Σύγκεκριμένα σύμφωνα με τις διατάξεις του πολυνομοσχεδίου που περιλαμβάνει τα μέτρα από το παράλληλο πρόγραμμα της κυβέρνησης υπάρχει η ανάγκη αξιολόγησης και επανεξέτασης του θεσμικού πλαισίου που διέπει όλες τις πτυχές της οργάνωσης και λειτουργίας της Τοπικής Αυτοδιοίκησης αποτελεί κοινή διαπίστωση του μεγαλύτερου μέρους των φορέων αυτής.
Πέντε χρόνια μετά την έναρξη εφαρμογής του προγράμματος «Καλλικράτης» έχουν ήδη αναδειχθεί ανεπάρκειες, κενά και δυσλειτουργίες του υφιστάμενου πλαισίου, το οποίο σημειωτέον δεν περιλαμβάνεται εξ ολοκλήρου στο ν. 3852/2010, αλλά βρίσκεται διάσπαρτο σε πλήθος τόσο προγενέστερων όσο και μεταγενέστερων νομοθετημάτων. Παράλληλα, τα νέα δεδομένα που προέκυψαν από το πρόγραμμα δημοσιονομικής σταθεροποίησης της χώρας θέτουν νέες προτεραιότητες και νέες προκλήσεις, τις οποίες οι Δήμοι και οι Περιφέρειες καλούνται να αντιμετωπίσουν. Με την προτεινόμενη διάταξη η σύνθεση της εν λόγω Επιτροπής εξασφαλίζει η συμμετοχή τόσο της πολιτικής ηγεσίας και της υπηρεσιακής δομής του Υπουργείου, όσο και ειδικών επιστημόνων, καθώς και εκπροσώπων των αιρετών και των εργαζομένων στους δύο βαθμούς Αυτοδιοίκησης, ώστε να ακουστούν όλες οι απόψεις και να αξιοποιηθεί το σύνολο των γνώσεων και της εμπειρίας των ασχολούμενων υπό κάθε ιδιότητα με τα θέματα της Αυτοδιοίκησης.
Βασικές κατευθύνσεις των επεξεργασιών της Επιτροπής είναι η δημιουργία επιτελικού κράτους και η αναβάθμιση του ρόλου της τοπικής αυτοδιοίκησης σε αμφότερα τα επίπεδα με σκοπό την ενίσχυση της τοπικής αυτονομίας και τον εξορθολογισμό των διοικητικών διαδικασιών των τοπικών αρχών, λαμβάνοντας υπόψη τις αρχές της επικουρικότητας, της εταιρικής σχέσης και της διαλειτουργικότητας όλων των επιπέδων της Διοίκησης και της Αυτοδιοίκησης, καθώς και της εγγύτητας της λήψης των αποφάσεων και της παροχής των υπηρεσιών στους πολίτες.
Έργο της Επιτροπής είναι η καταγραφή και αξιολόγηση του υφιστάμενου νομοθετικού πλαισίου που διέπει την οργάνωση και θεσμική και οικονομική λειτουργία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης συνολικά, και τις σχέσεις της με την Κεντρική και την Αποκεντρωμένη Δημόσια Διοίκηση, καθώς και η επεξεργασία και εισήγηση προς τον αρμόδιο Υπουργό πρότασης για την αναμόρφωσή του καθώς και η επεξεργασία και εισήγηση προς τον αρμόδιο Υπουργό πρότασης για την αναμόρφωσή του, περιλαμβανόμενης και της κατάρτισης σχετικού σχεδίου νόμου. Για την εκπλήρωση του έργου της η Επιτροπή μπορεί να καλεί στις συνεδριάσεις της ή να ζητά γραπτή συμβολή από οποιονδήποτε υπάλληλο του Υπουργείου Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης ή ιδιώτη.
Η Επιτροπή συγκροτείται με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης και απαρτίζεται από :
α) το Γενικό Γραμματέα του Υπουργείου, ως Πρόεδρο,
β) έντεκα (11) επιστήμονες με συναφή με το έργο της Επιτροπής ενασχόληση ή εμπειρογνώμονες σε θέματα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, οι οποίοι ορίζονται από τον Υπουργό Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης,
γ) τον Προϊστάμενο της Γενικής Διεύθυνσης Αποκέντρωσης και Τοπικής Αυτοδιοίκησης του Υπουργείου,
δ) τον Προϊστάμενο της Γενικής Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών και Διοικητικής Υποστήριξης του Υπουργείου,
ε) τον Προϊστάμενο της Διεύθυνσης Οργάνωσης και Λειτουργίας Αποκεντρωμένων Διοικήσεων του Υπουργείου,
στ) τον Προϊστάμενο της Διεύθυνσης Οργάνωσης και Λειτουργίας Τοπικής Αυτοδιοίκησης του Υπουργείου,
ζ) τον Προϊστάμενο της Διεύθυνσης Προσωπικού Τοπικής Αυτοδιοίκησης του Υπουργείου,
η) τον Προϊστάμενο της Διεύθυνσης Οικονομικών Τοπικής Αυτοδιοίκησης του Υπουργείου,
θ) τον Προϊστάμενο της Διεύθυνσης Οικονομικής και Αναπτυξιακής Πολιτικής Τοπικής Αυτοδιοίκησης,
ι) τρεις εκπροσώπους της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδος (ΚΕΔΕ),
ια) τρεις εκπροσώπους της Ένωσης Περιφερειών Ελλάδος (ΕΝΠΕ),
ιβ) έναν εκπρόσωπο της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εργαζομένων Οργανισμών
Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΠΟΕ-ΟΤΑ) και
ιγ) έναν εκπρόσωπο της Ομοσπονδίας Συλλόγων Υπαλλήλων Αιρετών Περιφερειών Ελλάδας (ΟΣΥΑΠΕ), ως μέλη.
Καθήκοντα εισηγητών της Επιτροπής ασκούν οι Προϊστάμενοι Διεύθυνσης ή Τμήματος των καθ' ύλην αρμόδιων οργανικών μονάδων του Υπουργείου.
Για τη γραμματειακή υποστήριξη της Επιτροπής απασχολούνται τρεις υπάλληλοι της Γενικής Διεύθυνσης Αποκέντρωσης και Τοπικής Αυτοδιοίκησης και τρεις υπάλληλοι της Γενικής Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών και Διοικητικής Υποστήριξης.
Η Επιτροπή οφείλει να ολοκληρώσει το αναφερόμενο έργο της εντός πέντε (5) μηνών από τη συγκρότησή της. Η ως άνω προθεσμία μπορεί να παρατείνεται με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών.
Στο πλαίσιο της Επιτροπής και με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης μπορεί να συγκροτούνται έως και τέσσερις (4) Ομάδες Εργασίας για επιμέρους ζητήματα του αντικειμένου της. Σε κάθε Ομάδα Εργασίας, της οποίας υπεύθυνος ορίζεται ένα μέλος της Επιτροπής, μπορούν να μετέχουν ως μέλη, εκτός των μελών της Επιτροπής, στελέχη του Υπουργείου Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης και εμπειρογνώμονες.
Η Επιτροπή και οι Ομάδες Εργασίας συνεδριάζουν εντός και εκτός ωραρίου λειτουργίας των υπηρεσιών του Υπουργείου και στα μέλη τους, καθώς και στους εισηγητές και στους υπαλλήλους που ορίζονται για την παροχή γραμματειακής υποστήριξης, καταβάλλεται αποζημίωση για τη συμμετοχή τους στις συνεδριάσεις αυτών, που καθορίζεται με κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης και Οικονομικών.
Κάθε αναγκαία λεπτομέρεια για τη λειτουργία της Επιτροπής μπορεί να ρυθμίζεται με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών.
