Ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών δήλωσε την Πέμπτη ότι θα ήθελε να έχουν προκύψει περισσότερα αποτελέσματα από την άτυπη διευρυμένη συνάντηση για το Κυπριακό που έλαβε χώρα στην έδρα του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών στη Νέα Υόρκη.
Παρόλα αυτά χαρακτήρισε τις συναντήσεις «εποικοδομητικές» και υπογράμμισε την πρόοδο σε τέσσερις από τις έξι πρωτοβουλίες στις οποίες είχαν συμφωνήσει οι ηγέτες τον Μάρτιο.
Προειδοποιώντας πως «υπάρχει μακρύς δρόμος μπροστά», ο Αντόνιο Γκουτέρες ανακοίνωσε ότι οι Τατάρ και Χριστοδουλίδης συμφώνησαν να συναντηθούν μαζί του στα τέλη Σεπτεμβρίου - κατά τη διάρκεια της ετήσιας συνόδου της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών - αλλά και να πραγματοποιήσουν ακόμη μία άτυπη συνάντηση αργότερα μέσα στο έτος.
Στην συνεδρίαση συμμετείχαν οι επικεφαλής της κάθε πλευράς, ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης, ο ηγέτης των Τουρκοκυπρίων, Ερσίν Τατάρ, οι υπουργοί Εξωτερικών Ελλάδας και Τουρκίας, Γιώργος Γεραπετρίτης και Χακάν Φιντάν, ο υφυπουργός Εξωτερικών, αρμόδιος για Ευρωπαϊκά Θέματα του Ηνωμένου Βασιλείου, Στίβεν Ντάουτι, καθώς και πέντε μέλη κάθε αντιπροσωπείας.
Υπενθυμίζεται πως οι διαπραγματεύσεις μεταξύ των δύο πλευρών έχουν παγώσει από το 2017. Όταν ρωτήθηκε αν σκοπεύει να ξεκινήσει νέο γύρο συνομιλιών, ο Γκουτέρες απάντησε ότι υπάρχουν ακόμη βήματα που πρέπει να γίνουν πριν από οποιεσδήποτε διαπραγματεύσεις. Οι τρέχουσες συνομιλίες είναι «πολύπλοκες», είπε, τονίζοντας τις πολύ διαφορετικές απόψεις Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων για τη λύση.
«Πιστεύω ότι χτίζουμε βήμα προς βήμα την εμπιστοσύνη και δημιουργούμε τις συνθήκες για να επιτευχθούν απτά αποτελέσματα προς όφελος του κυπριακού λαού», δήλωσε ο Γενικός Γραμματέας.
Το συμφωνημένο και υποστηριζόμενο από τον ΟΗΕ πλαίσιο για μια ειρηνευτική συμφωνία προβλέπει μια επανενωμένη Κύπρο ως ομοσπονδία αποτελούμενη από ελληνοκυπριακή και τουρκοκυπριακή ζώνη.
Ο Τουρκοκύπριος ηγέτης Ερσίν Τατάρ απαιτεί μια λύση δύο κρατών από την εκλογή του το 2020: «Εκτός και αν επιβεβαιωθεί η κυρίαρχη ισότητα και το ίσο διεθνές καθεστώς μας, δεν θα επαναλάβουμε επίσημες διαπραγματεύσεις για την επίλυση του Κυπριακού», τόνισε χθες.
«Ναι, θα μπορούσαν να υπήρχαν καλύτερα αποτελέσματα αν υπήρχε η απαραίτητη πολιτική βούληση, αλλά πιστεύω ότι, με βάση τις συνθήκες που είχαμε μπροστά μας, είχαμε σημαντικά αποτελέσματα», είπε.
Ο Γκουτέρες δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι επιτεύχθηκαν τέσσερις πρωτοβουλίες:
1) η δημιουργία Τεχνικής Επιτροπής για τη Νεολαία,
2) οι περιβαλλοντικές πρωτοβουλίες για την κλιματική αλλαγή και τις περιοχές εξόρυξης,
3) η αποκατάσταση κοιμητηρίων,
4) η σχεδόν ολοκληρωμένη συμφωνία για αποναρκοθέτηση, εν αναμονή τεχνικών λεπτομερειών.
Ανέφερε παράλληλα ότι θα συνεχιστούν οι συζητήσεις για το άνοιγμα τεσσάρων νέων σημείων διέλευσης μεταξύ της ελληνοκυπριακής και της τουρκοκυπριακής πλευράς του νησιού και για την αξιοποίηση της ηλιακής ενέργειας στη νεκρή ζώνη, η οποία φυλάσσεται από ειρηνευτική δύναμη του ΟΗΕ.
Ο Τατάρ κατηγόρησε τον Χριστοδουλίδη ότι εμπόδισε την ανακοίνωση των τεσσάρων συνοριακών διελεύσεων την Πέμπτη, επιμένοντας ότι η μία εξ αυτών περνά μέσα από τη νεκρή ζώνη, κάτι που χαρακτήρισε απαράδεκτο για τους Τουρκοκύπριους. Άσκησε επίσης έντονη κριτική στους Ελληνοκυπρίους για την προσφυγή τους στη δικαιοσύνη σχετικά με την πώληση ακινήτων στα κατεχόμενα, λέγοντας ότι οι ενέργειες αυτές «βλάπτουν τις σχέσεις των δύο λαών και στοχεύουν να πλήξουν την οικονομία και τον τουρισμό μας».
Τα δικαιώματα ιδιοκτησίας αποτελούν επίμαχο ζήτημα στην Κύπρο. Η πρόσφατη άνθηση στην κατασκευή πολυτελών βιλών και διαμερισμάτων στον βορρά έχει ωθήσει τις κυπριακές αρχές να υιοθετήσουν πιο δυναμική στάση έναντι μεσιτών και κατασκευαστών, προκειμένου να αποθαρρύνουν αυτό που χαρακτηρίζουν ως μεγάλης κλίμακας «παράνομο σφετερισμό» ελληνοκυπριακής γης.
