Την έννοια την συναντάς, ως επιμελώς κεκρυμμένη και στέρεα επίμονη πρόθεση, στην πολιτική ζωή και δράση. Συχνά η δημόσια παρουσία ενός προσώπου ή μιας πολιτικής δύναμης είναι ένας προσεγμένος εξωραϊσμός. Αν θέλαμε να δώσουμε έναν ορισμό, ο περισσότερο χρήσιμος θα ήταν αυτός που θα έστρεφε την προσοχή στην αποφυγή, στην μετάθεση και την διαγραφή από την μνήμη. Εξωραϊσμός είναι κάθε προσπάθεια να φανούν τα πράγματα καλύτερα και διαφορετικά, από την τρέχουσα πρόσληψή τους, όπως αυτή προκύπτει αυθόρμητα στην πραγματική ζωή.
Δεν χρειάζεται να περιπλανηθούμε στην ιστορία για ένα παράδειγμα. Μόλις χθες, στη ΔΕΘ, στη Θεσσαλονίκη, η συνολική παρουσία του Έλληνα Πρωθυπουργού είναι μια άσκηση εξωραϊσμού, ένα καλό παράδειγμα ανάπτυξής του, ίσως και μάθημα, αν κάποιος σχεδιάζει να επιδοθεί σε παρόμοια δράση. Και στην ομιλία του και στην συνήθη επιχειρηματολογία του στην καθιερωμένη συνέντευξη, ο εξωραϊσμός είναι ο στόχος, η αποφυγή της πραγματικότητας η πολιτική επιδίωξη, η μετάθεση της συνολικής κρίσης της εξουσίας του σε μελλοντικό χρόνο.
Ήδη η «απόκρυψη» των οκτώ χρόνων διακυβέρνησης είναι ο καθολικός εξωραϊσμός. Όταν αγνοείς στον λόγο σου τα οκτώ χρόνια, διεκδικείς τη διαγραφή τους. Ακόμη περισσότερο, καλείς τους ανθρώπους να μετρήσουν από την αρχή. Όλα είναι σαν πρώτη μέρα. Όλα σαν να άρχισαν χθες. Στη ΔΕΘ. Χωρίς παρελθόν, χωρίς τα γεγονότα, τελικά και χωρίς τους ανθρώπους. Η άρνηση του χρόνου, είναι η άρνηση των ανθρώπων που τον έζησαν. Και μαζί τις συνέπειες στη ζωή τους των αποφάσεων μιας εξουσίας, ήδη, οκτώ χρόνων.
Όλες οι εξουσίες εξωραΐζουν. Δεν θα μπορούσε να εξαιρεθεί μια Κυβέρνηση, όπως η σημερινή, που αγάπησε πολύ τον εαυτό της. Μέσα στον εξωραϊσμό κατοικεί ένας στόχος σκοτεινός και ανομολόγητος. Η αμφισβήτηση της ατομικής εμπειρίας. Και η επιβολή μιας πραγματικότητας, που έρχεται σχεδόν να καταστείλει την αμφισβήτηση που γεννάει η συνειδητοποίηση αυτού που πραγματικά υπάρχει και αληθινά βιώνεται.
Έλειψε από τον λόγο του. Υποκλοπές. Δικαιοσύνη. Κράτος. Διαφθορά. Κοινωνικός αποκλεισμός. Ταξική διαίρεση. Ανισότητες. Οριακή επιβίωση. Ο κλειστός ορίζοντας. Η στασιμότητα, το τέλμα, η θεσμική οπισθοδρόμηση.
Από την υποβάθμιση ως την διαγραφή της εμπειρίας, οι προσπάθειες της εξουσίας, ο εξωραϊσμός ως βαθύτερος στόχος, θα είναι ακούραστες. Οι εκλογές που έρχονται θα τα ανακεφαλαιώσουν όλα. Η ευθύνη όσο ποτέ στην ατομική συνείδηση, που πάντα γνωρίζει, γιατί ατομικά βιώνεται η ζωή. Ο καθένας είναι το τελευταίο φυλάκιο , μετά δεν υπάρχει τίποτα.
(Ο Λευτέρης Κουσούλης είναι πολιτικός επιστήμονας)
