Η Γαλλία και η Ευρωπαϊκή Ενωση τελεί υπό το σοκ των εξελίξεων που πυροδοτήθηκαν όχι από την ανακοίνωση του (αναμενόμενου) αποτελέσματος των Ευρωεκλογών της 10ης Ιουνίου, αλλά από την ταχύτατη απόφαση του Προέδρου της Δημοκρατίας, (ανακοινώθηκε 1 ώρα περίπου αφού κλείσαν οι κάλπες) να διαλύσει άμεσα την Εθνοσυνέλευση και να προκηρύξει εκλογές , στις 30 Ιουνίου. Η αιτία του shock έχει δύο όψεις
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας σύμφωνα με πλήθος έγκυρων πολιτικών αναλυτών (στην Γαλλία και το εξωτερικό) ανοίγει την πόρτα της εξουσίας στην ακροδεξιά, καθώς η διενέργεια των εθνικών εκλογών με διαδικασία fast track (προεκλογική περίοδος 20 ημερών) ευνοεί το κόμμα της κ Lepen.
Η Lepen ζήτησε την εξουσία ως εκπρόσωπος ενός κόμματος «πατριωτικού» το οποίο δε ανήκει «ούτε στη δεξιά ούτε στην αριστερά» και του οποίου ο σκοπός δεν είναι άλλος από το να «εξασφαλίσει την ηρεμία και την τάξη ». Χρησιμοποιεί δηλαδή περίπου το ίδιο ιδεολογικό λόγο με αυτό του νεοφιλελεύθερου ακραίου κέντρου και της κλασσικής δεξιάς.
Το ακροδεξιό ρατσιστικό και δυνητικά φασιστικό κόμμα Rassemblement National είναι προετοιμασμένο οργανωτικά και πολιτικά να καταλάβει την εξουσία.
· Εχει κοινωνική γείωση σε ολόκληρη την χώρα – στα αστικά κέντρα όσο και στην επαρχία, στα κοινωνικά στρώματα χαμηλού μορφωτικού επιπέδου όσο και σε εκείνα με υψηλότερο μορφωτικό επίπεδο, στα φτωχά αλλά και στα εύπορα κοινωνικά στρώματα
· Εχει πολιτικές συμμαχίες και προσελκύει προσωπικότητες, πολιτευτές και ψηφοφόρους τόσο της παραδοσιακής δεξιάς όσο και της ανοιχτά φασιστικής δεξιάς, αποδεικνύοντας της αρχή των συγκοινωνούντων δοχείων (ή της πολυκατοικίας κατά τα ελληνικά) μεταξύ νεοφιλελεύθερης δεξιάς, ακροδεξιάς και φασισμού.
· Εχει οικονομικό πρόγραμμα που υπηρετεί τις προτεραιότητες του γαλλικού κεφαλαίου (πχ ιδιωτικοποιήσεις, επίθεση κατά των συνδικαλιστικών δικαιωμάτων και ελευθεριών) δε βάρος των δυνάμεων της εργασίας σε συμφωνία με τις συνθήκες της νεοφιλελεύθερης ΕΕ
· Φαίνεται να μπορεί να συνενοηθεί με την εργοδοσία. Προ μηνών ο Πρόεδρος του MEDEF (σύνδεσμος γάλλων βιομηχάνων) είχε δηλώσει ότι μπορεί να βρεθεί τρόπος συνεργασίας με το κόμμα της κ Lepen :
Επιπλέον, οι πολιτικές που εφαρμόζει η κυβέρνηση του κ Macron έχουν στρώσει τον δρόμο στην ανάπτυξη της ακροοδεξιάς. Οι νεοφιλελεύθερες πολιτικές απορρύθμισης της οικονομίας και διάλυσης του κοινωνικού κράτους μαζί με την εξάπλωση της φτώχιας συνοδεύονται τόσο από την σκληρή αυταρχικοποίηση του κράτους και της διοίκησης όσο και από της στοχοποίηση μεγάλων πληθυσμιακών ομάδων (πχ νεολαία) και την ενίσχυση της αντιμεταναστευτικής πολιτικής της ΕΕ.
Η δεύτερη όψη του shock σχετίζεται με την συγκρότηση του Νέου Λαϊκού Μετώπου (Nouveau Front Populaire). Η συγκρότηση σε ελάχιστο χρόνο (1-2 ημέρες από την προκήρυξη των εκλογών) του Front Populaire δημιούργησε μια τεράστια δυναμική που αιφνιδίασε όχι μόνο το κυβερνητικό ακραίο νεοφιλελεύθερο κέντρο αλλά και το σύνολο των « συστημικών » ΜΜΕ. Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός ότι τα ΜΜΕ έχουν αστραπιαία υιοθετήσει έναν καταγγελτικό, συκοφαντικό και κινδυνολογικό λόγο ενάντια στο Front Populaire , αντίστοιχο με εκείνον των ελληνικών ΜΜΕ κατά την άνοδο του ΣΥΡΙΖΑ στην περίοδο 2012 – 2015 και πριν το δημοψήφισμα.
Στο σημείο αυτό έχει πολύ μεγάλη σημασία να δούμε τους βασικούς παράγοντες που οδήγησαν στην ταχύτατη συμφωνία των αριστερών κομμάτων και οργανώσεων για την συγκρότηση τους Front Populaire.
Ο πρώτος και κυρίαρχος συνοψίζεται σε δύο φράσεις : Λαϊκός Παράγοντας και έντονη ταξική σύγκρουση στην Γαλλία κατά την τελευταία 10ετία. Στην Γαλλία, από την περίοδο της συνδικαλιστικής πάλης κατά του νόμου El Khomri της κυβέρνησης Holland (νόμος απορρύθμισης της εργασίας και των συνδικαλιστικών δικαιωμάτων), τα κινήματα των υγειονομικών κατά των συγχωνεύσεων νοσοκομείων και συρρίκνωσης του Εθνικού Συστήματος Υγείας, το κίνημα για την προάσπιση και ενίσχυση της έρευνας στα Πανεπιστήμια, το κίνημα κατά της ιδιωτικοποίησης των αεροδρομίων και των τραίνων έως και το κίνημα των κίτρινων γιλέκων και το μεγαλειώδες κίνημα κατά της νεοφιλελεύθερης μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος ζούμε έναν διαρκή κοινωνικό αναβρασμό και μια διαρκή αστυνομική βία και καταστολή.
Κυριολεκτικά μέσα σε λίγα λεπτά μετά την ανακοίνωση της διάλυσης της Εθνοσυνέλευσης και της προκήρυξης εκλογών από τον Πρόεδρο μια φράση κυκλοφόρησε αστραπιαία de la bouche à l’oreil των δημοκρατικών πολιτών προς τους πολιτικούς της αριστεράς : « αφήστε τις μ@@@ς (conneries) και ενωθείτε ».
Το βράδυ της Κυριακής 10 Ιούνη δημοσιεύθηκε το κοινό ανακοινωθέν του δια-συνδικαλιστικού οργάνου (CGT, CFDT, UNSA, FSU, Solidaires) που είχε την ευθύνη του συντονισμού του αγώνα κατά της νεοφιλελεύθερης μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος (https://pecentre.reference-syndicale.fr/files/2024/06/tract.png).
Το ειδικό βάρος των ενωμένων Συνδικάτων όχι μόνο επέβαλε την πολιτική ενότητα της Αριστεράς (ξεπερνώντας τις μέχρι προχθές συγκρούσεις και πολεμικές) αλλά έθεσε την δημοκρατία και την κοινωνική αλληλεγγύη ως βάση για την ριζοσπαστική ανατροπή των νεοφιλελεύθερων και αυταρχικών πολιτικών που προώθησε η Κυβέρνηση Macron και δεσμεύεται να συνεχίσει το ρατσιστικό και ακροδεξιό Rassemblement National.
Ταχύτατα και βασιζόμενο στην εμπειρία της προηγούμενης περιόδου έντονης ταξικής σύγκρουσης αλλά και πολιτικής ενότητας στα πλαίσια της NUPES διαμορφώθηκε πολιτικό πρόγραμμα διακυβέρνησης του Front Populaire που περιλαμβάνει άμεσα μέτρα ανακούφισης των λαϊκών στρωμάτων και πρόγραμμα μεσοπρόθεσμης στρατηγικής ανάπτυξης που έρχεται σε σύγκρουση με βασικές επιλογές της νεοφιλελεύθερης ΕΕ και του κεφαλαίου.
Συνοπτικά, οι βασικοί άξονες του προγράμματος (https://www.humanite.fr/wp-content/uploads/2024/06/LHumanite-presente-le-programme-du-Nouveau-Front-Populaire.pdf) είναι
Εισαγωγή ενός σημαντικού νόμου για την ενίσχυση της αγοραστικής δύναμης
· Διοργάνωση μεγάλης κοινωνικής διάσκεψης για τους μισθούς, την απασχόληση και τις δεξιότητες
· Κατάργηση του φόρου Μακρόν 10% στους λογαριασμούς ενέργειας, ακύρωση της προγραμματισμένης αύξησης των τιμών του φυσικού αερίου την 1η Ιουλίου, επιβολή ανώτατου ορίου στις τραπεζικές χρεώσεις, δωρεάν παροχή της πρώτης KwH, κατάργηση των περικοπών στην ηλεκτρική ενέργεια και στο φυσικό αέριο,
Ψήφιση νόμου - πλαισίου για την υγεία
· Κρατική ρύθμιση για την εγκατάσταση γιατρών σε περιοχές «ιατρική ερημωση»
· Ενίσχυση των Κέντρων Υγείας και της Πρωτοβάθμιας Περίθαλψης σε συνεργασία με εξατομικευμένους ιδιώτες γιατρούς
· Κρατική ρύθμιση της λειτουργίας των ιδιωτικών κλινικών και συμμετοχή τους στις εφημερείες με εγγύηση μηδενικού κόστους.
· Προσλήψεις υγειονομικών για την κάλυψη των κενών θέσεων εργασίας και αυξήσεις των μισθών
· Δημιουργία δημόσιου κέντρου φαρμάκων με υποχρέωση διατήρησης αποθεμάτων
Ψήφιση νόμου - πλαισίου για την δημόσια δωρεάν εκπαίδευση
Έναρξη οικολογικού σχεδιασμού
· Ενίσχυση των γαλλικών και ευρωπαϊκών δομών και εταιρειών ανανεώσιμων πηγών ενέργειας
Πάλη κατά όλων των μορφών ρατσισμού,αντισημιτισμού και ισλαμοφοβίας
Κατάργηση των προνομίων των δισεκατομμυριούχων
· Προοδευτικός φόρος εισοδήματος σε 14 κλιμάκια
· Επαναφορά του φόρου αλληλεγγύης επί του πλούτου με κλιματική συνιστώσα
· Κατάργηση του ενιαίου φόρου και επαναφορά του φόρου εξόδου από την αγορά
· Κατάργηση των αναποτελεσματικών, άδικων και ρυπογόνων φορολογικών θέσεων
· Μεταρρύθμιση του φόρου κληρονομιάς ώστε να γίνει προοδευτικός με στόχευση στα υψηλότερα εισοδήματα και τις μεγάλες περιουσίες
· Εισαγωγή φόρου με βάση τα χιλιόμετρα επί των εισαγόμενων προϊόντα
Προώθηση της γαλλικής διπλωματίας στην υπόθεση της ειρήνης
Υποστήριξη της Ουκρανίας και της ειρήνης στην Ευρωπαϊκή Ηπειρο
Δράση για την άμεση κατάπαυση του πυρός και για μια δίκαιη και διαρκή ειρήνη στην Γάζα
· Ρήξη με την ένοχη υποστήριξη της γαλλικής κυβέρνησης προς την ακροδεξιά, κυβέρνηση Νετανιάχου.
· Εφαρμογή των αποφάσεων του Διεθνούς Δικαστηρίου που αναγνωρίζει χωρίς περιστροφές τον κίνδυνο γενοκτονίας
· Δράση για την απελευθέρωση των ομήρων που κρατούνται μετά από τις τρομοκρατικές σφαγές από τη Χαμάς, και απόρριψη του θεοκρατικού της σχεδίου. Δράση για την απελευθέρωση των παλαιστήινιων πολιτικών κρατουμένων.
· Αμεση αναγνώριση του Παλαιστινιακού κράτους δίπλα στο κράτος του Ισραήλ σύμφωνα με τις αποφάσεις του ΟΗΕ.
· Εμπάργκο στην αποστολή όπλων στο Ισραήλ
Επιστροφή του Δημοσίου
Εγγύηση του δικαιώματος στην στέγαση
Νέος νόμος για το δικαίωμα στη συνταξιοδότηση
· Δικαίωμα συνταξιοδότησης στα 60 έτη
Ανατροπή της νεοφιλελεύθερης οικονομικής πολιτικής και επαναβιομηχάνιση της Γαλλίας
· Εφαρμογή σχεδίου βιομηχανικής ανασυγκρότησης για να τερματιστεί η εξάρτηση της Γαλλίας και της Ευρώπης σε στρατηγικούς τομείς (ημιαγωγοί, φάρμακα, προηγμένες τεχνολογίες, ηλεκτρικά αυτοκίνητα, ηλιακά πάνελ, κ.λπ.)
· Εξάρτηση των ενισχύσεων προς τις επιχειρήσεις από τη συμμόρφωση με περιβαλλοντικά, κοινωνικά κριτήρια και κριτήρια κατά των διακρίσεων στους εργασιακούς χώρους. Ενταξή τους σε μια δημόσια βιομηχανική στρατηγική.
· Να έχουν οι εργαζόμενοι πραγματικό ρόλο στην οικονομική ζωή, δίνοντάς τους τουλάχιστον το ένα τρίτο των θέσεων στα διοικητικά συμβούλια των επιχειρήσεων και επεκτείνοντας τα δικαιώματα παρέμβασης στην διοίκηση της επιχείρησης
Υπεράσπιση των δικαιωμάτων των εργαζομένων
· Διοργάνωση εθνικής διάσκεψης για την εργασία και τα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα με στόχο την αποκατάσταση του χρόνου εργασίας σε 35 ώρες την εβδομάδα,
· Αλλαγή στις 32 ώρες για τις βαριές ή νυχτερινές εργασίες
· Επέκτασή των συλλογικών διαπραγματεύσεων και συλλογικών συμβάσεων εργασίας.
Ανάπτυξη δημόσιων και οικολογικών μεταφορών
Προστασία της βιοποικιλότητας
Το νερό είναι δημόσιο αγαθό
Για μια οικολογική και αγροτική γεωργία
Για τη χειραφέτηση των νέων
Διεύρυνση των δικαιωμάτων των γυναικών και των LGBTQI ατόμων
Διακοπή της κακοποίησης ζώων
Για μια δημόσια υπηρεσία τεχνών και πολιτισμού. Μέσα ενημέρωσης στην υπηρεσία της χειραφέτησης
Για έναν λαϊκό αθλητισμό
Υπεράσπιση των πολιτικών ελευθεριών
Ευρώπη
· Απόρριψη του συμφώνου δημοσιονομικής σταθερότητας
· Να προταθεί ένα ευρωπαϊκό σύμφωνο για το κλίμα και τις καταστάσεις έκτακτης κοινωνικής ανάγκης
· Μεταρρύθμιση της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής (ΚΑΠ)
· Να τερματιστούν οι συνθήκες ελεύθερου εμπορίου
· Εισαγωγή οικολογικού και κοινωνικού προστατευτισμού στα σύνορα της Ευρώπης
· Υιοθέτηση μηχανισμού για την κοινωνική εναρμόνιση προς τα πάνω για να μπει τέλος στο κοινωνικό και φορολογικό dumping
· Φορολόγηση των πλουσίων σε ευρωπαϊκό επίπεδο για να αυξηθούν οι πόροι του προϋπολογισμού της ΕΕ
· Γενίκευση της φορολόγησης των υπερκερδών σε ευρωπαϊκό επίπεδο
· Τροποποίηση της νομοθεσίας για τον ανταγωνισμό στην Ευρώπη ώστε να κατοχυρωθεί το δικαίωμα του δημόσιου μονοπωλίου σε εθνικό επίπεδο
Οπώς γίνεται φανερό, το Front Populaire δεν είναι μια απλή συμμαχία ή συγκόλληση πολιτικών δυνάμεων και οργανώσεων της Αριστεράς προκειμένου να επιτευχθεί ο ελάχιστος (αν και σημαντικός ) στόχος: να αποτραπεί η κατάληψη της εξουσίας από την ρατσιστική ακροδεξιά.
Το Front Populaire εχει δομημένο πρόγραμμα που συνθέτει τις διεκδικήσεις και τα αιτήματα των λαϊκών τάξεων όπως διαμορφώθηκαν κατά την διάρκεια των ταξικών συγκρούσεων της προηγούμενης περιόδου της νεοφιλελεύθερης κονωνικής αποσύνθεσης που προώθησε το ακραίο κέντρο.
Σήμερα που η κατάρρευση του νεοφιλελεύθερου ακραίου κέντρου τροφοδοτεί την ακροδεξιά, τα Συνδικάτα και ο Λαϊκός παράγοντας σφυρηλατούν την πολιτική ενότητα της Αριστεράς. Τα συνδικάτα όπως η CGT στηρίζουν το Front Populaire και ταυτόχρονα κάνουν σαφές ότι η εφαρμογή του κυβερνητικού προγράμματος είναι υπόθεση κοινωνικής διεκδίκησης.
Tο Front Populaire έχει ήδη δημιουργήσει μια κοινωνική δυναμική που υπερβαίνει το εκλογικό άθροισμα των πολιτικών δυνάμεων που το συγκροτούν. Σύμφωνα με τις σημερινές δημοσκοπήσεις το Front Populaire υπολείπεται σε ποσοστά του ακροδεξιού Rassemblement National στα όρια του στατιστικού λάθους (σημειώνουμε ότι το Front Populaire δεν έχει ακόμη ορίσει τον υποψήφιο Πρωθυπουργό).
Είναι πολύ νωρίς ακόμη για να εκτιμήσει κανείς την έκβαση της παρούσας σύγκρουσης. Όπως είναι νωρίς να κάνουμε ασφαλείς προβλέψεις για τον ρόλο που θα παίξουν οι διάφορες πολιτικές δυνάμεις της Αριστεράς στην ανάπτυξη και εμβάθυνση του προγράμματος του Λαϊκού Μετώπου.
Ωστόσο είναι σαφές ότι για μια ακόμη φορά στην Ιστορία η Γαλλία γίνεται το πολιτικό εργαστήριο της Ευρωπαϊκής Ηπείρου. Η κατάρρευση των ακροκεντρώων του Μακρονισμού έχει μεγενθύνει το ακροδεξιό τέρας. Η είσοδος του λαϊκού παράγοντα στο προσκήνιο έχει επαναφέρει την Πολιτική και την διεκδίκηση της Δημοκρατίας.
(Ο Γρηγόρης Γεροτζιάφας είναι Ελληνας και Γάλλος Πολίτης)
