Έντονες αντιδράσεις προκαλεί στους εκπαιδευτικούς το νέο πλαίσιο για τις εκπαιδευτικές δράσεις και τις σχολικές εκδρομές, καθώς, όπως υποστηρίζουν, αυξάνει σημαντικά τις διοικητικές υποχρεώσεις και μεταφέρει στις σχολικές μονάδες ευθύνες που δεν τους αναλογούν. Στο επίκεντρο της κριτικής βρίσκεται η πρόβλεψη για μια σειρά από επιτροπές, πρακτικά, δηλώσεις, αναρτήσεις, ελέγχους δικαιολογητικών και εκθέσεις, διαδικασίες που καλούνται να διεκπεραιώσουν οι εκπαιδευτικοί παράλληλα με το παιδαγωγικό τους έργο.
Εκδρομές με «βουνό» από χαρτιά: Στο επίκεντρο οι ευθύνες των εκπαιδευτικών
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί, σύμφωνα με τις αντιδράσεις, η υποχρέωση των υπευθύνων των δράσεων να ελέγχουν την καταλληλότητα των χώρων στους οποίους πραγματοποιούνται οι επισκέψεις, αλλά και να συγκεντρώνουν στοιχεία σχετικά με τις άδειες λειτουργίας και τις παρεχόμενες υπηρεσίες.
«Ο εκπαιδευτικός δεν είναι μηχανικός, επιθεωρητής ασφάλειας ή ελεγκτής αδειοδοτήσεων», είναι το βασικό επιχείρημα που διατυπώνεται από την Δημοκρατική Συνεργασία Εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας με τους εκπαιδευτικούς να ζητούν να υπάρχουν σαφή όρια στις ευθύνες τους. Μάλιστα σημειώνεται ότι «Η ευθύνη για τη νομιμότητα και την ασφάλεια ενός χώρου πρέπει να ανήκει στον φορέα που τον λειτουργεί και στις αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες που τον αδειοδοτούν και τον ελέγχουν.»
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Όπως τονίζουν «προβλέπεται μάλιστα ότι ο συνολικός αριθμός δράσεων δεν μπορεί να είναι μικρότερος από έξι ανά τμήμα και διδακτικό έτος. Ήδη, εδώ, προκύπτει ένα σοβαρό ερώτημα. Οι εκπαιδευτικές δράσεις, που μέχρι σήμερα αποτελούσαν πρωτίστως δυνατότητα παιδαγωγικού σχεδιασμού, κινδυνεύουν να μετατραπούν σε έναν ακόμη αριθμητικό δείκτη που πρέπει να «πιαστεί». Το σχολείο δεν χρειάζεται ποσοστώσεις δράσεων. Χρειάζεται δυνατότητα να οργανώνει όσες δράσεις θεωρεί παιδαγωγικά αναγκαίες, σύμφωνα με τις ανάγκες των μαθητών του, τις δυνατότητες του τόπου, το προσωπικό που διαθέτει και τις πραγματικές οικονομικές δυνατότητες των οικογενειών.»
«Ασφαλείς σχολικές εκδρομές, όχι περισσότερη γραφειοκρατία»
Αναφορά γίνεται και για το γεγονός ότι η ευθύνη για την ασφάλεια των μαθητών μετατρέπεται σταδιακά σε ένα πολύ ευρύτερο πλέγμα διοικητικών και ελεγκτικών υποχρεώσεων. Ιδιαίτερα χαρακτηριστικός είναι ο ρόλος του συνοδού εκπαιδευτικού. Όπως επισημαίνεται, βασική αποστολή του είναι η επίβλεψη και η ασφάλεια των μαθητών μέσα στο λεωφορείο. Δεν μπορεί, όμως, παράλληλα να καλείται να λειτουργεί ως ελεγκτής του οδηγού, του οχήματος, του ταχογράφου ή ακόμη και του τουριστικού γραφείου. Για τις δράσεις που περιλαμβάνουν διανυκτέρευση προβλέπεται, μεταξύ άλλων, η τήρηση ειδικού φακέλου στο σχολείο, όπου θα φυλάσσονται αντίγραφα των συμβάσεων με τα τουριστικά γραφεία και οι εκθέσεις των υπευθύνων των δράσεων για δύο χρόνια. Κάπως έτσι, όπως σχολιάζουν χαρακτηριστικά οι εκπαιδευτικοί, μια σχολική εκδρομή καταλήγει να συνοδεύεται από έναν ολόκληρο διοικητικό μαραθώνιο.
«Η μάθηση δεν περιορίζεται στους τέσσερις τοίχους»
Οι εκπαιδευτικοί επ' ουδενί δεν αμφισβητούν την ανάγκη για ασφαλείς μετακινήσεις ούτε τη σημασία της σωστής οργάνωσης των εκπαιδευτικών επισκέψεων. Αντίθετα, υπογραμμίζουν ότι οι εκδρομές και οι δράσεις εκτός σχολείου αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της παιδαγωγικής διαδικασίας. Η μάθηση, όπως σημειώνουν, δεν περιορίζεται στην αίθουσα. Το πρόβλημα, επομένως, δεν είναι η οργάνωση των δράσεων, αλλά η συνεχής διεύρυνση των ευθυνών που αναλαμβάνουν οι εκπαιδευτικοί.
Στην ανακοίνωσή τους τονίζουν εμφατικά ότι «Από τη μια καλείται το σχολείο να είναι εξωστρεφές, δημιουργικό, ανοιχτό στην κοινωνία, να οργανώνει πολλές δράσεις και να αναπτύσσει προγράμματα. Από την άλλη, κάθε φορά που ένας εκπαιδευτικός επιχειρεί να βγάλει τους μαθητές έξω από την τάξη, τον περιμένει ένα ολοένα μεγαλύτερο διοικητικό και γραφειοκρατικό φορτίο. Αυτό αποτελεί μια βαθιά αντίφαση της εκπαιδευτικής πολιτικής. Το ανοιχτό σχολείο δεν οικοδομείται με περισσότερα έντυπα. Η βιωματική μάθηση δεν ενισχύεται με περισσότερα πρακτικά. Η ασφάλεια δεν εξασφαλίζεται επειδή ο δάσκαλος μετατρέπεται σε ελεγκτή τουριστικών επιχειρήσεων, λεωφορείων και εγκαταστάσεων. Η ανάληψη παιδαγωγικής ευθύνης δεν μπορεί να ταυτίζεται με τη μεταφορά κάθε διοικητικής, οργανωτικής και ενδεχομένως νομικής ευθύνης στις πλάτες των εκπαιδευτικών.»
Κλείνοντας αναφέρουν ότι «Οι εκπαιδευτικοί θέλουμε τα παιδιά έξω από τους τέσσερις τοίχους του σχολείου. Θέλουμε επισκέψεις σε μουσεία, θέατρα, αρχαιολογικούς χώρους, περιβαλλοντικά κέντρα, χώρους επιστήμης και πολιτισμού. Θέλουμε εκπαιδευτικά ταξίδια, συνεργασίες σχολείων, ευρωπαϊκά προγράμματα και δράσεις που κάνουν το σχολείο ζωντανό. Δεν δεχόμαστε όμως κάθε παιδαγωγική πρωτοβουλία να συνοδεύεται από έναν νέο φάκελο ευθύνης για τον εκπαιδευτικό. Απαιτούμε λιγότερη γραφειοκρατία, περισσότερη παιδαγωγική ελευθερία. Ασφαλείς εκπαιδευτικές δράσεις με την ευθύνη της Πολιτείας και όχι με τη διαρκή μετακύλιση των ευθυνών στους εκπαιδευτικούς.»
