας, στην εισήγησή του αναφέρθηκε στη βαρύτητα της ημέρας της εθνικής επετείου στη συλλογική μνήμη του Έθνους και της σύνδεσής της με τον πανεπιστημιακό χώρο, τονίζοντας ότι κατά τη διάρκεια των 200 ετών ζωής του ελληνικού κράτους, τα πανεπιστήμια αποτέλεσαν τον βασικότερο πυλώνα εκπαίδευσης, επιστημονικής έρευνας και γνώσης, εξελισσόμενα σε καθοριστικό συντελεστή της κοινωνικής, οικονομικής, καθώς και πνευματικής και πολιτιστικής ανάπτυξης της χώρας.
«Η οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη της χώρας μας συνδέθηκε άμεσα με την μαζική πρόσβαση στην ανώτατη εκπαίδευση που εξασφάλισαν από ιδρύσεως του ελληνικού κράτους τα δημόσια πανεπιστήμια. Είναι αυτά που έχουν την ωριμότητα, την τεχνογνωσία και διαθέτουν στις τάξεις τους τους κατάλληλους ανθρώπους προκειμένου να εξελιχθούν σε μητροπολιτικά κέντρα γνώσης και έρευνας, εντός και εκτός συνόρων. Αυτό το όραμα αρμόζει σε ένα σύγχρονο κράτος με ιστορία δύο αιώνων και σε ένα ίδρυμα, όπως είναι το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης», υπογράμμισε.
Στη στάση της Εκκλησίας απέναντι στη βία αναφέρθηκε ο κοσμήτορας της Θεολογικής Σχολής του ΑΠΘ, καθηγητής Χρυσόστομος Σταμούλης, ο οποίος εκφώνησε τον πανηγυρικό της ημέρας.
Αρχικά, παρουσίασε τις θέσεις της Βιβλικής και Πατερικής παράδοσης για το θέμα και στην πορεία προχώρησε στην ανάλυση κρίσιμων ερωτημάτων που σχετίζονται με τη στάση της Εκκλησίας απέναντι στον πόλεμο γενικά, αλλά και την επανάσταση του 1821 ειδικότερα.
Με έμφαση τόνισε πως η εκκλησία δεν μπορεί να ευλογεί τα όπλα, αλλά δεν της επιτρέπεται και η αποκήρυξη των επαναστατών, μήτε η «παρακώλυση της επανάστασης», εκεί όπου «ακραία και κραυγαλέα δεινά υπαγορεύουν ακραίες λύσεις». Αυτές τις λύσεις, που συνδέονται με τον «ακραίο λόγο της ευαγγελίας […] τις θεάται ο άνθρωπος από το ακρωτήριο των ορίων του», εκεί όπου αναμετριέται με τους κινδύνους της πείνας, της φτώχειας, της δυστυχίας, της αβεβαιότητας, της έλλειψης ελευθερίας και αξιοπρέπειας, του σεβασμού και της ειρήνης, της εξαθλίωσης.
Στη συνέχεια ο κ. Σταμούλης υπογράμμισε, πως κοντά σε αυτά η εκκλησία έχει και ένα ακόμα χρέος, να ασκεί έλεγχο σε όλα τα στάδια της επανάστασης προκειμένου οι επαναστάτες να μην ομοιάσουν με τους βιαστές τους. Τέλος, υπογράμμισε, πως ο πυρήνας της Χριστιανικής εκκλησίας και θεολογίας είναι η αγάπη και ως εκ τούτου η επαναστατική ακρότητα, το μυστήριο της αντίστασης, συνδέεται με τη βία της θυσίας και το εκούσιον πάθος, που αποκαλύπτουν, πως «ο χριστιανισμός είναι απελευθέρωση από τη δουλεία και την καταπίεση, με σκοπό τη νέα δημιουργία μέσα στην ιστορία».
Η τελετή ξεκίνησε με το κοντάκιο του ακάθιστου ύμνου «Τη Υπερμάχω» σε επεξεργασία Χρήστου Σαμαρά, από τη χορωδία «Γιάννης Μάντακας» του ΑΠΘ, υπό τη διεύθυνση της Εριφύλης Δαμιανού και ολοκληρώθηκε με τον εθνικό ύμνο.
